Kral Selman, Burundi Devlet Başkanı'ndan yazılı bir mesaj aldı

Kral Selman, Burundi Devlet Başkanı'ndan yazılı bir mesaj aldı
TT

Kral Selman, Burundi Devlet Başkanı'ndan yazılı bir mesaj aldı

Kral Selman, Burundi Devlet Başkanı'ndan yazılı bir mesaj aldı

Suudi Arabistan Kralı Selman bin Abdulaziz, Burundi Devlet Başkanı Evariste Ndayishimiye’den ikili ilişkiler ve çeşitli alanlarda her düzeyde bu ilişkileri desteklemenin ve geliştirmenin yolları hakkında yazılı bir mesaj aldı.
Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan bin Abdullah, dün (Perşembe) Burundi Dışişleri Bakanı Albert Shingiro’yu Riyad'daki Dışişleri Bakanlığı binasında kabul ettiğinde mesajı teslim aldı. Bakanlar iki ülke arasındaki ikili ilişkileri ve bunları çeşitli alanlarda geliştirmenin yollarını ele alırken, ortak çıkarları ilgilendiren bölgesel ve uluslararası meseleler hakkında da görüş alışverişinde bulundu.
Görüşmenin başlangıcında, Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı, Burundi Dışişleri Bakanı'nın Krallığın Expo 2030'a ev sahipliği yapma talebine verdiği destek için teşekkür etti.



Suudi Arabistan ve Fransa arasında bölgesel meselelerde mutabakat ve ortaklık stratejisini hayata geçirme kararları

Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, Paris’teki Elysee Sarayı’nda Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile yaptığı gezide (SPA)
Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, Paris’teki Elysee Sarayı’nda Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile yaptığı gezide (SPA)
TT

Suudi Arabistan ve Fransa arasında bölgesel meselelerde mutabakat ve ortaklık stratejisini hayata geçirme kararları

Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, Paris’teki Elysee Sarayı’nda Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile yaptığı gezide (SPA)
Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, Paris’teki Elysee Sarayı’nda Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile yaptığı gezide (SPA)

Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron arasındaki özel ilişkiyi vurgulamaya ihtiyaç varsa, Macron’un konuğuna hazırladığı sıcak karşılama, 2017’de Fransa Cumhurbaşkanı’nın Suudi Arabistan’a gerçekleştirdiği ilk resmi ziyaretle başlayan ilişkilerin güçlü bir yansıması olarak öne çıkıyor. O tarihten bu yana iki lider arasındaki görüşmeler düzenli şekilde devam etti.

Macron dün Paris’teki Elysee Sarayı’nda, Fransa’ya devlet ziyareti gerçekleştiren Veliaht Prens Muhammed bin Selman’ı kabul etti.

Veliaht Prens Muhammed bin Selman dün Paris’teki Les Invalides’i de ziyaret etti. Muhammed bin Selman’ın konvoyunun Onur Avlusu’na ulaşmasının ardından resmi karşılama töreni düzenlenirken, Veliaht Prens’i Fransa Başbakanı Sebastien Lecornu karşıladı.

axs
Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, Les Invalides’i ziyarete giderken konvoyuna motosikletler eşlik etti. (SPA)

Veliaht Prens Muhammed bin Selman'ın ziyareti dolayısıyla Fransız Cumhuriyet Muhafızları’na bağlı süvari birlikleri ile gösteri motosikletlerinden oluşan ekip kendisine eşlik ederek karşılama törenine katıldı. Törende daha sonra Suudi Arabistan’ın kraliyet marşı ile Fransa’nın ulusal marşı çalındı.

Muhammed bin Selman dün akşam Elysee Sarayı’nda düzenlenen devlet yemeğine katıldı. Veliaht Prens’i saraya gelişinde Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron karşıladı.

Bölgesel dosyalar konusunda anlaşma

Ziyaret, gerek İran dosyası gerekse Gazze, Batı Şeria, Lübnan, Suriye, Kızıldeniz ve Yemen’deki gelişmeler açısından bölgedeki gerilimin son derece yüksek olduğu bir döneme denk geliyor. Fransa Cumhurbaşkanlığı kaynakları, İran konusunda ‘hiç kimsenin bu durumdan nasıl çıkılacağına ilişkin bir öngörüsünün bulunmadığını’ belirtiyor. Söz konusu başlıkların tamamı yalnızca bölge açısından değil, dünya genelinde de ciddi riskler barındırıyor. Özellikle Hürmüz Boğazı’nda deniz trafiğinin büyük ölçüde aksaması ile Babu’l Mendeb ve Kızıldeniz’e yönelik tehditler, küresel deniz taşımacılığı açısından önemli endişelere yol açıyor.

csdfvghyj
 Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Elysee Sarayı’nda (SPA)

Fransız kaynaklar, Şarku’l Avsat’a yaptıkları açıklamada, Paris’in ‘bölgesel meselelerle başa çıkabilmek için Riyad’la iş birliğine büyük önem verdiğini’ belirtti. Bunun en belirgin göstergelerinden biri, Fransa ve Suudi Arabistan’ın Birleşmiş Milletler (BM) nezdinde, İsrail’in yerleşim politikalarının neredeyse ortadan kaldırma noktasına getirdiği ‘iki devletli çözümü’ yeniden canlandırmak amacıyla ortaklaşa yürüttüğü girişim oldu.

Körfez’den Akdeniz kıyılarına uzanan Ortadoğu tablosu, yakın geleceğe ilişkin beklentiler açısından dahi belirsizliğin hâkim olduğunu gösterirken, Suudi Arabistan’ın başlattığı iki temel girişim öne çıkıyor. Bunların ilki, Pakistan ve Türkiye ile ortak savunma anlaşmasının imzalanması, ikincisi ise Kızıldeniz ve Babu’l Mendeb Boğazı’nda güvenli seyrüsefer özgürlüğünü güvence altına almak amacıyla deniz ittifakı kurulması.

Fransız değerlendirmesine göre bu iki girişim, bölgede ‘yeni dengelerin oluşturulması’ çerçevesinde değerlendiriliyor. Enerji krizinin derinleşmesi de şüphesiz Paris başta olmak üzere uluslararası başkentleri güvenilir enerji kaynakları arayışına itiyor. Suudi Arabistan ise petrol piyasasındaki konumu sayesinde bu arayışta güvenli bir liman olarak öne çıkıyor.

scdfvg
Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un kendisi için düzenlediği akşam yemeğine katılmak üzere Elysee Sarayı’na vardığında (AFP)

Bu, Elysee Sarayı tarafından ziyaretle ilgili olarak İngilizce yayımlanan 12 maddelik ortak bildiride yer aldı. Bildirinin ilk maddesinde, Veliaht Prens Muhammed bin Selman ve Macron, iki ülke arasında artık ‘stratejik ortaklık’ düzeyine ulaşan ilişkileri geliştirme konusundaki ‘kararlılıklarını’ teyit etti. Liderler ayrıca, 1926’da başlayan siyasi ilişkilerin tesis edilmesinin 100. yıl dönümü vesilesiyle iki ülke arasındaki ilişkilerin ‘tarihsel derinliğine’ dikkat çekti.

sdvfbrt
Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’ın Les Invalides’e varışının ardından Suudi Arabistan kraliyet marşı ve Fransa ulusal marşının çalındığı an (SPA)

Aynı çerçevede taraflar, ortaklık anlaşmasının ‘iki ülke arasındaki dostluk, güven ve karşılıklı saygıya yeni bir ivme kazandırmasını, ortak çıkarlarına ve dünyanın yanı sıra Ortadoğu’nun karşı karşıya bulunduğu sorunlara yanıt vermesini’ sağlayacağı yönündeki ‘ortak hedeflerini’ dile getirdi. Bu nedenle ziyaretin Riyad ile Paris arasındaki ilişkilerde yeni bir sayfa açtığı söylenebilir.

Bu yaklaşımın bir yansıması olarak iki taraf, Ortaklık Konseyi toplantısı vesilesiyle ‘tüm alanlarda iş birliği bağlarını güçlendirmeyi amaçlayan’ yeni girişimler başlattı.

Bölgesel krizler

Bölgedeki krizler konusunda ise taraflar, ‘devletlerin egemenliği, uluslararası hukuka saygı, çatışmalar ve güvenlik tehditlerine siyasi ve diplomatik çözümler bulunması’ temelinde Ortadoğu’da istikrarın sağlanmasına yönelik ‘ortak vizyonlarını’ yineledi.

Bu ilke İran konusunda da geçerliliğini koruyor. Taraflar, ‘daha fazla tırmanmanın önüne geçmek ve bölgesel güvenliği sağlamak için müzakere edilmiş bir çözüme ulaşılması gerektiğini’ vurgularken, İran’ın nükleer programının barışçıl niteliğini güvence altına alacak diplomatik çözüme yönelik uzun süredir devam eden güçlü bağlılıklarını da yineledi. Ayrıca İran’a, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) ile tam iş birliğine yeniden başlaması çağrısında bulundu.

Buna karşılık ortak bildiride, Hürmüz Boğazı’ndaki saldırılar ile su yollarının bombalanmasına yönelik tehditler kınandı. Bildiride ayrıca, deniz ulaşımının herhangi bir ücret veya kısıtlama olmaksızın serbestçe yapılmasının güvence altına alınması gerektiği vurgulandı. Bu tutumun uluslararası toplumun ortak görüşünü yansıttığı belirtildi.

Filistin meselesinde ise bildiri, Hamas’ın silahsızlandırılmasına ilişkin anlaşmayı memnuniyetle karşılarken, anlaşmanın uygulanması ve kalıcı bir ateşkes için gerekli koşulların oluşturulması gerektiğini vurguladı. Taraflar ayrıca İsrail’in planları karşısında ‘Filistin topraklarının bütünlüğünün korunmasının’ önemine dikkat çekti; yerleşim politikasına ve yerleşimci şiddetine son verilmesi gerektiğini belirtti ve Filistin devletinin kurulmasına yönelik New York gündemine bağlılıklarını yineledi.

fvgthyj
Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, Les Invalides’de Fransız hükümetinin bakanları ve üst düzey yetkilileriyle el sıkıştı. (SPA)

Lübnan dosyasına ilişkin olarak ise bildiride, Paris ve Riyad’ın ‘Lübnan’daki anlaşmazlığa nihai bir çözüm bulunması yönündeki çabalarını yoğunlaştırma’ konusunda mutabık kaldığı belirtildi. Bu çözümün Lübnan devletinin ve kurumlarının güçlendirilmesini, ülkenin egemenliği ile toprak bütünlüğünün korunmasını ve cumhurbaşkanı ile hükümetin attığı adımların desteklenmesini kapsaması gerektiği vurgulandı.

Paris’in 17 Eylül’de askeri bir toplantı düzenlenmesi çağrısında bulunduğu bir dönemde yayımlanan bildiride, ‘iki tarafın Lübnan Silahlı Kuvvetleri’ni destekleme taahhüdü’ ifade edildi. Ayrıca BM Güvenlik Konseyi’nin 1701 sayılı kararının tamamen uygulanması ve ‘devlet dışı tüm silahlı grupların silahsızlandırılması sürecinin başarıyla tamamlanması’ gerektiği belirtildi. Taraflar ayrıca İsrail’in Lübnan topraklarının tamamından çekilmesinin zorunlu olduğunu vurguladı.

XS
Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, iki ülke arasındaki Stratejik Ortaklık Konseyi’nin ilk toplantısına eş başkanlık etti. (SPA)

Yemen konusunda ise ‘Fransız tarafı, Suudi Arabistan’la tam dayanışma içinde olduğunu ve Krallığa yönelik her türlü saldırıyı reddettiğini’ belirtti. Ayrıca Yemen Başkanlık Konseyi’ne ve BM’nin çabalarına verilen destek yeniden teyit edildi.

Sudan konusunda bildiride krizin sona erdirilmesi ve dış müdahalenin durdurulması çağrısı yapıldı. Taraflar ayrıca ‘Suriye’nin birliği, istikrarı ve yeniden toparlanmasına bağlılıklarını’ teyit ederken, Suudi Arabistan-Suriye-Fransa İş Konseyi’nin kurulmasını memnuniyetle karşıladı.

Savunma iş birliğinin güçlendirilmesi

Beklendiği üzere taraflar, savunma alanındaki iş birliğini sürdürme ve eğitim ile silahlanma alanlarında bu iş birliğini güçlendirme konusunda mutabık kaldı. İki ülke ayrıca ekonomik ve ticari ilişkilerinin güçlü niteliğine dikkat çekti.

Dünya genelinde endişe yaratan enerji dosyasına ilişkin olarak ise ‘küresel enerji piyasalarının istikrarının, arz güvenliğinin ve deniz ulaşım yollarının korunmasının önemini’ vurgulayan taraflar, Suudi Arabistan’ın tedarik zincirlerinin dayanıklılığını ve enerji kaynaklarının sürdürülebilirliğini güçlendirme yönündeki rolü ve çabalarını takdir etti. Taraflar ayrıca petrol, petrokimya ve sürdürülebilir elektrik üretimi gibi alanlarda stratejik iş birliğini geliştirme konusunda anlaşmaya vardı.

Beklendiği üzere bildiride, ‘iki ülkenin finans, sigorta ve finansman kuruluşları arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesinin ve ekonomik ilişkiler ile karşılıklı yatırımların artırılmasının önemine’ de vurgu yapıldı.

Fransa’nın özellikle enerji, su yönetimi, ulaştırma ve lojistik sektörlerinde Suudi Arabistan’da önemli bir yatırımcı konumuna gelmesi nedeniyle iki ülke, ekonomik ilişkilerini ve karşılıklı yatırımlarını daha da geliştirme konusunda anlaşmaya vardı. Bu kapsamda, Qiddiya Yatırım Şirketi’nin Fransa’daki Ile-de-France bölgesinin Cergy-Pontoise kentinde üç eğlence tesisi kurulmasını öngören projesine özellikle dikkat çekildi. Projenin toplam yatırım tutarının 6 milyar euroya ulaşması bekleniyor.

hyt6ku
Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, anlaşmaların imzalanması töreninde Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile el sıkışırken (SPA)

Bildiride, el-Ula konusunda Suudi Arabistan ile Fransa arasındaki ortaklığın 2035 yılına kadar uzatılmasına karar verildiği belirtildi. Ayrıca iki ülke arasındaki iş birliğinin ulaştığı olgunluğu yansıtacak ve el-Ula’nın 21. yüzyılın önde gelen kültürel ve tarihi miras destinasyonlarından biri olarak sunduğu fırsatlara dayanan gelişmiş bir çerçeve oluşturulması konusunda çalışma yürütüleceği kaydedildi.

Taraflar ayrıca ‘kültür, gençlik ve spor alanlarında iş birliği ve ortaklıklarını sürdürme taahhütlerini’ yineledi ve iki ülke arasında ortak program ve faaliyetlerin geliştirilmesi konusunda mutabık kaldı. Fransa’nın Riyad’da düzenlenecek uluslararası sergiye katılımını da memnuniyetle karşılayan taraflar, Suudi Arabistan açısından ‘tarihi bir etkinlik’ niteliğindeki bu organizasyonun Fransa-Suudi Arabistan ilişkilerinde önemli bir dönüm noktası haline getirilmesi ve her iki taraftan ilgili kurumların sürece dahil edilmesi konusunda anlaşmaya vardı.


19 milyar dolarlık başlangıç noktası: Paris-Riyad masasında geleceğin sektörlerine yatırımların genişletilmesi

Geçen yıl Riyad'da düzenlenen Suudi-Fransız İş Forumu'ndan bir kare (SPA)
Geçen yıl Riyad'da düzenlenen Suudi-Fransız İş Forumu'ndan bir kare (SPA)
TT

19 milyar dolarlık başlangıç noktası: Paris-Riyad masasında geleceğin sektörlerine yatırımların genişletilmesi

Geçen yıl Riyad'da düzenlenen Suudi-Fransız İş Forumu'ndan bir kare (SPA)
Geçen yıl Riyad'da düzenlenen Suudi-Fransız İş Forumu'ndan bir kare (SPA)

16,3 milyar avroluk, yaklaşık 19 milyar dolara (71,5 milyar riyal) karşılık gelen yatırım tabanı, bugün (Pazartesi) düzenlenecek Fransız-Suudi Yuvarlak Masa Toplantısı'nda ekonomik ortaklığın geleceğin sektörlerine doğru genişletilmesinin ele alınacağı yeni bir başlangıç noktası oluşturuyor.

Bu yatırım tabanı, Suudi-Fransız ekonomik ilişkilerinin geleneksel yatırımlardan ekonomik dönüşüm hedefleriyle daha yakından bağlantılı alanlara doğru genişletildiği bir döneme denk geliyor. Teknoloji, yapay zekâ, enerji, ileri sanayiler ve altyapı bu alanların başında geliyor.

Bu kapsamda iki ülkenin önünde, mevcut yatırım hacmini yeni anlaşma ve projeler için bir platforma dönüştürme fırsatı bulunuyor. Bu durum, Fransız şirketlerinin Suudi Arabistan pazarındaki varlığını güçlendirirken, Suudi sermayesinin de Fransa ve Avrupa'daki gelecek vadeden sektörlerde genişlemesinin önünü açabilir.

Fransız yatırımları Suudi Arabistan'da giderek daha fazla stratejik yeni sektörlere yöneliyor. Yeni Fransız şirketleri yapay zekâ, dijital altyapı, kültür ve yaratıcı endüstriler ile madencilik gibi alanlara giriyor.

Bu gelişme, Fransız şirketlerinin enerji ve sanayi sektörlerinde onlarca yıldır oluşturduğu güçlü varlığın devamı niteliğinde. İmalat sanayii, Fransız doğrudan yabancı yatırım stokunun yaklaşık yüzde 60'ını oluşturuyor.

Gayrisafi yurt içi hasıla

Suudi Arabistan, politikaların öngörülebilirliği ve ekonomik ortamın istikrarının yanı sıra güçlü ekonomik temelleri, büyük ve hızla büyüyen pazarıyla öne çıkıyor. Bölgenin en büyük ekonomisi olan ülkenin gayrisafi yurt içi hasılası yaklaşık 1,1 trilyon avroya ulaşıyor. Riyad, Vizyon 2030 kapsamında yürüttüğü ulusal ekonomik çeşitlendirme programı çerçevesinde yeni sanayiler geliştirmeye çalışıyor.

xsdcfvgh
Suudi Veliaht Prensi, Fransa Cumhurbaşkanı ile Paris'te düzenlenen E-Spor Dünya Kupası'nın kapanış töreninde (SPA

Genişleyen sanayi tabanı ve artan iç talep, Fransız yatırımcılara hem güçlü bir geçmişe sahip oldukları sektörlerde varlıklarını büyütme hem de yeni ve hızlı büyüyen alanlara girme fırsatı sunuyor.

Fransız şirketleri, Suudi ekonomisinin büyüme hızının artmasıyla birlikte enerji ve sanayinin yanı sıra ulaştırma, inşaat ve yapı sektörlerindeki faaliyetlerini yoğunlaştırmayı sürdürüyor. Bunun yanında yapay zekâ, dijital altyapı, kültür ve madencilik gibi yeni sektörlere de giriyor.

İkili ilişkilerde öne çıkan göstergelere bakıldığında, iki ülke 2024 yılı sonunda kapsamlı stratejik ortaklık anlaşmasını imzaladı. Bu anlaşma, yeni sektörlerde daha geniş iş birliği alanlarının önünü açtı. İki ülke arasındaki ticaret hacmi ise 2025'te yaklaşık 10,1 milyar avroya ulaşarak bir önceki yıla göre yüzde 7,2 arttı.

Doğrudan yabancı yatırım

Fransa, doğrudan yabancı yatırım stoku bakımından Suudi Arabistan'a yatırım yapan ülkeler arasında dördüncü sırada yer alıyor. Fransız yatırımlarının toplam stoku 2024'te yaklaşık 16,3 milyar avroya ulaştı. Suudi Arabistan'da 18 sektörde toplam 651 Fransız yatırım lisansı bulunuyor.

Aynı zamanda imalat sanayii, Fransız doğrudan yabancı yatırım stokunun yaklaşık yüzde 60'ını oluşturuyor. Bu durum, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkinin güçlü sanayi temelini ortaya koyuyor.

Suudi Arabistan'da faaliyet gösteren Fransız şirketleri arasında TotalEnergies, Sanofi, Veolia, Suez, Accor ve Schneider Electric gibi büyük yatırımcılar bulunuyor.

Suudi varlığı

Suudi Kamu Yatırım Fonu (PIF), 2017-2024 yılları arasında Fransa'ya yaklaşık 7,36 milyar avro yatırım yaptı ve bu yatırımlar yaklaşık 29 bin istihdamı destekledi. Suudi egemen varlık fonu ile Bpifrance arasında yaklaşık 8,56 milyar avro değerindeki finansman mutabakatı da daha fazla yatırım iş birliği için bir çerçeve oluşturuyor.

Ortaklıkta yeni bir boyut da ortaya çıkıyor. Qiddiya Investment Company ile Fransız hükümeti, Fransa'da eğlence, spor ve kültürü bir araya getiren küresel bir destinasyon geliştirmek üzere bir iş birliği çerçevesini değerlendiriyor. Bu girişim, Suudi Arabistan'ın destinasyon geliştirme alanındaki deneyiminin uluslararası düzeyde yaygınlaştırılması için yeni bir boyut oluştururken, ortaklığın karşılıklı ve giderek büyüyen niteliğini de ortaya koyuyor.

Fransız şirketleri enerji, sanayi, ulaştırma ve konaklama sektörlerinde güçlü bir varlığa sahipken, Suudi ekonomisinin hızlanan büyümesiyle birlikte yeni sektörlere de yöneliyor.

Yeni anlaşmalar

Yeni anlaşma ve mutabakatların, Fransız şirketlerinin güçlü olduğu sektörlerdeki varlığını daha da artırması bekleniyor. Enerji alanında TotalEnergies ve EDF'nin Suudi Arabistan'da güçlü bir varlığı bulunurken, SLB, Schneider Electric ve diğer şirketler de petrol ve gaz ile elektrik enerjisi faaliyetlerinde yer alıyor.

Benzer şekilde su ve çevre, ulaştırma ve mobilite, lojistik hizmetleri, inşaat ve danışmanlık, konaklama ve sağlık sektörlerinde de çok sayıda büyük Fransız şirketi Suudi pazarında faaliyet gösteriyor.

Suudi Arabistan, büyük ölçekli sermaye yatırımlarını destekleyen istikrarlı bir düzenleyici, ekonomik ve finansal ortam sunuyor. Açık kalkınma planları, yatırımcılara ekonominin izleyeceği yol ve gelecekteki beklentiler konusunda daha fazla öngörü sağlarken, güçlü ekonomik temeller uygulamaların sürdürülebilirliğini destekliyor.

Buna karşılık Vizyon 2030, ekonomik çeşitlendirmeyi uzun vadeli ulusal öncelik olarak pekiştiriyor. Ulusal Yatırım Stratejisi yatırımları teşvik etmeyi hedeflerken, sektörel stratejiler değer zincirlerinin tamamında yeni fırsatlar yaratıyor.

Düzenleyici reformlar yatırımcılar için yeni fırsatlar yaratmaya ve yatırım ortamını güçlendirmeye devam ediyor. Güncellenen yatırım sistemi ise eşit muameleyi güvence altına alıyor ve yatırımcıların korunmasını güçlendiriyor. Bu kapsamda kamulaştırmaya karşı hukuki koruma ve sermayenin yurt dışına transferine yönelik mekanizmalar da bulunuyor.

Kredi notu

Riyad'ın, Standard & Poor's tarafından geçen mart ayında teyit edilen ve görünümü durağan olan A+ seviyesinde ülke kredi notu bulunuyor. Suudi Arabistan'ın toplam rezerv varlıkları ise Haziran 2026'da yaklaşık 421,5 milyar avroya ulaştı.

Suudi Arabistan, ekonomik ve ticari faaliyetlerin sürekliliğini destekleyen altyapı ve operasyonel kapasitelere onlarca yıldır yatırım yapıyor.

Uluslararası Para Fonu (IMF), düşük kamu borcu, yüksek rezervler ve büyük ölçekli egemen varlık fonunu destekleyici unsurlar olarak gösterirken, sabit döviz kuru sistemini de parasal istikrarın güvenilir bir dayanağı olarak değerlendiriyor.

Fırsatlar yalnızca tekil projelerle sınırlı değil. Suudi Arabistan, birbirini tamamlayan ekonomik sektörleri genişletmeye, değer zincirleri boyunca artan talep oluşturmaya ve şirketlerin büyümesi için gerekli altyapı, finansman ve operasyonel ortamı geliştirmeye çalışıyor.

15'ten fazla sektörde belirli yatırım fırsatları bulunurken, Fransız şirketleri bu büyümeyi yönlendiren sektörlerin birçoğunda halihazırda güçlü bir varlığa sahip.

Suudi Sanayi Geliştirme Fonu, uygun projelerin maliyetlerinin yüzde 75'ine kadar finansman sağlarken, sanayi teşvikleri yüzde 35'e kadar çıkıyor. Özel ekonomik bölgeler stratejik sektörlere yönelik hedefli teşvikler sunuyor. Bölgesel merkez programı ise şirketlere bölgesel büyüme için bir üs sağlıyor.

Yapay zekâ

Suudi Arabistan, dijital altyapıya yaptığı büyük ölçekli yatırımlarla desteklenen bölgesel bir yapay zekâ ve teknoloji merkezi olma konumunu güçlendirmeye devam ediyor. Ülke, Uluslararası Telekomünikasyon Birliği'nin 2025 Bilgi ve İletişim Teknolojileri Gelişim Endeksi'nde dünyada ilk sırada yer aldı.

Bilgi ve iletişim teknolojileri pazarının büyüklüğü, geçen yıl 2017'ye kıyasla yüzde 89 artarken, dijital ekonomi 2024'te gayrisafi yurt içi hasılanın yaklaşık yüzde 16'sını oluşturdu.

Suudi Arabistan, 2030'a kadar yapay zekâ altyapısında 3 gigavat'a varan kapasiteye ulaşmayı hedefliyor. Veri merkezi kapasitesi ise 440 megavata ulaştı. Bu kapasite, 2017'deki başlangıç seviyesine kıyasla yaklaşık altı kat artarken yatırımlar 3,85 milyar avroyu aştı.

Açıklanan yapay zekâ ortaklıklarının toplam değeri 19,7 milyar avroyu aşarken Oracle ve Google Cloud'un bulut bilişim bölgeleri faaliyete geçti. AWS ve Microsoft'un bulut bilişim bölgelerinin ise 2026 içinde faaliyete geçmesi bekleniyor.

Enerji

Enerji sektörü, Suudi Arabistan'daki Fransız varlığının en önemli dayanaklarından biri olmayı sürdürüyor ve daha geniş büyüme fırsatları sunuyor. Fransız şirketlerinin ülkedeki enerji projelerinin toplam değeri 16,3 milyar avroyu aşarken, Fransız şirketlerinin öncülük ettiği konsorsiyumlar toplam 11 gigavat kapasiteye sahip güneş enerjisi projelerinde yer alıyor.

Fırsatlar yenilenebilir enerji, enerji depolama, hidrojen ve elektrik şebekesi altyapısını kapsıyor.

Turizm sektöründe de Fransız şirketleri Suudi Arabistan'da güçlü bir varlığa sahip. Sektör hızlı bir büyüme kaydederken, ülke 2025'te yaklaşık 123 milyon ziyaretçi ağırladı ve turizm harcamaları yaklaşık 69,3 milyar avroya ulaştı. Riyad, 2030'a kadar yıllık 150 milyon ziyaretçi hedefliyor.

Bölgesel büyüme üssü

Bölgesel Merkezler Programı kapsamında 750'den fazla şirket Riyad'da bölgesel merkez kurdu. Bunların arasında sekiz sektörde faaliyet gösteren 39 Fransız şirketi de bulunuyor.

Program, uygun şirketlere 30 yıl boyunca kurumlar vergisi ve stopaj vergisinden muafiyet sağlıyor. Bu uygulama, Suudi Arabistan'da geniş operasyonel faaliyetleri bulunan Fransız şirketlerine bölgedeki faaliyetlerini yönetebilecekleri güçlü bir merkez sunuyor.


Macron: Veliaht Prens’in ziyareti kapsamında çok şey başardık, daha ileri ufuklara ilerleyeceğiz

Suudi Arabistan Veliaht Prensi ile Fransa Cumhurbaşkanı, pazar akşamı Elysee Sarayı’nda birlikte gezinti yaparken (Fotoğraf: Bandar el-Celud)
Suudi Arabistan Veliaht Prensi ile Fransa Cumhurbaşkanı, pazar akşamı Elysee Sarayı’nda birlikte gezinti yaparken (Fotoğraf: Bandar el-Celud)
TT

Macron: Veliaht Prens’in ziyareti kapsamında çok şey başardık, daha ileri ufuklara ilerleyeceğiz

Suudi Arabistan Veliaht Prensi ile Fransa Cumhurbaşkanı, pazar akşamı Elysee Sarayı’nda birlikte gezinti yaparken (Fotoğraf: Bandar el-Celud)
Suudi Arabistan Veliaht Prensi ile Fransa Cumhurbaşkanı, pazar akşamı Elysee Sarayı’nda birlikte gezinti yaparken (Fotoğraf: Bandar el-Celud)

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Muhammed bin Selman’ın ülkesine gerçekleştirdiği ziyaretin büyük stratejik önem taşıdığını belirterek, ziyareti ikili ilişkilerin geliştirilmesi, barış ve istikrarın güçlendirilmesi yolunda önemli bir adım olarak nitelendirdi.

Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, pazar akşamı başkent Paris’teki Elysee Sarayı’nda samimi bir görüşme gerçekleştirdi. Macron, görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, “Prens Muhammed bin Selman’ın Fransa ziyareti önemli ve kayda değer bir adım teşkil ediyor” dedi.

Macron, “Bölgenin karşı karşıya olduğu mevcut zorluklar karşısında Fransa ve Suudi Arabistan, barış ve istikrarı güçlendirmek için her zaman birlikte çalıştı ve bu konudaki istişarelerini sürdürecek” ifadelerini kullandı.

yergth
Suudi Arabistan Veliaht Prensi ile Fransa Cumhurbaşkanı, pazar akşamı Elysee Sarayı’nda samimi bir görüşme gerçekleştirdi (Fotoğraf: Bandar el-Celud)

Macron, sosyal medya platformu X’teki hesabından yaptığı paylaşımda, iki ülke arasındaki ortaklığın büyük projeler, ileri teknolojiler, karşılıklı yatırımlar ve Paris’te düzenlenen E-Spor Dünya Kupası gibi ortak uluslararası etkinlikler aracılığıyla somut çalışmalar temelinde inşa edildiğini belirtti.

Fransa Cumhurbaşkanı, “Birlikte zaten çok şey başardık ve daha ileri ufuklara doğru ilerleyebiliriz” ifadelerini kullandı.

Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Muhammed bin Selman’ın, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un daveti üzerine gerçekleştirdiği resmi ziyaret, iki ülke liderliklerinin ikili ilişkileri geliştirme ve kapsamlı stratejik ortaklıklarını güçlendirme yönündeki iradesini ortaya koyuyor. Ziyaret aynı zamanda, hızla gelişen ikili ilişkiler çerçevesinde iki ülkenin siyasi ve ekonomik potansiyellerini ortak çıkarlar doğrultusunda değerlendirme hedefini yansıtıyor.

Suudi Arabistan, ülkenin ulusal çıkarlarına hizmet etmek ve Orta Doğu ile dünyadaki lider ve merkezi rolünü güçlendirmek amacıyla tüm büyük ve etkili uluslararası güç ve aktörlerle stratejik ortaklıklarını pekiştirmeye ve bu ülkelerle dengeli ilişkiler sürdürmeye önem veriyor.

vghyjut
Prens Muhammed bin Selman ile Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, pazar günü “Elektronik Sporlar Dünya Kupası”nın kapanış törenine katılırken (SPA)

İki ülke, ziyaretin Suudi Arabistan 2030 Vizyonu ile Fransa 2030 Planı’nın sunduğu fırsatlardan daha fazla yararlanılmasına katkı sağlamasını ve yatırım ortaklıkları, sanayi, enerji, kültür ve miras, turizm, eğitim, teknoloji, uzay, savunma ve güvenlik başta olmak üzere çeşitli alanlarda ekonomik ortaklığın geliştirilip güçlendirilmesini hedefliyor.

Suudi Arabistan ile Fransa arasındaki ilişkiler, uzun yıllara dayanan karşılıklı güven ve ortak çalışmaya dayanması nedeniyle dünyanın en önemli ilişkileri arasında gösteriliyor. İlişkiler, çok sayıda hayati alanda sürekli gelişim, etkin iş birliği ve iki ülkenin birçok ortak meseledeki görüş ve vizyonlarının örtüşmesiyle öne çıkıyor.

İki ülke arasındaki iddialı ortaklık; enerji, sanayi ve madencilik, tarım, sağlık ve sağlık hizmetleri, biyoteknoloji, iletişim ve bilgi teknolojileri, yapay zekâ, kuantum teknolojileri, uzay, akıllı ve sürdürülebilir şehirler, turizm ve kültür alanlarında ticaret ve yatırım fırsatlarının sunduğu geniş iş birliği perspektifleriyle daha da güçleniyor.