BM'den Hartum'a misyonun eski üyelerini koruma çağrısı

Hartum'da 13 Aralık'ta düzenlenen gösteride Darfur ile dayanışma pankartı açıldı. (AFP)
Hartum'da 13 Aralık'ta düzenlenen gösteride Darfur ile dayanışma pankartı açıldı. (AFP)
TT

BM'den Hartum'a misyonun eski üyelerini koruma çağrısı

Hartum'da 13 Aralık'ta düzenlenen gösteride Darfur ile dayanışma pankartı açıldı. (AFP)
Hartum'da 13 Aralık'ta düzenlenen gösteride Darfur ile dayanışma pankartı açıldı. (AFP)

Birleşmiş Milletler Genel Sekreter Özel Temsilci Yardımcısı Khardita Low Ndiaye, Sudan hükümetine, çeşitli Darfur eyaletlerindeki birçok Birleşmiş Milletler Liberya Misyonu (UNMIL) kampının büyük çapta yağmalanması ve imha edilmesi sonrasında, misyonun çalışmalarının güvenlik ve emniyetlerini tehdit eden her türlü eylemden tasfiyesini denetleyen Darfur'daki Birleşmiş Milletler-Afrika Birliği Darfur Misyonu (UNAMID) eski UNAMA ekibini korumak için sıkı önlemler alma çağrısında bulundu.
Ndiaye dün, savaş yıllarında lojistik destek ve sivillerin korunması için en büyük merkezlerden olan el-Fashir'deki UNAMID üssünü Kuzey Darfur eyalet hükümetine devretti.
 Senegalli Khardita Low Ndiaye geçtiğimiz şubat ayında Birleşmiş Milletler Sudan'daki Entegre Geçiş Yardım Misyonu'na (UNTAMS) Sudan Özel Temsilci Yardımcısı olarak atandı. Ndiaye aynı zamanda Sudan'da Birleşmiş Milletler Mukim Koordinatörü ve İnsani Yardım Koordinatörü olarak da görev yapıyor.
Ndiaye açıklamasında Birleşmiş Milletler’in (BM) silahlı gruplar tarafından yasa dışı olarak ele geçirilen karargahların iadesini beklediğini söyledi. Ayrıca tüm BM varlıklarının güvenli ve serbest dolaşımına duyulan ihtiyacı vurguladı.
BM yetkilisi, Kuzey Darfur Eyaleti Valisi Nimr Muhammed ile BM'nin çeşitli Birleşmiş Milletler kurumları tarafından sivilleri korumaya yönelik faaliyetler yürütmeye devam etmesinin önemini görüştü.
Yetkili, UNTAMS’ın sivilleri, insan haklarını ve hukukun üstünlüğünü koruma önceliklerini yerine getirmede hükümete yardım etmeye kararlı olduğunu vurguladığı açıklamasında son zamanlarda toplumlararası şiddet olayları sırasında ölenlerin ailelerine de başsağlığı diledi.
Genel Sekreter Özel Temsilci Yardımcısı, yetkililerin UNAMID tasfiye ekibine yönelik iş birliği ve desteğe övgüde bulundu. Ayrıca karargah ve tesislerin Darfur halkının yararına kullanılması gerekliliğin de altını çizdi. UNTAMS tarafından yayınlanan bildiride, Egemenlik Konseyi Üyesi Hadi İdris ve Kuzey Darfur eyaleti valisinin, Sudan makamlarının UNAMID tasfiye ekibinin güvenliğini ve emniyetini sağlama ve BM'nin varlıklarını koruma konusundaki kararlılığını teyit ettiği belirtildi. Yapılan açıklamada El-Fashir'deki lojistik üssüne girişi birkaç gün boyunca kabul edilmeyen eski UNAMID ulusal personeliyle iletişime girmek için çaba sarf edildiği vurgulandı.
İdris, son iki gün içinde Kuzey Darfur eyaletine yaptığı ziyaretin, Darfur'daki sivilleri güçlendirmek ve korumak için ortak güvenlik koruma güçlerinin hızlı bir şekilde konuşlandırılmasına ilişkin düzenlemeleri sonuçlandırmayı hedeflediğini belirtti. Güvenlik kurumları ve Juba Barış Anlaşması'nı imzalayanlarla istişare etmenin amaçlandığını vurguladı.  
İdris, son iki gün içinde Kuzey Darfur'a yaptığı ziyaretin, güvenlik servisleri ve Juba Barış Anlaşması'nı imzalayan taraflarla istişare etmek,  Darfur'daki sivillere yardımda bulunmak ve korumak için Ortak Güvenlik Koruma Güçleri’nin hızlı bir şekilde konuşlandırılmasına yönelik düzenlemeleri sonuçlandırmak için gerçekleştiğini bildirdi.
İdris, Darfur'daki son şiddet ve koruma zorlukları göz önüne alındığında bunun bir öncelik olduğunu vurguladı. Kuzey Darfur Eyaleti Valisi, Daimi Ateşkes Komitesi ve Sivilleri Koruma Devlet Komitesi tarafından kullanılmak üzere ‘UNAMID’ lojistik üssü içindeki ofislerin tahsis edildiğini kaydetti.
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK), Aralık 2020’de, misyonun Darfur'da kurulmasından 13 yıldan fazla bir süre sonra Darfur bölgesindeki Birleşmiş Milletler ve Afrika Birliği Ortak Misyonu'nun 7’inci madde altında operasyonlarını sona erdiren bir karar yayınladı. UNAMID, BM tarihinin en büyük barış misyonlarından biriydi.
BM kararı, Darfur eyaletlerinde 35 noktada olduğu tahmin edilen misyon karargahının sağlık, eğitim ve sosyal hizmetler alanlarında kullanılmak üzere devredilmesini zorunlu kıldı.
Sudan, Haziran 2020’de dört stratejik hedefi uygulamak için UNTAMS misyonunu kabul etti. Söz konusu hedefler şöyle sıralandı:
Siyasi geçiş için yardım, barış operasyonlarına destek, barış inşasını, sivillerin korunmasını ve hukukun üstünlüğünü teşvik etmek, ekonomik, kalkınma ve insani yardımın harekete geçirilmesi ve geçiş döneminin sona ermesinin ardından Sudan'da genel seçimlerin yapılması.
Devrik Devlet Başkanı Ömer el-Beşir hükümeti ile bölgedeki silahlı gruplar arasında 2003 yılında Darfur’da savaş çıktı. BM istatistiklerine göre çatışmada 300 bin kişi öldü. Ayrıca ülke içinde ve dışında iki milyon kişi yerinden oldu.
Sudan Merkezi Doktorlar Komitesi tarafından dün yapılan açıklamada, pazar günü ordunun yönetimine karşı ve sivil yönetim çağrısında bulunan gösterilerde vurulan 28 yaşındaki bir vatandaşın öldüğü bildirildi. Diğer yandan bir hükümet yetkilisi de toplantılara katılan iki kişinin tecavüz suçu işlediğinin belgelendiği bildirdi.
Komite, yaptığı açıklamada, 28 yaşındaki Abdulmunim Muhammed Ali'nin 19 Aralık'ta Omdurman bölgesinde düzenlenen yürüyüşe katıldığı sırada darbeci güçler tarafından başından vurularak öldüğünü duyurdu. Doktorlar Komitesi istatistiklerine göre 19 Aralık 2019 devriminin üçüncü yıl dönümünde Cumhuriyet Sarayı'nın önüne kadar ulaşan kitlesel gösterilerde şimdiye kadar iki kişi yaşamını yitirdi, 300'den fazla kişi de yaralandı.
Komite, protestoların ekim ayında başlamasından bu yana yaşan şiddette şehit sayısının 47'ye yükseldiğini bildirdi.
Diğer yandan Sudan Sosyal Kalkınma Bakanlığı Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Birimi Direktörü Selma el-Halife İshak, AFP'ye verdiği demeçte “19 Aralık'ta gerçekleştirilen gösteriye katılan iki protestocunun tecavüze uğradığını belgeledik” dedi. İshak, iki mağdurun tıbbi yardım aldığını söyledi.
 Açıklamada mağdurlardan biri şikayette bulunurken diğerinin yasal önlem almayı kabul etmediği belirtilerek rapora veya sanıklara ilişkin herhangi bir detay verilmedi.



SDG’nin askeri yığılmasının tespit edilmesinden sonra Halep'in doğusunda yüksek alarm durumu ilan edildi

Halep'in Şeyh Maksud mahallesinde SDG ile Suriye hükümet güçleri arasında çıkan çatışmaların ardından enkaz içindeki mühimmatlar (DPA)
Halep'in Şeyh Maksud mahallesinde SDG ile Suriye hükümet güçleri arasında çıkan çatışmaların ardından enkaz içindeki mühimmatlar (DPA)
TT

SDG’nin askeri yığılmasının tespit edilmesinden sonra Halep'in doğusunda yüksek alarm durumu ilan edildi

Halep'in Şeyh Maksud mahallesinde SDG ile Suriye hükümet güçleri arasında çıkan çatışmaların ardından enkaz içindeki mühimmatlar (DPA)
Halep'in Şeyh Maksud mahallesinde SDG ile Suriye hükümet güçleri arasında çıkan çatışmaların ardından enkaz içindeki mühimmatlar (DPA)

Suriye ordusu, birkaç gün süren çatışmaların ardından Şeyh Maksud mahallesinden savaşçıların tahliye edilmesinden bir gün sonra, Halep'in doğusunda "Suriye Demokratik Güçleri" (SDG) tarafından yapılan askeri yığılmayı tespit ettikten sonra dün olağanüstü hal ilan etti.

SANA haber ajansına göre Ordu operasyon komutanlığı açıklamasında, "Uçaklarımız, SDG'nin Halep'in doğusundaki Deyri-Hafer cephesine silahlı gruplar ile orta ve ağır teçhizat getirdiğini tespit etti" ifadelerini kullandı. Açıklamada ayrıca, "Örgüt tarafından getirilen bu takviyelerin niteliğini henüz bilmiyoruz" denilerek, "Güçlerimizi seferber ettik ve konuşlanma hatlarımızı güçlendirdik, her türlü senaryoya hazırız" ifadeleri yer aldı.

Halep kırsalındaki Menbiç bölgesinde iç güvenlik operasyonları dün "kamikaze insansız hava araçlarından (İHA) kaynaklanabilecek potansiyel tehditler" konusunda uyarıda bulunan bir bildiri yayınladı. Bildiride, bölge sakinlerinin "mümkün olduğunca halka açık yerlerde, meydanlarda ve pazarlarda toplanmaktan kaçınmaları" ve "ana ve tali yollarda seyahat ederken dikkatli olmaları" çağrısında bulunuldu.


Hadramut Valisi Şarku’l Avsat’a konuştu: Suudi Arabistan'ın tutumu belirleyici oldu... Havaalanları yakında yeniden açılacak

TT

Hadramut Valisi Şarku’l Avsat’a konuştu: Suudi Arabistan'ın tutumu belirleyici oldu... Havaalanları yakında yeniden açılacak

Hadramut Valisi Şarku’l Avsat’a konuştu: Suudi Arabistan'ın tutumu belirleyici oldu... Havaalanları yakında yeniden açılacak

Hadramut Valisi Salim el-Hanbeşi, vilayetteki durumun son gelişmelerin ardından normale dönmeye başladığını belirtti. Hanbeşi, istikrarın doğrudan vatandaşların yaşamına yansıdığını ve halkın yerel yönetime ve devlet kurumlarına olan desteğinin güçlendiğini vurguladı.

Hanbeşi, Mukalla’daki ofisinde Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, Riyan Uluslararası Havalimanı’nın tamamen yeniden elden geçirildiğini ve önümüzdeki bir iki gün içinde hizmete açılmasının beklendiğini ifade etti.

cdfgrt
Hadramut Valisi ve vilayetteki Vatan Kalkanı Güçleri Komutanı Salim el-Hanbeşi (Şarku’l Avsat)

Hanbeşi, Suudi Arabistan ile koordinasyon seviyesinin ‘son derece yüksek’ olduğunu belirterek, Hadramut’un altyapı geliştirme projelerinden oluşan geniş bir paket için Suudi yetkililerden sözler aldığını aktardı. Hanbeşi, gıda yardımlarının şu anda Hadramut Vadisi’ne ulaştığını ve ilerleyen günlerde sahil bölgelerine de dağıtılacağını söyledi.

Vilayetteki askeri güçlerle ilgili olarak Hanbeşi, Hadrami Elit Güçleri komutanları, Vatan Kalkanı Güçleri ve koalisyon temsilcilerinin, elit birliğin eski kadrosuna geri dönmesi konusunda anlaştığını ve daha sonra Vatan Kalkanı Güçleri’yle birleştirilerek tek bir güç oluşturulacağını açıkladı.

Hanbeşi, Hadramut’un ‘gelecek herhangi bir çözüm sürecinde etkin bir siyasi aktör olması gerektiğini’ vurguladı. Yerel yönetimin, tüm bileşenler, partiler ve kanaat önderleriyle görüşmeler yaparak Hadramut’un ortak sesini oluşturma hazırlıkları yürüttüğünü ve bu çerçevede Suudi Arabistan’ın ev sahipliğinde yakında gerçekleştirilecek Güney-Güney Diyalog Konferansı’na katılım sağlanacağını ifade etti.

Güvenlik ve öncelikli hizmetler

Hanbeşi, vilayet yönetiminin kanaat önderleri ve toplum liderleriyle yaptığı tekrarlayan görüşmelerin öncelikli olduğunu vurgulayarak, “Onlar kamuoyunu yansıtıyor ve vatandaşların taleplerini iletiyor” dedi. Hanbeşi, vatandaşlardan en sık dile getirilen talebin ‘güvenlik, istikrar ve başta elektrik olmak üzere kamu hizmetlerinin iyileştirilmesi’ olduğunu aktardı.

Hanbeşi, Başbakan’la da görüşme gerçekleştirdiğini belirterek, “Başbakan, hükümetin vilayetin bu alandaki ihtiyaçlarının büyük bir kısmını karşılamaya hazır olduğunu ifade etti” dedi. Hanbeşi, hükümetin verdiği sözler doğrultusunda gelecek yazın daha iyi geçeceği konusunda iyimser olduğunu sözlerine ekledi.

Sakinlik ve istikrar

Hanbeşi, ‘Güney Geçiş Konseyi (GGK) güçlerinin çekilmesinin ardından genel tablonun huzur ve istikrarla karakterize olduğunu’ belirterek, “Çeşitli kamu kurum ve idarelerinin yeniden faaliyete geçirilmesi çalışmalarının devam ettiğini ve özellikle silah taşınmasıyla ilgili güvenlik önlemlerinin artırıldığını” söyledi.

Hanbeşi, kamu tesislerini yağmalamakla bağlantılı bazı kişilerin yakalandığını, ağır silah bulundurdukları tespit edilmeyen diğerlerinin ise serbest bırakıldığını ifade etti. Hanbeşi, hayatın yavaş yavaş normale dönmeye başladığını ve durumun daha da iyileşme potansiyeline sahip olduğunu vurguladı.

Suudi Arabistan ile yüksek düzeyde koordinasyon

Hadramut Valisi Hanbeşi, Suudi Arabistan’ın rolüne dikkat çekerek, “Bu başarı Suudi Arabistan’a aittir” dedi. Hanbeşi, Suudi Arabistan’ın vilayetteki GGK güçlerinin çıkarılmasını kısa sürede sonuçlandırdığını belirtti ve koordinasyon ile desteğin devam ettiğini vurguladı. Hanbeşi, vilayet yönetimi ile Hadrami Elit Güçleri komutanları arasında yapılan bir toplantıya değinerek, bu görüşmede “Suudi Arabistan’ın gıda ve mali teşvikler sağlayacağı taahhüdü sonrasında güçlerin eski durumuna geri getirilmesinin” ele alındığını aktardı.

Hanbeşi, Suudi Arabistan ile koordinasyon seviyesinin ‘son derece yüksek’ olduğunu belirterek, vilayetin Suudi yetkililerden altyapıyı geliştirecek büyük bir proje paketi için sözler aldığını kaydetti. Ayrıca, gıda yardımlarının Hadramut Vadisi’ne ulaştığını ve ilerleyen dönemde sahil bölgelerine de dağıtılacağını ifade etti.

Yeniden yapılandırma

Hanbeşi, yerel yönetimin yeniden yapılandırılmasıyla ilgili olarak, “Alınan önlemler, açıkça GGK’yi desteklediklerini ilan eden veya siyasi olarak karşıt tavırlar sergileyen yetkililere yönelikti” dedi. Hanbeşi, bunun ‘yönetim yetkileri çerçevesinde ve yerel yönetim birimlerinde uyumu sağlama gerekliliği kapsamında’ gerçekleştirildiğini vurguladı.

Hanbeşi, “Tehdit altında tavır alanlar için hoşgörü gösterileceğini, ancak siyasi olarak GGK’ye bağlı kalanlar hakkında yasal ve idari tedbirlerin uygulanacağını” belirterek iki grubu birbirinden ayırdı.

Hanbeşi, Güney-Güney Diyaloğu ile ilgili olarak, vilayet yönetiminin bazı Hadramut Ulusal Konseyi üyeleriyle bir araya geldiğini ve diyaloğun genel çerçevesine dair bilgi edindiğini belirtti, ancak temsilcilerin seçimi ve detaylı mekanizmaların henüz netleşmediğine dikkat çekti.

Hanbeşi, önümüzdeki günlerde vilayetin farklı siyasi ve sosyal bileşenleriyle geniş kapsamlı görüşmeler yaparak, Hadramut’u temsil edecek ortak bir vizyon üzerinde uzlaşmayı hedeflediklerini açıkladı.

Hanbeşi, Hadramut ile bazı güney vilayetler arasında tarihi sorunlar bulunduğunu vurgulayarak, vilayetin 1967’den bu yana yaşadığı marjinalleşmeye işaret etti ve Hadramut’un özel bir temsil ile haklı taleplerini yansıtması gerektiğini söyledi.

Hadramut’un geleceğine dair olarak ise Hanbeşi, vilayetin gelecekteki siyasi uzlaşmada etkili bir aktör olması gerektiğini vurguladı.

Doğu Bölgesi

Hanbeşi, Hadramut, Şebve, el-Mehra ve Sokotra’yı kapsayan Doğu Bölgesi seçeneğini desteklediğini belirterek, bu vilayetlerle herhangi bir sorun bulunmadığını vurguladı ve aralarındaki ilişkinin ‘derin köklere sahip sosyal dokuyu’ yansıttığını ifade etti.

İhlaller

Vali Hanbeşi, hapishaneler ve ihlaller konusuna ilişkin olarak, geçmiş dönemde Riyan Uluslararası Havalimanı’nda sert işkenceye uğrayan iki vaka kaydedildiğini ve bunların GGK ile Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) güçlerinin varlığı sırasında belgelenmiş olduğunu belirtti.

vfgthy
Hadramut'taki kampları ele geçirmek için harekete geçen Vatan Kalkanı Güçleri (Şarku’l Avsat)

Hanbeşi, ciddi ihlallerin yargı mercilerine sevk edileceğini vurguladı. Ayrıca, farklı vilayetlerden ciddi suç isnadı bulunmayan veya silahlarını teslim eden onlarca tutuklunun serbest bırakıldığını ifade etti.

Hanbeşi, “El-Advas bölgesinde 78 kişiyi serbest bıraktık ve silahlarını teslim eden diğer 78 kişi de yakında serbest bırakılacak. Ancak ciddi suçlara karışanlar mutlaka yargıya sevk edilecek” dedi.

Yağma operasyonları

Hanbeşi, Marib vilayetindeki Seyun Havalimanı’nda uçak yakıt ikmal aracının bulunduğunu tespit ettiklerini açıkladı. Aracın yerel yetkililer tarafından kontrol altına alındığını ve ilgili kurumlarla koordinasyon içinde geri alınması için çalışmaların sürdüğünü belirtti.

Havaalanı hazırlığı

Hanbeşi, havalimanlarıyla ilgili olarak, Riyan Uluslararası Havalimanı’nın tamamen hazır hale getirildiğini ve önümüzdeki bir iki gün içinde hizmete açılmasının beklendiğini belirtti. Seyun Havalimanı için ise uçak yakıt ikmal aracının gelmesini beklediklerini ifade etti.

Hadrami Elit Güçleri ve Vatan Kalkanı Güçleri’nin birleştirilmesi

Hanbeşi, Vatan Kalkanı Güçleri ve Hadrami Elit Güçleri’nin performansını değerlendirirken, “Geniş bir toplantı yapıldı; toplantıya Hadrami Elit Güçleri’nin liderleri ve Vatan Kalkanı Güçleri katıldı. Toplantıda, Hadrami Elit Güçleri’nin önceki yapısına geri döndürülmesi ve ardından Vatan Kalkanı Güçleri ile birleştirilerek tek bir güç oluşturulması kararlaştırıldı” dedi. Hanbeşi, çok sayıda askeri oluşumun uygun bir seçenek olmadığını vurguladı.

sxdfrgt
Hadramut Valisi Salim el-Hanbeşi, Meşruiyeti Destekleme Koalisyonu temsilcisi Albay Abdulbari eş-Şehrani ile birlikte Hadrami Elit Güçleri ve Vatan Kalkanı Güçleri’nin liderleriyle yaptığı toplantıda (Yerel medya)

Önceki aşamanın etkilerinin üstesinden gelmek

Vali Hanbeşi sözlerini Hadramut halkına verdiği bir mesajla tamamladı ve onları, ‘önceki dönemin etkilerini geride bırakmaya, birlik ve dayanışmayı güçlendirmeye, vilayet güvenliği ve istikrarını korumak için yerel yönetimle iş birliği yapmaya ve inşa sürecini destekleyecek bir halk desteği oluşturmaya’ davet etti.


Sudani’nin Maliki'ye şartlı tavizi

Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani, Bağdat'ta düzenlenen bir dini etkinlik sırasında Nuri el-Maliki ile birlikte (Devlet Medyası)
Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani, Bağdat'ta düzenlenen bir dini etkinlik sırasında Nuri el-Maliki ile birlikte (Devlet Medyası)
TT

Sudani’nin Maliki'ye şartlı tavizi

Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani, Bağdat'ta düzenlenen bir dini etkinlik sırasında Nuri el-Maliki ile birlikte (Devlet Medyası)
Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani, Bağdat'ta düzenlenen bir dini etkinlik sırasında Nuri el-Maliki ile birlikte (Devlet Medyası)

Yeniden Yapılanma ve Kalkınma Koalisyonu'nun lideri Irak Başbakanı Muhammed Şia es-Sudani, parlamento seçimlerinde ikinci olan Hukuk Devleti Koalisyonu'nun lideri eski Başbakan Nuri el-Maliki'ye bir sonraki hükümeti kurma yetkisini verme kararı aldı.

Bilgi sahibi kaynaklar, es-Sudani'nin “gayri resmi bir toplantı sırasında bu açıklamasıyla Şii Koordinasyon Çerçevesi liderlerini şaşırttığını” söyledi.

Ona yakın üst düzey bir kaynak Şarku’l Avsat'a yaptığı açıklamada es Sudani “Çerçeve liderlerinin, Maliki'nin önerdiği uzlaşma adayı yerine, el Maliki'yi şahsen atamalarını ve adaylığının Çerçeve'nin liderleri, dini otorite ve Sadr Hareketi'nin lideri Mukteda es-Sadr ve ulusal arena tarafından onaylanmasını şart koştu.”

Aynı kaynak durumu, "Es-Sudani herkese, el-Maliki'nin hükümeti kuramaması durumunda meselelerin ilk kazanan olarak kendisine döneceğini, siyasi bir çıkmazı önlemek ve anayasal sürelerin dolmasından korktuğu için taviz verenin kendisi olduğunu bildirdi" şeklinde açıkladı.