Lübnan’da Sünnilerin seçimlere katılım oranının yüksek olması bekleniyor

Lübnan’daki seçimler parlamentodaki dağılım açısından büyük önem taşıyor. (Reuters)
Lübnan’daki seçimler parlamentodaki dağılım açısından büyük önem taşıyor. (Reuters)
TT

Lübnan’da Sünnilerin seçimlere katılım oranının yüksek olması bekleniyor

Lübnan’daki seçimler parlamentodaki dağılım açısından büyük önem taşıyor. (Reuters)
Lübnan’daki seçimler parlamentodaki dağılım açısından büyük önem taşıyor. (Reuters)

Lübnan’da Sünnilerin genel seçimlere katılmasına yönelik çağrıların karşılık bulması bekleniyor. Siyasi bir kaynağa göre yeni hükümetin belirlenmesinde önemli bir rol oynayacak seçimler yaklaşırken bu durum parlamentodaki dağılım ve yeni cumhurbaşkanının seçimini de etkileyecek.  
Şarku’l Avsat’a açıklamada bulunan siyasi kaynak, Lübnan Müftüsü Şeyh Abdullatif Deryan’ın öncülük ettiği, Sünni oluşumlar Mekasidi Hayriye ve Beyrut Aileleri derneklerinin, seçimlere kesinlikle katılım sağlanması yönündeki çağrıların karşılıksız kalmayacağını söyledi. Şu ana kadar Sünnilerin seçime muhtemel katılım oranlarının yeterli seviyede olmadığını değerlendiren kaynak, Müstakbel Hareketi Başkanı Saad Hariri’nin siyasi faaliyetlerini askıya alması ve seçimlere katılmayacak olmasının Sünnileri seçimlerden soğuttuğunu belirtti.  
Hariri’nin destekçilerinden seçimleri boykot etmelerini istemediğine işaret eden kaynak, Sünni seçmenlerin ağırlıkta olduğu bölgelerde ciddi bir boşluk oluştuğunu ve bu durumun farklı siyasi yapılar tarafından suiistimale uygun bir zemin hazırladığını kaydetti. Müstakbel Hareketi destekçilerinin, geçmişteki seçimlere nazaran, bu seçimlere büyük ölçüde kayıtsız kaldıklarını değerlendiren siyasi kaynak, Müstakbel Hareketi’nden istifa etmiş kişiler de dahil olmak üzere Hariri ekolünden adaylar olduğunu ve bu kişilerin desteklenmesi gerektiğini vurguladı. Sünnilere seçimlere katılmaları çağrısında bulunan kaynak şunları söyledi:
“Sahayı boş bırakmamak lazım. Sünniler seçimlere katılmazsa, aleyhlerinde projeleri olanlar bu boşluk kullanılır ve istemedikleri kişiler seçilir. Parlamentoda en azından bir denge unsuru oluşturabilmek adına Sünnilerin seçimlere katılması son derece önem arz etmektedir. Sünniler eğer oy kullanmazsa parlamentoda daha az temsil edilirler. Böylelikle siyasi olarak ciddi güç kaybederler. Sünniler 120 milletvekilin 85’inin belirlenmesi için oy kullanabiliyor. Bu önemli bir güce işaret ediyor.”
Seçimlere katılan bazı adayları destekleyen eski Başbakan Fuad Sinyora ve Mustakbel Hareketi Genel Sekreteri Ahmed Hariri arasındaki tartışmanın olumsuz etkileri olacağına işaret eden siyasi kaynak “Bu tartışmaların makul bir gerekçesi olamaz. Mevcut şartlarda daha fazla görüş ayrılığı ihtiyacımız olan son şeydir. Bu tür tartışmaların Sünni seçmen üzerinde olumsuz etkileri olacaktır” değerlendirmesinde bulundu.
Lübnan’daki Arap ülkelerinin büyükelçilerinin ve uluslararası toplumun da bir denge kurulabilmesi adına seçimlerin boykot edilmemesi çağrıları yaptığını hatırlatan kaynak bu çağrıların en somut şekilde Suudi Arabistan’ın Beyrut Büyükelçisi Velid el-Buhari tarafından dillendirildiğine dikkat çekti. Suudi Arabistan ve Arap ülkelerinin Lübnan seçimlerine müdahil oldukları yönünde bir izlenim bırakmak istemediklerine işaret eden kaynak sözleirni şöyle sürdürdü:
“Arap ülkeleri Lübnanlıların kendi seçimlerini özgür bir şekilde yapmalarını istiyor. Bu nedenle Suudi Arabistan Büyükelçisi Buhari, aday listeleri oluştuktan sonra Beyrut’a dönmeyi tercih etti. Buna rağmen Hizbullah’ın saldırılarına engel olamadı. Hizbullah, Suudi Arabistan ve Fransa’nın sosyal, eğitim, sağlık, güvenlik ve askeri alanlardaki organizatör rolünden rahatsızlık duyuyor.”
Siyasi kaynak, Lübnan iç savaşını sona erdiren Taif Anlaşması'ndan sonra, 1992'de gerçekleşen seçimlerin Hristiyanlar tarafından boykot edildiğini hatırlatarak Sünnilerin seçimleri boykot etmesi halinde bu iki durumun birbiri ile kıyas kabul etmeyeceğini ifade etti. Siyasi kaynağa göre, Hristiyanların 1992’deki boykotunun nedeni, ülkenin Arap kimliğinin korunması ve doğal Arap çevresi ile etkileşime girmesi yönünde atılan adımlara itiraz etmiş olmalarıydı. Sünnilerin olası boykot kararının ise mevcut siyasi yapıya bir protesto mahiyeti taşıyacağını değerlendirdi. Seçimlere Sünni katılımının yüksel olacağını değerlendiren kaynak konuya dair şunları söyledi:
“Bu parlamento seçimleri eski seçimlerden daha kritiktir. Lübnan hiç olmadığı kadar büyük bir çöküş yaşıyor, Necib Mikati hükümeti de mali finansal çöküşü engelleyemedi. Bu seçimlerde belirlenecek olan parlamento Mişel Avn’ın yerine yeni cumhurbaşkanını seçecek. Bu seçimler, Lübnan’ın egemenliğini savunan muhalefet ile silahına yasal bir kılıf arayan ve parlamentoda çoğunluğu ele geçirmeye çalışan Hizbullah arasında bir tercih durumunu yansıtıyor.”
Sünnilerin seçim sandıklarına gitmesinin, onları siyasi süreçten dışlamak ya da Hizbullah gibi, temsil haklarını kendi çıkarları için kullanmak isteyenlere engel olacağını ifade eden kaynak bunun bilincinde olan Sünni seçmenin, seçimlere geniş bir katılım göstereceğini beklediğini söyledi.  



Sudan Başbakanı: Berlin Konferansı'nın sonuçlarıyla ilgilenmiyoruz

Sudan Başbakanı Kamil Idris dün Hartum'da düzenlediği basın toplantısında (Hükümet Medyası)
Sudan Başbakanı Kamil Idris dün Hartum'da düzenlediği basın toplantısında (Hükümet Medyası)
TT

Sudan Başbakanı: Berlin Konferansı'nın sonuçlarıyla ilgilenmiyoruz

Sudan Başbakanı Kamil Idris dün Hartum'da düzenlediği basın toplantısında (Hükümet Medyası)
Sudan Başbakanı Kamil Idris dün Hartum'da düzenlediği basın toplantısında (Hükümet Medyası)

Sudan Başbakanı Kamil İdris dün yaptığı açıklamada, hükümetinin Sudan'daki insani durumla ilgili uluslararası "Berlin Konferansı"nın sonuçlarıyla ilgilenmediğini ve konferansa katılmak için davet almadıklarını vurguladı.

Başkent Hartum'da düzenlediği basın toplantısında, Sudan hükümetinin konferanstan dışlanmasının organizatörler tarafından yapılan "ciddi bir hata" olduğunu belirten İdris, Avrupa başkentlerinde Sudanlı grupların konferansın tavsiyelerini ve hükümetin dışlanmasını reddettiklerini ifade eden protestolarına dikkat çekti.

"Sudan'daki durumla ilgili bütün gerçekleri açıklığa kavuşturmak için Berlin konferansına katılmaya davet edilmeyi umuyorduk" ifadesini kullandı.

Hükümetinin, Sudan'da adil ve kapsamlı bir barışa ulaşmayı amaçlayan bölgesel ve uluslararası taraflarla her türlü girişime ve diyaloğa açık olduğunu teyit etti.


ABD'nin Lübnan'da ateşkes çağrısına desteği

Lübnan'ın güneyinde yıkılmış binaların önünde İsrail askeri araçları ve zırhlı personel taşıyıcıları (AFP
Lübnan'ın güneyinde yıkılmış binaların önünde İsrail askeri araçları ve zırhlı personel taşıyıcıları (AFP
TT

ABD'nin Lübnan'da ateşkes çağrısına desteği

Lübnan'ın güneyinde yıkılmış binaların önünde İsrail askeri araçları ve zırhlı personel taşıyıcıları (AFP
Lübnan'ın güneyinde yıkılmış binaların önünde İsrail askeri araçları ve zırhlı personel taşıyıcıları (AFP

Lübnan bakanlık kaynaklarının Şarku’l Avsat'a doğruladığı üzere, ABD, Lübnan'daki ateşkesi destekliyor. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, "Lübnan'ın ateşkes yönündeki tutumunu desteklemede kilit rol oynadı ve müzakere yoluna girilebilmesi için bu koşulun yerine getirilmesini şiddetle tavsiye etti."

Kaynaklar, Lübnan'ın Washington Büyükelçisi Nada Hamadeh Moawad'ın Amerikalı arabuluculara hükümetinin İsrail tarafıyla yapılacak bir sonraki görüşme turuna katılımını ateşkes şartına bağladığını bildirmesinin ardından, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin İsrail'den ateşkes talep etmesi yönünde baskı altına girdiğini söyledi.

Lübnan, İsrail'den 15 aydır sürdürdüğü çatışmaları, suikastları, tehditleri ve takipleri durdurmasını istedi; İsrail ise "tampon bölge" konusunda ısrar ederek bu talebi reddetti.

Bu arada, Beyrut milletvekilleri ve Lübnan parlamentosunda temsil edilen partileri, geçen hafta başkente düzenlenen ölümcül İsrail saldırılarının ardından hükümetin aldığı son kararı desteklemek amacıyla bugün, şehirlerinin "güvenli ve Hizbullah silahlarından arındırılmış" ilan edilmesi için bir konferans düzenliyorlar.

 


Sudan’daki savaş dördüncü yılına giriyor... Çatışmaların sona ermesi için umut görünmüyor

Sudan’daki savaşın dördüncü yıl dönümü münasebetiyle Kenya’nın Nairobi kentinde düzenlenen etkinlikte pankart tutan bir kadın (AP)
Sudan’daki savaşın dördüncü yıl dönümü münasebetiyle Kenya’nın Nairobi kentinde düzenlenen etkinlikte pankart tutan bir kadın (AP)
TT

Sudan’daki savaş dördüncü yılına giriyor... Çatışmaların sona ermesi için umut görünmüyor

Sudan’daki savaşın dördüncü yıl dönümü münasebetiyle Kenya’nın Nairobi kentinde düzenlenen etkinlikte pankart tutan bir kadın (AP)
Sudan’daki savaşın dördüncü yıl dönümü münasebetiyle Kenya’nın Nairobi kentinde düzenlenen etkinlikte pankart tutan bir kadın (AP)

Sudan’da savaşı sona erdirmeye yönelik bölgesel ve uluslararası çabalar sürerken, çatışmanın dün (çarşamba) dördüncü yılına girmesine rağmen tarafların müzakere yoluyla barışçıl bir çözüm arayışına girdiğine dair herhangi bir işaret bulunmuyor. Ülkedeki insani kriz ise her geçen gün daha da ağırlaşıyor.

15 Nisan 2023 sabahı Sudan ordusu ile Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında patlak veren savaşın başında taraflar, birkaç gün ya da en fazla birkaç hafta içinde düşmana hızlı ve belirleyici darbeler indirerek çatışmayı sonuçlandırmayı hedefledi. Ancak gelinen noktada, Batı Sudan’da HDK’nin kontrolündeki bölgelerde paralel bir hükümet ilan edilmesinin üzerinden bir yıl geçerken, ülke giderek ikiye bölünme senaryosuna daha fazla yaklaşıyor.

Üç yıldır kesintisiz şekilde devam eden çatışmalar, kent savaşları tarihinde ‘en şiddetli ve en kanlı’ örneklerden biri olarak nitelendiriliyor. Birleşmiş Milletler (BM) raporlarına göre, bu süreçte en büyük bedeli siviller ödedi ve ödemeye devam ediyor.

Arabuluculuk çabaları

Savaşın başlamasından haftalar sonra, Suudi Arabistan ile ABD’nin girişimiyle Cidde’de Sudan ordusu ile HDK arasında mayıs ayında görüşmeler gerçekleştirildi. Bu görüşmeler, sivillerin yanı sıra kamu tesislerinin korunmasını ve bu alanların askeri amaçlarla kullanılmamasını öngören Cidde Bildirgesi’nin imzalanmasıyla sonuçlandı. Ancak taraflar, varılan mutabakata uymadı.

rgrb
Çad’daki Sudanlı mülteciler, Dünya Gıda Programı’ndan (WFP) gıda yardımı alıyor. (Arşiv – Reuters)

Aynı yılın ekim ayında Cidde’de düzenlenen ikinci tur görüşmeler de başarısızlıkla sonuçlandı. Tarafların uzlaşmaz tutumu nedeniyle Sudan ordusu müzakerelerden çekilirken, Suudi Arabistan ve ABD arabuluculuğu süreci askıya aldı. Bu gelişmelerin ardından taraflara, savaşı sona erdirme konusunda ciddi olmadıkları yönünde eleştiriler yöneltildi.

Çatışmalar yalnızca başkent Hartum’la sınırlı kalmayarak daha önce savaşın parçası olmayan eyaletlere de yayıldı. İlk altı ay içinde HDK, ülkenin orta kesiminde yer alan el-Cezire ve Beyaz Nil eyaletlerinde kontrol sağlarken, Sudan ordusu askerî açıdan geri çekildi. Ancak ordu, bir yılı aşkın sürenin ardından sahada yeniden inisiyatifi ele geçirerek Ocak 2024’te söz konusu eyaletleri geri aldı.

Trajediler ve zorlu insani koşullar

Savaş, on binlerce kişinin hayatını kaybetmesine yol açtı. Çatışmaların gerçek bilançosu henüz netlik kazanmazken, bazı tahminler vefat sayısının 150 bine kadar ulaşabileceğine işaret ediyor. BM verilerine göre ise savaş nedeniyle 10 milyondan fazla kişi ülke içinde yerinden edildi ya da komşu ülkelere sığınmak zorunda kaldı.

Son üç yılda Sudanlılar, çatışmaların ülkenin geniş kesimlerine yayılmasıyla birlikte ağır insani koşullar altında yaşam mücadelesi verdi. Savaşın Batı’daki Darfur ve Kordofan bölgelerine ulaşmasıyla birlikte zorunlu göç kesintisiz devam etti. BM raporları, yaklaşık 33 milyon Sudanlının ciddi seviyelerde gıda güvensizliğiyle karşı karşıya olduğunu ortaya koyuyor.

Geçen yıl HDK, Kuzey Darfur’un başkenti el-Faşir kentinin düşmesinin ardından Darfur bölgesinde tam kontrol sağladı. Aynı güçler, Batı ve Güney Kordofan eyaletlerinin geniş kesimlerine yayılırken, ülkenin güneydoğusundaki Mavi Nil eyaletinde de ilerleyişini sürdürüyor.

BM, Sudan’daki durumu ‘dünyanın en kötü yerinden edilme krizi’ olarak nitelendirirken, savaşın aynı zamanda keskin kabilevi ve etnik kutuplaşmayı derinleştirdiği, bunun da ülkenin bir iç savaşa sürüklenebileceği yönündeki endişeleri artırdığı belirtiliyor.

dsvdf
8 Nisan 2026’da Çad’ın doğusundaki bir mülteci kampında Sudanlı bir kadın ve çocukları su almak için bekliyor. (DPA)

Bölgesel ve uluslararası tüm girişimler, son olarak ABD, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Mısır’dan oluşan dörtlü mekanizmanın ortaya koyduğu yol haritası da dahil olmak üzere, Sudan’daki çatışmanın askeri bir çözümü olmadığını vurguluyor. Bu çerçevede taraflara, üç ay süreli bir insani ateşkes ilan edilmesi, bunun kalıcı ateşkese dönüştürülmesi ve dokuz ay sürecek kapsamlı ve şeffaf bir geçiş sürecinin başlatılması çağrısı yapılıyor. Sürecin sonunda ise hiçbir silahlı grubun kontrolünde olmayan sivil bir hükümetin kurulması öngörülüyor.

ABD yönetiminin, Sudan ordusu ve HDK’ye bağlı askeri liderler ile kurumlara yönelik ağır yaptırımlar uygulamasına rağmen, tarafların müzakere masasına oturma konusunda herhangi bir yanıt vermediği belirtiliyor.

Acımasız bir savaş

Savaşın erken dönemlerinden itibaren, daha önce Özgürlük ve Değişim Güçleri adıyla bilinen ve şu anda Sivil Demokratik Devrimci Güçler İttifakı (Sumud) olarak faaliyet gösteren sivil ve siyasi güçler, çatışmaları durdurmak ve ülke geneline yayılmasını önlemek amacıyla Sudan ordusu ile HDK liderleriyle temas kurmaya çalıştı.

Savaşın yıl dönümünde, eski başbakan Abdullah Hamduk liderliğindeki Sumud İttifakı tarafından yapılan açıklamada, Sudan ordusu ve HDK komutanlarının savaşı sürdürme ısrarının, Sudanlıların can ve mal güvenliğini hiçe sayarak dünyanın en büyük ve en ağır insani felaketlerinden birine yol açtığı ifade edildi.

İttifak, Facebook üzerinden yayımladığı açıklamada, yaklaşık 33 milyon kişinin ciddi gıda sıkıntısı çektiğine dikkat çekerek, insani yardımların ulaştırılabilmesi için koşulsuz ve derhal ateşkes ilan edilmesi gerektiğini vurguladı.

Açıklamada ayrıca, sivil alanın giderek daha fazla askerileştirilmesinin ülke genelinde derin toplumsal bölünmelere yol açtığı uyarısında bulunulurken, uzun süredir devam eden bu çatışmaya askeri bir çözüm bulunmadığı bir kez daha dile getirildi.