عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
Spor

Galatasaray derbide Beşiktaş'a konuk olacak

Fotoğraf: AA
Fotoğraf: AA
    İstanbul/AA
TT
TT

Galatasaray derbide Beşiktaş'a konuk olacak

Fotoğraf: AA
Fotoğraf: AA

Galatasaray, Spor Toto Süper Lig'in 10. haftasında yarın derbi maçta Beşiktaş'a konuk olacak.
Vodafone Park'ta saat 20.00'de başlayacak karşılaşmayı hakem Fırat Aydınus yönetecek.
Süper Lig'in geride kalan bölümünde iki takım da beşer galibiyet ile ikişer beraberlik ve yenilgi sonucunda 17'şer puan topladı.
Ligde son 3 maçını kazanan Galatasaray, Beşiktaş deplasmanından da üç puanla dönerek galibiyet serisini sürdürmeye çalışacak.

Marcao dönüyor
Galatasaray'da 8 maçlık cezası biten Brezilyalı futbolcu Marcao, görev verilmesi durumunda derbi maçta forma giyebilecek.
Süper Lig'in ilk haftasında GZT Giresunspor ile oynanan maçta takım arkadaşı Kerem Aktürkoğlu'na uyguladığı şiddet nedeniyle kırmızı kart gören Marcao'ya, Türkiye Futbol Federasyonu Profesyonel Futbol Disiplin Kurulu 8 maç ceza vermişti.
Brezilyalı futbolcu, ligde geride kalan 8 haftada takımından ayrı kaldı.

Boey ve Arda Turan forma giyemeyecek
Galatasaray'da iki futbolcu sakatlıkları nedeniyle derbide görev yapamayacak.
Sarı-kırmızılı ekipte tedavilerine devam edilen Sacha Boey ve Arda Turan, derbinin kadrosunda yer alamayacak.

Beşiktaş-Galatasaray rekabetinde 350. randevu
Taksim Stadı'nda 22 Ağustos 1924'te Beşiktaş'ın 2-0 galibiyetiyle başlayan 97 yıllık rekabette, geride kalan 349 maçın 123'ünü Galatasaray, 112'sini Beşiktaş kazandı, 114 karşılaşma ise beraberlikle sonuçlandı. Sarı-kırmızılıların 487 golüne, siyah-beyazlılar 456 golle karşılık verdi.

Lig müsabakaları
Galatasaray ile Beşiktaş arasında ligde yapılan 126 karşılaşmada ise genel toplamda olduğu gibi sarı-kırmızılı takımın üstünlüğü bulunuyor.
İki takımın ligde karşı karşıya geldiği müsabakalarda Galatasaray 46, Beşiktaş ise 37 kez sahadan galip ayrıldı. Taraflar 43 müsabakada eşitliği bozamazken, sarı-kırmızılılar 153, siyah-beyazlılar 132 gol attı.

Vodafone Park'taki maçlar
Beşiktaş, 2016 yılında açılan Vodafone Park'ta konuk ettiği Galatasaray'a karşı hiç maç kaybetmedi.
İki takımın Vodafone Park'ta 24 Eylül 2016'da oynadığı ilk derbi 2-2 beraberlikle sona ererken, siyah-beyazlı ekip daha sonraki 4 sezonda ev sahibi olduğu tüm derbilerden zaferle ayrıldı.

Son 10 maçta Beşiktaş üstün
İki takım arasında oynanan son 10 resmi maçta Beşiktaş'ın galibiyet sayısı bakımından üstünlüğü bulunuyor.
Siyah-beyazlı ekip, söz konusu karşılaşmalarda 5 kez kazandı, Galatasaray 3 kez sahadan galibiyetle ayrıldı, 2 karşılaşma ise beraberlikle tamamlandı. Söz konusu maçlarda siyah-beyazlı ekip 11 gol atarken, Galatasaray 9 kez fileleri havalandırdı.

Beşiktaş-Galatasaray rekabetinden ilginç notlar
Beşiktaş ile Galatasaray futbol takımları arasında 349 maçın sığdığı 97 yıllık rekabette ilk golü Beşiktaşlı Refik Osman Top attı.
Rekabetin ilk randevusu olan 22 Ağustos 1924 tarihinde Taksim Stadı'nda yapılan İstanbul Ligi maçını Beşiktaş 2-0 kazandı. Siyah-beyazlı takım adına ilk golü atan Refik Osman Top, derbi tarihine geçti.
Galatasaray adına ilk golü ise 31 Temmuz 1925'te Taksim Stadı'nda yapılan ve sarı-kırmızılı takımın 6-2 kazandığı rekabetin ikinci maçında Mehmet Leblebi kaydetti.

Rekabetin golcüleri
İki takım arasındaki rekabette, Beşiktaş'ın efsane kaptanı "Baba" lakaplı Hakkı Yeten, 61 maçta 29 golle en skorer futbolcu unvanını elinde bulundururken, yine Beşiktaşlı Şeref Görkey, 63 maçta 26 golle ikinci sırada yer alıyor. Beşiktaş'ta ayrıca Feyyaz Uçar'ın 18 golü bulunuyor.
Galatasaray'da ise Gündüz Kılıç, 31 maçta 21 golle Beşiktaş'a en fazla gol atan sarı-kırmızılı futbolcu. Galatasaray'da ayrıca Metin Oktay'ın 40 maçta 15 golü var.

Bir maçta en çok gol atanlar
İki takım arasındaki rekabette bir maçta en çok gol atan futbolcu, sarı-kırmızılıların efsanelerinden Gündüz Kılıç.
Galatasaraylı futbolcu, 30 Haziran 1940'ta Şeref Stadı'nda yapılan ve Galatasaray'ın 9-2 kazandığı tarihi maçta fileleri 5 kez havalandırarak, rekabetin bir maçta en çok gol atan ismi unvanını yıllardır kimseye bırakmadı.
Ayrıca, Beşiktaşlı Hakkı Yeten, Şükrü Gülesin, Recep Adanır ve Feyyaz Uçar ile Galatasaraylı Mehmet Leblebi, Gündüz Kılıç, Eşref Aykaç, Süleyman Tekil, Saffet Sancaklı, daha sonra Beşiktaş forması da giyen Adrian Ilie ile Milan Baros, bir maçta üçer gol atma başarısını gösterdi.

En farklı skorlu galibiyetler
Galatasaray ile Beşiktaş arasındaki maçlarda en farklı skor, 30 Haziran 1940 tarihinde yapılan Milli Küme karşılaşmasında elde edildi.
Bu karşılaşmada Galatasaray, Beşiktaş'ı 9-2 yenme başarısı gösterdi. Sarı-kırmızılılar ayrıca, 18 Temmuz 1997'de TSYD Kupası'nda 6-0, 31 Temmuz 1925'te 6-2, 10 Kasım 1943 ve 6 Ağustos 1975'te aynı sonuçlarla 5-1, 10 Ağustos 1977'de 4-0'lık skorlarla sahadan galip ayrıldı.
Beşiktaş ise rakibi karşısındaki en farklı skorlu galibiyetlerini 17 Mart 1933 ve 29 Aralık 1940'ta 5-0'lık skorlarla elde etti. Siyah-beyazlılar ayrıca, 14 Kasım 1945'te ve 28 Mart 1948'de de aynı skorlarla 5-1 galip geldi.

Seyircisiz derbiler
Beşiktaş ile Galatasaray'ın 2007-2008 sezonunun ilk yarısında Ali Sami Yen Stadı'nda yaptıkları derbi müsabakası, tarihe geçti.
Galatasaray'ın bir önceki sezondan kalan 5 maçlık cezası nedeniyle seyircisiz oynatılan karşılaşma, rekabetin 97 yıllık tarihinde bir ilk olarak yerini aldı.
Koronavirüs pandemisi nedeniyle iki ekip, biri Nef Stadı diğeri Vodafone Park olmak üzere iki mücadeleyi taraftarsız oynadı.

En çok oynayanlar
Rekabette en çok forma giyen oyuncuların başında Beşiktaşlı Şeref Görkey geliyor.
Şeref Görkey, siyah-beyazlı forma altında 63 kez Galatasaray'a karşı forma giydi. İkinci sırayı 61 maçla yine Beşiktaşlı Hakkı Yeten alıyor.

En gollü maçlar
Rakipler arasında şimdiye dek yapılan en gollü maçta, meşin yuvarlak toplam 11 kez ağlara gönderildi.
Galatasaray'ın 30 Haziran 1940'ta 9-2 kazandığı karşılaşmada filelere giden toplam 11 gol, geride kalan 349 müsabaka içinde seri penaltılar dışında bir maçtaki en yüksek skor sayısı olarak tarihe geçti.
Rekabette ayrıca, 30 Nisan 1949'daki Basın Kupası maçını 5-4 Galatasaray, 6 Kasım 1955'teki İstanbul Ligi maçını da 5-4 Beşiktaş kazandı, filelere toplam dokuzar gol gitti.

4-4'lük maçlar
Taraflar arasındaki maçlarda en gollü beraberlikler 4-4'lük skorlarla alındı.
İki takım arasında 4 Ocak 1935'te Şeref Stadı'nda yapılan özel maç, 21 Kasım 1937'de Fenerbahçe Stadı'ndaki İstanbul Ligi karşılaşması, 11 Mayıs 1940'ta Taksim Stadı'nda yapılan Bahar Kupası müsabakası, 16 Haziran 1940'ta Şeref Stadı'ndaki Milli Küme maçı ve 26 Mayıs 1968'de Ali Sami Yen Stadı'nda yapılan lig derbisi 4-4 berabere sonuçlandı.

Galibiyet hasreti çekilen yıllar
İki takım, 97 yıllık rekabette bazı dönemlerde birbirlerine karşı üstünlük kurmakta zorlandı.
Beşiktaş, 30 Mart 1975 ile 16 Eylül 1979 arasında Galatasaray ile yaptığı üst üste 17 maçta da galibiyet yüzü göremedi. Galatasaray ise 20 Kasım 1931 ile 21 Haziran 1936 arasında geçen 15 maçta da rakibini yenemedi.

İki takımda da oynayanlar
Rekabetin geçmişinde birçok futbolcu her iki takım formasını da giydi.
Son dönemde hem Beşiktaş hem de Galatasaray'da forma giyen oyuncular arasında Ali Çoban, Mirsad Kovacevic (Mirsad Güneş), Saffet Sancaklı, Sergen Yalçın, Ahmet Yıldırım, Mehmet Aksu, Ayhan Akman, Emre Aşık, Adrian Ilie, Berkant Göktan, Okan Buruk, Mehmet Yozgatlı, Gökhan Zan, Serdar Özkan, Burak Yılmaz, Dany Nounkeu, Cenk Gönen, Caner Erkin ve Ryan Babel bulunuyor.

En erken derbiyi oynadılar
Süper Lig'de 2012-2013 sezonunun ikinci haftasında BJK İnönü Stadı'ndaki Beşiktaş-Galatasaray (3-3) maçı, aynı zamanda lig tarihinin en erken derbisi olarak kayıtlara geçti
1959 yılında başlayan ligde bundan önce "Üç büyükler" arasındaki en erken derbi, 1981-1982 sezonunun üçüncü haftasında yine Beşiktaş ile Galatasaray arasında yapılmıştı.

Seyirci rekoru kırıldı 97 yıllık rekabette ilk golü Beşiktaşlı Refik Osman Top attı
Beşiktaş ile Galatasaray arasında 2013-2014 sezonundaki maçta Süper Lig tarihinin seyirci rekoru kırıldı.
Siyah-beyazlı takımın ev sahipliğinde, 22 Eylül 2013 tarihinde Atatürk Olimpiyat Stadı'nda yapılan derbiyi deplasman yasağı nedeniyle tamamı Beşiktaşlı 76 bin 127 biletli seyirci izledi ve bu rakam lig tarihinin seyirci rekoru olarak kayıtlara geçti.
Ligin daha önceki seyirci rekoru, Fenerbahçe ile Galatasaray arasında 21 Eylül 2003 tarihinde yine Atatürk Olimpiyat Stadı'ndaki derbide 70 bin 125 kişiyle kırılmıştı.

Yarıda kalan derbi
Beşiktaş ile Galatasaray arasında 2013-2014 sezonunun 5. haftasında seyirci rekorunun kırıldığı derbi, saha olayları nedeniyle yarıda kaldı.
Atatürk Olimpiyat Stadı'nda 22 Eylül 2013 tarihinde Beşiktaş'ın ev sahipliğinde yapılan maçta siyah-beyazlılar, 18. dakikada Hugo Almeida'nın attığı golle devreyi 1-0 önde kapattı. Galatasaray, 59 ve 72. dakikalarda Didier Drogba'nın golleriyle öne geçti.
Maçta kaybolan süre oynanırken, Galatasaraylı Melo'nun 90+2. dakikada gördüğü kırmızı kartın ardından sahaya çok sayıda taraftar girdi. Bunun üzerine maçın hakemi Fırat Aydınus, kalan 2 dakikayı oynatmadan soyunma odasına gitti ve maçı tatil etti. Türkiye Futbol Federasyonu, derbiyi 3-0 hükmen Galatasaray lehine tescil etti.

Daha fazlasını oku

 
 
Spor

Dart tahtasının ardındaki adrenalin

2025'te 17 yaşında en genç şampiyonluk rekorunu kıran Luke Littler, bu yıl unvanını ve dünya sıralamasında zirvedeki yerini korudu (Reuters)
2025'te 17 yaşında en genç şampiyonluk rekorunu kıran Luke Littler, bu yıl unvanını ve dünya sıralamasında zirvedeki yerini korudu (Reuters)
TT
TT

Dart tahtasının ardındaki adrenalin

2025'te 17 yaşında en genç şampiyonluk rekorunu kıran Luke Littler, bu yıl unvanını ve dünya sıralamasında zirvedeki yerini korudu (Reuters)
2025'te 17 yaşında en genç şampiyonluk rekorunu kıran Luke Littler, bu yıl unvanını ve dünya sıralamasında zirvedeki yerini korudu (Reuters)

Adrenalin'den herkese merhaba. Bu hafta dartı ve arkasındaki coşkulu seyirci kitlesini inceliyoruz.

Dışarıdan bakıldığında dart, pek heyecan verici bir spor gibi görünmeyebilir. Bir oyuncu, belirli bir mesafeden küçük okları duvardaki hedef tahtasına fırlatır. Ardından rakibi aynı şeyi yapar.

Oyuncuların hareket alanı sınırlıdır, mücadele boyunca koşan ya da birbirine temas eden kimse yoktur. Ancak profesyonel dart turnuvalarını izleyenler, bu sakin görüntünün ardında bambaşka bir dünyanın bulunduğunu bilir.

Binlerce kişinin şarkılar söylediği, oyuncuların sahneye yıldızlar gibi çıktığı ve tek bir atışın bütün maçın kaderini değiştirebildiği bu dünyada adrenalin eksik olmaz.

Dartta adrenalin, hızdan değil baskıdan doğuyor. Futbolda son dakika penaltısı neyse, dartta da maçı bitirmek için gereken son çift sayıyı tutturmak o.

Oyuncu, binlerce kişinin önünde, rakibinin de aynı hedefi beklediğini bilerek en kritik atışını yapıyor.

Dartın temel mantığı epey basit: Oyuncular sırayla üçer ok atarak puan toplamaya çalışıyor. Profesyonel karşılaşmalarda en yaygın format olan 501'de ise amaç, 501 puandan başlayıp sıfıra inmek.

Her atışta elde edilen puan, oyuncunun toplamından düşülüyor. Tahtada 20 numaralı bölüm var ve her bölümün puanı, isabet edilen bölgeye göre iki ya da üç katına çıkabiliyor. Tahtanın merkezindeki yeşil halka 25, onun içindeki kırmızı nokta ise 50 puan değerinde.

Ancak oyunun en önemli kuralı, sıfıra ulaşmanın tek başına yeterli olmaması. Oyuncunun son atışını çift puanlı bir bölgeye yapması gerekiyor. Örneğin 40 puanı kalan bir oyuncu, oyunu tek okla bitirmek için çift 20'yi vurmalı. Bu kural, dartın matematiksel tarafını aynı zamanda psikolojik bir mücadeleye dönüştürüyor. Çünkü oyuncu yalnızca puanını azaltmaya değil, kalan puanına uygun bir bitiriş kombinasyonu hazırlamaya da çalışıyor.

Üç okla 180 puan toplamak, bir oyuncunun tek turda ulaşabileceği en yüksek skor. Bu nedenle üç okun da 20 numaralı bölümün üç katına isabet etmesi, profesyonel dartın en tanınan anlarından biri.

Seyirciler de bu üç atışın ardından gelen 180 anonsunu büyük bir coşkuyla karşılıyor. Fakat yüksek skor toplamak kadar, maçı bitirecek doğru kombinasyonu bulmak da önemli.

Dartta oyuncuların fiziksel hareketleri sınırlı olsa da zihinleri sürekli çalışıyor. Bir oyuncu tahtaya yaklaşırken yalnızca hedef alacağı bölgeyi düşünmüyor. Kalan puanını, elindeki üç oku, rakibinin skorunu ve bir sonraki turda karşılaşabileceği ihtimalleri de hesaplıyor.

Örneğin rakibinin maçı bitirmeye çok yaklaştığını bilen bir oyuncu için yüksek puan toplamak artık tek başına yeterli olmayabilir. Rakibine yeniden atış fırsatı vermeden oyunu bitirebilmek için kalan puanını doğru kombinasyonla sıfırlaması gerekir.

Bir atışın birkaç milimetre sapması, planlanan kombinasyonu bozabilir. Bu durumda oyuncu, elindeki kalan oklarla yeni bir yol bulmak zorundadır.

Üstelik oyuncuların hata yapma lüksü, maçın sonuna yaklaşıldıkça azalır. 501 puanlık bir oyunda ilk turlarda kaçan bir atış telafi edilebilir. Ancak maçın son bölümünde, özellikle çift sayıyla bitirme aşamasında, aynı hata rakibe maçı kazanma fırsatı verebilir.

Dartın gerilimi de tam olarak burada ortaya çıkar: Oyuncu, fiziksel olarak neredeyse hiç hareket etmeden, her atışta büyük bir baskıyla mücadele eder.

Dartın en şaşırtıcı taraflarından biri de seyircileri. Özellikle Londra'daki Alexandra Palace'ta düzenlenen PDC Dünya Şampiyonası, klasik bir spor karşılaşmasından çok büyük bir eğlence etkinliğini andırıyor.

Tribünleri dolduran binlerce kişi renkli kostümler giyiyor, şarkılar söylüyor ve oyuncuların sahneye çıkışlarını büyük bir coşkuyla karşılıyor.

Oyuncuların kendilerine özel giriş müzikleri var. Bazı şarkılar tribünlerin tamamı tarafından ezbere biliniyor ve binlerce kişi aynı anda eşlik ediyor. Maç sırasında da bu enerji kaybolmuyor.

Özellikle 180 puanlık turlar ve kritik bitirişler, salonda büyük bir gürültüye neden oluyor. Bir oyuncu önemli bir atışa hazırlanırken karşısında sessizce bekleyen bir seyirci kitlesi değil, her an tepki vermeye hazır binlerce kişi bulunuyor.

Bu atmosfer, dartın psikolojik tarafını daha da önemli hale getiriyor. Oyuncuların dikkatini dağıtabilecek tezahüratlar, rakip lehine yükselen sesler ve maçın heyecanıyla değişen tribün tepkileri, konsantrasyonu korumayı zorlaştırabiliyor.

Profesyonel oyuncuların bu gürültünün içinde hedeflerine odaklanması gerekiyor. Bir yandan rakibinin performansını takip ederken diğer yandan seyircinin yarattığı baskıyı kontrol altında tutmaya çalışıyorlar.

Üstelik dart seyircisi yalnızca izlemekle yetinmez. Oyuncuların lakapları, giriş müzikleri ve kendilerine özgü hareketleri de bu kültürün parçası. Bu nedenle büyük dart turnuvaları, sporun rekabetçi yönüyle eğlenceyi bir araya getiren kendine has bir atmosfere sahip.

Profesyonel dartın bugünkü yapısı da uzun bir rekabet tarihinin sonucu. İlk Dünya Şampiyonası 1978'de düzenlendi ve Galli Leighton Rees, finalde İngiliz John Lowe'u 11-7 yenerek ilk şampiyonluğa ulaştı.

1992'de bazı oyuncuların British Darts Organisation'dan ayrılarak World Darts Council'ı (WDC) kurmasıyla profesyonel dartta yeni bir dönem başladı. Daha sonra Professional Darts Corporation (PDC) adını alan organizasyon, ilk Dünya Şampiyonası'nı 1993-1994 döneminde düzenledi. İki organizasyon arasındaki rekabet, profesyonel dartın gelişiminde önemli rol oynadı.

Bu sporun tarihindeki en büyük isimlerden biri ise Phil Taylor. İngiliz oyuncu, kariyeri boyunca 16 dünya şampiyonluğu kazanarak dart tarihinin en başarılı isimlerinden biri haline geldi.

2018'in başında emekli olan Taylor'ın rekoru, profesyonel dartın ne kadar uzun süreli bir istikrar ve üstün konsantrasyon gerektirdiğini de gösteriyor.

Dartı özel kılan şey, bütün bu rekabetin küçük bir hedef tahtasının önünde yaşanması. Oyuncuların koşmasına, zıplamasına ya da rakipleriyle fiziksel mücadeleye girmesine gerek yok.

Bazen bütün maç, kalan 40 puanı çift 20 ile bitirip bitiremeyeceklerine bağlı. Tribünler nefesini tutarken oyuncunun elindeki son ok, sporun bütün gerilimini tek bir noktada topluyor.

Dart tahtasının karşısında duran oyuncu için o an yalnızca bir atıştan ibaret değil. Binlerce kişinin önünde, rakibinin beklediği ve bütün maçın sonucunu belirleyebilecek bir sınav. Dışarıdan sakin görünen bu sporun içinde, işte tam da bu yüzden, büyük bir adrenalin var.

Kaynaklar: PDC, Darts501, Sky Sports

DÜNYA Türkiye

İspanya Süper Kupası 2027’nin biletleri İstanbul’da satışa çıktı

İspanya Süper Kupası, 2-6 Şubat tarihleri arasında İstanbul’da düzenlenecek (Riyad Sezonu).
İspanya Süper Kupası, 2-6 Şubat tarihleri arasında İstanbul’da düzenlenecek (Riyad Sezonu).
TT
TT

İspanya Süper Kupası 2027’nin biletleri İstanbul’da satışa çıktı

İspanya Süper Kupası, 2-6 Şubat tarihleri arasında İstanbul’da düzenlenecek (Riyad Sezonu).
İspanya Süper Kupası, 2-6 Şubat tarihleri arasında İstanbul’da düzenlenecek (Riyad Sezonu).

İspanya Süper Kupası 2027’nin biletleri, salı günü satışa sunuldu. Türkiye’nin İstanbul kentinde 2-6 Şubat tarihleri arasında düzenlenecek turnuvaya Barcelona, Real Madrid, Atletico Madrid ve Real Sociedad olmak üzere dört takım katılacak.

Turnuvanın ilk karşılaşması, 2 Şubat Salı günü Barcelona ile Atletico Madrid arasında Şükrü Saracoğlu Spor Kompleksi’nde oynanacak. Yarı finalin diğer maçında ise Real Madrid ile Real Sociedad, 3 Şubat Çarşamba günü Beşiktaş Park’ta karşı karşıya gelecek. Final maçı 6 Şubat Cumartesi günü yapılacak.

Riyad Sezonu sponsorluğunda İstanbul’da düzenlenecek turnuvada, yarı final karşılaşmalarını kazanan iki takım, 2027 İspanya Süper Kupası şampiyonunu belirlemek üzere finalde mücadele edecek.

DÜNYA

Araştırma: Liberaller Messi’yi tercih ediyor... Muhafazakârlar ise Ronaldo’ya yöneliyor

Ronaldo ve Messi hayranları arasındaki rekabet siyasete de uzanıyor. (Şarku’l Avsat)
Ronaldo ve Messi hayranları arasındaki rekabet siyasete de uzanıyor. (Şarku’l Avsat)
TT
TT

Araştırma: Liberaller Messi’yi tercih ediyor... Muhafazakârlar ise Ronaldo’ya yöneliyor

Ronaldo ve Messi hayranları arasındaki rekabet siyasete de uzanıyor. (Şarku’l Avsat)
Ronaldo ve Messi hayranları arasındaki rekabet siyasete de uzanıyor. (Şarku’l Avsat)

ABD Başkanı Donald Trump, hafta sonu karma dövüş sanatları organizasyonları UFC ve Power Slap’in arkasındaki isim Dana White’ı Beyaz Saray Sözcüsü olarak atama fikrini gündeme getirdi. Alışılmadık bu öneri, ABD’de spor ile siyaset arasındaki giderek artan iç içe geçmişliği gözler önüne serdi.

İngiliz The Guardian gazetesinde bugün yayımlanan Sean Ingle imzalı habere göre Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda UFC CEO’sunu bu göreve getirmek istediğini açıkladı. White’ı ‘şiddetli bir dövüşçü ve savaşçı’ olarak nitelendiren Trump, ‘çılgın sol kesime karşı bizi savunmaları’ için altı dövüşçüsünün de kendisine katılmasını önerdi.

Trump, pazar gününe gelindiğinde bu fikrinden vazgeçmiş olsa da öneriye yönelik kutuplaşmış tepkiler ve UFC ile Trump yanlısı MAGA hareketi arasındaki giderek güçlenen ilişki, araştırmacıların incelemeye başladığı bir soruyu yeniden gündeme taşıdı: Siyasi eğilimlerimiz, izlediğimiz ve yaptığımız sporları, hatta desteklediğimiz sporcuları giderek daha fazla mı etkiliyor?

Spor ile siyaset arasındaki ilişki uzun yıllara dayanıyor. Bu ilişki, 1938’de boksörler Joe Louis ile Max Schmeling arasında yapılan ikinci karşılaşmanın demokrasi ile faşizm arasında sembolik bir mücadeleye dönüşmesinden Güney Afrika’daki apartheid rejimine ve Rusya’nın Ukrayna’yı işgaline kadar uzanıyor.

devfevb
Siyasi eğilimler, izlediğimiz spor dallarını giderek daha fazla etkilemeye mi başladı? (AP)

Bununla birlikte spor, sağ ve sol kesimleri, gençleri ve yaşlıları, zenginleri ve yoksulları bir araya getiren bir alan olma özelliğini de korudu. Ancak giderek artan siyasi kutuplaşma bu tabloyu değiştirmeye başlamış olabilir. Öyle ki siyasi görüşler, Arjantinli Lionel Messi ile Portekizli Cristiano Ronaldo arasında yapılacak tercihi bile etkileyebiliyor.

Singapur’daki akademisyenlerin kısa süre önce 26 ülkeden 10 binden fazla kişinin katılımıyla gerçekleştirdiği bir araştırmada, katılımcılardan Messi ile Ronaldo arasında hangisini tercih ettiklerini belirtmeleri istendi.

Araştırma sonuçları, yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, sosyal sınıf ve siyasete ilginin oyunculardan birini tercih etme konusunda istatistiksel açıdan anlamlı bir belirleyiciliğe sahip olmadığını ortaya koydu.

Buna karşılık öne çıkan faktör siyasi eğilim oldu. Araştırmacılar, ülkelerindeki ulusal ortalamaya kıyasla daha liberal görüşlere sahip kişilerin Messi’yi tercih etme olasılığının istatistiksel açıdan anlamlı ölçüde daha yüksek olduğunu belirledi.

Araştırma bu ilişkinin nedenine dair kesin bir açıklama sunmuyor. Bununla birlikte muhafazakâr kesimlerin Ronaldo’nun imajını çalışkanlık ve disiplin değerleriyle özdeşleştirebileceği, liberallerin ise Messi’nin doğal yeteneğine ve görece daha küçük fiziksel yapısına ilgi duyabileceği ihtimalini gündeme getiriyor.

Araştırmanın, Ronaldo’nun geçen yıl Beyaz Saray’ı ziyaret etmesinden aylar önce gerçekleştirildiği de dikkat çekiyor. Bu durum, söz konusu ziyaretin katılımcıların yanıtlarını etkilemiş olma ihtimalini ortadan kaldırıyor.

Araştırma, iki yıldızın popülerliğinde coğrafi açıdan belirgin farklılıklar bulunduğunu da ortaya koydu. Ronaldo’nun en fazla tercih edildiği ülkelerin başında Endonezya, Türkiye, Meksika ve Mısır gelirken bunları Portekiz, Singapur ve Çin izledi.

Messi ise en yüksek desteği Güney Kore ve Arjantin’de aldı. Bu ülkeleri Finlandiya, İspanya ve İngiltere takip etti.

Araştırma, geleneksel siyasi sınıflandırmalarla da sınırlı kalmadı. Katılımcılara, ülkenin yönetiminde ‘parlamento ve seçimlerle uğraşmak zorunda olmayan güçlü bir lider’ bulunması fikrine ne ölçüde destek verdikleri sorularak otoriter yönetime ilişkin tutumları da incelendi.

Yanıtlar, bu yönetim modelini daha fazla destekleyen katılımcıların Ronaldo’yu tercih etme eğiliminin daha yüksek olduğunu gösterdi.

Araştırmacılar ayrıca kısa video içerikleri üzerinden daha fazla haber tüketen kişilerin de istatistiksel açıdan anlamlı ölçüde Portekizli yıldızı tercih etmeye daha yatkın olduğu sonucuna ulaştı.

Bu bulgular, siyasi kültür ile sportif tercihler arasındaki ilişkiyi anlamak açısından yeni bir kapı aralıyor. Ancak söz konusu sonuçların istatistiksel bağlantıları ortaya koyduğu, siyasi görüşlerin bir oyuncuyu desteklemenin doğrudan nedeni olduğunu kanıtlamadığı belirtiliyor.

ABD’de de muhafazakârlar ile liberallerin sportif tercihlerinin farklılaştığına işaret eden başka bulgular bulunuyor.

Sosyolog Joshua Woods, siyasi eğilimler ile 53 spor dalının popülerliği arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla Google arama eğilimlerine ve 2020 ABD başkanlık seçimlerinde Donald Trump’a verilen oy oranlarına dayanan bir araştırma gerçekleştirdi.

Woods, Amerikan futbolu, beyzbol ve basketbol gibi geleneksel sporların yanı sıra rodeo ve amigo gösterilerinin, Trump’a daha yüksek oranda oy verilen bölgelerde, Joe Biden’ı destekleyen bölgelere kıyasla daha popüler olduğunu tespit etti.

Artistik buz pateni, sörf ve ultimate frizbi sporunun yanı sıra futbol ve tenis ise liberal bölgelerde belirgin biçimde daha popülerdi.

‘Red Sports and Blue Sports: Political Ideology and the Popularity of Sports in the United States’ (Kırmızı Sporlar ve Mavi Sporlar: ABD’de Siyasi İdeoloji ve Sporların Popülerliği) başlıklı araştırmada, bu farklılıkların olası bir açıklaması da ele alındı. Buna göre muhafazakârlar, liberallere kıyasla geleneklere ve toplumsal normlara uyuma daha fazla önem veriyor olabilir. Bu nedenle yeni, alternatif veya toplumsal statüsü daha düşük sporları denemeye daha az istekli olabilirler.

bgyn
26 ülkeden 10 bin kişinin katıldığı bir araştırmada, katılımcılardan Messi ve Ronaldo arasında hangisini tercih ettiklerini belirtmeleri istendi. (Reuters)

Ancak Woods açısından en büyük sürpriz, ABD’de artık nispeten yerleşik bir spor dalı haline gelen futbolun hâlâ liberal bölgelerle daha güçlü biçimde ilişkilendirilmesiydi.

Araştırmacı, “Benim açımdan çalışmamızın en ilgi çekici sonucu, Trump’ın aldığı oy oranı ile futbola duyulan ilgi arasında güçlü bir negatif ilişki bulunmasıydı” dedi.

Woods, futbola daha fazla ilgi gösteren bölgelerin Trump’a oy verme eğiliminin belirgin biçimde daha düşük olduğunu açıkladı.

Avrupa’da ise bu ilişkiye dair bilimsel veriler, konuyu ele alan araştırmaların azlığı nedeniyle henüz sınırlı.

Belçika’da 650 katılımcıyla gerçekleştirilen yakın tarihli bir araştırmada, bireylerin siyasi görüşlerine bağlı olarak spor yapma düzeylerinde farklılık bulunduğuna dair açık bir kanıta ulaşılamadı.

Araştırmaya katılan araştırmacılardan Jill Murray, önceki çalışmaların sağ eğilimli kişilerin genellikle tanınmış ve köklü markaları tercih ettiğini, sol eğilimli kişilerin ise daha küçük veya uzmanlaşmış markalara yöneldiğini gösterdiğini söyledi.

Murray, “Bu nedenle sporda da benzer bir durumun ortaya çıkacağını düşündük, ancak sonuçlar bunu göstermedi” ifadesini kullandı.

Murray şu anda araştırmalarının kapsamını genişletmek için çalışıyor. Bu çerçevede İngiltere de incelenmeye değer bir ülke olarak öne çıkıyor. Özellikle futbolun İngiliz toplumunda köklü bir yere sahip olması ve siyasi ayrımları aşan geniş bir desteğe ulaşması dikkat çekiyor.

Bununla birlikte bazı diğer spor dallarının sağ veya sol siyasi eğilimlerle daha fazla özdeşleşebileceği ihtimali artık göz ardı edilmiyor.

Ingle, haberinin sonunda bir tanıdığının hikâyesine yer verdi. Marangozluk yapan ve sosyal medya kullanmayan bu kişi, kısa süre önce YouTube üzerinden bir boks maçını izlerken karşısına İngiltere’deki Reform Partisi’nin reklamı çıktı.

Reklam karşısında şaşkınlığını gizleyemeyen adam, “Boks artık sağın sporu mu oldu?” diye sordu.

Geçmişte kolaylıkla göz ardı edilebilecek bu soru, siyasi kutuplaşmanın izlediğimiz sporlardan tercih ettiğimiz yıldızlara kadar sportif tercihlerimizin en ince ayrıntılarına dahi yayılmaya başlamış olabileceğine işaret eden bulgular karşısında artık araştırılmayı hak ediyor.