Libya’da İstikrar Hükümeti, Temsilciler Meclisi’ne bütçe teklifi sunmaya hazırlanıyor

BM Temsilcisi Williams, Kahire'deki ‘seçimlerin anayasal zemini’ görüşmelerinin bu ayın 15’inde sürdürüleceğini açıkladı.

Birleşmiş Milletler Libya Özel Temsilcisi Stephanie Williams, Libya Devlet Yüksek Konseyi Başkanı Halid el-Mişri ile bir araya geldi. (BM Misyonu)
Birleşmiş Milletler Libya Özel Temsilcisi Stephanie Williams, Libya Devlet Yüksek Konseyi Başkanı Halid el-Mişri ile bir araya geldi. (BM Misyonu)
TT

Libya’da İstikrar Hükümeti, Temsilciler Meclisi’ne bütçe teklifi sunmaya hazırlanıyor

Birleşmiş Milletler Libya Özel Temsilcisi Stephanie Williams, Libya Devlet Yüksek Konseyi Başkanı Halid el-Mişri ile bir araya geldi. (BM Misyonu)
Birleşmiş Milletler Libya Özel Temsilcisi Stephanie Williams, Libya Devlet Yüksek Konseyi Başkanı Halid el-Mişri ile bir araya geldi. (BM Misyonu)

Libya'da Fethi Başağa liderliğindeki İstikrar Hükümeti, ilk bütçe teklifini Temsilciler Meclisi’ne sunmaya hazırlanıyor. Temsilciler Meclisi üyeleri pazartesi günü ülkenin doğusundaki Tobruk’ta toplanacak. Birleşmiş Milletler Libya Özel Temsilcisi Stephanie Williams, Libya Temsilciler Meclisi ile Devlet Yüksek Konseyi'nin temsilcileri tarafından oluşturulan Ortak Komite’nin Kahire'deki ikinci tur toplantılarının bu ayın 15’inde düzenleneceğini açıkladı. 
İstikrar Hükümeti Maliye Bakanı Üsame Hammad, 94,8 milyar dinar tutarındaki genel bütçe kanun teklifini Meclise sunmak üzere hazırladıklarını duyurdu. Hammad, 2022 Genel Bütçe Kanun Teklifi’nin 41,7 milyar dinarının maaş ödemeleri, 17,7 milyarının da idari giderler için belirlendiğini belirtti.  
Meclis kaynaklarından alınan bilgiye göre Temsilciler Meclisi’nin bir sonraki resmi oturumunda, Başağa hükümeti tarafından sunulan bütçe teklifinin yanı sıra memur ve güvenlik görevlilerinin maaşlarının birleştirilmesi ve Kahire’de ‘seçimler için anayasal zemin bulma’ amacıyla gerçekleştirilecek toplantılar görüşülecek. Meclis oturumunun bu ayın 15’inde ikinci turu başlayacak olan Kahire görüşmelerinden önce gerçekleşmesi planlanıyor.  
Birleşmiş Milletler (BM) Libya Özel Temsilcisi Stephanie Williams dün akşam, Libya Devlet Yüksek Konseyi (DYK) Başkanı Halid el-Mişri ile görüştü. Görüşmenin ardından açıklama yapan Williams, Mişri’ye Kahire toplantılarıyla ilgili bilgi verdiğini ve Mişri’nin de DYK’nın ‘seçimler için anayasal zemin bulunması’ yönündeki çabaları tamamıyla desteklediğini vurguladığını bildirdi. Mişri de Devlet Yüksek Konseyi’nin, siyasi tıkanıklığın aşılması ve seçimler için bir uzlaşı sağlanmasını istediğini, halkın talebinin de bir an önce adil ve şeffaf bir şekilde seçimlerin yapılması olduğunu ve bu uğurda çaba gösterdiklerini söyledi. Williams ayrıca Temsilciler Meclisi Başkan Yardımcısı Fevzi en-Nuveyri ile de cumhurbaşkanlığı ve genel seçimlerin yapılabilmesi gündemiyle bir görüşme gerçekleştirdi. İtalya’nın Libya Büyükelçisi Giuseppe Buccino ile de Trablus’ta bir araya gelen Williams, görüşmede Libya’daki son durumu değerlendirdiklerini ve zorunlu olan seçimlerin yapılabilmesi için Kahire toplantılarının önemi konusunda hemfikir olduklarını ifade etti.  
İstikrar Hükümeti Başbakanı Fethi Başağa, Libya'nın Sirte ilinde terör örgütü DEAŞ’a karşı, ABD ve İngiltere’nin öncülüğündeki Uluslararası Koalisyon’un desteğiyle yürütülen El-Bunyan el-Mersus operasyonlarının başlatılmasının 6’ıncı yıl dönümünde, ABD ve İngiltere’ye teşekkür etti. Twitter hesabından açıklamada bulunan Başağa, ‘’Ne zaman kendi aramızda çatışsak terör kendine bir yol buluyor. Libyalıların birlik olmaları teröristler ve aşırılık taraftarlarıyla mücadelede en büyük silahtır, birlik olarak onurumuzu koruyabiliriz” ifadelerini kullandı.  
Geçici Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Abdulhamid Dibeybe ise Twitter hesabından “DEAŞ’ı yenen kahramanlar, cesaret ve vatan sevgisinin destanını yazdılar” diye yazdı. Mısrata’nın ileri gelenlerini kabul eden Dibeybe, Başkanlık Konseyi Muhammed el-Menfi'nin Doğu ve Batı arasında kapsamlı bir barış ve uzlaşı çağrısına atıfla şunları söyledi:
“Bizler uzlaşı ve barışı istiyoruz. Ancak aşağılayıcı bir barışı kabul edecek değiliz. Bizler ülkenin ele geçirilmesi projesine karşı çıktık. Savaşı onlar başlattı çünkü fitne yapmak istediler. Mısrata, Trablus ve Libya’yı savunan şehitlerimizi unutmayacağız.”  



ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
TT

ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)

ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) çalışanları, 2024’ün ilk aylarında, Gazze’nin kuzeyinde gıda ve tıbbi yardım eksikliğinin kritik boyutlara ulaştığına dair uyarılarını, dönemin ABD Başkanı Joe Biden yönetimindeki üst düzey yetkililere iletti. Şarku'l Avsat'ın Reuters’tan aktardığı habere göre, söz konusu uyarılar kurum içi yazışmalar yoluyla yapıldı.

Hamas’ın 7 Ekim 2023’teki saldırılarının ve İsrail’in Gazze’ye kara harekâtının üzerinden üç ay geçtikten sonra hazırlanan iç mesajda, Ocak ve Şubat aylarında iki aşamada bölgeye giden Birleşmiş Milletler çalışanlarının sahada gözlemlediği sarsıcı manzaralar ayrıntılı biçimde yer aldı.

frgtyu7
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Beyt Lahiya’da, hayır mutfağından pişmiş yemek almak için bekleyen Filistinliler, 28 Nisan 2025 (Reuters)

Çalışanlar, yollarda insan uyluk kemiği ve başka kemikler gördüklerini, araçlarda bırakılmış cesetlere rastladıklarını aktardı. Ayrıca özellikle gıda ve temiz içme suyu başta olmak üzere insani ihtiyaçlarda “felaket düzeyinde” bir eksiklik bulunduğunu vurguladılar.

Ancak Reuters’in görüştüğü dört eski yetkili ile incelenen belgelere göre, ABD’nin İsrail Büyükelçisi Jack Lew ve yardımcısı Stephanie Hallett, telgrafların yeterli tarafsızlık içermediği gerekçesiyle ABD hükümeti içinde daha geniş biçimde dağıtılmasını engelledi.

Gazze’deki duruma resmî itiraf meselesi

Altı eski ABD’li yetkili, Şubat 2024’te gönderilen telgrafın, yılın ilk yarısında iletilen ve İsrail’in Gazze’ye yönelik savaşı nedeniyle sağlık, gıda, hijyen koşullarındaki hızlı bozulmayı ve toplumsal düzenin çöküşünü belgeleyen beş telgraftan biri olduğunu söyledi.

vf
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Cibaliye’de, savaşta yıkılan binaların enkazı arasında yürüyen Filistinliler, 6 Ocak 2026 (Reuters)

Reuters bu telgraflardan birini inceledi. Diğer dört telgrafın da Lew ve Hallett tarafından “tarafsızlık” kaygısıyla engellendiğini, içeriklerini bilen dört eski yetkili doğruladı.

Üç eski ABD’li yetkili, bu telgraflardaki ayrıntıların olağanüstü derecede sarsıcı olduğunu ve yönetim içinde geniş biçimde paylaşılsaydı üst düzey karar alıcıların dikkatini çekeceğini belirtti. Yetkililere göre bu durum, Biden’ın aynı ay yayımladığı ve ABD istihbarat ve silah tedarikini İsrail’in uluslararası hukuka uyumuna bağlayan ulusal güvenlik muhtırasına yönelik denetimi de sıkılaştırabilirdi.

O dönem USAID’de Batı Şeria ve Gazze’den sorumlu bilgi birimi başkan yardımcısı olan Andrew Hall, “Telgraflar insani bilgiyi aktarmanın tek yolu değildi; ancak büyükelçinin Gazze’deki gerçek durumu resmen kabul etmesi anlamına gelirdi” dedi.

ABD’nin Kudüs Büyükelçiliği, bölgedeki diğer büyükelçiliklerden gelenler de dahil olmak üzere Gazze’ye ilişkin telgrafların çoğunun hazırlanması ve dağıtımını denetliyordu. Üst düzey bir eski yetkili, Büyükelçi Lew ve yardımcısı Hallett’in sık sık USAID yönetimine, telgraflardaki bilgilerin zaten medyada geniş biçimde yer aldığını söylediklerini aktardı.

Eski Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile Biden’ın temsilcileri, söz konusu telgrafların hiçbir zaman ABD hükümetinin üst kademelerine ulaşmadığı iddiasına ilişkin yorum taleplerine yanıt vermedi.

Gazze savaşı, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te düzenlediği ve 1.250’den fazla kişinin öldüğü saldırıların ardından başladı. Filistin Sağlık Bakanlığı verilerine göre Gazze’de hayatını kaybedenlerin sayısı 71 bini aştı.

ABD Başkanı Donald Trump, geçen yıl eylülde Beyaz Saray’da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun yanında Gazze için barış planını açıklamış olsa da, çatışmalar durmadı. Filistin Sağlık Bakanlığı’na göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana yaklaşık 481 kişi daha öldürüldü.

Biden yönetiminin savaş boyunca İsrail’e verdiği destek, Demokrat Parti içinde derin bir bölünmeye yol açtı ve konu parti adayları açısından hâlâ çözülmüş değil. Reuters/Ipsos’un geçen ağustosta yaptığı ankete göre, Demokratların yüzde 80’inden fazlası İsrail’in Gazze’deki askerî karşılığının aşırı olduğunu ve ABD’nin açlık riskiyle karşı karşıya olan Gazze halkına yardım etmesi gerektiğini düşünüyor.


Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
TT

Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)

Gazze'de Filistinli gruplar içindeki kaynaklar Şarku’l Avsat'a, Hamas ile silah meselesi konusunda "genel istişarelerin" devam ettiğini doğruladı. Bir kaynak, "özellikle Gazze Şeridi'ndeki hükümet operasyonlarının (Gazze İdari Komitesi'ne) devredilmesiyle birlikte, grupların silahları konusunda arabulucularla daha ciddi görüşmelerin önümüzdeki günlerde başlayacağını" ifade etti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas ve diğer grupların silahsızlandırılmasını ateşkesin ikinci aşamasının uygulanması için temel bir koşul olarak görürken, Filistin hareketi silahlarının akıbetini bu konuda "ulusal bir uzlaşmaya" bağlıyor.

Hamas'tan bir kaynak Şarku’l Avsat'a, silahların akıbeti konusunun "kamuoyu istişareleri" aşamasında olduğunu söyledi.

Kaynaklar, "kapsamlı ve kapsayıcı bir ulusal çerçeve" oluşturulmasının gerekliliğini vurguladı. Ayrıca, "Filistinli gruplarla bazı istişarelerin yapıldığını ve bu konuyu ele alacak ciddi görüşmeler sırasında arabuluculara sunulmak üzere bir önerinin hazırlandığını" vurguladılar.


Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
TT

Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)

Suriye'nin Halep şehri, savaş ve depremin tozunu üzerinden atıyor ve özellikle iddialı projelerle tarihi çarşısında yavaş yavaş eski canlılığını ve ruhunu yeniden kazanıyor.

UNESCO tarafından koruma altına alınan bu tarihi çarşı, Bab Antakya'dan Halep Kalesi civarına kadar uzanan onlarca çarşıyı içerir. Memlük, Zengi ve Osmanlı dönemlerine ait hamamlar ve kervansaraylara ev sahipliği yapar; her bir çarşının belirli bir zanaat veya emtia konusunda uzmanlaşmış olmasıyla öne çıkar.

Kültür Bakanlığı ve uluslararası ortaklar, 2018'den bu yana restorasyon projeleri başlattı; bu projeler arasında 40 çarşıdan 13'ünün yeniden açılması ve yüzlerce dükkanın sahiplerine iade edilmesi yer alıyor. Bu çalışmalarda orijinal taşlar ve yetenekli el işçiliği kullanılıyor.

Mimar Fatima Hulendi Şarku’l Avsat'a verdiği demeçte, Halep'in tarihi çarşısının estetiği ve benzersizliği hakkında coşku ve gururla konuşuyor ve "El-Sakatiyye 1" çarşısrının, Bab Antakya'dan Suk el-Zerb'e uzanan düz bir hat üzerinde yer alması nedeniyle Halep'teki eski çarşılar için hayati bir damar olduğunu belirtiyor.