Mısır, Yemen’in ‘meşruiyetine’ yönelik desteğini yineledi

Medbuli, Alimi ile Kahire’deki konutunda bir araya geldi. (Mısır Bakanlar Kurulu)
Medbuli, Alimi ile Kahire’deki konutunda bir araya geldi. (Mısır Bakanlar Kurulu)
TT

Mısır, Yemen’in ‘meşruiyetine’ yönelik desteğini yineledi

Medbuli, Alimi ile Kahire’deki konutunda bir araya geldi. (Mısır Bakanlar Kurulu)
Medbuli, Alimi ile Kahire’deki konutunda bir araya geldi. (Mısır Bakanlar Kurulu)

Mısır, Yemen’de meşru hükümeti desteklemeye yönelik güçlü tutumunu bir kez daha dile getirdi ve Yemen hükümetiyle iş birliğini güçlendirme konusundaki kararlılığını vurguladı. Söz konusu açıklamada, Yemen Başkanlık Konseyi Başkanı Reşad el-Alimi ile Mısır Başbakanı Mustafa Medbuli’nin Kahire’de gerçekleştirdiği görüşmede yapıldı. Görüşmeye Yemen Dışişleri Bakanı Ahmed Avad bin Mübarek ve Kahire’nin Yemen Büyükelçisi de katıldı.
Medbuli görüşme sırasında, nisan ayında Yemen Devlet Ba Liderlik Konseyi Başkanı görevini üstlenmesinden dolayı Alimi’ye tebriklerini sundu. Konseye, liderliğine ve üyelerine kardeş Yemen halkının kalkınma, güvenlik ve istikrarına yönelik arzularını gerçekleştirmede başarı temennilerini dile getirdi. Medbuli, iki ülkenin halklarını geçmişte ve günümüzde birbirine bağlayan bağların derinliğine atıfta bulunarak Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi’nin direktifleri ışığında, Yemen’in yaşadığı bu hassas aşamada mümkün olan her türlü desteği sağlamanın yanı sıra ülkesinin Yemen’e ve meşru liderliğine desteğini bildirdi.
Mısır Bakanlar Kurulu’ndan önceki akşam yapılan açıklamaya göre Mısır Başbakanı, ülkesinin Yemen Ulusal Diyalogu, Körfez Girişimi ve Başkanlık Konseyi’nin kurulmasıyla sonuçlanan Riyad’daki son istişarelerinin sonuçlarının yanı sıra Birlemiş Milletler Güvenlik Konseyi kararları uyarınca kardeş Yemen halkının arzularını karşılayacak ve onların insani acılarına son verecek şekilde Yemen krizine kapsamlı bir siyasi çözüme ulaşmayı amaçlayan tüm çabaları desteklediğini belirtti. Başbakan bu bağlamda, Mısır’ın Yemen’deki meşru yönetimi ve Yemen devletinin birliği, bağımsızlığı ve toprak bütünlüğü için destek konusundaki sağlam konumunu vurguladı. Aynı zamanda bu konunun başta Yemen’in güvenliği ve istikrarı olmak üzere Mısır ve Arap bölgesinin güvenliğinin yanı sıra Kızıldeniz bölgesi için büyük önem taşıması dolayısıyla ülkesinin Yemen devlet kurumlarına destek verdiğini belirtti.
Medbuli, Mısır'ın altyapı geliştirme ve çeşitli alanlardaki insan kadrolarını iyileştirme çabalarında Yemen hükümetiyle iş birliğini artırma konusundaki isteğini ve büyük teknik uzmanlığı ile enerji ve liman projelerine katılmanın yanı sıra Yemen'in yeniden yapılanma çabalarına katılma konusundaki kararlılığını vurguladı.  
Alimi de heyetin Mısır’ı ziyaret etmesinde duyduğu mutluluğu dile getirdi ve mevcut aşamada Yemen'in karşı karşıya olduğu çeşitli zorlukları ve Başkanlık Konseyi’nin karşılaştığı bu zorlukları Yemen Parlamentosu'na verdiği taahhütler çerçevesinde ele alma çabalarını değerlendirdi. Alimi ülkesinde elektrik sektörünün karşı karşıya olduğu sorunlar ve bu durumu bir an önce çözmek için meşru hükümet tarafından atılan adımlara dikkat çekti. Mısır-Yemen Ortak Yüksek Komitesi bir sonraki oturumunun toplantılarının yapılmasının ve iki taraf arasında halihazırda imzalanmış olan anlaşmaların ve mutabakat zaptlarının hayata geçirilmesinin önemine değinen Alimi ayrıca ticaret hareketliliğini kolaylaştırmak için Aden ve Mısır limanları arasında bir deniz hattı kurmaya yönelik öneriye dikkat çekti.
Mısır Bakanlar Kurulu’na göre görüşmede, Ortak Yüksek Komite’nin bir sonraki oturumunun toplantılarının gerçekleştirilmesi ve iki taraf arasında imzalanan anlaşmaların hayata geçirilmesinin hızlandırılması için çalışılmasının yanı sıra enerji, elektrik, deniz taşımacılığı ve yeniden yapılanma alanlarında iş birliğini geliştirmeye yönelik tekliflerin incelenmesi üzerinde anlaşmaya varıldı.



ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
TT

ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)

ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) çalışanları, 2024’ün ilk aylarında, Gazze’nin kuzeyinde gıda ve tıbbi yardım eksikliğinin kritik boyutlara ulaştığına dair uyarılarını, dönemin ABD Başkanı Joe Biden yönetimindeki üst düzey yetkililere iletti. Şarku'l Avsat'ın Reuters’tan aktardığı habere göre, söz konusu uyarılar kurum içi yazışmalar yoluyla yapıldı.

Hamas’ın 7 Ekim 2023’teki saldırılarının ve İsrail’in Gazze’ye kara harekâtının üzerinden üç ay geçtikten sonra hazırlanan iç mesajda, Ocak ve Şubat aylarında iki aşamada bölgeye giden Birleşmiş Milletler çalışanlarının sahada gözlemlediği sarsıcı manzaralar ayrıntılı biçimde yer aldı.

frgtyu7
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Beyt Lahiya’da, hayır mutfağından pişmiş yemek almak için bekleyen Filistinliler, 28 Nisan 2025 (Reuters)

Çalışanlar, yollarda insan uyluk kemiği ve başka kemikler gördüklerini, araçlarda bırakılmış cesetlere rastladıklarını aktardı. Ayrıca özellikle gıda ve temiz içme suyu başta olmak üzere insani ihtiyaçlarda “felaket düzeyinde” bir eksiklik bulunduğunu vurguladılar.

Ancak Reuters’in görüştüğü dört eski yetkili ile incelenen belgelere göre, ABD’nin İsrail Büyükelçisi Jack Lew ve yardımcısı Stephanie Hallett, telgrafların yeterli tarafsızlık içermediği gerekçesiyle ABD hükümeti içinde daha geniş biçimde dağıtılmasını engelledi.

Gazze’deki duruma resmî itiraf meselesi

Altı eski ABD’li yetkili, Şubat 2024’te gönderilen telgrafın, yılın ilk yarısında iletilen ve İsrail’in Gazze’ye yönelik savaşı nedeniyle sağlık, gıda, hijyen koşullarındaki hızlı bozulmayı ve toplumsal düzenin çöküşünü belgeleyen beş telgraftan biri olduğunu söyledi.

vf
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Cibaliye’de, savaşta yıkılan binaların enkazı arasında yürüyen Filistinliler, 6 Ocak 2026 (Reuters)

Reuters bu telgraflardan birini inceledi. Diğer dört telgrafın da Lew ve Hallett tarafından “tarafsızlık” kaygısıyla engellendiğini, içeriklerini bilen dört eski yetkili doğruladı.

Üç eski ABD’li yetkili, bu telgraflardaki ayrıntıların olağanüstü derecede sarsıcı olduğunu ve yönetim içinde geniş biçimde paylaşılsaydı üst düzey karar alıcıların dikkatini çekeceğini belirtti. Yetkililere göre bu durum, Biden’ın aynı ay yayımladığı ve ABD istihbarat ve silah tedarikini İsrail’in uluslararası hukuka uyumuna bağlayan ulusal güvenlik muhtırasına yönelik denetimi de sıkılaştırabilirdi.

O dönem USAID’de Batı Şeria ve Gazze’den sorumlu bilgi birimi başkan yardımcısı olan Andrew Hall, “Telgraflar insani bilgiyi aktarmanın tek yolu değildi; ancak büyükelçinin Gazze’deki gerçek durumu resmen kabul etmesi anlamına gelirdi” dedi.

ABD’nin Kudüs Büyükelçiliği, bölgedeki diğer büyükelçiliklerden gelenler de dahil olmak üzere Gazze’ye ilişkin telgrafların çoğunun hazırlanması ve dağıtımını denetliyordu. Üst düzey bir eski yetkili, Büyükelçi Lew ve yardımcısı Hallett’in sık sık USAID yönetimine, telgraflardaki bilgilerin zaten medyada geniş biçimde yer aldığını söylediklerini aktardı.

Eski Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile Biden’ın temsilcileri, söz konusu telgrafların hiçbir zaman ABD hükümetinin üst kademelerine ulaşmadığı iddiasına ilişkin yorum taleplerine yanıt vermedi.

Gazze savaşı, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te düzenlediği ve 1.250’den fazla kişinin öldüğü saldırıların ardından başladı. Filistin Sağlık Bakanlığı verilerine göre Gazze’de hayatını kaybedenlerin sayısı 71 bini aştı.

ABD Başkanı Donald Trump, geçen yıl eylülde Beyaz Saray’da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun yanında Gazze için barış planını açıklamış olsa da, çatışmalar durmadı. Filistin Sağlık Bakanlığı’na göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana yaklaşık 481 kişi daha öldürüldü.

Biden yönetiminin savaş boyunca İsrail’e verdiği destek, Demokrat Parti içinde derin bir bölünmeye yol açtı ve konu parti adayları açısından hâlâ çözülmüş değil. Reuters/Ipsos’un geçen ağustosta yaptığı ankete göre, Demokratların yüzde 80’inden fazlası İsrail’in Gazze’deki askerî karşılığının aşırı olduğunu ve ABD’nin açlık riskiyle karşı karşıya olan Gazze halkına yardım etmesi gerektiğini düşünüyor.


Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
TT

Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)

Gazze'de Filistinli gruplar içindeki kaynaklar Şarku’l Avsat'a, Hamas ile silah meselesi konusunda "genel istişarelerin" devam ettiğini doğruladı. Bir kaynak, "özellikle Gazze Şeridi'ndeki hükümet operasyonlarının (Gazze İdari Komitesi'ne) devredilmesiyle birlikte, grupların silahları konusunda arabulucularla daha ciddi görüşmelerin önümüzdeki günlerde başlayacağını" ifade etti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas ve diğer grupların silahsızlandırılmasını ateşkesin ikinci aşamasının uygulanması için temel bir koşul olarak görürken, Filistin hareketi silahlarının akıbetini bu konuda "ulusal bir uzlaşmaya" bağlıyor.

Hamas'tan bir kaynak Şarku’l Avsat'a, silahların akıbeti konusunun "kamuoyu istişareleri" aşamasında olduğunu söyledi.

Kaynaklar, "kapsamlı ve kapsayıcı bir ulusal çerçeve" oluşturulmasının gerekliliğini vurguladı. Ayrıca, "Filistinli gruplarla bazı istişarelerin yapıldığını ve bu konuyu ele alacak ciddi görüşmeler sırasında arabuluculara sunulmak üzere bir önerinin hazırlandığını" vurguladılar.


Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
TT

Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)

Suriye'nin Halep şehri, savaş ve depremin tozunu üzerinden atıyor ve özellikle iddialı projelerle tarihi çarşısında yavaş yavaş eski canlılığını ve ruhunu yeniden kazanıyor.

UNESCO tarafından koruma altına alınan bu tarihi çarşı, Bab Antakya'dan Halep Kalesi civarına kadar uzanan onlarca çarşıyı içerir. Memlük, Zengi ve Osmanlı dönemlerine ait hamamlar ve kervansaraylara ev sahipliği yapar; her bir çarşının belirli bir zanaat veya emtia konusunda uzmanlaşmış olmasıyla öne çıkar.

Kültür Bakanlığı ve uluslararası ortaklar, 2018'den bu yana restorasyon projeleri başlattı; bu projeler arasında 40 çarşıdan 13'ünün yeniden açılması ve yüzlerce dükkanın sahiplerine iade edilmesi yer alıyor. Bu çalışmalarda orijinal taşlar ve yetenekli el işçiliği kullanılıyor.

Mimar Fatima Hulendi Şarku’l Avsat'a verdiği demeçte, Halep'in tarihi çarşısının estetiği ve benzersizliği hakkında coşku ve gururla konuşuyor ve "El-Sakatiyye 1" çarşısrının, Bab Antakya'dan Suk el-Zerb'e uzanan düz bir hat üzerinde yer alması nedeniyle Halep'teki eski çarşılar için hayati bir damar olduğunu belirtiyor.