Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, Bakanlar Kurulu’nun dünkü oturumunda onaylanan Kişisel Durum Yasası’nın İslami Şeriat hükümlerine dayandığını, yasada aynı zamanda en son yasal eğilimler ve modern uluslararası yargı uygulamalarının dikkate alındığını bildirdi.
Veliaht Prens, Kişisel Durum Yasası’nın 8 Şubat 2021’de duyurduğu dört yasadan biri olduğunu dile getirdi.
Muhammed bin Selman, o dönemde yargı kurumlarında reform yapacak 4 yeni yasanın Kişisel Durum Yasası, Sivil İşlemler Yasası, İhtiyari Cezalar Yasası ve Kanıt Sistemi Yasası olduğunu açıklamıştı.
Veliaht Prens, yeni yasanın toplumun temel unsuru olarak ailelerin korunmasına katkıda bulunacağını, aile ve çocuğun durumunun iyileştirilmesi için çalışacağını ve yargı kararlarının tutarsızlığını sınırlamak için yargıcın takdir yetkisini kontrol edeceğini vurguladı.
Kişisel Durum Yasası’nın, özellikle insan hakları ile aile istikrarını koruma ve kadınları güçlendirme çabalarında niteliksel bir sıçrama oluşturduğunun altını çizen Veliaht Prens, yeni yasanın ülke liderliğinin reform konusundaki kararlılığını yansıttığını söyledi.
Muhammed bin Selman, aileler ve kadınların yaşadığı tüm sorunları kapsamlı bir şekilde ele alan yasanın Resmi Gazete’de yayınlandıktan 90 gün sonra yürürlüğe gireceğini bildirdi.
Kişisel Durum Yasası, toplumun temel unsuru olan ailenin istikrarını sağlamak ve yargının takdir yetkisini kontrol etmek amacıyla nişan, evlenme, çeyiz, eşlerin hakları, aralarındaki ayrılık, giderler, çocukların velayeti, soy, vasiyet, miras ve vesayet dahil olmak üzere aile ilişkisini düzenleyen hükümleri içeriyor.
Pek çok konuyu ele alan sistem, kadının maddi durumu ne olursa olsun kocası için harcama yapma hakkını onaylıyor.
Yasaya göre nafaka, gıda, barınma, giyecek ve temel ihtiyaçlar ile ilgili mevzuatta kararlaştırılanları kapsıyor. Belirli bir süre içinde boşanma da dahil olmak üzere kişisel durumun belgelenmesi ve sistemde belirli belge bulunmadığında eşe adil bir tazminat ödenmesi gerekiyor.
Asgari evlenme yaşı 18 olarak belirlenen yasaya göre, bir kadının bazı durumlarda evlilik sözleşmesini tek taraflı olarak feshetme ve kocası kabul etmese bile boşanma belgesini gözden geçirme hakkı bulunuyor.
Yeni yasa ayrıca çocukların velayet gibi haklarını koruyor, ayrılık anında eşler arasında pazarlık yapılmasını engelliyor ve hükümlerini belirlerken öncelikle çocuğun menfaatlerini dikkate alıyor.
“Yasanın önemi, Suudi toplumundaki ailenin değerinden kaynaklanıyor”
Suudi Avukat Musenna Kusayr, Kişisel Durum Yasası’nın önemi, Suudi toplumundaki ailenin değerinden kaynaklanıyor. Buna özen gösterilmesi, aile üyelerinin hak ve görevlerinin netleştirilmesi, toplumu ortaya çıkabilecek tehlikelere karşı koruyacaktır” dedi.
Kusayr yasaya ilişkin değerlendirmesini şöyle sürdürdü;
“Yeni yasa 250’den fazla madde ile velayet, vesayet ve miras hükümleri yanı sıra nişan, evlilik, eşlerin hakları, evlilik akdinin etkileri, nafaka, eşler arası ayrılık, boşanma, hul, evlilik akdinin feshi ile ilgili tüm hükümlere açıklık getiriyor. Bu tanım ve netlik, aile içi anlaşmazlıkların hızlı, etkili ve adil bir şekilde ele alınmasında etkili olacak.”
Yasa İslami Şeriatı’na uygun olarak inşa edildi
Adalet Bakanı ve Yüksek Yargı Konseyi Başkanı Dr. Velid es-Samani ise konuya dair şu açıklamayı yaptı;
“Özel mevzuat sistemi, adalet ve şeffaflık ilkelerini sağlamlaştırmayı ve insan haklarını korumayı amaçlar. Kişisel Durum Yasası, İslami Şeriatı’nın amaçlarına uygun olarak inşa edilmiş, en iyi yargı uygulamalarını ve modern çalışmaları benimsemiş, değişikliklere ayak uyduran, güncellemelere ve zorluklara cevap veren bir yasa haline gelmiştir.”
Bakan Samani, yeni yasanın aile varlığı ve haklarının korunmasına ve menfaatlerini göz önünde bulundurarak aile üyeleri arasındaki ilişkileri çerçevelemeye katkıda bulunacağını söyledi. Yasanın aynı zamanda yargı kararlarının öngörülebilirliğini ve istikrarını artıracağını da sözlerine ekledi.
