عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
ARAP DÜNYASI

BM'den Hartum'a misyonun eski üyelerini koruma çağrısı

Hartum'da 13 Aralık'ta düzenlenen gösteride Darfur ile dayanışma pankartı açıldı. (AFP)
Hartum'da 13 Aralık'ta düzenlenen gösteride Darfur ile dayanışma pankartı açıldı. (AFP)
    Hartum: Muhammed Emin Yasin
TT
TT

BM'den Hartum'a misyonun eski üyelerini koruma çağrısı

Hartum'da 13 Aralık'ta düzenlenen gösteride Darfur ile dayanışma pankartı açıldı. (AFP)
Hartum'da 13 Aralık'ta düzenlenen gösteride Darfur ile dayanışma pankartı açıldı. (AFP)

Birleşmiş Milletler Genel Sekreter Özel Temsilci Yardımcısı Khardita Low Ndiaye, Sudan hükümetine, çeşitli Darfur eyaletlerindeki birçok Birleşmiş Milletler Liberya Misyonu (UNMIL) kampının büyük çapta yağmalanması ve imha edilmesi sonrasında, misyonun çalışmalarının güvenlik ve emniyetlerini tehdit eden her türlü eylemden tasfiyesini denetleyen Darfur'daki Birleşmiş Milletler-Afrika Birliği Darfur Misyonu (UNAMID) eski UNAMA ekibini korumak için sıkı önlemler alma çağrısında bulundu.
Ndiaye dün, savaş yıllarında lojistik destek ve sivillerin korunması için en büyük merkezlerden olan el-Fashir'deki UNAMID üssünü Kuzey Darfur eyalet hükümetine devretti.
 Senegalli Khardita Low Ndiaye geçtiğimiz şubat ayında Birleşmiş Milletler Sudan'daki Entegre Geçiş Yardım Misyonu'na (UNTAMS) Sudan Özel Temsilci Yardımcısı olarak atandı. Ndiaye aynı zamanda Sudan'da Birleşmiş Milletler Mukim Koordinatörü ve İnsani Yardım Koordinatörü olarak da görev yapıyor.
Ndiaye açıklamasında Birleşmiş Milletler’in (BM) silahlı gruplar tarafından yasa dışı olarak ele geçirilen karargahların iadesini beklediğini söyledi. Ayrıca tüm BM varlıklarının güvenli ve serbest dolaşımına duyulan ihtiyacı vurguladı.
BM yetkilisi, Kuzey Darfur Eyaleti Valisi Nimr Muhammed ile BM'nin çeşitli Birleşmiş Milletler kurumları tarafından sivilleri korumaya yönelik faaliyetler yürütmeye devam etmesinin önemini görüştü.
Yetkili, UNTAMS’ın sivilleri, insan haklarını ve hukukun üstünlüğünü koruma önceliklerini yerine getirmede hükümete yardım etmeye kararlı olduğunu vurguladığı açıklamasında son zamanlarda toplumlararası şiddet olayları sırasında ölenlerin ailelerine de başsağlığı diledi.
Genel Sekreter Özel Temsilci Yardımcısı, yetkililerin UNAMID tasfiye ekibine yönelik iş birliği ve desteğe övgüde bulundu. Ayrıca karargah ve tesislerin Darfur halkının yararına kullanılması gerekliliğin de altını çizdi. UNTAMS tarafından yayınlanan bildiride, Egemenlik Konseyi Üyesi Hadi İdris ve Kuzey Darfur eyaleti valisinin, Sudan makamlarının UNAMID tasfiye ekibinin güvenliğini ve emniyetini sağlama ve BM'nin varlıklarını koruma konusundaki kararlılığını teyit ettiği belirtildi. Yapılan açıklamada El-Fashir'deki lojistik üssüne girişi birkaç gün boyunca kabul edilmeyen eski UNAMID ulusal personeliyle iletişime girmek için çaba sarf edildiği vurgulandı.
İdris, son iki gün içinde Kuzey Darfur eyaletine yaptığı ziyaretin, Darfur'daki sivilleri güçlendirmek ve korumak için ortak güvenlik koruma güçlerinin hızlı bir şekilde konuşlandırılmasına ilişkin düzenlemeleri sonuçlandırmayı hedeflediğini belirtti. Güvenlik kurumları ve Juba Barış Anlaşması'nı imzalayanlarla istişare etmenin amaçlandığını vurguladı.  
İdris, son iki gün içinde Kuzey Darfur'a yaptığı ziyaretin, güvenlik servisleri ve Juba Barış Anlaşması'nı imzalayan taraflarla istişare etmek,  Darfur'daki sivillere yardımda bulunmak ve korumak için Ortak Güvenlik Koruma Güçleri’nin hızlı bir şekilde konuşlandırılmasına yönelik düzenlemeleri sonuçlandırmak için gerçekleştiğini bildirdi.
İdris, Darfur'daki son şiddet ve koruma zorlukları göz önüne alındığında bunun bir öncelik olduğunu vurguladı. Kuzey Darfur Eyaleti Valisi, Daimi Ateşkes Komitesi ve Sivilleri Koruma Devlet Komitesi tarafından kullanılmak üzere ‘UNAMID’ lojistik üssü içindeki ofislerin tahsis edildiğini kaydetti.
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK), Aralık 2020’de, misyonun Darfur'da kurulmasından 13 yıldan fazla bir süre sonra Darfur bölgesindeki Birleşmiş Milletler ve Afrika Birliği Ortak Misyonu'nun 7’inci madde altında operasyonlarını sona erdiren bir karar yayınladı. UNAMID, BM tarihinin en büyük barış misyonlarından biriydi.
BM kararı, Darfur eyaletlerinde 35 noktada olduğu tahmin edilen misyon karargahının sağlık, eğitim ve sosyal hizmetler alanlarında kullanılmak üzere devredilmesini zorunlu kıldı.
Sudan, Haziran 2020’de dört stratejik hedefi uygulamak için UNTAMS misyonunu kabul etti. Söz konusu hedefler şöyle sıralandı:
Siyasi geçiş için yardım, barış operasyonlarına destek, barış inşasını, sivillerin korunmasını ve hukukun üstünlüğünü teşvik etmek, ekonomik, kalkınma ve insani yardımın harekete geçirilmesi ve geçiş döneminin sona ermesinin ardından Sudan'da genel seçimlerin yapılması.
Devrik Devlet Başkanı Ömer el-Beşir hükümeti ile bölgedeki silahlı gruplar arasında 2003 yılında Darfur’da savaş çıktı. BM istatistiklerine göre çatışmada 300 bin kişi öldü. Ayrıca ülke içinde ve dışında iki milyon kişi yerinden oldu.
Sudan Merkezi Doktorlar Komitesi tarafından dün yapılan açıklamada, pazar günü ordunun yönetimine karşı ve sivil yönetim çağrısında bulunan gösterilerde vurulan 28 yaşındaki bir vatandaşın öldüğü bildirildi. Diğer yandan bir hükümet yetkilisi de toplantılara katılan iki kişinin tecavüz suçu işlediğinin belgelendiği bildirdi.
Komite, yaptığı açıklamada, 28 yaşındaki Abdulmunim Muhammed Ali'nin 19 Aralık'ta Omdurman bölgesinde düzenlenen yürüyüşe katıldığı sırada darbeci güçler tarafından başından vurularak öldüğünü duyurdu. Doktorlar Komitesi istatistiklerine göre 19 Aralık 2019 devriminin üçüncü yıl dönümünde Cumhuriyet Sarayı'nın önüne kadar ulaşan kitlesel gösterilerde şimdiye kadar iki kişi yaşamını yitirdi, 300'den fazla kişi de yaralandı.
Komite, protestoların ekim ayında başlamasından bu yana yaşan şiddette şehit sayısının 47'ye yükseldiğini bildirdi.
Diğer yandan Sudan Sosyal Kalkınma Bakanlığı Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Birimi Direktörü Selma el-Halife İshak, AFP'ye verdiği demeçte “19 Aralık'ta gerçekleştirilen gösteriye katılan iki protestocunun tecavüze uğradığını belgeledik” dedi. İshak, iki mağdurun tıbbi yardım aldığını söyledi.
 Açıklamada mağdurlardan biri şikayette bulunurken diğerinin yasal önlem almayı kabul etmediği belirtilerek rapora veya sanıklara ilişkin herhangi bir detay verilmedi.

Daha fazlasını oku

 
 
ARAP DÜNYASI

Seyfülislam Kaddafi... ‘Potansiyel varisten’ suikast kurbanına

Seyfülislam Kaddafi (Reuters – Arşiv)
Seyfülislam Kaddafi (Reuters – Arşiv)
TT
TT

Seyfülislam Kaddafi... ‘Potansiyel varisten’ suikast kurbanına

Seyfülislam Kaddafi (Reuters – Arşiv)
Seyfülislam Kaddafi (Reuters – Arşiv)

Geçtiğimiz salı akşamı, Libya’nın eski lideri Muammer Kaddafi’nin oğlu Seyfülislam Kaddafi’nin öldürüldüğünün açıklanmasıyla birlikte, uzun soluklu bir siyasi sürecin de sonuna gelindi. Yıllar boyunca uluslararası alanda ‘rejimin kabul edilebilir yüzü’ ve babasının iktidarının muhtemel varisi olarak görülen Seyfülislam Kaddafi, 2011 sonrası dönemde ise uluslararası düzeyde aranan bir sanığa dönüştü. Daha sonra başkanlığa aday olarak ortaya çıkan Kaddafi, gölgelerden çıkarak yeniden Libya’daki siyasi kutuplaşmanın merkezine yerleşti.

Peki Seyfülislam Kaddafi kimdi ve siyasi kariyeri boyunca hangi rolleri üstlendi?

‘Geçiş projesi’ olmaya çalışan rejimin oğlu

Seyfülislam Kaddafi, 25 Haziran 1972’de doğdu ve babasının onlarca yıl yönettiği Libya’da büyüdü. 1990’lı yıllarda Trablus’ta mimarlık eğitimi alan Kaddafi, daha sonra Batı ağırlıklı bir eğitim yolunu izleyerek Avusturya’da işletme eğitimi gördü. Akademik kariyerini ise 2008 yılında Londra Ekonomi Okulu’ndan (LSE) aldığı doktora derecesiyle tamamladı. Bu eğitim süreci, ona aynı anda hem ‘teknokrat’ hem de ‘elit’ bir imaj kazandırdı.

dferg
Libya lideri Muammer Kaddafi'nin oğlu Seyfülislam, 23 Ağustos 2011 tarihinde başkent Trablus'ta destekçilerini selamlıyor. (Reuters)

Ancak eğitim, siyasetten bağımsız bir unsur olmadı. Çeşitli anlatımlara göre Seyfülislam Kaddafi, bu süreçte Batılı çevreler ve etkili isimlerle geniş bir ilişki ağı kurdu; babasının rejimine temkinli yaklaşan başkentlerle Libya arasında bir köprü olarak kendini konumlandırmasında bu bağlantılar belirleyici rol oynadı.

‘Uluslararası bir figür’ olarak yükselişi ve uzlaşma dosyaları

2000’li yılların başından itibaren, herhangi bir resmî ve sürekli devlet görevi üstlenmemesine rağmen, Seyfülislam Kaddafi’nin adı hassas dosyalarda öne çıkmaya başladı. Dış uzlaşma süreçlerinde ve arabuluculuk girişimlerinde rol oynadı; adı, tartışmalı dönüm noktalarıyla birlikte anıldı. Bunlar arasında Lockerbie davası kapsamında yürütülen tazminat düzenlemeleri ile Batı’yla kademeli normalleşme sürecine ilişkin dosyalar yer aldı. Bu dönemde Seyfülislam, ekonomik ve siyasi modernleşmeden söz eden bir ‘reformcu’ figür olarak lanse edilirken, babasının kurduğu yönetim yapısıyla açık bir kopuş ilan etmedi.

Söz konusu yıllarda, uluslararası alandaki varlığını yönetmek üzere etrafında idari, mali ve medya alanlarında çalışan bir ekip oluşturuldu. Lüks bir yaşam tarzı ve geniş ilişki ağlarına işaret eden göstergeler dikkat çekti. Batılı bir gazetecilik anlatısı, Londra’daki ikameti süresince yürütülen yazışmalar, düzenlemeler ve halkla ilişkiler faaliyetlerini, 2011’de Muammer Kaddafi yönetimine karşı patlak veren ayaklanma öncesindeki ‘perde arkasına’ açılan nadir bir pencere olarak tanımladı.

Londra'da: Bağlantılar ve aracılar

İngiltere’de bulunduğu dönemde, özel hayat ile kamusal alan arasındaki sınırlar giderek iç içe geçti. Prestijli bir üniversitede eğitim, iş dünyasından çevrelerle ve siyasi figürlerle kurulan ilişkiler ile güvenlik ve gayriresmi temsil gereklilikleri çerçevesinde çeşitli kurum ve yapılarla temaslar bu sürecin parçaları oldu.

fevf
Libya'nın eski lideri Muammer Kaddafi'nin oğlu Seyfülislam Kaddafi, 25 Mayıs 2014 tarihinde Zintan şehrindeki bir hapishane içinden duruşmaya katılıyor. (Reuters)

Buna paralel olarak, belirli dosyalar etrafında halkla ilişkiler faaliyetleri yoğunlaştı. Bunların başında, İngiltere’de ve uluslararası alanda uzun süre tartışma konusu olan Lockerbie hükümlüsü Abdülbasit el-Megrahi’nin serbest bırakılmasına yönelik girişimler geldi. Batılı raporlara göre bu süreç, medya ve siyasi baskı faaliyetleriyle birlikte yürütüldü.

2011... Devrimle yüzleşme

Şubat 2011’de Libya’da başlayan protestolar ve ardından patlak veren savaşla birlikte, Seyfülislam Kaddafi’nin söylemi de değişti. ‘Reform’ vurgulu çizgiden açık bir meydan okuma diline geçen Kaddafi, rejimi savunan ve muhaliflerini tehdit eden açıklamalarla kamuoyunun karşısına çıktı. Bu tablo, birçok gözlemciye göre, onu sistem içinde ‘yumuşak bir alternatif’ olarak konumlandıran imajın sona erdiği kırılma noktası oldu. Bu gelişmelerin ortasında, Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) 27 Haziran 2011’de Seyfülislam Kaddafi hakkında insanlığa karşı suçlar kapsamında tutuklama kararı çıkardı.

sdf8o98
Seyfülislam Kaddafi, 19 Kasım 2011'de Libya'nın Zintan kentinde bir uçakta otururken (Reuters)

Trablus’un düşmesi ve Muammer Kaddafi’nin öldürülmesinin ardından, Kasım 2011’de Seyfülislam Kaddafi’nin yakalandığı açıklandı. Böylece, uzun süreli tutukluluk ve kamuoyundan uzak bir dönemle tanımlanan yeni bir sürece girildi.

Trablus’taki bir mahkeme, 2015 yılında, Seyfülislam Kaddafi’yi gıyabında kurşuna dizilerek idam cezasına çarptırdı. Yaklaşık 30 Kaddafi dönemi yetkilisiyle birlikte yargılandığı davada, babasının iktidarına karşı ayaklanma sırasında göstericilerin öldürülmesi de dahil olmak üzere savaş suçlarından hüküm giydi. Ancak söz konusu karar daha sonra iptal edildi.

Kayboluş ve ardından 'siyasi geri dönüş'

Seyfülislam Kaddafi’nin 2017 yılında bir af yasası kapsamında serbest bırakıldığı duyuruldu. Bu tarihten sonra kamuoyundaki görünürlüğü sınırlı kalan Kaddafi, 2021’de başkanlık seçimleri için adaylık başvurusunda bulunarak yeniden gündeme geldi. Gür sakalı ve geleneksel kıyafetleriyle verdiği görüntü, eski rejim yanlılarının toplumsal tabanının bir kesimiyle uzlaşma mesajı olarak yorumlanırken, yıllar süren bölünmenin ardından merkezi devlet fikrini yeniden canlandırma çabasına da işaret etti.

Ancak bu geri dönüş, hukuki ve siyasi engellere takıldı. Libya içindeki önceki yargılamalar ve verilen hükümler ile UCM’nin tutuklama kararının yürürlükte olması, Seyfülislam Kaddafi’nin adaylığını tartışmalı bir mesele haline getirdi.

Öldürülmesi

3 Şubat 2026’da Libya’nın resmi haber ajansı, Seyfülislam Kaddafi’nin öldürüldüğünü duyurdu. Seyfülislam’ın siyasi ekibinin başkanı Abdullah Osman, Libya el-Ahrar televizyon kanalına yaptığı açıklamada, 53 yaşındaki Seyfülislam Kaddafi’nin evinde dört kişilik bir grup tarafından öldürüldüğünü söyledi. Osman, “Dört silahlı kişi Seyfülislam’ın ikametgâhına girdi, güvenlik kameralarını devre dışı bıraktıktan sonra kendisini öldürdü” ifadesini kullandı.

ARAP DÜNYASI

Almanya, "güvenlik gerekçeleriyle" Kuzey Irak'taki asker sayısını azaltıyor

Alman askerleri (DPA)
Alman askerleri (DPA)
TT
TT

Almanya, "güvenlik gerekçeleriyle" Kuzey Irak'taki asker sayısını azaltıyor

Alman askerleri (DPA)
Alman askerleri (DPA)

Alman Silahlı Kuvvetleri, Ortadoğu'daki gerginliğin tırmanmasıyla birlikte "güvenlik gerekçeleriyle" Kuzey Irak'ta konuşlandırılan asker sayısını azaltacağını duyurdu.

Alman ordusunun operasyon komuta merkezi, artan bölgesel gerginlikleri gerekçe göstererek dün, görev için varlığı gerekli olmayan personelin geçici olarak Kürdistan Bölgesi'nin başkenti Erbil'den çekileceğiniaçıkladı.

Askeri bir sözcü, yeniden konuşlandırılacak asker sayısını veya bölgede kalacak gücün büyüklüğünü belirtmekten kaçındı.

Şarku’l Avsat’ın Alman Der Spiegel dergisinden aktardığına göre bu adım, Amerika Birleşik Devletleri ve İran arasında potansiyel bir askeri gerilimin artması riskine yanıt olarak atıldı.

Dergi, Washington ve Tahran arasındaki devam eden ve artan gerilimler nedeniyle bu adımın gerekli olduğunu belirten bir parlamento brifingine atıfta bulunarak, Almanya'nın Kuzey Irak'taki askeri varlığını önemli ölçüde azaltmayı planladığını bildirdi.

Ortak Operasyonlar Komutanlığı ise bu adımı ihtiyati bir önlem olarak nitelendirerek, kalan personelle temel görevlerini yerine getirmeye devam edeceğini vurguladı.

Kararın, sahadaki çok uluslu ortaklarla yakın bir koordinasyon içinde alındığını belirten yetkili, Alman askerlerinin güvenliğinin en büyük öncelik olduğunu vurguladı.

Almanya, DEAŞ'ın yeniden ortaya çıkmasını önlemek amacıyla Irak güçlerine eğitim de dahil olmak üzere Irak'ı desteklemek için uluslararası bir misyona katılıyor.

Misyon Erbil'e odaklanmış durumda, ancak Der Spiegel'in haberine göre son zamanlarda yaklaşık 300 Alman askeri ülke genelinde, çoğunlukla Ürdün'de konuşlandırıldı.

ARAP DÜNYASI

CENTCOM, bir hafta içinde Suriye'deki DEAŞ hedeflerine karşı 5 hava saldırısı düzenlediğini duyurdu

ABD'ye ait bir Apache helikopteri, 14 Ağustos 2024'te gerçek mühimmatla yapılan eğitim tatbikatı sırasında (Reuters)
ABD'ye ait bir Apache helikopteri, 14 Ağustos 2024'te gerçek mühimmatla yapılan eğitim tatbikatı sırasında (Reuters)
TT
TT

CENTCOM, bir hafta içinde Suriye'deki DEAŞ hedeflerine karşı 5 hava saldırısı düzenlediğini duyurdu

ABD'ye ait bir Apache helikopteri, 14 Ağustos 2024'te gerçek mühimmatla yapılan eğitim tatbikatı sırasında (Reuters)
ABD'ye ait bir Apache helikopteri, 14 Ağustos 2024'te gerçek mühimmatla yapılan eğitim tatbikatı sırasında (Reuters)

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) yaptığı açıklamada, güçlerinin 27 Ocak ile 2 Şubat tarihleri ​​arasında Suriye'deki DEAŞ hedeflerine karşı 5 hava saldırısı düzenlediğini duyurdu. X platformu üzerinden dün yayınlanan açıklamada CENTCOM, DEAŞ’ın iletişim merkezlerini ve silah depolarını tespit edip imha ettiğini belirtti.

CENTCOM Başkanı Brad Cooper, “Bu saldırılar, DEAŞ’ın Suriye'de yeniden güçlenmesini önleme kararlılığımızın altını çiziyor… ABD'nin, bölgenin ve tüm dünyanın güven içinde yaşayabilmesi için DEAŞ’ın kalıcı olarak yenilgiye uğratılmasını sağlamak üzere Küresel Koalisyon ile koordineli olarak çalışıyoruz” dedi.  

CENTCOM açıklamasında, askeri operasyonlarının son iki ayda 50'den fazla DEAŞ üyesinin öldürülmesi veya yakalanmasıyla sonuçlandığı vurgulandı.