Türkiye'de geçen yıl en fazla satılan ilaç 'ağrı kesiciler' oldu

Fotoğraf: AA
Fotoğraf: AA
TT

Türkiye'de geçen yıl en fazla satılan ilaç 'ağrı kesiciler' oldu

Fotoğraf: AA
Fotoğraf: AA

Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunca yayımlanan Türkiye İlaç Pazarı Gözlem Raporu'na göre, 2020'de elden satılan, SGK ve özel sigortalar tarafından karşılanan ilk 20 ilaç arasında ilk sıraları ağrı kesiciler ve romatizma ilaçları aldı.
Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunca (TİTCK) yayımlanan rapora göre, 2020'de en fazla satılan ilaçlar arasında ağrı kesiciler ve romatizma tedavisinde kullanılanlar ilk sıraları aldı.
TİTCK tarafından 8'incisi yayımlanan Türkiye İlaç Pazarı Gözlem Raporu'nda, Türkiye pazarında yer alan ilaçların 2020'de kutu ve TL bazında satış hacimleri ve satış değerleri incelendi.
Ayrıca eczanelerde elden satılan, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve özel sigortalar tarafından karşılanan, satış hacmi sıralamasında ilk 20 sırada yer alan ilaçlara ait veriler de rapora yansıtıldı.
Quintiles and IMS Health (IQVIA) ve İlaç Takip Sistemi (İTS) veri tabanlarından faydalanılarak hazırlanan rapora göre, 2015'te 18,08 milyar lira olan Türkiye ilaç pazarı, 2020'de 50,39 milyar liralık satış değerine ulaştı.
2015'te 2,1 milyar kutu olan satış hacminin 2020'de 2,27 milyar kutuya yükseldiği fakat bu oranın 2019'a göre düşüş gösterdiği gözlendi. 2019'da Türkiye'de 2,41 milyar kutu satış hacmi elde edilmişti.

En çok satılan ilk 20 ilaç
Türkiye genelinde önceki sene toplamda ve elden satılan, SGK ile özel sigortalar tarafından karşılanan ilk 20 ilaç arasında ilk üç sırayı, ağrı kesici özellikli ilaçlar ile romatizma tedavisinde kullanılan ilaçlar aldı.
Elden satılan ilaçlar arasında ağrı kesici özellikli olanların oranı yüzde 35'e ulaşırken bunu yüzde 30,2 ile romatizma tedavisinde kullanılanlar ile antiinflamatuvar ilaçlar izledi. Üçüncü sırada ise kanın pıhtılaşmasını engelleyen "antitrombotik" ilaçlar yer aldı.
SGK'nin karşıladığı ilaçlar arasında ise genel besin ilaçları (yüzde 21,6), kan pıhtılaşmasını engelleyen ilaçlar (yüzde 17,7) ve ağrı kesiciler (yüzde 14,3) ilk üç sıraya yerleşti.
Özel sigortalarca karşılanan ilaçlar arasında antiinflamatuvar ve romatizma tedavisinde kullanılanların yüzde 14,7 ile birinci sırada, sistemik kullanılan antibakteriyellerin yüzde 11,6 ile ikinci sırada, antitrombotik ilaçların ise üçüncü sırada olduğu görüldü.

SGK'nin ilk 20 ilaç için ödediği miktar 2 milyar lirayı aştı
Rapora göre, Türkiye'de 2020'de satılan ilaçların yüzde 76,57'si SGK, yüzde 1,1'i özel sigortalar tarafından karşılanırken, yüzde 22,32'si ise elden satış olarak gerçekleşti.
Toplam kutu satışı en yüksek ilk 20 ilaca SGK tarafından 2020'de ödenen miktar, 2 milyar 201 milyon 766 bin 772 lira oldu. Elden satılan ilaçların toplam karşılığı 857 milyon 223 bin 198 liraya ulaşırken, özel sigortalarca karşılanan ilaçların bedeli 29 milyon 793 bin 175 lira olarak rapora yansıdı.

Biyoteknolojik ilaçların satış değeri iki kat arttı
Raporda, Sağlık Bakanlığınca stratejik ürün olarak değerlendirilen ve yatırım teşviklerinin ana konularından olan biyoteknolojik ilaçların pazar durumları 2015 ve 2020 yıllarını kapsayacak şekilde incelendi.
Buna göre, 2015'te 3,05 milyar lira satış değeri gösteren biyoteknolojik ilaçlar, 2020'de yaklaşık 2 kat artış göstererek 8,85 milyar liraya ulaştı. 2020'de biyoteknolojik ilaç pazarının toplam ilaç pazarı içindeki payı ise yüzde 17,6 oldu.
2020'de satış değeri açısından değerlendirildiğinde imal pazarı, 2019'a göre 2020'de yüzde 54'lük artış gösterdi. Satış hacmi açısından ilk 20 sıraya giren ruhsatlı biyoteknolojik ürünlerin SGK ve özel sigortalar tarafından karşılanan satış hacimleri sırasıyla 23 milyon 558 bin 859 kutu ve 150 bin 686 kutu oldu. Elden satış hacmi ise 1 milyon 278 bin 195 kutu olarak gerçekleşti.
Bu ürünlerin yüzde 63,7'sini "diyabet tedavisinde kullanılan ilaçlar" oluşturdu.
Öte yandan 2020 satış hacimlerine göre ilk 20 biyobenzer ilaç arasında ilk 5 sırayı yüzde 89,3'lük oran ile antitrombotik ilaçlar aldı.



Stranger Things'in son sezonundaki hata sessiz sedasız düzeltildi

Stranger Things hayranları, Holly Wheeler'ın bir sahnede Under Armour marka tişört giydiğini fark etti (Netflix)
Stranger Things hayranları, Holly Wheeler'ın bir sahnede Under Armour marka tişört giydiğini fark etti (Netflix)
TT

Stranger Things'in son sezonundaki hata sessiz sedasız düzeltildi

Stranger Things hayranları, Holly Wheeler'ın bir sahnede Under Armour marka tişört giydiğini fark etti (Netflix)
Stranger Things hayranları, Holly Wheeler'ın bir sahnede Under Armour marka tişört giydiğini fark etti (Netflix)

Stranger Things hayranlarının yeni 5. sezon bölümlerinde tarihsel olarak yanlış bir giysiyi fark etmesinin ardından dizinin editörleri hatayı sessiz sedasız düzeltti.

Netflix dizisinin son sezonunun ikinci kısmı 25 Aralık'ta gösterime girdikten sonra izleyiciler, Nell Fisher'ın canlandırdığı Holly Wheeler'ın 7. bölümde Vecna'nın ininde mahsur kaldığı sırada bir Under Armour fanilası giydiğini hemen fark etti.

Under Armour, bölümün geçtiği 1987'den 9 yıl sonra, 1996'da kuruldu.

Hayranların bu anakronik giysi hakkında bir hafta şikayet etmesinin ardından dizinin ortak yaratıcıları, yılbaşı gecesi gösterime giren üçüncü kısım öncesinde popüler spor giyim markasının logosunu çıkardı. Netflix, The Independent'ın yorum talebine henüz yanıt vermedi.

X'te bir hayran "Stranger Things bizde 'Mandela etkisi' yaratmaya çalışıyor. Holly'nin fanilasındaki Under Armour logosunu gerçekten çıkarmışlar" yorumunu yaptı. Bir diğeri de "Stranger Things'in finali öncesinde son bölümü tekrar izliyorum, Holly'nin kolundaki Under Armour logosunu düzeltmişler gibi görünüyor" diye ekledi.

Marka logosu sahneden çıkarılmadan önce izleyiciler sosyal medyada bu kazayla ilgili espriler yapmıştı. Birisi X'te "Upside Down'da Under Armour olduğunu bilmiyordum" diye yazmıştı.

Başka biri "Holly'nin [Stranger Things'in] 5. sezonunda Under Armour giymesi Vecna'dan daha tedirgin edici" diye espri yapmıştı. 

Uzay ve zamanın dokusunu yırtıp geleceğe mi gitti?! Büyük ölçüde dalga geçiyorum ama bir açıklamaya ihtiyacım var.

Bu kurgu fiyaskosu, popüler dizilerin anakronik bir öğeyi çıkarmayı unuttuğu diğer olayları akla getiriyor.

2019'da Game of Thrones'un 8. sezonundaki bir bölümün arka planında Starbucks kahve bardağı görülünce internet alev almıştı. HBO'nun fantastik dizisinde kadehler ve hayvan boynuzları arasında tamamen yersiz duran bu nesneyle ilgili prodüksiyon gafı, o dönem dizi sorumlularını hatalarını kabul eden bir açıklama yapmaya zorlamıştı. Dizinin hataları, daha sonra finalde bir su şişesi görünmesiyle devam etmiş, bazı hayranlar son sezonun yeniden çekilmesini bile talep etmişti.

Stranger Things hayranlarının yeni sezonun 5 bölümünden şikayet etmesinin tek nedeni Under Armour hatası değildi. Birçok kişi finalden önceki bölümlerde hayal kırıklığına uğradığı için popüler bilimkurgu dizisinin yeni sezonu izleyicilerin eleştirileriyle karşılaştı. Pek çok izleyici daha fazla aksiyon ve en az bir sürpriz ölüm bekliyordu ancak bunun yerine hikayeleri sönük buldu.

5. ve son sezonun finalinden önceki kısmı, dizinin 2016'daki prömiyerinden yaklaşık 10 yıl sonra, Noel Günü (Türkiye'de 26 Aralık) gösterime girdi.

Stranger Things'in finali perşembe günü TSİ 04.00'da Netflix'te yayımlandı.

Independent Türkçe


Donald Trump: George Clooney bir yıldız değil

George ve eşi Amal Clooney, çocuklarını büyüttükleri Fransa'dan kısa süre önce vatandaşlık aldı. Aktör bu kararın çocuklarına Hollywood'un dışında, daha normal bir hayat sunma arzusundan kaynaklandığını söylüyor (AP)
George ve eşi Amal Clooney, çocuklarını büyüttükleri Fransa'dan kısa süre önce vatandaşlık aldı. Aktör bu kararın çocuklarına Hollywood'un dışında, daha normal bir hayat sunma arzusundan kaynaklandığını söylüyor (AP)
TT

Donald Trump: George Clooney bir yıldız değil

George ve eşi Amal Clooney, çocuklarını büyüttükleri Fransa'dan kısa süre önce vatandaşlık aldı. Aktör bu kararın çocuklarına Hollywood'un dışında, daha normal bir hayat sunma arzusundan kaynaklandığını söylüyor (AP)
George ve eşi Amal Clooney, çocuklarını büyüttükleri Fransa'dan kısa süre önce vatandaşlık aldı. Aktör bu kararın çocuklarına Hollywood'un dışında, daha normal bir hayat sunma arzusundan kaynaklandığını söylüyor (AP)

Donald Trump çarşamba günü George Clooney'yi yerden yere vurarak aktörü başarısız bir film yıldızı ve "tüm zamanların en kötü siyasi tahmincilerinden biri" olmakla suçladı.

Truth Social'da "Clooney, çok az sayıda ve kesinlikle vasat filmlerinden çok siyasetle gündeme geliyor" diye yazan Trump, Joe Biden'ı 2024 seçimlerinden çekilmeye çağıran aktörün eski ABD Başkanı'na "sırt çevirdiğini" söyledi.

Trump gönderisinde "O hiçbir şekilde bir film yıldızı olmadı, sadece politikadaki sağduyu hakkında sürekli şikayet eden sıradan bir adamdı" diye ekledi.

ABD Başkanı ayrıca Clooney ve insan hakları avukatı eşi Amal Clooney'nin yakın zamanda Fransız vatandaşlığı aldığı haberini de eleştirdi.

Bu yorumlardan kısa süre önce Clooney, bir dergi röportajında Trump'la geçmişteki tanışıklığını anlatmış, CBS ve ABC gibi haber kuruluşlarının Cumhuriyetçi siyasetçiyle davalarında uzlaşmaya gitmesini eleştirmişti.

Jay Kelly'nin yıldızı, Variety'ye "Onu çok iyi tanıyordum" demişti. 

Beni sık sık arardı ve bir keresinde bir omurga cerrahına görünmem için hastaneye gitmeme yardım etmeye çalışmıştı. Onu kulüplerde ve restoranlarda görürdüm. Tam bir şakacıdır. En azından öyleydi. Bütün bunlar değişti.

Clooney, "CBS ve ABC bu davalarda direnip ona 'S**tir git' deselerdi, bugün ülkemiz bu durumda olmazdı" diye eklemişti. 

Gerçek bu.

Clooney ve Trump uzun süredir kamuoyu önünde birbirleri hakkında eleştiri ve yorum yapıyor.

scdfg
Trump, sözünü sakınmayan bir ilerici aktivist ve Demokrat Parti'nin önemli bir destekçisi olan Clooney'yi uzun süredir eleştiriyor (X/@mmpadellan)

İyi Geceler İyi Şanslar (Good Night, And Good Luck) filminin bu yazki sahne uyarlamasında çağdaş medya ve siyaset hakkında keskin yorumlar yapan Clooney, Trump yönetiminin hedefi olmaktan "herkesin" endişe duyduğunu söylemişti.

CNN'den Anderson Cooper'a konuşan oyuncu "Ama biliyorsunuz, hayatınızı endişelenerek geçirirseniz hiçbir şey yapamazsınız" demişti.

"Çocuklarımın gözlerine bakıp, tarihin belirli dönemlerinde nerede durduğumuzu ve ne yaptığımızı söyleyebilmek istiyorum ve bundan yana hiçbir sorunum yok" diye eklemişti.

Trump ise eski dostu Clooney'yi düzenli olarak kötülüyor.

Clooney'nin önceki aylarda 60 Minutes programına verdiği röportaja sinirlenen ABD Başkanı, "başarısız siyasi yorumcu"nun eski Başkan Joe Biden'ı "köpek gibi" terk ettiğini öne sürmüştü.

Biden olayından sonra Trump geçen yıl Clooney'yi "son derece sadakatsiz bir hain" ve "üçüncü sınıf bir sinema oyuncusu" olmakla suçlamıştı.

Ülkedeki en yüksek hasılat yapan film yıldızları arasında yer alan Clooney'nin kariyeri boyunca oynadığı yapımlar 2 milyar dolardan fazla kazanç sağladı.

Aktör üç Altın Küre ve iki Akademi Ödülü'ne sahip.
Independent Türkçe


Bilim insanları diş kaybıyla hafıza gerilemesi arasındaki ilişkiye ışık tuttu

Diş ve beyin arasındaki sinyallerin bozulması hafızayı etkiliyor olabilir (Unsplash)
Diş ve beyin arasındaki sinyallerin bozulması hafızayı etkiliyor olabilir (Unsplash)
TT

Bilim insanları diş kaybıyla hafıza gerilemesi arasındaki ilişkiye ışık tuttu

Diş ve beyin arasındaki sinyallerin bozulması hafızayı etkiliyor olabilir (Unsplash)
Diş ve beyin arasındaki sinyallerin bozulması hafızayı etkiliyor olabilir (Unsplash)

Bilim insanları, diş kaybının beslenmeden bağımsız olarak hafızayı olumsuz etkileyebileceğini buldu.

Ağız sağlığı ve bilişsel beceriler arasındaki ilişki uzun zamandır incelenen bir konu. Ancak araştırmacılar bu bağlantının arkasındaki mekanizmayı tam olarak bilmiyordu.

Hiroşima Üniversitesi'nden Rie Hatakeyama "Diş kaybı yaşlanan popülasyonlarda yaygın görülse de bunun doğrudan nörolojik etkisi belirsizliğini koruyordu" diyor.

Hatakeyama ve ekibi bu nedenle, tek başına diş kaybının etkilerini anlamak üzere bir çalışma yürüttü.

Bulguları hakemli dergi Archives of Oral Biology'de yayımlanan çalışmada yaşlı farelerden oluşan grubun yarısının üst azı dişleri çekildi.

Ardından her gruptaki farelerin yarısı normal, diğer yarısı düşük proteinli diyetle beslendi.

6 ayın ardından fareler davranış testlerine tabi tutuldu ve beyin dokuları analiz edildi. 

Davranış testindeki sonuçlara göre dişleri çekilen fareler hafıza görevlerinde daha kötü performans gösterdi. 

Dahası, dişlerini kaybeden farelerin hafıza gerilemesi, aynı şekilde beslendikleri kontrol gruplarına kıyasla çok daha kötüydü.

 Beyin dokusu analizleri de davranış deneyinin bulgularını destekledi.

Diş kaybı, hipokampusun hafıza oluşumu ve depolanması için hayati önem taşıyan bölgelerinde iltihaplanmaya ve hücre ölümüne neden oldu.

Buna karşılık düşük proteinli diyetin etkileri, örüntü tamamlamada rol oynayan bölgeyle sınırlı kaldı.

Bilim insanları sonuçlara dayanarak bilişsel gerilemenin protein alımından değil, diş kaybından kaynaklandığını belirtiyor.

Olası açıklamalardan biri, dişlerin trigeminal sinir yoluyla beyne bağlanmasına dikkat çekiyor. Çiğneme eylemi bu sinir aracılığıyla, dikkat, öğrenme ve hafızayı yöneten beyin bölgelerine bilgi gönderiyor. 

Diş kaybı da farelerde bu sinyalleri bozarak beyin aktivitesini etkiliyor olabilir.

Bulgular henüz insanlarda doğrulanmadığı için diş kaybının demansla ilişkisi hakkında kesin bir şey söylemek mümkün değil.

Ancak araştırmacılar yine de kişinin dişlerine iyi bakmasının, yaşlandığında daha iyi bir bilişsel sağlığa sahip olmasına yardım edebileceğini söylüyor.

Hatakeyama şu ifadeleri kullanıyor: 

Nihai hedefimiz, protetik diş tedavisi yoluyla çiğneme yeteneğinin korunmasının veya geri kazanılmasının, yaşlılarda bilişsel gerilemeyi önlemeye veya geciktirmeye yardımcı olabileceğini insanlarda kanıtlamak.

Independent Türkçe, Study Finds, MedicalXpress, Archives of Oral Biology