Filistinli yetkili: ABD siyasi ufku başlatmak için ciddi bir adım atmadı

Kudüs’teki ABD konsolosluğun yeniden açılması kararının dondurulduğu haberine karşı Filistin yönetiminden açıklama geldi.

ABD konsolosluğunun tabelası hala binada asılı (Reuters)

Filistin Kurtuluş Örgütü Yürütme Komitesi üyesi Vasil Ebu Yusuf, Filistin liderliğinin ‘Kudüs’teki ABD Konsolosluğu’nun yeniden açılmasını’ bir egemenlik meselesi ve tavizlerin kabul edilmediği bir kırmızı çizgi olarak gördüğünü söyledi. Medyadan sızan bilgilere de değinen Ebu Yusuf, İsrail’in güçlü bir reddi ortasında Washington’un konsolosluğun yeniden açılma kararını dondurduğunu belirtti.
Şarku’l Avsat’a konuşan Ebu Yusuf, Filistin topraklarının ‘Batı Şeria, Kudüs ve Gazze Şeridi’ dahil tek olduğunu vurguladı. ABD’nin konsolosluğu 1844’ten bu yana mevcut, ancak Kudüs’ün İsrail’in başkenti olarak tanınması sonrasında kapatıldı. Bu çerçevede Ebu Yusuf, “Bu yüzden dedik ki: ‘Müzakere yok, taviz yok ve Kudüs’teki konsolosluğun yeniden açılması hakkında tartışma yok’” şeklinde konuştu.
Vasil Ebu Yusuf, konsolosluğun açılmasının, ‘vaatleri yerine getirme ve barış umutlarını ilerletme’ yolunda ABD Başkanı Joe Biden’in atması gereken birçok adım arasında küçük bir adım olduğunu vurguladı. Yetkili, “ABD yönetimi, henüz siyasi bir ufuk başlatma yönünde ciddi bir adım atmadı. Ancak stratejik müttefiki İsrail’i, her şeyi inkâr ederek örtbas etmeye devam etti” dedi. İsrail’deki hükümetin, konuyla sanki Yüzyılın Anlaşması varmış gibi çalıştığını söyleyen yetkili, “Tüm taahhütleri reddederek, tüm fırsatları baltaladı. Çatışmanın yoğunluğunu azaltmak ve sadece ekonomiyi ilerletmek için çalıştı. Hükümetin, barış sürecine itiraz etmeyen ve gerçek bir adım atmayan ABD’den bir örtü altında hareket ettiğini görüyoruz” şeklinde konuştu. Vasil Ebu Yusuf, Biden’in konsolosluğu açacağını defalarca söylediğini, ancak bunun için bir tarih vermediğini ve konsolosluğun yakın zamanda açılmayacağını da ifade ettiğini belirtti.
Biden yönetimi, eski yönetim tarafından kapatılan ABD’nin Kudüs Konsolosluğu’nu yeniden açma sözü vermişti. Şu ana kadar bu sözün üzerinden 7 ay geçti, ancak Washington henüz bunun için bir zaman çizelgesi sunmadı.
ABD’li bir diplomat, eski bir üst düzey ABD yetkilisi ve konuyu bilen başka bir kaynak da ‘The Times of Israel’ sitesine yaptıkları açıklamada Biden yönetiminin, ‘Filistinlilere yönelik fiili bir misyon olarak kabul edilen ve 2019 yılında Başkan Donald Trump tarafından kapatılan konsolosluğu yeniden canlandırma çabalarını fiilen durdurduğunu söyledi. İnternet sitesine göre nihai bir karar verilmedi ve Dışişleri Bakanlığı’nın resmi hattı, Kudüs’teki konsolosluğun yeniden açılması sürecini ilerleteceklerini söylemeye devam ediyor. Ama üç kaynak, böyle bir sürecin başlamadığını vurguladı. Bunun yanı sıra üst bir ABD’li yetkiliye göre yönetimin ‘konsolosluğun yeniden açılmasını’ destekleyen yandaşları bile odaklarını Filistinlilerin günlük yaşamlarını etkileyebilecek politikalara kaydırdı.
Kaynağa göre İsrail, ‘İran nükleer anlaşmasını canlandırmak için Viyana’daki diplomatik süreci tüketme’ konusundaki ısrarı üzerine halihazırda Biden yönetimi ile savaşa hazırlanırken, ABD ise şu anda konsolosluğu yeniden açarak ilerleyecek ikinci bir cephe oluşturmayı düşünmüyor.
Bu haber, özellikle Knesset’te genel bütçenin onaylanmasının tamamlanması sonrasında, ABD yönetiminin Kudüs’teki ABD konsolosluğunu tek taraflı olarak açmak üzere olduğuna dair eski İsrail haberlerini çürütüyor. Biden yönetimi, göreve gelişinden bu yana İsrail ile konsolosluk konusunda mutabakata varmak için çalıştı, ancak anlaşma sağlanamadı. Trump, ABD büyükelçiliğini Tel Aviv’den Kudüs’e taşıdıktan sonra 2019’da Kudüs’teki konsolosluğu kapattı. Kudüs, İsrail’in başkenti olarak tanındı ve konsolosluk, ‘Yüzyılın Anlaşması’ olarak bilinen bir planın parçası olarak o dönemde büyükelçilikle birleştirildi.
Kudüs’teki ABD Konsolosluğu, Filistinliler ve İsrailliler arasında ‘siyasi’ ve ‘egemen’ bir çatışmanın konusu haline geldi. Konsolosluk, uzun yıllar boyunca ABD’nin Filistin Yönetimi’ndeki diplomatik misyonuydu ve Filistinlilerle en yakın bağı olarak biliniyordu. Onlara vize vermekle ilgileniyor, ayrıca yardım sağlamak da dahil olmak üzere çeşitli alanlarda büyük projeleri denetliyordu.
Trump’ın 2019’daki kararı, Kudüs’teki ‘Agron’ caddesindeki binayı tamamen kapatmadı. Diplomatlar, ABD Büyükelçiliği’nin bir alt bölümü olarak yeni kurulan Filistin İşleri Birimi’nin himayesinde orada çalışmaya devam ettiler. Ancak Filistinliler oradaki diplomatlarla çalışmayı derhal durdurdu ve ilk günden itibaren Filistin işleri biriminin faaliyetlerini sınırladı.
Blinken’in Mayıs’taki açıklamasından sonra Filistin Yönetimi, boykotunu sona erdirmeye başladı. Devlet Başkanı Mahmud Abbas, dönemin maslahatgüzarı Michael Ratney ve Filistin İşleri Birimi Başkanı George Noll ile birkaç görüşme yapmayı kabul etti.
Konsolosluğu yeniden açma planlarından geri dönülmesine rağmen, Filistin Yönetimi’nin daha esnek politikasının devam edip etmeyeceği belli değil. Ancak Washington, Kudüs’te Trump öncesi statükoyu yeniden canlandırmak için önemli bir adım attı. ABD’li bir diplomat, eski bir üst düzey ABD yetkilisi ve konuyu bilen başka bir kaynağa göre son birkaç ay içinde Filistin İşleri Birimi, Washington’a bağımsız raporlar sunmaya başladı. ABD Dışişleri Bakanlığı konuyla ilgili yorum yapmaktan kaçındı. Konuyla ilgili bilgi sahibi bir kaynak ise, “Bu önemli bir değişikliktir ve İsraillileri kızdırmayacaktır” dedi.
“Konsolosluğun açılması şu anda öncelikler listesinin başında değil” diyen kaynak, “Ancak bu durum, daha sonra değişebilir, belki Dışişleri Bakanı Yair Lapid başbakan olduğunda” şeklinde konuştu. Öte yandan Lapid de bu duruma itirazını dile getirirken, konsolosluğun Ramallah’ta açılmasını önerdi.