Rusya’nın Ukrayna’yı işgali Lübnan’da akaryakıt ve un krizine yol açtı

Beyrut’taki bir benzin istasyonunun önünde oluşan kalabalığı (AP)

Rusya’nın Ukrayna’ya işgal saldırıları sebebiyle Ukrayna’dan Lübnan’a akaryakıt ve un ihracatının durması Lübnan’da yeni bir kriz doğurdu.
Başkent Beyrut’ta benzin istasyonları önünde kuyruklar uzarken Lübnan hükümeti sorunu çözmek için alternatif seçenekler arıyor.
Araçlar, benzin istasyonlarının önlerinde yeni kuyruklar oluştururken, çok sayıda Lübnanlı da un satın almak ve depolamak için marketlere akın etti. Halk, yaşamsal gıdaların azlığı ve küresel piyasalardaki yüksek fiyatlar karşısında, yeni bir krizin patlak vermesinden korkuyor.
Lübnan Ekonomi ve Ticaret Bakanlığı’nda Tahıl ve Şeker Pancarı Genel Müdürü Grace Barbari, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, “Un dağıtımının yasalaştırılması ve unun ekmek fırınlarıyla sınırlandırılmasına ilişkin önceki öneriler, hamur işi yapan işletmelerin kapatılmasını önlemek için reddedildi. Değirmenleri, herkese düzenli olarak un dağıtımına devam etmeleri gerektiği konusunda bilgilendirdik” dedi. Barbari, Ekonomi Bakanlığı’nın alternatifler düşünüp uygulamaya başladığına dikkati çekerken, tüketim nedeniyle azalan yerel stokun yerine uluslararası pazarlardan buğday satın alınacağını ifade etti.
“Bir buçuk ay yeterli olan stokların azalmasını önlemek için bir an önce buğday ithal etmek için çalışıyoruz” diyen yetkili, Ekonomi Bakanlığı’nın Mısır’dan buğday ithalatına ilişkin prosedürleri tamamladığını ve sevkiyat için ödeme yapılması üzere Merkez Bankası’na talimat verdiğini söyledi. Barbari, “Tüm ödeme prosedürlerinin uygulanması durumunda gemi hafta sonunda Beyrut’ta olacaktır” derken, sözlerinin devamında ise “Ertelenmesinden bir çıkarımız yok, çünkü fiyatlar küresel olarak yükseliyor ve buğdaya olan talep küresel olarak arttı. İşlemleri hızlandırmalıyız, çünkü durum bir gıda krizinin ortaya çıkmasını önleme yolunda herhangi bir gecikmeye tahammül edemez” dedi. Grace Barbari ayrıca, Başbakan Necib Mikati, Maliye Bakanı Yusuf Halil, Ekonomi ve Ticaret Bakanı Amin Salam ve Hükümet Acil Durum Komitesi’nin ‘olası bir krizin patlak vermesini önlemek amacıyla Merkez Bankası’ndaki prosedürleri hızlandırmak için gerekli her şeyi yaptıklarına’ dikkati çekti.
Sanayi Bakanı George Boşikyan, geçen haftadan bu yana Lübnan’ın gıda güvenliğiyle ilgili olası bir krizle mücadele etmek için önleyici tedbirler alındığından söz etmişti. Bir radyo kanalına açıklama yapan Bakan, denizdeki buğday gemileri için krediler sağlanacağını söyleyerek, “Gelen gemiler var. Bir buçuk ay yetecek stokumuz var ve un kanunu koyarak süreyi uzatmaya çalışıyoruz” ifadelerini kullanmıştı. Bakan ayrıca, Lübnan’ın büyük bir buğday gemisini Lübnan’a götürmeye çalışmak için Kanada ve Avustralya ile temasa geçtiğini de söylemişti.
Undan yakıta kadar vatandaşların endişeleri artıyor. Öyle ki akaryakıt istasyonlarında yoğun bir kalabalık baş gösterirken, ülkede benzin ve mazotun biteceği ve akaryakıt fiyatlarında artış olacağı korkuları ortasında kuyruklar yeniden oluştu.
Enerji Bakanı Velid Fayyad ve Ekonomi Bakanlığı Genel Müdürü Muhammed Ebu Haydar, petrol dağıtım şirketlerine ‘stoklarda yapılan incelemenin, en az 15 gün için yeterli olduğunu kanıtladığı’ konusunda güvence verdi. Fayyad, vatandaşlara akaryakıt sağlandığını vurgulayarak, paniğe kapılmama çağrısı yaptı.
Öte yandan Ekonomi Bakanlığı Genel Müdürü Muhammed Ebu Haydar, “Depolardaki yakıt miktarı denetlenirken, izleme politikası çerçevesinde Enerji Bakanlığı ile koordineli çalışıyoruz” dedi. Ebu Haydar, “Her krizde Lübnan’da kriz tacirleri ortaya çıkıyor” şeklinde konuştu.
Akaryakıt dağıtım şirketlerinin ‘daha fazla kar elde etmek için yeni programın yayınlanmasına kadar dağıtımı yasalaştırdığını’ söyleyen Ebu Haydar, Lübnanlı yetkililerin dağıtım şirketlerine ‘kuyrukları azaltmak için pazarlardaki miktarları iki katına çıkarmaları’ çağrıları yaptığına dikkati çekti.
Akaryakıt fiyatlarındaki artış, Lübnan’da dolar kurundaki artış ve Ukrayna krizi zemininde küresel petrol fiyatlarındaki artış olmak üzere iki faktöre bağlı. Bu çerçevede Benzin İstasyonu Sahipleri Sendikası üyesi George Brax, benzin bidonlarının fiyatlarında tavan olmadığını söylerken, “İstisnai bir durumdayız ve kimse durumun nereye gidebileceğini bilmiyor” dedi.
Öte yandan akaryakıt dağıtımcılarının temsilcisi Fadi Ebu Şakra, ‘her şeyden önce petrol rezervlerini güvence altına almanın’ devletin sorumluluğunda olduğunu söylerken, Lübnan’da akaryakıt rezervi bulunmadığını açıkladı. Ebu Şakra, küresel kriz ortasında günümüzde şirketlerin ithal amaçlı gemi sayısının sınırlı olduğuna dikkat çekti.