Tunus Cumhurbaşkanı’ndan siyasi rakiplerine ‘3 hayır’

Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said. (Reuters)
Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said. (Reuters)
TT

Tunus Cumhurbaşkanı’ndan siyasi rakiplerine ‘3 hayır’

Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said. (Reuters)
Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said. (Reuters)

Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said’in derinleşen siyasi krizin üstesinden gelmek için ulusal bir diyalog kurmaya hazır olduğunu duyurmasından birkaç gün sonra ‘üç hayır’ (uzlaşı yok, müzakere yok, tanıma yok) diyerek yurtiçinde ve yurt dışındaki muhalifleri ve analistleri şaşırttı. Gözlemcilere göre bu gelişme sosyal ve ekonomik krizin üstesinden gelmenin yolları konusunda ulusal bir diyaloga giden her yolu sonlandırabilir.
Terör operasyonlarında yaşamını yitiren ordu ve güvenlik güçlerinin aileleriyle Kartaca Sarayı'ndaki iftar programında bir araya gelen Said şunları söyledi:
“Diyalog ve uzlaşı ancak vatanperverlerle olacak. Devlete vurmak isteyenlerle kesinlikle diyalog yapmayacağız. Doğru ve onurlu kimselerin dışında kimseyle diyalog olmayacak. Vatanperverlerin dışında kimseyi tanımak yok.”
Açıklamasında ayrıca Nahda Hareketi’nin önderlik ettiği bir siyasi cephenin oluşumunu ilan eden siyasi bileşenlere atıfta bulunarak Tunus’un kendisini bunlardan kurtarmak istediğini belirten Said sözleirni şöyle sürdürdü:
“Bunlar hangi kurtuluştan bahsediyorlar? Tunus kendisini bunlardan kurtarmak istiyor. Uzun yıllar yönetimde bulundular. Vatanı satanlar ya da buna çalışanları tanımak yok. Tarihin kim olduklarını açıkça ortaya koyduğu kimselerle ıslaha yönelmeleri dışında ne sulh var ne de müzakere.”
Said, başta Avrupa Birliği (AB) ve ABD olmak üzere Bağımsız Yüksek Seçim Kurulu’nun dağılmasının ardından dış partilerin siyasi durumdan rahatsız olmalarına ilişkin “Kızgınlığınızı neden dile getiriyorsunuz?” diye sodu.
AB, Said'in seçim komisyonunu değiştiren kararnamenin bağımsızlığını ‘sınırlandırmakla’ tehdit ettiğini ve Tunus'ta reformlar ve seçim gündemi hakkında kapsamlı bir diyalog başlatılması çağrısında bulunduğunu açıklamıştı. AB Komisyonu sözcülerinden Nabila Massrali önceki gün yaptığı açıklamada, Yüksek Seçim Kurulu'nun bağımsızlığının, ülkedeki normal kurumsal duruma geri dönmeyi amaçlayan bir seçim sürecinin güvenilirliği için çok önemli bir unsur olduğunu söyledi. ABD de Said’i kendisine seçim otoritesinin başkanını atama hakkını verdiği için eleştirerek, demokratik kurallara saygı gösterilmesi çağrısında bulundu. ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ned Price gezetecilere verdiği demeçte, “ABD, Tunus Cumhurbaşkanı'nın Yüksek Seçim Kurulu’nun yeniden yapılandırmaya yönelik tek taraflı kararından derin endişe duyuyor” ifadesini kullandı.
Tunus Cumhurbaşkanı ‘şerefli yargıçlar’ olarak adlandırdığı kişileri, yasayı herkese uygulama ve hesap verebilirliği hızlandırma konusundaki tarihsel sorumluluklarını üstlenmeye çağırdı.
Diğer yandan, Tunus Genel İşçi Sendikası (TGİS), Tunus'u savunmaya hazır olduğunu ve ülkenin içinde bulunduğu duruma ilişkin eli kolu bağlı durmayacağını bildirdi. 1 Mayıs Ulusal İşçi Bayramı vesilesiyle yapılan açıklamada, katılım ilkesini hayata geçirecek siyasi iradenin olmaması, kapsamlı bir vizyonun bulunmaması, kişisel görüşe bağlı kalınması ve hakikate sahip çıkmamakta ısrar edilmesi eleştirildi.
TGİS Kasım 2020'den bu yana Cumhurbaşkanı gözetimi altında çeşitli siyasi partiler arasında bir diyalog yapılması planını ortaya koydu ve bu diyalog için temalar hazırlamakla görevli bir ‘akiller grubunun" oluşturulmasını önerdi. Ancak Said öneriye karşılık vermedi ve olağanüstü hal tedbirlerini ilan etti.
İşçi Sendikası ayrıca mevcut hükümeti, sendikalar ile imzalanan anlaşmaları uygulamaya, garanti edilen asgari ücretteki artış sürecini hızlandırmaya ve kamu sektörü çalışanlarının ücretlerini artırmak için yeni bir sosyal müzakere turu başlatmaya çağırdı. İş İnsanları Federasyonu ile imzalanan değişiklik eklerinin Resmi Gazete’de yayımlanmasını talep etti.



Birleşmiş Milletler: Savaş nedeniyle yerinden edilen 3 milyon Sudanlı evlerine döndü

Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
TT

Birleşmiş Milletler: Savaş nedeniyle yerinden edilen 3 milyon Sudanlı evlerine döndü

Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)

Birleşmiş Milletler Uluslararası Göç Örgütü (IOM), dün yaptığı açıklamada, ülkenin bazı bölgelerinde devam eden şiddetli çatışmalara rağmen üç milyondan fazla yerinden edilmiş Sudanlının evlerine döndüğünü bildirdi.

Sudan, Nisan 2023'ten bu yana ordu ve Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında yıkıcı bir savaşın içine sürüklenmiş durumda; bu savaş on binlerce insanın ölümüne ve ciddi bir insani krize yol açtı.

Çatışmalar, yaklaşık 14 milyon insanı ülke içindeki veya dışındaki bölgelere kaçmaya zorladı.

Örgüt, bir raporda, Kasım 2025 sonu itibarıyla yaklaşık 3,3 milyon Sudanlının evlerine döndüğünü tahmininde bulundu.

Geri dönenlerin sayısı, 2024 yılının sonlarında ülkenin merkezinde HDK’ne karşı düzenlenen büyük çaplı ordu saldırısının ardından arttı. Bu saldırı, Hartum'un Mart 2025'te geri alınmasını sağladı ve birçok ailenin geri dönmesine neden oldu.

dfrgt
Çad'ın doğusundaki el Faşir'den Sudanlı mülteci çocuklar, 22 Kasım 2025'te yerinden edilmiş kişiler için kurulan geçici bir kampta yemek yiyorlar (Reuters)

IOM, geri dönenlerin dörtte üçünden fazlasının ülke içinde yerinden edilmiş kişiler olduğunu bildirdi. Şarku’l Avsat’ı IOM’dan aktardığına göre Hartum, yaklaşık 1,4 milyon kişi ile en yüksek geri dönüş sayısını kaydetti, onu yaklaşık 1,1 milyon kişinin geri döndüğü el Cezire eyaleti izledi.

Bu ayın başlarında, ordu destekli hükümet, yaklaşık üç yıl boyunca doğudaki Port Sudan kentinden faaliyet gösterdikten sonra başkente dönme niyetini açıkladı.4

Hartum ve ülkenin orta ve doğusunda ordunun kontrolündeki diğer şehirlerde nispeten sakin bir ortam hakim olsa da HDK özellikle altyapıyı hedef alan insansız hava aracı (İHA) saldırılarına ara sıra devam ederken, diğer bölgelerde çatışmalar sürüyor.


ABD'nin Teksas eyaletinin valisi, çalışanlarının Çinli şirketlerden gelen ürünleri kullanmasını yasakladı

Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
TT

ABD'nin Teksas eyaletinin valisi, çalışanlarının Çinli şirketlerden gelen ürünleri kullanmasını yasakladı

Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)

Teksas Valisi dün yaptığı açıklamada, eyaletin çalışanlarının Shein, Alibaba ve TP-Link gibi şirketlerin ürünlerini kullanmasını yasaklayacağını ve bu kararın Teksas sakinlerinin mahremiyetini Çin hükümetinden korumak için alındığını belirtti.

Reuters'a göre, Teksas Valisi Greg Abbott tarafından yapılan açıklamada, listeye e-ticaret platformu Temu ve pil şirketi Cattle'ın da dahil olduğu ifade edildi.

Abbott'ın yasağı, çalışanların devlet cihazlarında ve ağlarında bu şirketlerin “cihazlarını, yapay zekasını ve yazılımlarını” kullanmasını engelliyor.

Abbott'un yasağı, Çinli drone üreticisi UETech ve Çinli yapay zeka şirketi iFlytek'in ürünlerini de kapsamaktadır.

Amerika Birleşik Devletleri ve Çin, uzun süredir devam eden ticaret ve teknoloji savaşında ekim ayında bir atılım gerçekleştirdi.


Suriye Kürt Ulusal Konseyi: Şam ile savaş felaketle sonuçlanacak bir seçenek ve biz bunu desteklemeyeceğiz

Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)
Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)
TT

Suriye Kürt Ulusal Konseyi: Şam ile savaş felaketle sonuçlanacak bir seçenek ve biz bunu desteklemeyeceğiz

Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)
Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)

Suriye TV’ye konuşan bilgi sahibi bir kaynak, Suriye Kürt Ulusal Konseyi’nin (ENKS), Suriye Demokratik Güçleri (SDG) lideri Mazlum Abdi’yi Suriye hükümetiyle askeri çatışma yoluna gitmemesi konusunda uyardığını ve bu seçeneğin Suriyeli Kürtler açısından ‘felaket’ olacağını vurguladığını açıkladı.

Kaynak, ENKS’nin bu seçeneği desteklemediğini SDG liderine açıkça ilettiğini, taraflar arasında pazar günü Haseke’de yapılan toplantıda son siyasi gelişmelerin ele alındığını belirtti.

Toplantıda ENKS, Suriye hükümetiyle askeri çatışmaya başvurulmasını reddettiğini yineleyerek, 18 Ocak 2026 tarihli anlaşmanın başarıya ulaşması için yerel, bölgesel ve uluslararası tüm çabaların SDG tarafından desteklenmesi ve anlaşmazlıkların müzakere ve diyalog yoluyla çözülmesi gerektiğini vurguladı.

Kaynağa göre ENKS, ülkedeki doğu bölgelerinde gelinen noktadan SDG ile PYD’yi sorumlu tutarak, Kürtleri ilgilendiren hayati kararların bu iki yapı tarafından tek taraflı alınmasının mevcut duruma yol açtığını ifade etti.

xscdfvgh
Kamışlı'da Suriye Demokratik Güçleri (SDG) milislerinin resmedildiği duvar resminin önünden geçen bir adam (Arşiv – AFP)

Kaynak, Mazlum Abdi’nin toplantı sırasında Şam ile varılan anlaşmanın başarıya ulaşmasını desteklediğini, anlaşmazlıkların diyalog yoluyla çözülmesi amacıyla Washington, Paris ve Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nin (IKBY) çabalarına destek verdiğini söyledi.

Diğer yandan Abdi’ye göre, ateşkesin korunması ve anlaşma maddelerinin uygulanmasında ilerleme sağlanması amacıyla Şam ile günün her saatinde temas sürdürülüyor.

Abdi, anlaşmanın bazı ayrıntılarının netleştirilmesi ve doğru şekilde anlaşılmasına ihtiyaç olduğunu belirterek, bunun Suriye’deki Kürt bölgelerinde SDG’nin elde ettiği kazanımların korunmasını güvence altına alacağını ifade etti. Kaynağa göre bu bölgeler Afrin ve Ayn el-Arab’dan (Kobani) Haseke’ye kadar uzanıyor.

Abdi dün Kürtçe yayın yapan Ronahi televizyonuna verdiği röportajda, Suriye hükümetiyle varılan ateşkes anlaşmasının ABD himayesinde gerçekleştiğini belirterek, Şam ile diyaloğun sürdüğünü ve başka ayrıntıların da görüşüleceğini söyledi.

Abdi, bu sürenin sona ermesinin ardından entegrasyon yönünde ciddi adımlar atılacağını ve anlaşma kapsamında Suriye ordusunun bölgeye girmeyeceğini dile getirdi.

Tüm tarafların askerileşmeden uzak, siyasi çözümler istediğini belirten Abdi, uluslararası gözetim altında Suriye hükümetiyle diyalog ve müzakere kanallarının halen açık olduğunu kaydetti.

Öte yandan Suriye Savunma Bakanlığı cumartesi günü, geçtiğimiz salı günü ilan edilen ve Suriye hükümeti ile SDG arasında yeni mutabakatlara varılmasının ardından yürürlüğe giren kuzeydoğu Suriye’deki ateşkesin süresinin uzatıldığını duyurdu. SDG, söz konusu mutabakatlara bağlı kalacağını açıklamıştı.

Bakanlık, resmi hesapları üzerinden yaptığı açıklamada, Suriye ordusunun tüm operasyon bölgelerinde ateşkesin 24 Ocak tarihinden itibaren 15 gün süreyle uzatılacağını bildirdi.