İsviçre Dışişleri Bakanı Cassis, Şarku’l Avsat’a konuştu: ‘Riyad Anlaşması, Yemen'de siyasi çözüm için doğru yönde atılmış bir adımdır’

Cassis, Tahran'ın ‘nükleer’ müzakerelere geri dönmesi gerektiğini vurguladı.

İsviçre Başkan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Ignazio Cassis. (Şarku'l Avsat)
İsviçre Başkan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Ignazio Cassis. (Şarku'l Avsat)
TT

İsviçre Dışişleri Bakanı Cassis, Şarku’l Avsat’a konuştu: ‘Riyad Anlaşması, Yemen'de siyasi çözüm için doğru yönde atılmış bir adımdır’

İsviçre Başkan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Ignazio Cassis. (Şarku'l Avsat)
İsviçre Başkan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Ignazio Cassis. (Şarku'l Avsat)

İsviçre Başkan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Ignazio Cassis, Tahran’ın nükleer programla ilgili müzakerelere dönmesinin önemini vurguladığı açıklamasında. Riyad ile bölgenin güvenliği ve istikrarı konusunda olumlu sonuçlar verecek görüşmeleri sabırsızlıkla beklediğin, söyledi. Cassis, Yemen krizine siyasi bir çözüm bulma yönünde çağrı yaptı. “Riyad Anlaşması, Yemen'de siyasi çözüm için doğru yönde atılmış bir adımdır” diyen İsviçre Dışişleri Bakanı, Riyad’da ülkesinin Suudi Arabistan ile ilişkilerini güçlendirme ve kalkınma iş birliğini derinleştirme stratejisini uygulamanın yollarının ele alındığını kaydetti.
Cassis, Şarku'l Avsat’a verdiği röportajda, Suudi Arabistan ile İsviçre arasındaki güçlü ikili ekonomik ilişkilerin, özellikle de genç, iyi eğitimli bir işgücünün potansiyelinden yararlanmak ve dijitalleşme ile yeni teknolojileri teşvik etmek için eğitim, bilim ve inovasyon alanlarında iş birliğinin de ziyaretinin gündeminde olduğunu söyledi.
Cassis açıklamasında ülkesinin Libya'ya verdiği desteği ve sürdürülebilir barış ve birlik yolunda yanında olduğunu vurguladı. Ülkenin 10 yılı aşkın süredir çatışmalardan muzdarip olduğunun altını çizen İsviçre Dışişleri Bakanı, bu nedenle Ekim 2020’de Cenevre’de imzalanan ateşkes anlaşmasının ilk umut ışığı niteliğinde olduğunun altını çizdi. 
Cassis, savaşın paramparça ettiği bölgelerden kaçış ve göç nedeniyle mülteci krizi yaşandığını belirterek İsviçre’nin diğer Avrupa ülkeleriyle birlikte, söz konusu yönetimleri desteklemek ve en fazla ihtiyacı olanlara koruma sağlamak için büyük çaba sarf ettiğini söyledi. İsviçre'nin risk altındaki mültecileri ülkeye almasının yanı sıra sığınmacılar tarafından yapılan toplam başvuruların yüzde 60'ından fazlasını kabul ettiğini kaydetti.
İsviçre Başkan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Ignazio Cassis, Şarku'l Avsat’a verdiği röportajda bölgesel gelişmelerden uluslararası alanda yaşanan tartışmalara kadar birçok başlıkta soruları cevapladı:

Suudi Arabistan ziyaretinizde öne çıkan konuları nelerdir? Krallık'taki yetkililerle görüşeceğiniz en önemli dosyalar arasında hangileri var?
Elbette ki Suudi Arabistan ile İsviçre arasındaki güçlü ikili ve ekonomik ilişkiler söz konusu. Özellikle eğitim, bilim ve inovasyon alanındaki iyi iş birliğimiz gündemde. Ayrıca İsviçre geçtiğimiz ekim ayında Ortadoğu ve Kuzey Afrika (MENA) bölgesi stratejisini benimsedi. Ziyaretim büyük ölçüde İsviçre'nin çatışmaları önleme, insani yardım ve kalkınma iş birliğini teşvik etme konusundaki uzun süredir devam eden taahhüdüne dayanan bu stratejinin uygulanmasına odaklanıyor. Ayrıca Suudi pazarındaki İsviçreli şirketlerin sahip olduğu fırsatların yanı sıra genç, iyi eğitimli işgücünün potansiyelini kullanmak için aralıksız arayışımızın yanı sıra dijitalleşmeyi ve yeni teknolojileri teşvik etmeye çalışıyoruz. Bunun yanı sıra Suudi Arabistan Vizyon 2030 projesi çerçevesinde, özellikle kadınların güçlendirilmesiyle ilgili son gelişmelerle de yakından ilgileniyorum.

Daha önceki anlaşmalarla ilgili neler yapıldı ve bu ziyaret yeni anlaşmalara sahne olacak mı? Olacaksa kapsamları neler?
Avrupa Serbest Ticaret Birliği ile Körfez İşbirliği Konseyi ülkeleri arasında imzalanan Serbest Ticaret Anlaşması, çifte vergilendirme anlaşması ve ikili yatırım anlaşması ile ilişkilerimizin sağlam temellere dayandığını söyleyebiliriz. Burada, yakın zamanda İsviçre Menkul Kıymetler Borsası ‘SIX’ ve Suudi Menkul Kıymetler Borsası ‘Tadawul arasında iş birliğine ilişkin bir mutabakat zaptı imzalandığını belirtmek isterim. Doğal olarak, iki ülke arasındaki bu verimli ilişkiyi güçlendirmek gayretindeyim.

Suudi Arabistan kısa süre önce Suudi Yeşil Girişimi ve Ortadoğu Girişimi'ni başlattı. Diğer yandan iklim değişikliğiyle mücadele, karbon emisyonlarını azaltma ve karbon ekonomisini geri dönüştürmedeki rolünü de güçlendirme eğiliminde. Bu girişimler iki ülke arasındaki iş birliğinde ne kadar yer kaplıyor?
İsviçre, iklim değişikliği tehdidini azaltmak ve buna uyum sağlamak için tüm ülkelerin gösterdiği çabaları memnuniyetle karşılamaktadır. Çünkü iklim değişikliği ancak birlikte karşı çıkabileceğimiz küresel bir mücadele için mükemmel bir örnektir. Daha önce de belirttiğim gibi; kalkınma iş birliği MENA bölgesindeki önceliklerimizden biridir. Ancak özellikle iki ülke, İsviçre ve Suudi Arabistan, 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Gündemi’nde birçok çıkarı paylaşıyor. Öncelikli başlıklarımız arasında suyun ve sağlığın iyileştirilmesi, iklim değişikliğiyle mücadele, tarım ve gıda güvenliğinin teşvik edilmesi yer alıyor. Burada söz konusu başlıkların Suudi Arabistan Krallığı Vizyon 2030 projesi açısından da ele alındığını belirtmek istiyorum. Bu sürdürülebilirlik gündemle ilgili uzun vadeli stratejik ortaklıklarla ilgileniyoruz.

Husilerin Krallık’a yönelik saldırılarını artırdığı bir zamanda Suudi Arabistan, Yemen krizini çözmek için Riyad Anlaşması’nın uygulanmasını istiyor..
Çatışmanın şiddetini azaltmayı destekleyen ve Yemen halkının acılarını dindiren her anlaşma doğru yönde atılmış bir adımdır. Bu noktada Riyad Anlaşması'nın önemi ortaya çıkıyor. Bu anlaşma, Yemen'in geleceği için kapsamlı, barışçıl ve kapsamlı bir çözümdür. Bu nedenle İsviçre, tüm tarafları uluslararası hukuka uymaya ve sivillere yönelik saldırıları durdurmaya çağırıyor. Aynı zamanda tüm taraflara şiddeti sona erdirmek ve siyasi bir çözüm bulmak için müzakerelere yeniden katılma çağrısında bulunuyoruz. Bence uluslararası toplumun, özellikle de bölgesel aktörlerin bu hedefi desteklemesi önemli. Sürdürülebilir barışı ancak diyalog yoluyla sağlayabiliriz. Bu nedenle İsviçre, Birleşmiş Milletler Yemen Özel Temsilcisi Hans Grundberg'in çalışmalarını desteklemektedir.

Hem Suudi Arabistan hem de İran, iki ülke arasında birçok müzakere turu gerçekleştirildiğini açıkladı. Bu turları nasıl değerlendiriyorsunuz ve İsviçre'nin bunda bir rolü var mı?
Ben bölge ülkeleri arasında yalnızca kapsamlı bir uzlaşının, uzun vadeli barış, istikrar ve refaha yol açacağına eminim. Yani Suudi Arabistan ve İran arasında devam eden görüşmeler iyiye işaret.

İran'ın nükleer programına ilişkin müzakereleri nasıl değerlendiriyorsunuz? Tahran’ın bölgedeki faaliyetlerinin riskleri nelerdir?
Bize göre Ortak Kapsamlı Eylem Planı (JCPOA) ilerleme süreci uluslararası güvenliğe ve nükleer silahların yayılmasının önlenmesine önemli bir katkıdır. Ama elbette ki anlaşmaya imza atan bir ülke olmayan İsviçre, Viyana görüşmelerine doğrudan katılmıyor. Ancak müzakerelerin yakında yeniden başlayacağı haberini memnuniyetle karşılıyoruz ve bu müzakerelerin tüm tarafların taahhütlerine hızlı ve tam bir dönüşe yol açmasını umuyoruz.

Lübnan'ın Suudi Arabistan ile yaşadığı krizi nasıl değerlendiriyorsunuz?
Genel olarak, İsviçre bölgede diyalogu teşvik eden birçok barış girişimini zaten destekliyor. İlgili taraflar bizden bunu istiyorlarsa daha fazlasını yapmaya da hazırız.

Libya krizine ilişkin vizyonunuz ve bunu farklı seçim atmosferi ışığında çözmenin yolları nelerdir?
Elbette Libya 10 yılı aşkın süredir çeşitli çatışmalardan muzdarip. Bu nedenle 2020 yılının ekim ayında Cenevre'de imzalanan ateşkes anlaşması ilk umut işaretiydi. O zamandan bu yana birçok önemli kazanıma tanık olduk. Yılın sonunda birine daha tanık olacağız: Libya halkı için özgür ve kapsayıcı seçimler. Bu nedenle İsviçre, BM liderliğindeki barış sürecini uzun yıllardır desteklemektedir ve Berlin sürecinin de aktif bir üyesidir. Tabii ki uluslararası insan hakları hukuku konusunda çalışma grubuna da eş başkanlık ediyoruz. Ev sahibi ülke olarak Libyalı aktörlerin birçok önemli toplantısını destekledik. Hizmetlerimizi sunmaya ve sürdürülebilir barış ve birlik yolunda Libya'nın yanında olmaya devam edeceğiz.

Mülteci sorunu Avrupa için ne ölçüde bir gerçekliğe sahip?
Ortadoğu ve Kuzey Afrika bölgesindeki birçok ülke binlerce mülteciye ev sahipliği yapıyor. İsviçre, Avrupa düzeyinde diğer ülkelerle birliktedir. Bu ülkeleri desteklemek için büyük çaba sarf ediyoruz. Avrupa ayrıca en çok ihtiyacı olanlara koruma sağlıyor. Sığınmacılardan gelen tüm başvuruların yüzde 60'ından fazlası kabul ediliyor. Özellikle büyük risk altındaki mültecilere ev sahipliği yapan ülkelerin başında geliyoruz. Bununla birlikte İsviçre ve genel olarak Avrupa için söz konusu ülkeler için mültecilere güvenli, onurlu ve sürdürülebilir bir dönüş sağlanabildiği sürece korumaya ihtiyacı olmayanları ülkelerine geri göndermeleri esastır.



Sudan’ın Kordofan bölgesi son bir yılın en şiddetli çatışmalarına sahne oluyor

Olay, salı günü Batı Kordofan eyaletinin en-Nuhud kenti yakınlarındaki ez-Zira madeninde meydana geldi (Arşiv – Reuters)
Olay, salı günü Batı Kordofan eyaletinin en-Nuhud kenti yakınlarındaki ez-Zira madeninde meydana geldi (Arşiv – Reuters)
TT

Sudan’ın Kordofan bölgesi son bir yılın en şiddetli çatışmalarına sahne oluyor

Olay, salı günü Batı Kordofan eyaletinin en-Nuhud kenti yakınlarındaki ez-Zira madeninde meydana geldi (Arşiv – Reuters)
Olay, salı günü Batı Kordofan eyaletinin en-Nuhud kenti yakınlarındaki ez-Zira madeninde meydana geldi (Arşiv – Reuters)

Sudan’ın Kuzey Kordofan eyaletindeki bazı bölgelerde, Sudan ordusu ve müttefikleri ile Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında şiddetli çatışmalar yaşandı. Çatışan tarafların sahadaki duruma ilişkin birbiriyle çelişen açıklamalar yaptığı çatışmalar, son bir yılı aşkın sürenin en şiddetli ve kanlı muharebeleri olarak nitelendirildi.

Sudan ordusuyla ittifak hâlindeki Silahlı Mücadele Hareketleri Ortak Gücü, Batı Kordofan eyaletindeki Ayal Bahit kasabasının kontrolünü ele geçirdiğini duyurdu. Buna karşılık, Hızlı Destek Kuvvetleri’ni de bünyesinde barındıran “Te’sis” İttifakı, güçlerinin ordu ve müttefikleri tarafından düzenlenen saldırıyı püskürttüğünü ve karşı tarafa ağır kayıplar verdirdiğini açıkladı. Görgü tanıkları ise her iki tarafın da büyük kayıplar verdiğini ve çatışmalarda birbirlerini yıprattıklarını belirtti. Tanıklar Şarku’l Avsat’a, HDK’nin Ayal Bahit kasabasına yönelik saldırıyı püskürtmeyi başardığını belirtti.

Buna karşılık Darfur 24 internet sitesi, ordunun kasaba çevresinde ve yakınındaki bazı bölgelerde ilerleme kaydettiğini bildirdi. Çatışmaların ardından Ayal Bahit’in hangi tarafın kontrolünde olduğu ve tarafların verdiği kayıpların boyutu bağımsız kaynaklarca doğrulanamadı.

Tarafların kayıplarına ilişkin açıklamalar

Silahlı Mücadele Hareketleri Ortak Gücü yayımladığı açıklamada, ordu ve diğer destek kuvvetleriyle birlikte yürütülen operasyonlarda HDK’ye ait 82 savaş aracının ele geçirildiğini, 68 aracın imha edildiğini ve Ayal Bahit kasabası ile çevresinde arama-tarama faaliyetleri gerçekleştirildiğini bildirdi. Ancak açıklamada, stratejik öneme sahip kasabanın kontrolünün ele geçirildiği ne doğrulandı ne de yalanlandı.

Te’sis İttifakı Sözcüsü Ahmed Takad Lisan ise açıklamasında çatışmanın saatlerce sürdüğünü ve saldırıyı gerçekleştiren gücün yaklaşık 250 savaş aracından oluştuğunu belirtti. Lisan, ittifak güçlerinin 120’den fazla askerî aracı imha ettiğini, 81 aracı ele geçirdiğini, ayrıca çok sayıda savaşçıyı öldürdüğünü ve esir aldığını öne sürdü.

Sudan ordusu da ayrı bir açıklama yaparak hava savunma sistemlerinin, Batı Kordofan eyaletindeki en-Nuhud kentinin batısında bulunan Ved Bende kasabasının doğusunda FH-95 tipi bir insansız hava aracını /İHA) düşürdüğünü duyurdu. Açıklamada, İHA’nın düşürülmesi dışında sahadaki gelişmelere ilişkin herhangi bir bilgiye yer verilmedi.

HDK yanlısı platformlarda, onlarca cesedin yanı sıra yanmış askerî araçları ve ele geçirildiği öne sürülen savaş araçlarını gösteren videolar yayımlandı. Görüntülerde ayrıca askerî kıyafetler içindeki bazı kişilerin esir alındığı iddia edildi. Çeşitli platformlarda çatışmalarda hayatını kaybedenler için taziye mesajları da paylaşıldı.

Önemli saha komutanları öldürüldü

Görgü tanıklarının ifadelerine ve tarafların hayatını kaybeden mensuplarına ait olduğu belirtilen görüntülere göre, son günlerde Kordofan bölgesinde yaşanan çatışmalarda çok sayıda önemli saha komutanı öldürüldü.

Bunların başında, “Sayyad Birliği”nin ikinci komutanı Tuğgeneral Hadi Hamadullah el-Beşir geliyor. Şarku’l Avsat’ın yerel kaynaklardan aktardığına göre el-Beşir, geçen perşembe günü Ebu Kaud, Kazkil ve el-Hammadi bölgelerinde HDK ile yaşanan çatışmalarda beraberindeki bazı kişilerle birlikte hayatını kaybetti.

Kuzey Kordofan eyaletinin batısında bulunan el-Mezrub kenti, savaşın ilk günlerinden itibaren HDK’nin kontrolündeydi. Sudan ordusu, kenti geçen ekim ayında yeniden ele geçirdi.

Batı Kordofan eyaletindeki el-Huvay yerel yönetimine bağlı olan Ayal Bahit kasabası ise iki eyaletin sınırına yakın bir konumda bulunuyor. Kasaba, iki eyaleti birbirine bağlayan ve bölgenin ikinci büyük kenti olan el-Huvay’a ulaşım sağlayan güzergâh üzerinde yer alıyor.

Ordu ve müttefikleri, Kuzey Kordofan eyaletinin başkenti el-Ubeyd kentinin güneyinde ve batısında askerî operasyonları yeniden başlattı. Bu gelişme, kentin batı ve güney bölgelerinde yaşanan çatışmalardan ve Ortak Güç’ün Ayal Bahit kasabasının kontrolünü tamamen ele geçirdiğini açıklamasından bir gün sonra yaşandı.

Mavi Nil bölgesindeki cephe hattı

Mavi Nil bölgesindeki cephede ise pazar ve pazartesi günleri büyük çaplı çatışmalar yaşanmadı. Bu sakinlik, HDK’nin stratejik öneme sahip bazı bölgeleri ele geçirerek önemli ilerleme kaydetmesinin ardından geldi. HDK, özellikle Sali, Bekuri ve Makce bölgelerini kontrol altına aldı. Söz konusu bölgeler, ed-Damazin kentine ulaşan yollar üzerinde stratejik öneme sahip.

Sudan ordusu ve müttefikleri ile HDK ve müttefikleri, genellikle askerî ve insani kayıplarının boyutuna ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşmıyor. Her iki taraf da kendi kayıplarının sınırlı olduğunu vurgularken, karşı tarafa ağır kayıplar verdirdiğini ileri sürüyor.

Görgü tanıklarının ifadeleri dışında kayıpları izleyen bağımsız kuruluşların bulunmaması nedeniyle, 15 Nisan 2023'te Sudan ordusu ile HDK arasında savaşın başlamasından bu yana ölen ve yaralananların sayısına ve maddi kayıpların boyutuna ilişkin kesin veriler bulunmuyor.

Sudan'daki savaş, yaklaşık 12 milyon kişinin yerinden edilmesine, yüz binlerce kişinin hayatını kaybetmesine ve milyonlarca insanın ciddi bir gıda kriziyle karşı karşıya kalmasına yol açtı.


Filistin Yönetimi Eisenkot’un adımlarını bekliyor

Mahmud Abbas, Yaser Abid Rabbo, Binyamin Netanyahu ve Ehud Barak, 2009 yılında New York’ta Barack Obama’nın himayesinde düzenlenen anlaşmanın imza töreninde (AFP)
Mahmud Abbas, Yaser Abid Rabbo, Binyamin Netanyahu ve Ehud Barak, 2009 yılında New York’ta Barack Obama’nın himayesinde düzenlenen anlaşmanın imza töreninde (AFP)
TT

Filistin Yönetimi Eisenkot’un adımlarını bekliyor

Mahmud Abbas, Yaser Abid Rabbo, Binyamin Netanyahu ve Ehud Barak, 2009 yılında New York’ta Barack Obama’nın himayesinde düzenlenen anlaşmanın imza töreninde (AFP)
Mahmud Abbas, Yaser Abid Rabbo, Binyamin Netanyahu ve Ehud Barak, 2009 yılında New York’ta Barack Obama’nın himayesinde düzenlenen anlaşmanın imza töreninde (AFP)

Filistin yönetimi, resmî açıklamalarda sessiz kalmayı tercih etmesine rağmen, İsrail’de hükümeti kurmakla görevlendirilen Gadi Eisenkot’un açıklamalarını ve tutumunu, ayrıca en büyük siyasi rakiplerinden biri olan Binyamin Netanyahu’yu devre dışı bırakarak yeni hükümeti kurma sürecindeki başarısını yakından takip ediyor.

Filistin yönetimindeki yetkililer ve danışmanlar, İsrail’de isimlerin değişmesinin sahada önemli bir farklılık yaratacağı görüşüne mesafeli yaklaşıyor. Filistin Devlet Başkanı’nın danışmanı Mahmud el-Habaş, yönetimin, İsrail’in başına geçecek kişiyi kim olursa olsun Filistin meselesine yönelik eylem ve tutumlarına göre değerlendireceğini belirtti.

Bununla birlikte el-Habaş, “Filistin yönetimi, yeni başbakan kim olursa olsun müzakerelere derhal başlamaya hazır. İsrail’in en aşırı görüşlü isimlerine karşı bile bu kapıyı hiçbir zaman kapatmadık” ifadelerini kullandı.

Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) Yürütme Komitesi üyesi Vasıl Ebu Yusuf ise Eisenkot konusunda iyimser olmadığını belirterek, “Özde değil, yalnızca biçimde bir değişiklik bekliyoruz. Çünkü hepsi yerleşimlerin meşrulaştırılması, Filistin devletinin kurulmasının engellenmesi ve Gazze’nin ayrıştırılması konusunda hemfikir” değerlendirmesinde bulundu.


Irak, İran ile Şelemçe Sınır Kapısı’nı açtı, Mendeli Sınır Kapısı’nı ise geçici olarak kapattı

İran ile Irak arasındaki Şeyb Sınır Kapısı (Irak Sınır Kapıları Kurumu)
İran ile Irak arasındaki Şeyb Sınır Kapısı (Irak Sınır Kapıları Kurumu)
TT

Irak, İran ile Şelemçe Sınır Kapısı’nı açtı, Mendeli Sınır Kapısı’nı ise geçici olarak kapattı

İran ile Irak arasındaki Şeyb Sınır Kapısı (Irak Sınır Kapıları Kurumu)
İran ile Irak arasındaki Şeyb Sınır Kapısı (Irak Sınır Kapıları Kurumu)

Irak Haber Ajansı’nın, Sınır Kapıları Kurumu Başkanı Ömer el-Vaili’ye dayandırdığı habere göre Irak, gerekli teknik şartların ve sınır kapısının yeniden faaliyete geçirilmesi için gereken işlemlerin tamamlanmasının ardından İran ile arasındaki Şeyb Sınır Kapısı’nı bu sabah yeniden açacak.

Şarku’l Avsat'ın Ajans’tan aktardığına göre teknik gerekliliklerin tamamlanması ile hazırlık ve bakım çalışmalarının yürütülmesi amacıyla İran ile Irak arasındaki Mendeli Sınır Kapısı’nın cuma gününden itibaren geçici olarak kapatılacağı belirtildi.