عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
TEKNOLOJİ

NASA desteği, hedefe bir adım daha yaklaştırdı: Uçan robotlar Venüs'ün bulutlarını keşfedecek

Venüs, atmosferinin gelen Güneş ışınlarının dışarı çıkmasına izin vermemesi nedeniyle Güneş Sistemi'ndeki en sıcak gezegen (NASA)
Venüs, atmosferinin gelen Güneş ışınlarının dışarı çıkmasına izin vermemesi nedeniyle Güneş Sistemi'ndeki en sıcak gezegen (NASA)
    İstanbul/Şarkul Avsat
TT
TT

NASA desteği, hedefe bir adım daha yaklaştırdı: Uçan robotlar Venüs'ün bulutlarını keşfedecek

Venüs, atmosferinin gelen Güneş ışınlarının dışarı çıkmasına izin vermemesi nedeniyle Güneş Sistemi'ndeki en sıcak gezegen (NASA)
Venüs, atmosferinin gelen Güneş ışınlarının dışarı çıkmasına izin vermemesi nedeniyle Güneş Sistemi'ndeki en sıcak gezegen (NASA)

Güneş Sistemi'nin ikinci gezegeni Venüs'ün asidik bulutlarında çok yakında uçan robotlar gezebilir. 
ABD'deki West Virginia Üniversitesi'ndeki mühendisler, gezegenin atmosferini araştırmak üzere inşa edilecek hava robotları için bir kontrol yazılımı oluşturdu.
Çalışma, NASA'nın Rekabetçi Araştırmayı Teşvik Programı tarafından desteklendi. Araştırmacılar bu programdan 100 bin dolarlık hibe aldı.
Üniversitenin Makine ve Havacılık Mühendisliği Bölümü'nden Doç. Dr. Guilherme Pereira, "Projenin temel amacı, hibrit hava robotlarının Venüs'ün atmosferini keşfetmesini sağlayacak bir yazılım önermek" dedi:
"Bu projede daha önce de hibrit araçlar önerilmişti. Ancak bunları mümkün kılacak herhangi bir yazılım görmedik.
Çoğunlukla bir balon yardımıyla uçan ve aerobot diye de bilinen hava robotları, özellikle meteoroloji gözlemlerinde sıklıkla kullanılıyor.
Öte yandan, Venüs gibi sıcak ve zorlu bir ortamda bu araçların kullanılabilmesi için bazı yeniliklere ihtiyaç var. NASA işte bu fikirleri hayata geçirmek için bağımsız araştırma ekiplerine destek verdiği projeler oluşturuyor.
Pereira ve meslektaşlarının geliştirdiği yazılım, birden fazla hava robotunun Venüs'e gönderildiği bir senaryoya dayanıyor. Ancak halihazırda uyarlanabileceği bazı projeler de var.
Bunlardan biri ABD'li havacılık firması Northrop Grumman'in WAMP (Venus Atmospheric Maneuverable Platform) adlı uzay aracı konsepti. Firma, bir zepline benzeyen bu uzay aracını 2029'da fırlatmak ve Venüs atmosferini incelemeye başlamak istiyor.
Bunun yanı sıra NASA da çeşitli amaçlar doğrultusunda birçok hava robotu geliştiriyor.
Yeni yazılım ise Venüs'ün keşfinde üç şekilde rol oynayabilir:
Rota oluşturma: Venüs'ü keşfe gidecek ve Güneş enerjisiyle çalışacak hava robotları, bu yazılım sayesinde rotayı bulunduğu koşullara göre uyarlayabilecek. En uygun rotayı hızla oluşturabilen yazılım, bu tür bir uzay aracının enerji tasarrufu yapmasını sağlayarak uçuş süresini uzatacak.
Pereira, "Optimal bir enerji stratejisi bulmaya çalışıyoruz" dedi:
"Bir hava robotu, gezegenin karanlık tarafında ışıksız, uzun süre geçirmek zorunda kalacak. Hayatta kalabilmek için yeterli enerjiye sahip olması gerekiyor."
Robotun kaybolmaması: Yazılımın ikinci amacı da hava robotlarının daima Dünya'dan izlenebilmesini sağlamak.
Şu anda Venüs'te GPS olmadığı için uzay araçlarını takip etmek zor olacak. Ancak yeni yaklaşım, görevden önce oluşturulan haritaları robotun hafızasına yükleyerek yerinin tespit edilmesini sağlayacak.
Hava olaylarının izlenmesi: Projenin üçüncü ve son amacı ise hava robotlarının Venüs atmosferindeki doğal olayları daha doğru şekilde tahmin etmesini sağlamak.
Pereira'ya göre her bir robotun kendi bölgesindeki rüzgar akışını kaydedip birbiriyle paylaştığı bir ağ oluşturulmalı. Bu sayede robotlar, atmosferik hava olaylarından yararlanabilir:
"Örneğin rüzgar, robotun hedefine doğru yönelirse araçlar rüzgarı arkasına alabilir. Bu sayede enerjisini koruyarak daha verimli şekilde uçabilir."
Independent Türkçe, TechExplorist, WVU Today

Daha fazlasını oku

 
 
TEKNOLOJİ

Yörüngeden kameraları test eden Astronot Reid Wiseman: Dünya’yı fotoğraflamak, arka bahçeden Ay’ı çekmek gibi

Bu NASA tarafından sağlanan videodan alınan görüntüde, Orion uzay aracının motorları çalışırken Ay’a doğru hareket ederken Dünya (solda) görülüyor (AP)
Bu NASA tarafından sağlanan videodan alınan görüntüde, Orion uzay aracının motorları çalışırken Ay’a doğru hareket ederken Dünya (solda) görülüyor (AP)
TT
TT

Yörüngeden kameraları test eden Astronot Reid Wiseman: Dünya’yı fotoğraflamak, arka bahçeden Ay’ı çekmek gibi

Bu NASA tarafından sağlanan videodan alınan görüntüde, Orion uzay aracının motorları çalışırken Ay’a doğru hareket ederken Dünya (solda) görülüyor (AP)
Bu NASA tarafından sağlanan videodan alınan görüntüde, Orion uzay aracının motorları çalışırken Ay’a doğru hareket ederken Dünya (solda) görülüyor (AP)

NASA’ya bağlı Artemis 2 görevinin astronotları, perşembe günü uzaydaki ilk günlerini, kullanacakları kameraları test ederek tamamladı. Astronotlar, yörüngeden ayrılıp Ay’a doğru yola çıkmadan saatler önce, yükseliş sırasında giderek küçülen Dünya’nın görüntülerini kaydetti.

Ekip lideri  Reid Wiseman, Houston’daki görev kontrol merkezine yaptığı açıklamada, iPhone ile Dünya’nın fotoğraflarını çekerken, “Bu, arka bahçenize çıkıp Ay’ın fotoğrafını çekmeye çalışmak gibi. Şu anda Dünya’nın fotoğrafını çekmeye çalışırken hissettiğim duygu bu” dedi. Wiseman, Dünya’dan 40 bin milin (yaklaşık 64 bin kilometre) üzerindeki bir mesafeden çekim yapmanın, gezegenin güneş ışığında parlayan küçük bir küre gibi görünmesi nedeniyle, telefon kamerasında pozlama ayarlarını yapmayı zorlaştırdığını belirtti.

ABD’nin NASA ajansına ait Artemis 2 görevinde yer alan dört astronot, çarşamba günü Doğu ABD saatiyle 18.35’te (22.35 GMT) Florida’dan fırlatılan görev kapsamında, uçuş boyunca Orion capsule içinde uzayın görüntülerini kaydetmek için çeşitli cihazlar taşıyor.

Bu cihazlar arasında küçük bir GoPro kamera, iPhone’lar ve NASA astronotlarının yıllardır International Space Station’da kullandığı profesyonel Nikon kameralar yer alıyor. NASA henüz mürettebat tarafından çekilen görüntüleri yayımlamadı; ancak daha heyecan verici anların ardından bu görüntülerin görevin ilerleyen aşamalarında paylaşılması bekleniyor.

Görevin altıncı gününde astronotların Dünya’dan yaklaşık 252 bin mil (yaklaşık 405 bin kilometre) uzaklığa ulaşması öngörülüyor. Bu nokta, insanların şimdiye kadar ulaştığı en uzak mesafe olacak ve bu mesafeden Dünya, Ay’ın karanlık tarafının arkasında bir basketbol topu büyüklüğünde görünecek.

TEKNOLOJİ

NASA, yarım asır sonra Ay’a ilk insanlı görevi başlattı

TT
TT

NASA, yarım asır sonra Ay’a ilk insanlı görevi başlattı

NASA, yarım asır sonra Ay’a ilk insanlı görevi başlattı

“Artemis 2” adı verilen görev kapsamında, Apollo Programı’nın sona ermesinden ve Ay’a yapılan son insanlı yolculuktan 50 yılı aşkın süre sonra üç erkek ve bir kadın astronot, çarşamba akşamı Ay yörüngesine doğru 10 gün sürecek bir yolculuğa çıktı. Görevin, ABD’nin uzay keşfi tarihinde yeni bir sayfa açması bekleniyor.

Kalkıştan yaklaşık 10 dakika önce konuşan Kanadalı astronot Jeremy Hansen, “Tüm insanlık adına yola çıkıyoruz” dedi.

ABD Başkanı Donald Trump ise “Truth Social” platformunda yaptığı paylaşımda, “Amerika Ay’a geri dönüyor! Kimse bizimle rekabet edemez. Amerika sadece rekabet etmez, domine eder. Tüm dünya bizi izliyor” ifadelerini kullandı.

Florida’daki Kennedy Uzay Merkezi’nden fırlatılan görevde, Amerikalı astronotlar Reid Wiseman, Victor Glover ve Christina Koch ile Kanadalı Jeremy Hansen yer alıyor.

fev
NASA astronotları, Kennedy Uzay Merkezi’nde fırlatma öncesi hazırlıklar kapsamında Operasyon ve Kontrol Binası’ndan ayrılıyor (DPA)

Trump’ın ilk başkanlık döneminde duyurulan Artemis programı, uzun vadede Ay’da kalıcı insan varlığı oluşturmayı ve Mars’a yapılacak görevlerin önünü açmayı hedefliyor. Ancak program son yıllarda çeşitli gecikmelerle karşılaştı.

Görev, bilim dünyasının yanı sıra kamuoyunda da büyük ilgi uyandırdı. Çok sayıda kişi fırlatmayı yerinde izlemek için bölgeye akın etti.

Yaklaşık 10 gün sürecek yolculukta astronotlar Ay yörüngesine ulaşacak, ancak bu görevde Ay yüzeyine iniş yapılmayacak. İnsanlı inişin 2028 yılında gerçekleştirilmesi planlanıyor.

Bu görev, 1968 yılında astronotların ilk kez Ay yörüngesine ulaştığı Apollo 8’i hatırlatıyor. İnsanlığın Ay yüzeyine ilk inişi ise 1969’daki Apollo 11 göreviyle gerçekleşmiş, son iniş ise 1972’de Apollo 17 ile yapılmıştı.

NASA, Ay yüzeyinde bir üs kurmayı ve ardından Mars keşiflerine geçmeyi planlıyor.

Ay’a dönüş yarışı

Görev, adını Yunan mitolojisinde Apollo’nun kız kardeşi olan Artemis’ten alıyor. Program, özellikle 2030 yılına kadar Ay’a insan göndermeyi hedefleyen Çin ile artan rekabet baskısı altında yürütülüyor.

sdv
İnsanlar, Artemis 2 görevinin fırlatılışını A. Max Brewer Köprüsü üzerinden izliyor (AFP)

Görev aynı zamanda riskler de barındırıyor. Çünkü kullanılan uzay aracı daha önce Dünya yörüngesi dışına insan taşımadı. Astronotların, Dünya’dan 384 bin kilometreden daha uzak bir mesafeye ulaşması gerekiyor. Bu mesafe, yaklaşık 400 kilometre yükseklikteki Uluslararası Uzay İstasyonu’nun bin katı uzaklık anlamına geliyor.

NASA’nın eski baş astronotlarından Peggy Whitson, “Herkes görevini kusursuz yerine getirmeli, aksi halde sonuçlar ölümcül olabilir” uyarısında bulundu.

Bazı uzmanlar ise 2028’de Ay’a iniş hedefinin oldukça iddialı olduğuna dikkat çekiyor. Çünkü bunun için gerekli iniş aracının geliştirilmesi hâlâ sürüyor.

bgrfb
Charles M. Duke Jr., 1972 yılında Apollo 16 sırasında Ay yüzeyinden örnek toplarken (AP)

NASA, tüm bu süreçte 1968 Noel arifesinde gerçekleşen ve yaklaşık bir milyar kişi tarafından izlenen tarihi Apollo 8 görevi benzeri bir başarıya ulaşmayı umuyor.

NASA Başkanı Jared Isaacman ise “Bu yıl Cadılar Bayramı’nda uzun zamandır görülmediği kadar çok çocuğun astronot kostümü giydiğini göreceksiniz” dedi.

TEKNOLOJİ

Google tarih vererek uyardı: Tüm şifreler tehlikeye girecek

Kuantum bilgisayarlar, klasik bilgisayarların aksine 0 ve 1 (bit) yerine, aynı anda her ikisi olabilen kübit (kuantum bit) birimlerini kullanıyor (Reuters)
Kuantum bilgisayarlar, klasik bilgisayarların aksine 0 ve 1 (bit) yerine, aynı anda her ikisi olabilen kübit (kuantum bit) birimlerini kullanıyor (Reuters)
TT
TT

Google tarih vererek uyardı: Tüm şifreler tehlikeye girecek

Kuantum bilgisayarlar, klasik bilgisayarların aksine 0 ve 1 (bit) yerine, aynı anda her ikisi olabilen kübit (kuantum bit) birimlerini kullanıyor (Reuters)
Kuantum bilgisayarlar, klasik bilgisayarların aksine 0 ve 1 (bit) yerine, aynı anda her ikisi olabilen kübit (kuantum bit) birimlerini kullanıyor (Reuters)

Google, kuantum bilgisayarların 2029'a kadar şifreli sistemleri ele geçirebileceği uyarısında bulundu.

Alphabet'in sahibi olduğu şirketin internet sitesindeki blog paylaşımında, kuantum bilgisayarların 2020'lerin sonuna kadar "mevcut şifreleme standartları için ciddi bir tehdit oluşturacağı" belirtildi.

Teknoloji devinin çarşamba günkü paylaşımında şu ifadelere yer verildi:

Bilgilerin gizli ve güvenli tutulması için kullanılan mevcut şifreleme sistemleri, önümüzdeki yıllarda büyük ölçekli bir kuantum bilgisayar tarafından kolayca kırılabilir. Kuantum bilgisayarlar mevcut şifreleme standartları, özellikle de dijital imzalar için ciddi bir tehdit oluşturacak.

Banka, devlet ve teknoloji hizmeti sağlayıcılarının kuantum bilgisayar korsanlarına karşı hazırlıklı olması gerektiği de vurgulandı.

Google, kendi şifreleme ve güvenlik sistemlerinin de bu tehditlere karşı güncellediğini bildirdi.

Cambridge merkezli kuantum teknolojisi şirketi Riverlane'in eski ürün geliştirme direktörü Leonie Mueck, depolanan gizli bilgilerin kuantum bilgisayar saldırılarına karşı korunabilmesi için uzun süredir çalışıldığını belirtiyor:

İstihbarat camiasında muhtemelen 10 yıldan fazladır bu tehdide karşı çalışmalar yapıldığını görüyoruz. Bugün gizli olarak sınıflandırılan belgelerin, 10 yıl sonra bir kuantum bilgisayarın şifresini çözemeyeceği şekilde depolanması gerekir.

Birleşik Krallık'ın (BK) siber güvenlik kurumu Ulusal Siber Güvenlik Merkezi'nden geçen yıl yapılan açıklamada, kuruluşların 2035'e kadar sistemlerini kuantum bilgisayar korsanlarına karşı daha güvenli hale getirmesi istenmişti.

BK ve ABD'deki üniversiteler, kuantum bilgisayarları son derece karmaşık matematiksel hesaplamalar yapmak için kullanıyor.

Ancak uzmanlara göre, kuantum mekaniğinin ilkeleriyle çalışan bu sistemlerin gelişmesiyle bilinen şifreleme modelleri de tehlikeye girebilir.

Teknoloji camiasında "Q Günü" diye de adlandırılan bu senaryoda, kuantum bilgisayarların mevcut tüm şifreleme sistemlerini aşarak kapsamlı siber saldırılarla küresel çapta felakete yol açabileceği öngörülüyor.

Independent Türkçe, Guardian, Gizmodo