Iraklıların çoğu ülkenin güney ve orta kesimindeki birçok ilde ilköğretim ve ortaöğretim kademelerinde eğitim alan yüzbinlerce öğrencinin hâlâ kerpiçten yapılmış okul binalarında eğitim aldıklarını bilir. Iraklılar ilköğretim, ortaöğretim, lise ve üniversitelerde binaların sayıca yetersizliği, eğitim araç ve gereçleri alanındaki eksiklikler ve genel anlamda eğitim standartlarının gerilemesi gibi nedenlerle hükümete, Eğitim ve Öğretim Bakanlığı’na çok sayıda eleştiri yöneltiyor. Ancak tüm bunlara rağmen dün Irak’ta televizyon kanallarında ve sosyal medyada dolaşan fotoğraflar birçok kesimin tepkisine neden oldu. Bazı çevrelerin her yönüyle “okul skandalı” diye nitelediği fotoğraflarda, ülke genelinde etkili olan aşırı soğuklara rağmen öğrencilerin açık havada yarı yıl sınavlarına girdikleri görülüyor. Birçok ilin yerel yönetimi bu olaydan birkaç gün önce hava soğuklukları sebebiyle resmi tatil ilan edilmesi çağrısında bulunmuştu.
Televizyon programcısı ve yazar Kays Hasan, öğrencilerin açık havada sınava girmesiyle ilgili değerlendirmesinde, “(Bu fotoğraf) sorumlusu olan herkesin alnında bir utanç lekesi olması için yeter. Hükümetlerin ve partilerin sınav puanı olması için yeter. Tarihin, insanlığın ve bilimin mahkemesine sunulacak bir suç unsuru olmaya yeter. Her ne kadar siyasi güçler ülke için hissetmese de kendimizden utanmamız için yeter. ‘Irak’ın utancı’ kitabının kapağı olmaya yeter” ifadelerini kullandı.
Avukat Hamad es-Saidi, Fetih Hareketi lideri Hadi el-Amiri’nin Ekim ayında bir seçim mitinginde yaptığı konuşmasına atıfta bulunarak, “Şii liderler 2003’ten beri okul inşa etmek istediklerini söyleyip duruyorlar. Ancak görünüşe göre ABD ve İsrail buna izin vermiyor” dedi. Amiri, söz konusu konuşmasında, “Hüseyin’in izinde olduğumuz için bu (güney) illerine hizmet sunmamıza izin vermiyorlar. İster Meysan ister Zikar ister Musenna veya Basra olsun bu illerdeki halkımıza hizmet sunmamıza izin vermediler. İzin vermediler; çünkü biz Ali’nin izindeyiz!” ifadelerini kullanmıştı.
Vatandaşlardan gelen sert tepkiler üzerine Eğitim Bakanlığı, ülkenin güneyindeki Zikar ilinin Ed-Daviye ilçesinde bulunan Um en-Nahil İlköğretim Okulu’nda açık havada yapılan sınavla ilgili soruşturma komisyonu kurulması ve olayda ihlali olanların yargıya sevk edilmesi için talimatı verdi.
Öğrencilerin ve eğitim gördükleri yıkık dökük okul binalarına ait fotoğrafların sosyal medyada büyük tepki toplamasının ardından Eğitim Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, “Bakan Ali Hamid ed-Duleymi, sınavlar esnasında uygulanan bazı prosedürlerle ilgili Um en-Nahil Okul Müdürü hakkında acil soruşturma komisyonu kurulması talimatı verdi” ifadeleri kullanıldı.
Açıklamada, “Bakan öğrenci evlatlarımızı tehlikeye atan veya onları, Irak öğrencisinin kalplerimizde ve işlerimizde sahip olduğu seçkin konuma yakışmayan durumlara sokan kişilerden hesap sorulmasından taviz verilmeyeceğini vurguladı ve soruşturma sonuçlarının 3 gün içinde ilan edilmesi emri verdi” denildi.
“Hiç kimsenin ne eğitim sürecine ne de sevgili evlatlarımıza zarar vermesine izin vermeyeceğiz” diyen Duleymi, Bakanlığın, Irak’ın eğitimdeki seçkin ve güçlü itibarını sürdürme konusunda kararlı olduğunu vurguladı.
Vatandaşlar Duleymi’nin açıklamasına güvenmiyor
Birçok vatandaş ne Bakan Duleymi’nin açıklamasına ne de kurulacak olan soruşturma komisyonuna güveniyor. Kerpiçten yapılmış yüzlerce ilkokul binasında kalabalık veya öğrenci sıralarının yetersiz olduğu sınıflarda eğitim veriliyor. Zikar ilinin Kale Sukkar ilçesinde bulunan Irak’ın Kahramanları İlkokulu’ndan bir öğretmen de yaklaşık iki hafta önce okuldaki derslik sayısının yetersiz olması sebebiyle öğrencilerine açık havada ders vermesiyle gündeme gelmişti. Zikar’da geçtiğimiz günlerde yaşanan benzer bir olayda, Mine el-Mennan İlkokulu öğrencilerinin açık havada ders gördükleri ortaya çıkmıştı. Bakanlık iki olay için de herhangi bir işlem başlatmadı.
Eğitimle ilgili birçok vaatte bulunan hükümet son olarak Çin ile Irak’ta bin adet ilkokul ve lise binası inşa edilmesini amaçlayan bir sözleşme yapıldığını duyurmuştu. Irak’ta eğitim sektörü yıllardır birçok sorundan mustarip. Okul binaları, uluslararası standartlar bir kenara eğitim için en basit standartları bile karşılamıyor.
Eğitim Bakanlığı’nın verilerine göre ülkenin orta ve güney illerinde yaklaşık 2 bin kerpiç okul bulunuyor. Çok sayıda öğrenci de karavandan dönüştürülen okullarda eğitim görüyor ve bu okullar genellikle içme suyu veya tuvalet gibi en basit sağlık hizmetlerden yoksun.
Irak ordusuna ait, Suriye ile 600 kilometrelik sınırda bulunan bir gözlem kulesi (AFP)