Suudi Arabistan, gıda güvenliğini desteklemek için önemli adımlar atıyorhttps://turkish.aawsat.com/home/article/3654161/suudi-arabistan-g%C4%B1da-g%C3%BCvenli%C4%9Fini-desteklemek-i%C3%A7in-%C3%B6nemli-ad%C4%B1mlar-at%C4%B1yor
Suudi Arabistan, gıda güvenliğini desteklemek için önemli adımlar atıyor
Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Yardımcısı Velid el-Hureyci (SPA)
Suudi Arabistan, gıda güvenliğini artırmak için önemli adımlar attığını, gıda çeşitlenmesini teşvik etmeyi, iklim değişikliğinin zorlukları ve su kaynaklarının kıtlığıyla yüzleşmeyi amaçlayan stratejiler geliştirdiğini doğruladı. Bu çabalar Suudi Arabistan’daki gıda güvenliğinin iyileştirilmesine katkı sağlıyor.
Söz konusu stratejiler, ABD’nin ev sahipliğinde Birleşmiş Milletler’de (BM) gerçekleştirilen Küresel Gıda Güvenliği Eylem Çağrısı isimli toplantıya katılan ve Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan adına konuşma yapan Dışişleri Bakanı Yardımcısı Velid el-Hureyci’nin açıklaması sırasında geldi.
Hureyci açıklamasında, “Uluslararası toplumun karşı karşıya olduğu zorluklar, çok taraflı uluslararası işbirliğinin güçlendirilmesini gerektiriyor. Bugün karşı karşıya olduğumuz ortak zorluk, gıda güvenliğine yönelik tehdit. Sürdürülebilir toparlanmanın yolu, hepimizin bununla yüzleşmek için birlikte çalışmasına bağlı” ifadelerini kullandı.
Hureyci, BM tarafından kabul edilen 2030 Sürdürülebilir Kalkınma hedeflerinin, sürecin başlangıcından bu yana kaydettiği ilerlemeye rağmen, insanlarının isteklerini karşılamak, daha iyi ve daha sürdürülebilir bir geleceğe ulaşmak için ülke hükümetleri tarafından benimsenen bir model olması gerektiğini belirtti. Suudi yetkili, sürdürülebilir kalkınmaya ulaşma yolunda yaşanan aksaklıkların hedefe ulaşmayı son derece zor hale getirdiğini kaydetti.
Hureyci, kalkınma sürecinin tamamlanması ve küresel gıda güvenliği için gerçek bir tehdit oluşturan bir dizi zorluk ve risk olduğuna dikkati çekti.
Açıklamasında, yeni tip koronavirüs salgınının yayılmasının, uluslararası sistemin çıplak gözle görülmeyen bir virüsle mücadelede ne denli kırılgan olduğunu gösterdiğini bildiren Hureyci, pandeminin uluslararası ekonomilerde ciddi bozulmalara yol açtığını, insanların yaşamları ve geçim kaynakları üzerinde yıkıcı etkileri olduğunu ve ekonomik iyileşmelerde keskin düşüş yaşandığını aktardı.
Hureyci, pandeminin küresel olarak gıda ihtiyacının azalmasına neden olduğu için zor kazanılan kalkınma kazanımlarını olumsuz etkilediğini ve özellikle en yoksul ülkelerde gıda güvensizliği düzeyinde önemli bir artışa yol açtığını ifade etti.
Suudi yetkili ayrıca, çevresel zorluklar ve iklim değişikliği arasında Suudi Arabistan'ın gezegeni ve biyolojik çeşitliliği korumaya ve gıda güvenliğini sağlamanın önemli bir nedeni olan sağlıklı ekosistemleri korumaya büyük önem verdiğine dikkati çekti.
Hureyci, Suudi Arabistan Krallığı’nın 2030 Vizyonu ile sürdürülebilir tarım sektörü inşa etmeye, gıda sistemlerini destekleyen sektörleri güçlendirmeye, bu konuda yeni sistemler geliştirmeye ve tarımsal üretkenliği iyileştirmeye yönelik sürdürülebilir kalkınma çabalarına odaklandığını belirterek, gıda güvenliğinde sürdürülebilir ilerleme sağlamak için araştırma ve yenilik yeteneklerini ilerletmeye çalıştıklarını söyledi.
Suudi Arabistan Sivil Havacılık Otoritesi: Riyad Havalimanı’na yönelik iki saldırıda 3 kişi hayatını kaybettihttps://turkish.aawsat.com/k%C3%B6rfez/suudi-arabistan/5327848-suudi-arabistan-sivil-havac%C4%B1l%C4%B1k-otoritesi-riyad-havaliman%C4%B1%E2%80%99na
Suudi Arabistan Sivil Havacılık Otoritesi: Riyad Havalimanı’na yönelik iki saldırıda 3 kişi hayatını kaybetti
Riyad’daki Kral Halid Uluslararası Havalimanı (SPA)
Suudi Arabistan Sivil Havacılık Otoritesi, perşembe günü Riyad’daki Kral Halid Uluslararası Havalimanı’na düzenlenen iki saldırıda 3 Suudi vatandaşının hayatını kaybettiğini, çok sayıda kişinin yaralandığını açıkladı. Otorite, saldırılardan ilkinin havalimanı tesislerini, ikincisinin ise Suudi Arabistan Havayolları’na ait bir uçağı hedef aldığını ve her iki saldırıda da maddi hasar meydana geldiğini bildirdi.
Otoritenin cuma günü yayımladığı açıklamada, acil durum ekipleri ve ilgili birimlerin saldırıların hemen ardından onaylı prosedür ve planlar doğrultusunda müdahalede bulunduğu belirtildi. Farklı ülke vatandaşları arasında yer alan yaralıların durumlarının hafiften ağıra değiştiği, yaralıların gerekli tıbbi müdahalenin yapılması için derhal hastaneye sevk edildiği kaydedildi.
Açıklamada, ilgili güvenlik birimleriyle koordinasyon içinde hasar tespit çalışmalarının sürdürüldüğü, yolcuların ve çalışanların güvenliğini sağlamak ve Suudi Arabistan sivil havacılık sisteminin emniyetini korumak amacıyla gerekli tüm önlemlerin alındığı vurgulandı. Havalimanındaki operasyonların yeniden başladığı ve hava trafiğinin normale döndüğü bildirildi.
Öte yandan Suudi Arabistan Havayolları, havalimanındaki olayda hayatını kaybeden uçağın kaptan pilotu Hamud el-Kelsami için taziye mesajı yayımladı. Şirket, Kelsami’nin ulusal hava yolu şirketine hizmet ettiği meslek hayatı boyunca ortaya koyduğu çalışmaları ve meslektaşları arasında bıraktığı olumlu izlenimi andı.
Şirket, kaptan pilotun ailesine, yakınlarına ve meslektaşlarına başsağlığı dileklerini ileterek Allah’tan kendisine rahmet ve mağfiret etmesini, cennetiyle mükâfatlandırmasını, ailesine ve sevenlerine sabır vermesini diledi.
Suudi Arabistan Havayolları, yaptığı ayrı açıklamada olay sırasında havalimanında bulunan uçaklarından birinin hasar gördüğünü, ancak olay anında uçakta yolcu bulunmadığını belirtti. Şirket, olayın ardından ilgili makamlarla koordinasyon içinde acil durum müdahale prosedürlerini derhal devreye soktuğunu, yaralıların durumunu takip ettiğini ve kendilerine ve ailelerine gerekli bakım ile desteğin sağlanması için harekete geçtiğini bildirdi.
Şirket ayrıca Kral Halid Uluslararası Havalimanı’ndaki uçuşların ve operasyonel faaliyetlerin perşembe günü saat 18.00 itibarıyla normale döndüğünü duyurdu. Uçuş programlarının takip edilmeye devam edileceği ve yolcularla resmî iletişim kanalları üzerinden irtibat kurulacağı kaydedildi.
BM’den kınama
Birleşmiş Milletler, Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik saldırılarını sürdürmesini şiddetle kınayarak sivillerin ve sivil altyapının hedef alınmasının uluslararası insancıl hukuk kapsamında yasak olduğunu vurguladı.
BM Sözcüsü Stéphane Dujarric, perşembe günü düzenlenen günlük basın toplantısında, azami itidal gösterilmesi ve sivillerin yanı sıra sivil altyapının korunması için gerekli tüm tedbirlerin alınması gerektiğini belirtti. Dujarric, sivillerin askerî operasyonların yol açabileceği tehlikelerden korunmasının önemine dikkat çekti.
BM Yemen Özel Temsilcisi Hans Grundberg de Husilerin Suudi Arabistan’daki sivil altyapıya ve enerji sektörüne yönelik saldırılarını kınayarak gruba saldırıları durdurma çağrısını yineledi.
Grundberg, cuma günü BM Güvenlik Konseyi’ne sunduğu brifingde, Husilerin Kızıldeniz’de Suudi ticaret gemilerine yönelik tehditlerinin tüm ülkelerin seyrüsefer özgürlüğünü baltaladığını söyledi.
Tam dayanışma
Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) Genel Sekreteri Casim el-Budeyvi, yayımladığı açıklamada Husilerin havalimanını hedef alan saldırısını sert ifadelerle kınadı.
El-Budeyvi, Husilerin sivil havalimanlarını ve sivilleri kasıtlı olarak hedef almasının uluslararası toplumun ciddi biçimde harekete geçmesini ve bu saldırıları caydıracak, benzer olayların tekrarlanmasını önleyecek kararlı önlemler alınmasını gerektirdiğini belirtti. Bu tür saldırıların en temel insani ilkelerle ve uluslararası anlaşmalarla bağdaşmadığını vurguladı.
KİK Genel Sekreteri, Suudi Arabistan’ın güvenliğinin Körfez ülkelerinin güvenliğinden ayrı düşünülemeyeceğini yineleyerek üye ülkelerin Riyad’la tam dayanışma içinde olduğunu ve ülkenin güvenliğini korumaya, kaynaklarını ve toprak bütünlüğünü savunmaya yönelik tüm adımlarını desteklediğini ifade etti.
Dünya Müslüman Âlimler Birliği de Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik saldırılarını sürdürmesini şiddetle kınadı. Birliğin Genel Sekreteri ve Dünya Müslüman Âlimler Heyeti Başkanı Muhammed el-İsa, söz konusu hain terör saldırılarının bütün dinî değerleri, uluslararası ve insani hukuk kurallarını ve teamüllerini ihlal ettiğini belirtti. El-İsa, sivillerin ve sivil yerleşimlerin kasıtlı olarak hedef alınmasının Husilerin suç teşkil eden yaklaşımını ortaya koyduğunu kaydetti.
El-İsa, birliğin bünyesindeki uluslararası kurumlar, heyetler, meclisler ve çatısı altındaki Müslüman halklar adına Suudi Arabistan’la tam dayanışma içinde olduklarını yineledi. Riyad’ın saldırganları caydırmaya, ülkenin güvenliğini sağlamaya ve vatandaşlarla ülkede yaşayanların emniyetini korumaya yönelik tedbirlerini desteklediklerini belirten El-İsa, Suudi Arabistan’ın topraklarının, yönetiminin ve halkının her türlü kötülükten korunması, hayatını kaybedenlere rahmet ve yaralılara acil şifa verilmesi için dua etti.
Tehlikeli tırmanış
Kuveyt, Bahreyn, Katar, Ürdün, Sudan ve Yemen, saldırıları Suudi Arabistan’ın egemenliğinin açık ihlali, uluslararası hukuk ile insancıl hukukun ağır biçimde çiğnenmesi ve bölgesel güvenlik ile istikrarı tehdit eden tehlikeli bir tırmanış olarak nitelendirdi. Ülkeler, saldırıların sivillerin, sivil altyapının ve sivil hava ulaşımının güvenliğini tehlikeye attığını belirterek Uluslararası Sivil Havacılık Sözleşmesi’ne atıfta bulundu.
Söz konusu ülkeler, düşmanca eylemleri kesin bir dille reddederek saldırıların derhal durdurulması çağrısında bulundu. Suudi Arabistan’la tam dayanışma içinde olduklarını yineleyen ülkeler, Riyad’ın egemenliğini, güvenliğini, topraklarını, çıkarlarını ve vatandaşlarıyla ülkede yaşayanları korumaya yönelik adımlarını desteklediklerini bildirdi. Ayrıca Suudi Arabistan’ın BM Şartı’nın 51. maddesi uyarınca meşru müdafaa hakkı bulunduğunu vurguladılar.
Bahreyn ise BM Güvenlik Konseyi’ne, Husilerin sivil yerleşimlere, tesislere ve havalimanlarına yönelik tekrarlanan saldırılarını durdurmak ve sorumluları hesap vermeye zorlamak için kararlı bir tutum sergileme çağrısını yineledi. Manama yönetimi, sivillerin korunması ve bölgesel ve uluslararası barış ile güvenliğin muhafaza edilmesi amacıyla başta 2216 ve 2817 sayılı kararlar olmak üzere ilgili BM Güvenlik Konseyi kararlarının eksiksiz uygulanması gerektiğini belirtti.
Savunma taahhüdü
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik tekrarlanan saldırılarını şiddetle kınadı. Şerif, Suudi Arabistan Silahlı Kuvvetlerinin teyakkuzunu ve profesyonelliğini överek çok sayıda balistik füzenin önlenmesi ile sivillerin korunması ve ülkenin güvenliğinin sağlanması için yürütülen çalışmalara dikkat çekti.
Pakistan’ın Suudi Arabistan yönetimi ve halkıyla sarsılmaz dayanışma içinde olduğunu belirten Şerif, Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nda yer alan yükümlülüklere ve anlaşma kapsamında oluşturulan Siyasi Strateji ve Savunma Komitesi’nin son kararlarına bağlılıklarını teyit etti.
Şerif, ülkesinin Suudi Arabistan’ın halkını savunma, kentlerini ve kritik tesislerini koruma yönündeki meşru hakkını bütünüyle desteklediğini vurgulayarak Husilerden saldırılarını derhal durdurmalarını istedi.
İngiltere, Fransa ve Romanya da sivilleri ve kritik altyapıyı hedef alan pervasız Husi saldırılarını en sert ifadelerle kınayarak Suudi Arabistan’la tam dayanışma içinde olduklarını açıkladı.
Romanya’nın başkenti Bükreş yönetimi, yayımladığı açıklamada saldırıların “kesinlikle kabul edilemez” olduğunu belirtti ve bölgede mevcut gerilimin düşürülmesine yönelik tüm çabaları güçlü biçimde desteklediğini bildirdi.
Kral Selman, BAE Devlet Başkanı'nı Körfez-Avrupa Zirvesi'ne davet ettihttps://turkish.aawsat.com/k%C3%B6rfez/suudi-arabistan/5327547-kral-selman-bae-devlet-ba%C5%9Fkan%C4%B1n%C4%B1-k%C3%B6rfez-avrupa-zirvesine-davet-etti
Kral Selman, BAE Devlet Başkanı'nı Körfez-Avrupa Zirvesi'ne davet etti
Suudi Arabistan Kralı Selman bin Abdülaziz ve Birleşik Arap Emirlikleri Devlet Başkanı Şeyh Muhammed bin Zayed Al Nahyan (SPA)
Suudi Arabistan Kralı Selman bin Abdülaziz, Birleşik Arap Emirlikleri Devlet Başkanı Şeyh Muhammed bin Zayed Al Nahyan'a bir mektup göndererek, Suudi Arabistan'ın bu ay ev sahipliği yapacağı ikinci Körfez-Avrupa Zirvesi'ne katılması için davette bulundu.
Mektup, Suudi Arabistan'ın BAE Büyükelçisi Sultan bin Abdullah el-Lüveyhan el-Ankari tarafından, Abu Dabi'deki Dışişleri Bakanlığı binasında kendisini kabul eden BAE Dışişleri Bakanlığı Devlet Bakanı Halife bin Şahin el-Merrar'a teslim edildi.
Görüşmede, Körfez İşbirliği Konseyi ülkeleri ile Avrupa Birliği arasındaki iş birliği olanakları ele alınırken ikinci zirvenin başarılı geçmesine yönelik beklentiler dile getirildi.
Riyad’da kira artışlarının durdurulmasının üzerinden bir yıl geçti… Piyasa yeni bir dengeyi test ediyorhttps://turkish.aawsat.com/k%C3%B6rfez/suudi-arabistan/5327541-riyad%E2%80%99da-kira-art%C4%B1%C5%9Flar%C4%B1n%C4%B1n-durdurulmas%C4%B1n%C4%B1n-%C3%BCzerinden-bir-y%C4%B1l-ge%C3%A7ti%E2%80%A6
Riyad’da kira artışlarının durdurulmasının üzerinden bir yıl geçti… Piyasa yeni bir dengeyi test ediyor
Riyad’da Gayrimenkul Dengeleme Programı’nın ilk yılına ait planların geliştirilmesine ilişkin çalışmalar (SPA)
Riyad’da kira artışlarını sınırlandıran düzenlemelerin yürürlüğe girmesinden bir yıl sonra, başkentteki kiralık konut piyasasında fiyat artış hızının net bir şekilde yavaşladığı görüldü. Konut kiralarındaki artış oranı Ağustos 2026’da yüzde 4,5’e gerileyerek son üç yılı aşkın sürenin en düşük seviyesine indi. Aynı dönemde, kiraların hane halkı gelirindeki payı da bir yıl önceki yüzde 17,5’in üzerindeki seviyelerden yaklaşık yüzde 15’e düştü.
Söz konusu gelişmeler, son yıllarda kiraları yüksek seviyelere taşıyan fiyat baskılarının kademeli olarak azaldığına işaret ediyor. Ancak kiralama hareketliliğinin devam etmesi, piyasanın yeni arzı özümseme ihtiyacı ve düzenlemelerin yatırımcı, geliştirici, kiracı kararları üzerindeki etkisinin netleşmesi gerektiği göz önüne alındığında, bu durum tek başına piyasanın sürdürülebilir bir denge evresine girdiğini söylemek için yeterli görülmüyor.
Riyad şehrinde ev sahibi ile kiracı arasındaki ilişkileri düzenleyen yasal hükümler, Veliaht Prens Muhammed bin Selman’ın başkentteki gayrimenkul sektöründe denge sağlanmasına yönelik adımlar atılması talimatı doğrultusunda, Bakanlar Kurulu onayı ve Kraliyet Kararnamesi ile 25 Eylül 2025 tarihinde yayımlanmıştı. Resmî gazetede yayımlanan düzenlemeler aynı yılın 7 Kasım tarihinde yürürlüğe girdi. Beş yıl süreyle geçerli olacak bu hükümler, Riyad imar sınırı içindeki konut ve ticari gayrimenkullerin yıllık kira artışlarının durdurulmasını, daha önce kiraya verilmiş boş gayrimenkullerin kira bedellerinin düzenlenmesini ve sözleşme yenileme ile tahliye şartlarını kapsıyor.
Bu düzenlemeler; konut arsası arzının artırılması, boş arsa ve boş gayrimenkul vergisi sisteminin geliştirilmesi, kiralama ilişkilerinin düzenlenerek şeffaflık ve kayıt altına alma düzeyinin yükseltilmesi gibi başkent gayrimenkul piyasasında yeniden denge kurmayı hedefleyen daha geniş bir tedbir paketinin parçası olarak hayata geçirildi.
Bu hükümlerin yürürlüğe girmesinin üzerinden yaklaşık bir yıl geçmesinin ardından, başkentin kiralık konut piyasasında kira artış hızının yavaşlaması ve kiraların hane halkı geliri üzerindeki yükünün hafiflemesiyle birlikte kademeli bir yeniden fiyatlandırma süreci göze çarpmaya başladı. Bununla birlikte, piyasanın daha sürdürülebilir bir dengeye ulaşması; yeni arzın seyri, geliştirme ve finansman maliyetleri ile hane halkının konut maliyetlerini karşılama kapasitesine bağlı kalmaya devam edecek.
Riyad’da Gayrimenkul Dengeleme Programı’nın ilk yılına ait planların geliştirilmesine ilişkin çalışmalar (SPA)
Suudi Arabistan Genel İstatistik Kurumu (GASTAT) verilerine dayanan analize göre, Riyad’da konut kiralarındaki yıllık artış oranı Ağustos 2026’da yüzde 4,5’e gerileyerek üst üste 12’nci ayında da yavaşlama kaydetti ve son üç yılı aşkın sürenin en düşük seviyesine indi.
Kiralar yıllık bazda yükselmeye devam etse de artış hızındaki bu yavaşlama, başkentte son yıllarda yaşanan fiyat baskılarının, gayrimenkul piyasasında yeniden denge sağlamayı amaçlayan bir dizi hükümet tedbiriyle eş zamanlı olarak kademeli biçimde azaldığını gösteriyor.
Kiralık konut piyasasının düzenlenmesi; konut arsası arzının artırılması, boş arsa ve boş gayrimenkul vergisi sisteminin geliştirilmesi, kiralama ilişkilerinin düzenlenmesi ve piyasadaki şeffaflık ile kayıt altına alma düzeyinin yükseltilmesini içeren bu paket kapsamında yer aldı.
Hane halkının konut maliyetlerini karşılama kapasitesini doğrudan ilgilendiren bir diğer göstergede ise Riyad’da kiranın hane halkı gelirine oranı Eylül 2025’teki yüzde 17,5’in üzerindeki seviyelerden yaklaşık yüzde 15’e geriledi.
Suudi Arabistan Gayrimenkul Genel Kurumu (REGA) CEO’su Abdullah el-Hammad geçtiğimiz eylül ayında yaptığı açıklamada, söz konusu düşüşün başkentteki gayrimenkul dengesi kararlarının ölçümlenen ilk etkilerinden biri olduğunu ifade etmişti.
Bu gösterge, kiranın hane halkı gelirindeki payını ölçmesi bakımından, konut maliyetlerinin karşılanabilirliğindeki gelişimi ve piyasadaki hareketlerin kiracılara yansımasını daha net bir şekilde ortaya koyması açısından ayrı bir önem taşıyor.
Söz konusu tablo, krallık genelinde konutla bağlantılı enflasyonun yavaşlamaya devam etmesiyle de paralellik gösteriyor. Konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıt türleri grubundaki fiyat artış oranı ağustos ayında yıllık bazda, temmuz ayındaki yüzde 4,2 seviyesinden yüzde 3,9’a geriledi.
Buna karşın, fiyat artış hızındaki yavaşlamaya ülke genelindeki kiralama faaliyetlerinde benzer bir daralma eşlik etmedi. Ağustos ayındaki kiralama işlem sayısı, 2025 yılının aynı ayındaki 325 bin 200 seviyesine kıyasla yıllık yüzde 37 artarak yaklaşık 446 bin 300’e yükseldi.
Kiralama işlemlerinin toplam değeri de bir yıl önceki 8,03 milyar riyal seviyesinden yüzde 32 artışla 10,62 milyar riyale (2,83 milyar dolar) ulaştı. Konut sektörü yüzde 36 artışla yaklaşık 343 bin 700 işlem oluştururken, bu işlemlerin değeri yüzde 28 yükselerek 5,59 milyar riyal olarak gerçekleşti.
Bu veriler Suudi Arabistan kiralık konut piyasasının genel performansını yansıtması ve yalnızca Riyad’da uygulanan tedbirlerin etkisini münferit olarak ölçmemesiyle birlikte, kira artışındaki yavaşlamaya şu ana kadar kiralama faaliyetlerinde genel bir daralmanın eşlik etmediğine işaret ediyor.
Denge aşaması mı yoksa geçiş aşaması mı?
Düzenlemelerin yürürlüğe girmesinden bir yıl sonra mevcut tablo, bu göstergelerin Riyad kiralık konut piyasasında sürdürülebilir bir dengenin başlangıcı mı olduğunu, yoksa piyasanın fiyat, getiri, kiracı ve yatırımcı davranışlarını yeniden şekillendirdiği geçiş evresini mi yansıttığı sorusunu gündeme getiriyor. Gayrimenkul uzmanlarına göre bu sürecin netleşmesi; yeni arzın gelişimine, geliştirme ve finansman maliyetlerine ve önümüzdeki dönemde hane halkının konut maliyetlerini karşılama kapasitesine bağlı bulunuyor.
Gayrimenkul uzmanı Abdullah el-Musa Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, mevcut göstergelerin başta yıllık artışların durdurulması olmak üzere Riyad kiralık konut piyasasındaki son düzenleyici tedbirlerin somut etkisini yansıttığını belirterek, kira artışındaki yavaşlama ile kiranın hane halkı geliri üzerindeki yükünün hafiflemesinin, başkentte son yıllarda yaşanan fiyat baskılarının bir nebze azaldığına işaret ettiğini vurguladı.
El-Musa, bu iyileşmenin yalnızca artışların durdurulmasına bağlanamayacağını; ev sahibi ile kiracı arasındaki ilişkinin düzenlenmesi, kiranın belirli şartlara göre sabitlenmesi, arsa arzının artırılması, boş arsa vergisi sisteminin geliştirilmesi ile piyasada kayıt altına alma ve şeffaflığın artırılmasını içeren bütüncül bir tedbir paketi çerçevesinde gerçekleştiğini açıkladı.
Kiralık konut piyasasının ‘tam bir dengeye’ ulaştığını söylemek için henüz erken olduğunu değerlendiren el-Musa, şu an yaşanan durumun hızlı artış döneminden istikrar, yeniden fiyatlandırma ve yeni denge seviyelerinin test edildiği bir evreye geçişe daha yakın olduğunu ifade etti.
Sürdürülebilir dengenin yalnızca fiyatlardaki yavaşlamayla ölçülemeyeceğini ekleyen el-Musa; piyasanın yeterli arz sağlama kapasitesi, hane halkı gelirine oranla makul bir konut maliyetinin korunması, doluluk oranlarının istikrara kavuşması ve kiralık konut sektöründeki yatırımların cazibesini sürdürmesi gibi unsurların da belirleyici olduğunu kaydetti.
Düzenlemelerin ev sahibi ve kiracı davranışlarına yansımasıyla ilgili olarak el-Musa, etkilerin fiyat boyutunda olduğu kadar davranışsal ve sözleşmesel düzeyde de görülebileceğine dikkati çekti. Bu durumun, kiracıya gelecekteki yükümlülüklerini öngörme imkânı tanıdığını, ani fiyat artışlarını sınırlandırdığını ve böylece konutta daha uzun süre kalmayı teşvik edebileceğini belirtti.
Buna karşılık düzenlemelerin ev sahiplerini, her sözleşme yenilemesinde kira bedelini artırmaya odaklanmak yerine, kiracının istikrarına ve ödemelerin düzenliliğine daha fazla öncelik vermeye yöneltebileceğini ifade etti.
El-Musa, düzenlemelerin özellikle piyasaya ilk kez giren mülkler için birimlerin fiyatlandırılması ve müzakere mekanizmasını da yeniden şekillendirdiğine işaret etti. İlk kiralama bedelinin sözleşmenin sonraki seyrini belirlemede daha büyük önem kazanmasının, mülk sahipleri ile geliştiricileri fiyatlandırmayı daha hassas bir şekilde incelemeye ve bunu mülkün konumuna, kalitesine, hizmet seviyesine ve kiracıya sunduğu değere bağlamaya sevk ettiğini kaydetti.
El-Musa, bu dönüşümün uzun vadede kiralık konut piyasasındaki rekabeti fiyat artışından ziyade gayrimenkul ürününün kalitesini artırmaya ve kiracıyı daha uzun süre elde tutmaya kaydırabileceğini, bunun da piyasanın yalnızca fiyat üzerinden değil, değer ve istikrar odaklı bir rekabete doğru ilerlediğini gösterdiğini değerlendirdi.
Yatırım ekonomisini yeniden şekillendirmek
Diğer yandan, gayrimenkul uzmanı ve pazarlama danışmanı Sakr ez-Zehrani Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, kira düzenlemelerinin konut sektöründeki yatırım ekonomisini sınırlamaktan ziyade yeniden şekillendireceğini ifade etti. Ez-Zehrani; arsa, finansman ve inşaat maliyetlerinin yükseldiği bir dönemde kira gelirlerindeki artışın sınırlı kalmasının, yatırımcıları hedeflenen getirileri daha titiz bir şekilde incelemeye, istikrarlı nakit akışı sağlama kapasitesine ve daha yüksek operasyonel verimliliğe sahip varlıklara odaklanmaya yönelteceğini belirtti.
Önümüzdeki dönemde kurumsal yatırımların; ölçek ekonomisinden yararlanarak işletme maliyetlerini düşüren, doluluk verimliliğini artıran, ürün ve hizmet çeşitliliği sunan gökdelenler ile profesyonelce yönetilen entegre konut sitelerine daha fazla kayabileceğini ekledi. Buna karşılık, müstakil konut birimlerinin kiralama amaçlı varlık olarak cazibesinin azalabileceğini ve bu birimlerin daha büyük bir kısmının nihai kullanıcılar tarafından satın almaya yönlendirilebileceğini kaydetti.
Riyad’da Gayrimenkul Dengeleme Programı’nın ilk yılına ait planların geliştirilmesine ilişkin çalışmalar (SPA)
Ez-Zehrani’ye göre Riyad’da konut talebi mutlaka düşmeyecek ancak kiracıların fiyat, konum, alan, ürün kalitesi ve hizmetler arasındaki dengeyi gözetmeye daha fazla önem vermesiyle talep daha seçici hale gelebilecek. Mülk sahipleri ise yalnızca kira artışına güvenmek yerine, daha çok varlığın kalitesine ve doluluğun sürdürülebilirliğine dayanacak.
Önümüzdeki iki yıl boyunca izlenmesi gereken en önemli göstergeler arasında kira artış oranları, yeni arz hacmi, doluluk ve boşluk oranları, net yatırım getirisi ile hane halkının kiradan ev sahipliğine geçişi, pazardaki ilanların kalma süresi ve konut maliyetinin hane halkı gelirine oranının yer aldığını belirtti.
Ez-Zehrani, olası en belirgin dönüşümlerden birinin, özellikle gerçek yerel talebe dayanan ve istikrarlı nakit akışı yaratabilen projelerin öneminin artmasıyla birlikte, yatırımların bir kısmının tekil konut birimlerinden entegre konut varlıklarına kayması olacağını değerlendirdi.
Aynı zamanda, sınırlı kira artışına karşın geliştirme maliyetlerindeki artışın sürmesinin, bazı yatırımcıları kiralamaya ayrılan arzı kısmaya veya sermayeyi satılık konut projelerine yönlendirmeye itebileceği konusunda uyarıda bulundu.
Buna karşılık, ev sahibi olmanın cazibesindeki artışın, kiracıların bir kısmını kademeli olarak kira ödemekten konut sahipliğine geçmeye teşvik edebileceğini ve bunun da başkentin konut piyasasındaki talep haritasını yeniden şekillendirebileceğini ifade etti.
لم تشترك بعد
انشئ حساباً خاصاً بك لتحصل على أخبار مخصصة لك ولتتمتع بخاصية حفظ المقالات وتتلقى نشراتنا البريدية المتنوعة
