El-Hicr’de Nebatilerin kral mezarlarına yoğun ilgi

İki saatlik tarihi Hicr gezisi ziyaretçilere Nebatilerin prestijini ve zenginliğini yakından hissettiriyor

Kasr el-Farid olarak bilinen Lihyan bin Kuza'nın mezarı, El-Ula'yı ziyaret edenleri şaşırtıyor
Kasr el-Farid olarak bilinen Lihyan bin Kuza'nın mezarı, El-Ula'yı ziyaret edenleri şaşırtıyor
TT

El-Hicr’de Nebatilerin kral mezarlarına yoğun ilgi

Kasr el-Farid olarak bilinen Lihyan bin Kuza'nın mezarı, El-Ula'yı ziyaret edenleri şaşırtıyor
Kasr el-Farid olarak bilinen Lihyan bin Kuza'nın mezarı, El-Ula'yı ziyaret edenleri şaşırtıyor

Nebati medeniyetinin ölümsüzlük arayışına ve lüks yaşama olan düşkünlüğünün simgesi olan el-Ula'da ziyaretçilerin antik Arapların yaşam tarzını el-Hicr’den daha fazla hissedebileceği hiçbir yer yok.
Nebatiler, ölüme olan bakış açılarını, savurganlıklarını ihtişamlı cenaze törenlerini şatafatlı mezarlar aracılığıyla göstermişler. Nitekim soylular  üst sosyal sınıfta olduklarını ifade eden lüks mezarlara sahip olmakla övünüyordu.
Tüm bu hikayeler, Nebati aristokratlarının gömüldüğü kayalara oyulmuş 100'den fazla arkeolojik mezarın yer aldığı el-Hicr turunda anlatılıyor. Böylelikle El-Ula, ziyaretçilere iki saatlik eşsiz bir yolculuk sunuyor. Lüks mezarların büyüklüğü ve detayları odönemki insanların sosyal statülerini yansıtıyor. Tura eşlik eden rehberlerin aktardığına göre, yüksek dağlara oyulan daha sade mezarlar muhtemelen düşük statüdeki halka ait.
Bu şaşırtıcı mezarlardan bazıları, içlerinde gömülü olan figürlerin üzerindeki yazıtları günümüze kadar taşımış. Etrafta dolaşırken şifacılar, askeri figürler, yerel liderler ve çok daha fazlasını görüyoruz. Her tarafa dağılan ve Arap dilinin derin köklerini ortaya koyan yazıtlar, eski uygarlıkların gelenek ve inançlarına ışık tutuyor.
Suudi Arabistan'da UNESCO Dünya Mirası Listesi' ne dahil edilen ilk yer olan el-Hicr turu şunları içeriyor: Cebel İslib, Cebel el-Benat, Lihyan bin Kuza'nın mezarı (el-Ferid Kalesi), Cebel el-Ahmar , Cebel el-Hurimat.
Tur rehberi Ziyad el-Belavi, bu mezarların ölümden sonra yaşam olduğuna inana Nebatiler tarafından yapıldığını belirtiyor. El-Belavi parmağıyla Ferid Kalesi'ni işaret ederek şunları söylüyor: "Şu anda en ünlü kayalardan biri olan, yaklaşık 27 metre yüksekliğiyle el-Hicr’in en büyük ve en ünlü ordu komutanı Lihyan bin Kuza'nın mezarının önünde duruyoruz."
El-Belavi, Lihyan bin Kuza’nın mezarının en büyük cephesini göstererek oyma işleminin keski ve çekiç kullanılarak yukarıdan aşağıya doğru başladığını söylüyor. Eşsiz olan cephesi dört sütunla süslenmiş, her sütunda o zamanki Nebatileri temsil eden Nebati tacı var. El-Belavi, her soylunun bir dağ satın aldığını ve sonra onu şekillendirmek için bir heykeltıraş tuttuğunu belirterek, “O dönemde heykeltıraşlık mesleği çok önemliydi” diyor.
Ayrıca, Cebel el-Benat’taki mezarların üzerindeki taşlarda, Nebatilerin ticaretle uğraştığını ve diğer toplumlar üzerindeki etkisini yansıtan kartal, maske, yılan ve diğer sembollerin tasvirlerini içeren çeşitli çizimlerin yer aldığı görülüyor. Nebati Krallığı M.S. 106' da Roma İmparatorluğu'na dahil olduğundan, buradaki Roma etkisi de dikkat çekiyor. Gerçekten de,  ticaret yolunun üzerindeki el-Hicr’in varlığı, Nebatilerin ve Romalıların güçlü bir askeri koruma sağlamaya istekli oldukları anlamına geliyor.
El-Hicr, Nebati Krallığından önce, cenaze törenleri için özel ritüelleri olan Dadan ve Lihyan Krallığındaydı. Şarku’l Avsat’a, Arap Yarımadası'nın eski krallıklarının tarihini anlatan Enver Hamid, Dadan kelimesinin mekanı, Lihyan kelimesinin ise halkı ifade ettiğini ve Dadan'ın güneyinde 87 kaya mezarın olduğunu belirtti. Bu mezarlar, oraya gömülenlerin sosyal statüsünü gösteriyor.
Enver Hamid, Lihyani topluluğunun o dönemde kayalardaki oyma mezarlar, mimari ve heykel sanatı ile öne çıktığını söylüyor. Tarihçilere göre, bu mezarların en ünlüsü ‘aslan mezarları’ olup, oymalı aslan mezarları ya yüksek statüyü ya da gücü simgeliyor. Ya da mezar sahiplerini korumak için oyulmuş olabilir ki bunların hepsi Enver Hamid'in bahsettiği olasılıklar. Hamid, “Kazılar şu anda antik dini tapınağa odaklanıyor” diye ekliyor.
Aslan mezarları, dağdaki yükseklikleri nedeniyle çıplak gözle görülemiyor. Bu da görüntüyü yakınlaştırmak ve bu eşsiz yazıtların güzelliğini seyredebilmek için dürbün kullanılmasını gerektiriyor. Bu mezarlardan bazılarının M.Ö. beşinci yüzyıldan sonra Dadan'da yaşayan Mainit üyelerine ait olması muhtemel.



Güney Yemen'de safları birleştirmek için genişletilmiş toplantı

Yemen'deki güneyli liderler, Riyad'ın ev sahipliğinde düzenlenecek diyalog konferansı öncesinde istişarelerini yoğunlaştırdı (Saba)
Yemen'deki güneyli liderler, Riyad'ın ev sahipliğinde düzenlenecek diyalog konferansı öncesinde istişarelerini yoğunlaştırdı (Saba)
TT

Güney Yemen'de safları birleştirmek için genişletilmiş toplantı

Yemen'deki güneyli liderler, Riyad'ın ev sahipliğinde düzenlenecek diyalog konferansı öncesinde istişarelerini yoğunlaştırdı (Saba)
Yemen'deki güneyli liderler, Riyad'ın ev sahipliğinde düzenlenecek diyalog konferansı öncesinde istişarelerini yoğunlaştırdı (Saba)

Güney Yemen hareketi, güveni güçlendirmek ve güney saflarını birleştirmek amacıyla devletin üst düzey liderlerinin bir araya gelmesiyle kayda değer bir siyasi adım attı.

Riyad'da düzenlenen genişletilmiş toplantıya katılanlar, geçmişteki farklılıkların üstesinden gelmenin ve bunları diyalog ve anlayış yoluyla rasyonel bir şekilde yönetmenin, gerilim veya dışlamadan kaçınmanın ve çeşitli güney grupları arasında ortak zemini güçlendirmenin önemini vurguladılar.

Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre diyaloğun tüm vizyon ve bakış açıları için en önemli çerçeve olmaya devam edeceğini teyit ettiler.

Kapsamlı toplantıya, Cumhurbaşkanlığı Liderlik Konseyi üyeleri Abdül Rahman el-Mahremi, Mahmud el-Subeyhi, Salim el-Hanbeşı ve Abdullah el-Alimi Bevazir'in yanı sıra Başbakan Şai ez-Zindani, Şura Konseyi Başkanı Ahmed Ubeyd bin Dağr ve İstişare ve Uzlaşma Kurumu Başkanı Muhammed el-Ghaithi de dahil olmak üzere üst düzey siyasi ve askeri liderler katıldı. Ayrıca güney illerinin valileri, birçok bakan ve danışman ile Temsilciler Meclisi ve Şura Konseyi üyeleri de toplantıda hazır bulundu.


Yemen’in kültürel mirasının korunmasına destek için Suudi Arabistan–BM ortaklığı

Mutabakat zaptı, Yemen hükümetinin kültürel varlıklarını korumaya yönelik çabalarını destekliyor (SPA)
Mutabakat zaptı, Yemen hükümetinin kültürel varlıklarını korumaya yönelik çabalarını destekliyor (SPA)
TT

Yemen’in kültürel mirasının korunmasına destek için Suudi Arabistan–BM ortaklığı

Mutabakat zaptı, Yemen hükümetinin kültürel varlıklarını korumaya yönelik çabalarını destekliyor (SPA)
Mutabakat zaptı, Yemen hükümetinin kültürel varlıklarını korumaya yönelik çabalarını destekliyor (SPA)

Suudi Arabistan Yemen Kalkınma ve Yeniden Yapılanma Programı, cumartesi günü Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) ile bir mutabakat zaptı imzaladı. Anlaşma, Yemen’in kültürel mirasının korunmasına yönelik ortak çabaların güçlendirilmesini, Yemen hükümetinin kültürel varlıklarını muhafaza etme ve Dünya Mirası Listesi’ne aday olabilecek tarihî alanların tespitine yönelik çalışmalarının desteklenmesini amaçlıyor.

Mutabakat zaptını, Suudi Arabistan Yemen Kalkınma ve Yeniden Yapılanma Programı Genel Gözetmen Yardımcısı Mühendis Hasan el-Attas ile UNESCO’nun Körfez Ülkeleri ve Yemen Bölge Ofisi Direktörü Salah Halid imzaladı.

Anlaşma; Yemen’in kurumsal kapasitesinin güçlendirilmesi, miras, eğitim, bilim, kültür ve kalkınma alanlarında teknik destek ve faaliyetlerin sunulmasını öngörüyor. Mutabakat, program ile UNESCO arasında eğitim, kültür ve mirası destekleyen iş birliğinin devamı niteliğinde olup, Seyun Sarayı’nın restorasyonu, Yemen’de temel eğitimin desteklenmesi ve ortak ilgi alanlarında önemli etki yaratan çeşitli kültürel girişimleri kapsıyor.

Bu adım, Suudi Arabistan’ın Yemen Kalkınma ve Yeniden Yapılanma Programı aracılığıyla Yemen’de kültür dâhil sekiz temel ve hayati sektöre verdiği desteğin bir uzantısı olarak öne çıkıyor. Bu kapsamda Hadramut vilayetindeki tarihî Seyun Sarayı’nın, bir kültürel simge ve merkez olarak korunması amacıyla restorasyonu gerçekleştirildi. Proje, Suudi programının finansmanı, UNESCO’nun uygulaması; Suudi Arabistan Kültür Bakanlığı, Yemen Eski Eserler ve Müzeler Genel Kurumu iş birliği ve Yemen Sosyal Kalkınma Fonu’nun lojistik ve teknik desteğiyle hayata geçirildi.

vfevf
Suudi Arabistan Yemen Kalkınma ve Yeniden Yapılanma Programı ile UNESCO arasında mutabakat zaptının imzalanmasından bir kesit (SPA)

“Suudi Program”, mirasın yeniden canlandırılması ve korunması, tarihî yapıların restorasyonu, kültür alanında çalışan insan kaynağının kapasitesinin artırılması ve kalkınma sürecini güçlendiren nitelikli girişimlerin uygulanması için çalışmalar yürütüyor. Program, Yemen’de ekonomik faydaları artırarak olumlu sonuçlar üretmeyi de hedefliyor.

Program ayrıca, Yemen Kültür Bakanlığı ve Kral Abdülaziz Araştırma ve Arşivler Vakfı (Darah) iş birliğiyle, Hadramut’un Tirim kentindeki tarihî Ahkaf Kütüphanesi’nde bulunan belge ve el yazmalarının dijitalleştirilmesi, onarımı ve restorasyonu yoluyla Yemen mirasının korunmasına katkı sağlıyor; Yemenli uzmanların bu alandaki kapasitelerini geliştiriyor.

Somut olmayan kültürel mirasın korunmasına yönelik olarak da çeşitli kalkınma projeleri yürütülüyor. Bunlar arasında, Sokotra Takımadaları’nda hayata geçirilen “Zanaat Atölyesi” projesi yer alıyor. El sanatları ve dikiş alanında 114 doğrudan, 570 dolaylı yararlanıcıyı destekleyen proje; Yemenli kadınların yaşam koşullarını iyileştirmeyi, becerilerini geliştirmeyi ve iş gücü piyasasına katılımlarını artırmayı hedefliyor. Proje, programın kadınların ekonomik güçlendirilmesine verdiği desteğin bir parçası olarak uygulanıyor.

drfg5
Mutabakat zaptı, Suudi Arabistan Yemen Kalkınma ve Yeniden Yapılanma Programı ile UNESCO arasında eğitim, miras ve kültürü destekleyen iş birliğinin devamı niteliğini taşıyor (SPA)

Programın kültür alanındaki girişimleri arasında, UNESCO iş birliğiyle Mehri Dili Günü’nün kutlanması da bulunuyor. El-Mahra vilayetinde program tarafından kurulan örnek okullarda gerçekleştirilen etkinlikler, Yemen kültürel mirasına yönelik farkındalığı artırmayı ve yok olma riski altındaki mirası korumayı amaçlıyor. Mehri dili; Sokotri, Şehri ve diğerleri gibi Sami kökenli, Arap dilleri ailesine mensup bir dil olarak biliniyor.

Ayrıca program, Suudi Arabistan Kültür Bakanlığı tarafından 8–20 Eylül 2023 tarihleri arasında Riyad’da düzenlenen ve Suudi ile Yemen kültürlerini tanıtan “İki Kültür Arasında” adlı serginin ilk edisyonuna katıldı. Sergide; giyim, görsel sanatlar, mimari, tasarım ve mutfak sanatları gibi alanlarda iki ülke arasındaki benzerlikler vurgulanarak kültürel değişim ve iş birliği teşvik edildi.

2024’te ise program, Yemen Enformasyon, Kültür ve Turizm Bakanlığı iş birliğiyle Riyad’daki Kral Fahd Kültür Merkezi’nde düzenlenen Yemen Orkestrası etkinliğine katıldı. Etkinlikte Yemenli sanatçılar, geleneksel mirastan esinlenen çeşitli müzik ve şarkı türlerini icra ederken, Suudi müzisyenler de iki ülkenin ortak mirasını yansıtan eserlerle sahne aldı. Program ayrıca, Yemen’in farklı bölgelerinde sekiz temel sektörde hayata geçirilen 268’i aşkın proje ve girişimi tanıtan bir stantla yer aldı.


ABD, Suudi Arabistan'a 9 milyar dolarlık Patriot füze satışını onayladı

Suudi Arabistan ordusuna ait bir Patriot füze sistemi (Arşiv)
Suudi Arabistan ordusuna ait bir Patriot füze sistemi (Arşiv)
TT

ABD, Suudi Arabistan'a 9 milyar dolarlık Patriot füze satışını onayladı

Suudi Arabistan ordusuna ait bir Patriot füze sistemi (Arşiv)
Suudi Arabistan ordusuna ait bir Patriot füze sistemi (Arşiv)

ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) dün yaptığı açıklamada, ABD Dışişleri Bakanlığı'nın Suudi Arabistan'a tahmini dokuz milyar dolarlık bir maliyetle gelişmiş Patriot füzeleri ve ilgili ekipmanların potansiyel satışını onayladığını duyurdu.

Açıklamada, bu anlaşmada ana yüklenicinin Lockheed Martin olduğu belirtilirken, ABD Dışişleri Bakanlığı da Riyad'ın Amerika Birleşik Devletleri'nden bu türden 730 füze satın almayı planladığını duyurdu.