Moskova, Atlantik’in genişlemesine ‘sürpriz’ yanıt vermeye hazırlıyor

aynalı grup lideri Rusya’da gözaltına alındı.

Rusya Devlet Başkanı Putin 19 Mayıs’ta, Rosatom CEO’su ile Moskova dışında bir araya geldi. (EPA)

Moskova yönetimi 19 Mayıs’ta, İtalya’nın Ukrayna’daki duruma çözüm bulma arayışı kapsamında yapacağı her türlü teklifi tartışmaya açık olacağını duyurdu. Ancak Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Rusya liderliğinin ‘önerilen planın ayrıntılarını henüz incelemediğini’ söyledi.
Peskov, gazetecilere verdiği  röportajda, Moskova’nın İtalya’dan özel bir teklif almadığını ancak uzlaşmaya katkıda bulunabilecek herkesin katılımını memnuniyetle karşıladığını belirtti. İtalya merkezli ‘La Repubblica’ gazetesi bir süre önce, İtalya’nın Ukrayna’daki krizi çözmek için dört aşamalı bir plan önerdiğini aktarmıştı. Medya organlarında yayınlanan haberlere göre İtalya Dışişleri Bakanı Luigi Di Maio, İtalyan hükümetinin katılımıyla Dışişleri Bakanlığı tarafından hazırlanan bir belgeyi Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres’e teslim etti. 19 Mayıs’ta gazetecilerin bu konudaki sorularına yanıt veren Peskov, kimsenin bu kadar samimi çabaları reddetmediğini belirterek “Ne yazık ki bu planın ayrıntılarını bilmiyoruz ve bir şekilde diplomatik kanallardan iletilip iletilmediğini de bilmiyorum. Bunu medyadan öğrendik” dedi.
Diğer yandan Moskova, Rusya Federasyonu Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı Valeri Gerasimov’un ABD’li mevkidaşı Mark Milley ile Ukrayna’daki son gelişmeleri telefonda görüştüğünü bildirdi. Savunma Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada çağrının içeriğine değinilmedi ve yalnızca kısaca görüşmenin sahadaki gelişmeler ve insani duruma odaklandığı kaydedildi. Bu, Ukrayna’daki savaşın patlak vermesinden bu yana Moskova ile Washington arasında yüksek askeri düzeyde gerçekleşen ikinci temas oldu. İki ülkenin savunma bakanları, geçen hafta da bir telefon görüşmesinde Ukrayna meselesini ele almışlardı.

Putin’den Müslüman savaşçılara övgü
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin 19 Mayıs’ta, Ukrayna’daki Rus Müslüman savaşçıların ‘cesaretine ve kararlılığına’ övgüde bulundu.
İdil (Volga) Bulgarlarının İslam’a geçişinin 1100’üncü yıl dönümü münasebetiyle Tataristan’da düzenlenen kutlamalarda konuşan Putin, “Müslüman savaşçılar Ukrayna’daki özel askeri operasyon sırasında dayanıklılık, cesaret ve özveri gösterdiler” dedi. Putin, Rusya’daki mevcut Müslüman neslin atalarının gelenek ve göreneklerine saygı duyduğunu ve vatana samimi hizmet ilkelerine ve vatanseverlik ve adalet ideallerine sıkı sıkıya bağlı olduğunu vurguladı.
Rusya’nın Finlandiya ve İsveç’in olası NATO üyeliğine ilişkin uyarıları da devam etti. Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, “Finlandiya’nın NATO’ya katılma kararına verilecek yanıt şaşırtıcı olacak” ifadelerini kullandı.
Rusya’nın NATO üyelik başvurusu ile bağlantılı olarak Finlandiya’ya yanıt vermek için belirlediği askeri önlemlerin türü ve zaman çerçevesi hakkındaki bir soruya yanıt veren Zaharova şu ifadeleri kullandı:
“Bu, Savunma Bakanlığı’na bağlı bir karar. Finlandiya’nın NATO üyeliğinin gelişiminin tüm faktörleri ve özellikleri dikkate alınarak verilecektir. Tüm bu kriterlere göre karar verilecek ama karar öncelikle orduya ait olacaktır. Bu bir sürpriz olacak.”
Finlandiya ve İsveç geçen çarşamba günü, Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü’ne katılmak için ortak resmi başvuruda bulundu.
Rusya Federasyon Konseyi Başkanı Valentina Matviyenko, Rusya ile Batı arasındaki mevcut iletişim kanallarının kesilmesinin önemini küçümserken, iki taraf arasındaki diyalogun Ukrayna’daki askeri operasyonun sona ermesinden sonra yeniden başlayabileceğini dile getirdi. Matviyenko, gazetecilere yaptığı açıklamada şunları söyledi:
“Özellikle askeri operasyon sona erdiğinde diyaloğu yeniden başlatma fırsatı olacağını düşünüyorum. Bunun başarıyla tamamlanacağından şüphem yok.”
Yetkili ayrıca Rusya’nın halen diyaloğa açık olduğunu ancak bunu birinin icat edebileceği kurallara göre değil, uluslararası hukuk ve karşılıklı saygı temelinde olduğunu’ ifade etti.
Rusya, 19 Mayıs’ta toprakları içerisinde yeni askeri saldırıların meydana geldiğini duyurdu. Moskova tarafından yayınlanan verilere göre, Moskova’nın milliyetçi ‘Aidar Tugayı’nın önde gelen liderlerinden biri olduğunu söylediği Denis Murigat, mülteci olarak Rusya’ya sızmaya çalıştı. Ancak kimliği tespit edildikten sonra Rus güvenlik görevlileri tarafından tutuklandı.
Rostov bölgesi Adalet Bakanlığı Sözcüsü, şehirdeki bir bölge mahkemesinin müfettişin Murigat’ın tutuklanmasına ilişkin soruşturma dilekçesini değerlendirdiğini söyledi. Suçlamanın nedenleri resmi olarak açıklanmadı. Ancak bir güvenlik kaynağı, ‘Novosti’ haber ajansına Murigat’ın Ukraynalı milliyetçi Aidar Tugayı birliklerinden birinin komutan yardımcısı olduğunu belirtti.
Rusya’nın Ukrayna sınırına komşu olan Kursk şehri yetkilileri, Ukrayna’nın şehirdeki bir köyü bombalaması sonucu en az bir kişinin yaralandığını ve öldüğünü duyurdu. Kursk Valisi Roman Starovoyt, “Bugün (19 Mayıs) sabah saatlerinde Tetkino köyüne başka bir düşman saldırısı gerçekleşti ve ne yazık ki saldırı bir trajediyle sona erdi. Şu anda en az bir sivilin öldürüldüğü bilgisi var” dedi. Starovoyt, Ukrayna’nın bombardımanından sonra çıkan ve köyde çok sayıda eve zarar veren yangını söndürmek için çalışmaların sürdüğünü belirtti. Vali, patlamamış mermilerin rapor edildiğini ve uzmanların saldırı hakkında veri toplamak için bir alanda çalıştığını da sözlerine ekledi.
Kursk Valisi, 19 Mayıs akşamı, iki sınır köyünün Ukrayna’nın bombardımanına maruz kaldığını ve herhangi bir can kaybı yaşanmadığını söyledi.
Rusya’nın batısındaki Belgorod bölgesi yetkilileri birkaç gün önce, Ukrayna sınırındaki bir köyün Kiev güçleri tarafından bombalanması sonucu bir kişinin öldüğünü ve en az üç kişinin yaralandığını açıkladı.
Belgorod Valisi Vyacheslav Gladkov, “Bombardımanın başlamasından bu yana durum en kötü düzeyde. Teyit edilen bilgilere göre gerekli tıbbi müdahalenin yapılmasına rağmen bir kişi öldü. Saldırıda üç kişi de yaralandı.”
Ukrayna kuvvetleri son haftalarda sınırdaki Rus şehirleri Belgorod, Bryansk ve Kursk’taki bölgelere bombardımanlarını genişletti. Bombardımanlar, çoğunlukla yakıt tanklarını ve yanıcı malzemeleri depolamak için kullanılan depoları hedef alıyor. Ukrayna, bu depoların ‘ülke topraklarında Rus kuvvetlerine ikmal yapmak için kullanıldığını’ savunuyor.
Diğer yandan Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna kuvvetlerinin Buça senaryosuna benzer şekilde Donetsk’in Konstantinovka bölgelerindeki fabrikaları vurmaya hazırlandığına karşı uyardı. Rusya Savunma Bakanlığı'na bağlı Ulusal Savunma İdare Merkezi Başkanı Mihail Mezentsev açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Konstantinovka’daki Ukrayna silahlı kuvvetleri arasından esir alınanların ifadelerine göre Kiev rejimi, Batılı tarafların önderliğinde Buça senaryosu uyarınca diğer fabrikaları vurmaya hazırlanıyor. Senaryoya göre Rus askeri üniforması giyen militanlar Ukraynalı sivilleri vuracak. Bu şehrin Rus silahlı kuvvetleri tarafından kurtarılmasından sonra, yoldan geçtiği iddia edilen araçların kameraları tarafından çekilenler de dahil fabrikaların fotoğraf ve videoları, Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Enformasyon ve Psikolojik Operasyonlar Merkezi uzmanları tarafından Batı medyası ve çeşitli internet platformları aracılığıyla geniş çapta dağıtılacak.”