Askerlerin çekildiği Dera’ya ‘sivil takviye’

Suriye’nin güneyinde rejim güçlerine saldırı düzenlendi.

Dera kırsalındaki Dail Mahallesi’nde Suriye rejimine ait bir kontrol noktası kaldırılıyor. (Havran Ahrar Topluluğu)

Suriye’nin güneyine, askerlerin çekildiği Dera kentine sivil takviyelerin yapılırken rejim güçleri dün saldırıya uğradı. Şam yönetimi ve rejime bağlı Güvenlik Komitesi Dera’nın tüm bölgelerinde aralarında 10 bin sivilin bulunduğu 14 bin kişi ile uzlaşma sürecini tamamladı.
Suriye İnsan Hakları Gözlemevi (SOHR), Dera’nın batı kırsalındaki Rahm-El-Melliha yolu üzerinde rejim güçlerine bağlı iki unsurun bölgeden geçen bir araçtaki kimliği belirlenemeyen silahlı kişilerin açtığı ateş sonucu öldüğünü bildirdi. Gözlemevi, bir sivil vatandaşın söz konusu iki unsuru otomobiliyle taşıdığı sırada Rahm-El-Melliha yolu üzerinde kimliği belirlenemeyen kişilerce otomobile ateş açıldığını, sivil can kaybı meydana geldiğini yaralanan iki unsurun ölmeden önce çevredeki hastanelere sevk edildiğini belirtti.
Bu iki olay, Dera genelinde vatandaşların elindeki silahların rejime teslim edilmesi amacıyla rejim güçleri ile şehrin önde gelenleri arasında anlaşmalar imzalanmasının ardından meydana geldi. Anlaşmaların yürürlüğe girmesinden bu yana Dera’da çeşitli şekillerde ölenlerin sayısı 33’e yükseldi. Ölenler arasında çocukların da bulunduğu 18’i sivilin yanı sıra daha önce silahlı muhalif grupların saflarında savaşan ve 2018’de rejim ile yaptıkları uzlaşı anlaşmasıyla sivil hayata dönen eski savaşçılar da yer alıyor. Ölenlerden 13’ünün Rusya destekli 5. Kolordu’ya mensup ve rejimin güvenlik teşkilatlarıyla işbirliği yapan kişilerden oluştuğu belirtildi. Dera’da Haziran 2019’dan bu yana bin 218 suikast ve saldırı meydana geldi. Bu saldırılardaki ölü sayısı 876’ya ulaştı.
Dera’dan yerel kaynaklar, kentte bulunan çok sayıda kontrol noktasının kaldırıldığını, geri kalanların da Hava Kuvvetleri İstihbarat Servisi ile Askeri Güvenlik Servisi’ne ait kontrol noktalarına dönüştürüldüğünü ve ayrıca rejim askerlerinin 2018’de yapılan uzlaşma anlaşmasından sonra Suriye ordusunun kurduğu askeri noktalardan çekildiği ve eski noktalara döndüğünü aktardılar.
Söz konusu değişiklikler, Ürdün-Suriye sınırındaki Nasib Sınır Kapısı yakınında bulunan Hava Kuvvetleri İstihbarat Servisi’ne ait bir askeri kontrol noktanın kaldırılmasından iki gün sonra gerçekleşti. Aynı şekilde Dera’nın batı kırsalındaki Neva ilçesinin uzak mahallelerinde yer alan Hava Kuvvetleri İstihbarat Servisi’ne ait bazı askeri kontrol noktaları da kaldırıldı. Bu noktalardan çekilen güçlerin yerine başka güçler yerleştirilmedi.
Dera’nın kuzey kırsalındaki Kefrşems beldesinde tüm askeri ve güvenlik kontrol noktalarındaki rejim unsurlar Dera ve Sanmin’de bulunan noktalara çekildiler.
Dera’daki aktivistler, geçtiğimiz günlerde yeni uzlaşı anlaşmaları kapsamına alınan ve Rus yol haritasının uygulandığı Yermük Havzası bölgesinde Hava Kuvvetleri İstihbarat Servisi’ne ait kontrol noktalarındaki unsurların çekildiğini, yerine Askeri Güvenlik Servisi’nden güçlerin yerleştiğini ve bu güçlerin bir kısmının da gönüllü bölge sakinlerinden oluştuğunu kaydetti.
Suriye güçleri, Dera’nın doğu kırsalındaki En-Nueyma beldesi yakınlarında yer alan yolun üzerindeki Askeri Radar Servisi’nde görev yapan Askeri Güvenlik unsurlarını çekerek yerine Hava Kuvvetleri İstihbarat Servisi’ne bağlı unsurları gönderdi. Suriye güçleri ayrıca Dera’nın doğu kırsalındaki Cisr Sayda kontrol noktasında görev yapan Askeri Güvenlik Servisi ve Suriye ordu unsurlarını çekerek yerine Hava Kuvvetleri İstihbarat Servisi’ne bağlı unsurları sevk etti.
Dera kentinde geçtiğimiz hafta Suriye rejimine bağlı bazı güvenlik ve kontrol noktalarından çekilmeler gerçekleşmişti. Nitekim rejim güçleri, Dera kırsalında yer alan Şam-Amman uluslararası otoyoluna yakın bir bölgede bulunan 3 kontrol noktasını, Dera el-Beled Mahallesi ve çevresindeki 3 askeri noktayı ve ayrıca Dera’nın doğu kırsalındaki iki kontrol noktasını boşalttı. Dera’nın doğu kırsalında konuşlu bulunan 4. Tümen unsurları da Şam’a çekildi. 4. Tümen’in çekilme süreci, 2018 yılında uzlaşma anlaşmasını imzaladıktan sonra tümene katılan ve Dera’nın batı kırsalındaki sakinlerden oluşan yerel grupları da kapsadı.
Rus tarafı ve Güvenlik Komitesi’nin Dera halkına sunduğu yeni uzlaşı anlaşmasında, askeri güçlerin askeri kışlalardan çekilmesi ve sıkı güvenlik tedbirlerinin kaldırılması maddeleri de bulunuyordu.
Dera’nın komşusu Süveyda kentindeki aktivistler, 15. Tümen güçlerinin Dera’da görevlerini tamamlamasının ardından iki gün önce Süveyda’daki karargahlarına askeri konvoylar gönderdiğini, konvoylardan bir bölümünün kentin batı kırsalındaki 404. Alay karargahına, diğer kısmının da 15. Tümen’e ait özel karargaha ulaştığını aktardı.
Dera kentindeki söz konusu çekilme süreçleri ve değişiklikler, Rusların sunduğu yol haritasının ve yeni uzlaşı anlaşmasının, 2018’de uzlaşma anlaşması kapsamına dahil edilen tüm bölgelerde uygulanmasının ardından geldi. Ancak Busra eş-Şam ile belde ve köyler bu anlaşmanın dışında tutuldu. Zira bu bölge Rusya’nın müttefiki olan Ahmed El-Avde güçlerin kalesi kabul ediliyor. Yeni uzlaşı anlaşması, Rusya’nın Temmuz 2018’de rejim otoritesinin kente geri gelmesi karşılığında muhalif savaşçılarla birlikte kalmasına izin verdiği hafif ve orta ağırlıktaki silahların mümkün olabildiğince hepsinin toplanmasını amaçlıyor.
Diğer yandan Suriye hükümeti, vatandaşların Şam’daki Dışişleri Bakanlığı ofisinde ihtiyaç duyduğu işlemleri kolaylıkla yapabilmesi için Dera’da ofisin bir şubesini açtı. Ofisin Dera şubesinin açılışı, Dışişleri Bakanı Faysal Mikdad’ın iki gün önce Dera’yı ziyareti sırasında gerçekleşti.
Dera’daki uzlaşı sürecinin bittiğinin ilan edilmesinin ardından kentteki hizmetlerin değerlendirilmesi amacıyla üst düzey hükümet yetkililerinden oluşan bir heyet Başbakan Hüseyin Arnus’un başkanlığında Dera’ya gitti. Hükümet heyeti, Dera’da ‘Güvenlik Karesi’ olarak da bilinen rejim kontrolündeki bazı bölgeleri gezdi ve Ürdün-Suriye sınırındaki Nasib Sınır Kapısı’ndaki çalışmaları yerinde inceledi. Heyet ayrıca kentteki bazı sivil toplum kuruluşları ve kent ile ilçelerindeki belediye başkanları ile bir araya geldi. Görüşmelerde kentin hizmet ve kalkınma alanındaki ihtiyaçlarıyla ilgili talepler heyete sunuldu. Heyet de Dera’da hükümet hizmetlerini yeniden başlatma taahhüdünde bulundu. Toplantılara katılan sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri verilen sözlerin gerçekçi olması ve acilen sahaya yansıması gerektiğini dile getirdi.
Dera’da güvenlik alanındaki istikrarsızlık sürüyor. Nitekim Suriye rejim ordusuna bağlı 52. Mika Tugayı saflarında yer alan iki unsur ve beraberlerinde bir sivil vatandaş, perşembe günü uğradıkları silahlı saldırıda yaşamlarını yitirdiler. Dera’nın doğu kırsalındaki Nahita beldesinde ikamet eden sivil vatandaşın rejim güçlerine bağlı iki unsuru otomobiliyle taşıdığı sırada Rahm-El-Melliha yolunda kimliği belirlenemeyen kişilerce otomobile ateş açıldığı belirtildi.