G7 ülkelerinin Rusya kararı sonrası altın ve petrol fiyatlarında son durum!

Arşiv - AFP
Arşiv - AFP
TT

G7 ülkelerinin Rusya kararı sonrası altın ve petrol fiyatlarında son durum!

Arşiv - AFP
Arşiv - AFP

Brent petrolün varili uluslararası piyasalarda 109,07 dolardan işlem görüyor.
Cuma günü 109,94 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, günü 109,10 dolar seviyesinde tamamladı. Brent petrolün varil fiyatı bugün saat 09.55 itibarıyla kapanışa göre yüzde 0,02 azalışla 109,07 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 107,45 dolardan alıcı buldu.
Dünyanın en büyük 7 ekonomisini bir araya getiren G7 Liderler Zirvesi kapsamında Rusya'nın petrol ve gaz ihracatının kısıtlanmasına yönelik atılabilecek muhtemel adımlara ilişkin beklentiler, petrol fiyatları üzerinde etkili oluyor. G7 üyeleri, mevcut "enerji krizinden" çıkılması konusunda daha fazla petrol arzının küresel pazara ulaşmasına izin verilmesini istiyor ve Rus petrolüne tavan fiyat uygulanması ve Moskova'nın gelirlerinin kısılması yönelik tedbirleri değerlendiriyor.
Söz konusu beklentiler ise piyasalarda daha fazla arz daralması yaşanacağı endişelerine yol açıyor ve fiyatların yukarı yönlü hareketini destekliyor. Uzmanlar, tavan fiyat uygulamasının uygulanabilirliğine şüpheyle yaklaşıyor ve Rusya'nın bu adım karşısında G7 ekonomilerine petrol ve rafine ürün ihracatını yasaklaması ihtimalinin gündeme gelebileceğini belirtiyor.
Zirvede liderlerin İran nükleer anlaşması konusunda yürütülen müzakereleri ele alması bekleniyor. Piyasalarda, İran'ın yeniden petrol ihracatına başlayacağı beklentileri güçleniyor.
İran Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan, Viyana nükleer müzakereleri kapsamında geçen hafta Tahran'a gelen Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell ile gerçekleştirdiği toplantının ardından, gelecek günlerde müzakerelere yeniden başlamaya hazır olduklarını açıklamıştı.
Öte yandan, piyasalar küresel arz daralmasının yaşandığı bir dönemde, Suudi Arabistan'ın başı çektiği Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC dışı bazı üretici ülkelerden oluşan OPEC+ grubunun perşembe günü gerçekleştireceği toplantıya odaklandı. OPEC+ grubunun ağustosta da hızlandırılmış üretim artışı kararına bağlı kalması bekleniyor. OPEC+ grubu son toplantısında daha önce planlananın aksine günlük 432 bin varil yerine temmuz ve ağustosta 648 bin varillik üretim artışına gitme kararı almıştı.
Brent petrolde teknik olarak 109,29 ile 109,55 dolar aralığının direnç, 108,73 ile 108,43 dolar aralığının ise destek bölgesi olarak izlenebileceği ifade ediliyor.

Altın fiyatları
Altının gram fiyatı, haftaya düşüşle başlamasının ardından 986,4 lira seviyesinde işlem görüyor.
Cuma günü Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun (BDDK) kredi kullanımına ilişkin kararı sonrası düşüşe geçen dolar kuruna paralel değer kaybeden altının gram fiyatı, günü yüzde 2,5 azalışla 991,3 liradan tamamladı.
Altının gram fiyatı, yeni haftaya da düşüşle başlamasının ardından saat 10.50 itibarıyla önceki kapanışının 0,6 altında 986,4 liradan işlem görüyor. Aynı dakikalarda çeyrek altın 1.615 lira, Cumhuriyet altını da 6.600 liradan satılıyor.
Altının ons fiyatı, su dakikalarda önceki kapanışın yüzde 0,5 üzerinde 1.836,1 dolardan işlem görüyor.
Analistler, resesyon endişelerinin merkez bankalarının sıkılaştırıcı politikalarını yumuşatabileceği beklentisi ve ABD Başkanı Joe Biden'ın Rusya'dan altın ithalatını yasaklayacağını duyurmasının, altının ons fiyatını desteklediğini söyledi.
Yurt içinde ise dolar/TL'deki düşüşün altının gram fiyatında aşağı yönlü hareketi beraberinde getirdiğini aktaran analistler, bu hafta açıklanacak yoğun veri gündemi ve merkez bankası yetkililerinin sözle yönlendirmelerinin emtia fiyatlarının seyrinde etkili olabileceğini kaydetti.
Analistler, bugünün veri gündeminde ABD'de dayanıklı mal siparişleri, bekleyen konut satışları ve Dallas Fed imalat sanayi endeksi verilerinin öne çıktığına işaret ederek, teknik açıdan altının ons fiyatında 1.810 doların destek, 1.870 doların direnç konumunda bulunduğunu bildirdi.



AB: Babu’l Mendeb’teki durumun etkisini limanlarda, fabrikalarda ve mağazalarda hissediyoruz

(foto altı) Avrupa Birliği’nin (AB) Suudi Arabistan Büyükelçisi Christophe Farnaud, röportaj sırasında yakında bir KİK-AB bakanlar toplantısı düzenleneceğini açıkladı. (Fotoğraf: Turki el-Ukayli)
(foto altı) Avrupa Birliği’nin (AB) Suudi Arabistan Büyükelçisi Christophe Farnaud, röportaj sırasında yakında bir KİK-AB bakanlar toplantısı düzenleneceğini açıkladı. (Fotoğraf: Turki el-Ukayli)
TT

AB: Babu’l Mendeb’teki durumun etkisini limanlarda, fabrikalarda ve mağazalarda hissediyoruz

(foto altı) Avrupa Birliği’nin (AB) Suudi Arabistan Büyükelçisi Christophe Farnaud, röportaj sırasında yakında bir KİK-AB bakanlar toplantısı düzenleneceğini açıkladı. (Fotoğraf: Turki el-Ukayli)
(foto altı) Avrupa Birliği’nin (AB) Suudi Arabistan Büyükelçisi Christophe Farnaud, röportaj sırasında yakında bir KİK-AB bakanlar toplantısı düzenleneceğini açıkladı. (Fotoğraf: Turki el-Ukayli)

Avrupa Birliği’nin (AB) Suudi Arabistan Büyükelçisi Christophe Farnaud, Körfez İşbirliği Konseyi (KİK)-AB zirvesinin tarihinin henüz belirlenmediğini belirterek, zirvenin ertelenmesinin hedeften vazgeçildiği anlamına gelmediğini söyledi. Farnaud, mevcut dönemde AB ile KİK ülkeleri arasındaki ortaklığın yeniden canlandığını ve ilerleme kaydettiğini ifade etti.

Farnaud, Şarku’l Avsat’a verdiği röportajda, KİK ülkeleri ile AB arasındaki ortaklığın, Ekim 2024’te düzenlenen ilk KİK-AB zirvesinde açıkça görüldüğü üzere güçlü bir ivme kazandığını belirtti. Farnaud, “İkinci zirve, birlikte ilerlememiz ve daha fazla mesafe katetmemiz için bize bir fırsat sunacak” dedi. İki bölge arasındaki bağlantıların önemine de dikkat çeken Farnaud, enerji, veri ve ulaşım alanlarının yanı sıra güvenlik ve iki bölge halkları arasındaki iletişimin güçlendirilmesinin de öncelikli konular arasında yer aldığını kaydetti.

sedrfgtyh
Brüksel’de düzenlenen ilk KİK-AB Zirvesi’ne katılan liderlerin hatıra fotoğrafı (AFP)

Farnaud, zirvenin tarihinin henüz belirlenmediğini açıkladı. Bu açıklama, KİK Genel Sekreteri tarafından yapılan ve zirvenin tarihinin yeniden düzenlenerek Körfez ve Avrupa taraflarının daha sonra mutabık kalacağı başka bir tarihe ertelendiğinin duyurulduğu geçen ekim ayı ortasındaki açıklamanın ardından geldi. Farnaud, sözlerini şöyle sürdürdü: “Koşullar zorlaştığında dostlarınıza ve ortaklarınıza daha fazla ihtiyaç duyarsınız. Birlikte çalışarak bu koşulların üstesinden daha kolay gelebilir ve bu süreçten hep birlikte daha güçlü çıkabiliriz.”

KİK-AB bakanlar toplantısı yakında gerçekleşecek

Farnaud, “Suudi dostlarımızla yürüttüğümüz görüşmeler ve aldığımız öneriler doğrultusunda bir tarih belirlendiğinde zirvenin düzenlenmesi için ilerleyeceğiz… Şimdiye kadar gerçekleştirdiğimiz çalışmalar temelinde, bu ortaklıkta bir adım daha ilerlememize yardımcı olacak somut sonuçlar elde etmeyi hedefleyeceğiz” ifadelerini kullandı. Ertelemenin yalnızca tarihi değiştirdiğini, izlenen yönü değiştirmediğini belirten Farnaud, hazırlıkların geçen süre boyunca devam ettiğini ve yakın zamanda AB ile KİK arasında düzenlenecek bakanlar toplantısı için de hazırlık yapıldığını kaydetti.

Farnaud, ikinci zirvenin olumlu ivmeyi sürdürerek iletişim, enerji, dijitalleşme, ulaşım, tedarik zincirleri ve koridorlar gibi alanlarda daha fazla somut sonuç elde edilmesine katkı sağlayacağını söyledi. Ayrıca öğrenciler ve gençler arasındaki değişim programlarının artırılacağını belirten Farnaud, güvenlik ve savunma konularının da iki tarafın gündeminde giderek daha fazla önem kazandığını ifade etti.

“Mevcut kriz, AB’nin kararlılığını daha da artırdı” diyen Farnaud, Suudi Arabistan ve Körfez’deki ortaklarının saldırılara maruz kalmasının ardından Avrupa’nın bu saldırıları açıkça kınadığını ve en üst düzeyde temaslarda bulunduğunu belirtti. Farnaud, “Ortaklıklar zor zamanlarda sınanır. Bizim ortaklıklarımız bu sınavı başarıyla geçti” dedi.

Suudi Arabistan ile stratejik ortaklık

Suudi Arabistan ile AB arasındaki stratejik ortaklık anlaşmasına ilişkin olarak Farnaud, bu konuda Suudi tarafıyla temasların sürdüğünü ve ortaklığı güçlendirme kararının iki tarafça yıllar önce alındığını vurguladı. AB’nin son kriz sırasında Körfez ülkelerine güçlü destek ve dayanışma sergilemesinin, söz konusu ortaklığın güçlendirilmesini daha da önemli hale getirdiğini belirten Farnaud, “Açık bir hedefimiz var. KİK’in tüm üyeleriyle yürütmek istediğimiz görüşmelerde olduğu gibi Suudi Arabistan ile de bir stratejik ortaklık anlaşması imzalamayı hedefliyoruz” dedi.

AB’nin şu anda Körfez’deki bazı ortaklarıyla müzakerelerini sürdürdüğünü belirten Farnaud, AB’nin Suudi Arabistan ile ilişkileri ilerletme konusunda kararlı olduğunu vurguladı. Son aylarda AB Konseyi Başkanı, AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi, AB’nin Körfez Özel Temsilcisi ve Avrupa Parlamentosundan bir heyetin Suudi Arabistan’ı ziyaret ettiğine dikkat çeken Farnaud, bu ziyaretlerin ‘Avrupa’nın Suudi Arabistan’ı güvenilir bir ortak olarak gördüğüne ve zor zamanlarda yanında durduğuna dair açık bir mesaj’ olduğunu söyledi.

Farnaud, bu denli önemli bir ortaklığın kendisine denk bir çerçeveyi hak ettiğini vurguladı. Tamamlandığında stratejik ortaklık anlaşmasının siyasi diyaloğun yanı sıra güvenlik ve savunma konularını da kapsayacağını belirten Farnaud, anlaşmanın ticaret, yatırım, enerji, inovasyon, bağlantısallık ve halklar arasındaki ilişkiler alanlarında iş birliğinin önünü açacağını ifade etti. Anlaşmanın, küresel belirsizliğin hâkim olduğu bir dönemde dayanıklılığı artırabileceğini, istikrarı ve refahı güçlendirebileceğini kaydetti.

Farnaud, anlaşmanın Suudi Arabistan’ın bölgesel rolünü ve Körfez’in Avrupa’nın güvenliği ve refahı açısından taşıdığı önemi de yansıtacağını, ayrıca her iki tarafın halklarına somut faydalar sağlayacağını belirterek müzakerelerin yakın zamanda başlatılmasını umduğunu dile getirdi.

Çokuluslu Deniz Savunma Koalisyonu’na bir irtibat subayı

Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik saldırıları ve güvenlik iş birliği konusunda ise Farnaud, AB’nin ‘pratik desteğe’ odaklandığını belirtti. AB liderlerinin, Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik saldırılarını en başından itibaren açıkça kınadıklarını ve Riyad ile tam dayanışma içinde olduklarını ifade eden Farnaud, Avrupa’nın son dönemde İran ve Husilerin Bahreyn ile Suudi Arabistan’a yönelik saldırılarını da kınadığını hatırlattı. Söz konusu saldırıları ‘kabul edilemez ve savaşın yeniden alevlenmesi riskini artıran’ eylemler olarak nitelendirdi.

Güvenlik iş birliğinin Avrupa için öncelik taşıdığını vurgulayan Farnaud, Kızıldeniz’in AB açısından uzak bir mesele olmadığını, AB’nin ticaretinin beşte birinin bu güzergâhtan geçtiğini belirtti. Farnaud, “Babu’l Mendeb Boğazı’nda yaşananları Avrupa limanlarında, fabrikalarında ve mağazalarında hissediyoruz” ifadesini kullandı.

cdfvgt
Avrupa Birliği (AB), Suudi Arabistan liderliğindeki Çokuluslu Deniz Savunma Koalisyonu’na bir irtibat subayı gönderecek. (SPA)

Farnaud, AB’nin Aspides Operasyonu’nu başlatmasının nedenlerinden birinin de bu olduğunu belirterek, Kızıldeniz ve Babu’l Mendeb Boğazı üzerindeki baskının artmasıyla operasyonun rolünün her zamankinden daha önemli hale geldiğini ifade etti.

Farnaud, Suudi Arabistan liderliğindeki çok uluslu savunma amaçlı deniz koalisyonuyla yakın temas halinde olduklarını açıkladı. Bu kapsamda, koordinasyonu geliştirmek, bilgi paylaşımını artırmak ve mükerrer çalışmaları önlemek amacıyla AB’den bir irtibat subayının koalisyonun Cidde’deki ana karargâhında görevlendirilmesi için çalışmalar yürütüldüğünü belirtti.

Farnaud ayrıca, çok sayıda AB ülkesinin Suudi Arabistan’ın savunma kapasitesinin güçlendirilmesine katkı sunmayı teklif ettiğini kaydetti.

‘Husiler tek başlarına hareket etmiyor’

Yemen konusunda ise Farnaud, öncelikle Yemen hükümetine ve Yemen halkına tam destek verdiklerini vurguladı. AB’nin 2026 yılında yaklaşık 92 milyon dolar (85 milyon euro) tutarında insani yardım sağladığını belirten Farnaud, yeni yardımların da seferber edilmeye çalışıldığını söyledi. Geçtiğimiz ekim ayında AB’nin, Yemen öncülüğünde yürütülecek bir toparlanma sürecini desteklemek amacıyla Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) ile yaklaşık 9,7 milyon dolar (9 milyon euro) değerinde bir anlaşma imzaladığını hatırlatan Farnaud, 2015’ten bu yana Yemen’deki insani ve kalkınma yardımları, krizlere müdahale ve barışın inşası çalışmaları için yaklaşık 2,16 milyar dolar (2 milyar euro) kaynak sağlandığını kaydetti.

xdvfgth
Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi, Nisan 2026’da Krallığı ziyaret eden AB Konseyi Başkanı’nı kabul etti. (SPA)

Farnaud, “Husiler tek başlarına hareket etmiyor” diyerek, İran’ın sağladığı mali, askerî ve teknik desteğin Husilerin kapasitelerini güçlendirdiğini ve bölgedeki istikrarı bozduğunu ifade etti. AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas’ın da İran’a bu desteği durdurma çağrısında bulunduğunu belirtti.

İran’a karşı ek yaptırım hazırlığı

Farnaud, Kallas’ın İran’ın oluşturduğu tehdidin büyük ölçüde Avrupa’ya da uzandığını belirten açıklamalarını hatırlattı. AB’nin kısa süre önce İran Devrim Muhafızları Ordusu’nu (DMO) terör örgütü olarak sınıflandırdığını, İran’ın nükleer programı, ağır insan hakları ihlalleri ve deniz ulaşımının serbestisine yönelik kısıtlamalarla bağlantılı kapsamlı yaptırımlar uyguladığını kaydeden Farnaud, yeni yaptırımlar üzerinde de çalışıldığını açıkladı.

AB’nin, hedefli silah ambargosu da dahil olmak üzere Husilere yönelik BM yaptırımlarını uyguladığını belirten Farnaud, AB’nin Yemen Sahil Güvenlik Teşkilatı’na destek verdiğini ve silah kaçakçılığıyla mücadele etmek amacıyla Cibuti gibi bölgesel ortaklarla çalıştığını ifade etti. Farnaud ayrıca AB’nin, 2018’den bu yana Hudeyde’ye giden gemilerin denetlenmesine yönelik BM operasyonlarına yaklaşık 10 milyon euro katkıda bulunduğunu söyledi.

Ukrayna’da adil ve kalıcı barış

Rusya-Ukrayna savaşıyla ilgili olarak Farnaud, “Avrupa'dan daha fazla barış isteyen hiçbir taraf yok. Çünkü bu savaş bizim kıtamızda yaşanıyor” dedi. Ancak barışın ‘adil ve kalıcı’ olması gerektiğini vurgulayan Farnaud, bunun Ukrayna’nın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesi, sınırların güç kullanılarak değiştirilmemesi ve savaşın tekrarlanmasını önleyecek güvenilir güvenlik garantilerinin sağlanması anlamına geldiğini belirtti. Farnaud, AB’nin Ukrayna ile Rusya arasında ateşkes sağlanmasını temel bir adım olarak gördüğünü kaydetti.

Ukrayna’nın tam ve koşulsuz ateşkesi kabul ettiğini, buna karşılık Rusya’nın sivilleri ve kritik altyapıyı hedef alan saldırılar da dahil olmak üzere askerî operasyonlarını sürdürdüğünü belirten Farnaud, Moskova’nın ‘barışa ulaşma konusunda çok az bağlılık gösterdiğini’ ifade etti.

AB’nin Rusya üzerindeki baskıyı artırdığını dile getiren Farnaud, AB dışişleri bakanlarının kısa süre önce Rus rafinerilerini, bankalarını, e-ticaret şirketlerini ve Rusya’nın gölge filosuna destek veren şirketleri hedef alan 140 yeni yaptırım listesini onayladığını aktardı. Farnaud, AB’nin 22’nci yaptırım paketini ‘önümüzdeki günlerde’ sunmaya hazırlandığını bildirdi.

Suudi Arabistan’ın rolüne ilişkin değerlendirmesinde ise Farnaud, “Suudi Arabistan’ın diyaloğun kolaylaştırılması, esir takası ve Ukraynalı çocukların geri getirilmesi konusunda üstlendiği rolü takdir ediyorum” dedi. Bu çabalara büyük değer verdiklerini belirten Farnaud, ‘adil ve kalıcı bir barış’ için Suudi Arabistan ve Körfez ülkelerindeki ortaklarıyla yakın iş birliğini sürdüreceklerini ifade etti. Farnaud, ortak hedefin, Ukrayna’nın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne, uluslararası hukuka saygı gösteren ve uzun vadeli güvenliği güvence altına alan bir barış olduğunu vurguladı.

Serbest ticaret

Farnaud, KİK ülkeleri ile AB arasında serbest ticaret konusunda bir dizi görüşme yürütüldüğünü doğrulayarak, AB’nin giderek gelişen stratejik ilişkilere dayanarak tüm Körfez ülkeleriyle ticari ilişkilerde ilerleme kaydedilmesi konusunda güçlü bir potansiyel gördüğünü belirtti. AB ile KİK arasında imzalanacak bir serbest ticaret anlaşmasının her iki tarafta da ticaret, yatırım ve ekonomik çeşitlendirme alanlarında yeni fırsatlar yaratabileceğini ifade eden Farnaud, “Güçlü ve kalıcı bir yapı oluşturmak istiyoruz. Bu nedenle iki taraf, ilerlemek için en uygun yolları belirlemek üzere temaslarını sürdürüyor” dedi.

Farnaud, Körfez ve Avrupa tarafları için dengeli ve karşılıklı fayda sağlayacak şekilde ticari ilişkilerin derinleştirilmesi amacıyla AB’nin çalışmaya hazır olduğunu da vurguladı.

Schengen muafiyeti

Suudi Arabistan ve KİK ülkeleri vatandaşlarının Schengen vizesinden muaf tutulmasına ilişkin olarak Farnaud, ikili ilişkilerin önemli ölçüde geliştiğini ve AB’nin bu gelişmenin iş insanlarının, öğrencilerin ve ailelerin seyahatlerini kolaylaştırmasına da yansımasını istediğini belirterek, “KİK ülkelerindeki dostlarımız için bu konunun ne kadar önemli olduğunu anlıyoruz” dedi.

Bu konudaki çalışmaların bir süre önce başladığını açıklayan Farnaud, AB üyesi ülkelerin Suudi Arabistan, Bahreyn, Kuveyt, Umman ve Katar vatandaşlarına vizesiz seyahat imkânı sağlanmasına yönelik diyaloğun başlatılmasını memnuniyetle karşıladığını bildirdi. Bunun AB açısından ‘açık bir siyasi yönelim’ oluşturduğunu belirten Farnaud, KİK’in 19 Ekim’de vize muafiyeti sürecini onaylamasının ardından AB’nin şu anda sonraki adımlar üzerinde çalıştığını kaydetti.

Gazze ve iki devletli çözüm

Filistin meselesi ve Gazze konusunda ise Farnaud, AB’nin ‘tam teyakkuz hâlini koruduğunu’ belirterek, iki devletli çözümün ‘Filistinlilerin kendi kaderini tayin hakkını, İsrail’in kalıcı güvenliğini ve bölgesel barışı sağlayabilecek tek uygulanabilir yol’ olmaya devam ettiğini vurguladı.

Suudi Arabistan, AB ve Norveç’in öncülük ettiği uluslararası ittifakın da bu hususu vurguladığına işaret eden Farnaud, AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi’nin Gazze’deki insani krize ilişkin derin endişelerini açıkça dile getirdiğini kaydetti.

AB’nin, BM Güvenlik Konseyi’nin 2803 sayılı kararının hükümlerinin eksiksiz uygulanması çağrısında bulunduğunu belirten Farnaud, bunlar arasında Hamas ve devlet dışı diğer silahlı grupların silahlarının kalıcı olarak bırakılması, İsrail güçlerinin Gazze’den tamamen çekilmesi ve bölgede sivil yönetime geçilmesinin yer aldığını ifade etti. Farnaud, AB’nin ‘Hamas’ın Gazze Şeridi’nin gelecekteki yönetiminde herhangi bir rol üstlenmemesi gerektiğini’ açıkça ortaya koyduğunu da vurguladı.

‘Taahhütlerle sahadaki gerçekler arasındaki uçurumun hâlâ büyük olduğunu’ belirten Farnaud, Gazze’de acil insani ihtiyaçların bulunduğuna, Batı Şeria’daki şiddet ve yerleşim yeri genişletme faaliyetlerinin ise Filistin devletinin kurulmasına yönelik umutları zayıflattığına dikkat çekti.

4 farklı alan

Farnaud, AB’nin dört farklı alanda çalışma yürüttüğünü açıkladı. İlk alanın güvenlik olduğunu belirten Farnaud, bu kapsamda AB’nin Refah Sınır Kapısı’ndaki Sınır Yardım Misyonu’na, Filistin Sivil Polis Teşkilatı ve hukukun üstünlüğüne destek misyonuna, Filistin yönetiminin reformlarına yönelik siyasi ve mali desteğe ve erken toparlanma çalışmalarına odaklandığını ifade etti. Erken toparlanma kapsamında 15 ortakla iş birliği içinde yürütülen Gazze Ekibi girişimi aracılığıyla 900 milyon euro kaynak sağlandığını belirten Farnaud, insani yardımların da sürdüğünü ve 2026 yılı boyunca 217 milyon euro destek sunma taahhüdünde bulunduklarını kaydetti.

Farnaud, “Gazze’deki ailelerin evlere, okullara ve hastanelere ihtiyacı var” diyerek, AB’nin hedefinin ‘İsraillilerin ve Filistinlilerin barış, güvenlik ve onur içinde yan yana yaşayabilecekleri bir gelecek oluşturmak’ olduğunu söyledi.


Altın fiyatlarındaki düşüş yatırımcıların kafasını karıştırdı... Peki, güvenli liman olma özelliğini mi kaybediyor?

İstanbul Kapalıçarşı’daki altın mağazalarından birinde altın bilezikleri sergileyen bir kuyumcu. (AFP)
İstanbul Kapalıçarşı’daki altın mağazalarından birinde altın bilezikleri sergileyen bir kuyumcu. (AFP)
TT

Altın fiyatlarındaki düşüş yatırımcıların kafasını karıştırdı... Peki, güvenli liman olma özelliğini mi kaybediyor?

İstanbul Kapalıçarşı’daki altın mağazalarından birinde altın bilezikleri sergileyen bir kuyumcu. (AFP)
İstanbul Kapalıçarşı’daki altın mağazalarından birinde altın bilezikleri sergileyen bir kuyumcu. (AFP)

Altın, piyasaların gerilediği, ekonomik ve jeopolitik kaygıların arttığı dönemlerde yatırımcıların kendisinden beklediği geleneksel rolü artık yerine getiremiyor. Yatırım portföylerine koruma sağlamak yerine, teknoloji hisselerindeki düşüşle eş zamanlı olarak satış baskısına maruz kalan varlıklar arasına katılan sarı metal, güvenli liman ve risk çeşitlendirme aracı olarak geleneksel konumunu sorgulatıyor.

Altın, ocak ayında ons başına 5 bin 595 dolarla tarihi zirvesini görmesinin ardından değerinin yaklaşık üçte birini kaybetti. Dün ons başına 3 bin 742 dolara kadar gerileyen altın, Eylül 2025'ten beri en düşük seviyesini gördü. Şarku’l Avsatın Financial Times gazetesinden (FT) aktardığına göre sarı metal, ABD hisse senedi endekslerinin ekim ayı başında zirveye ulaşmasından bu yana yaklaşık yüzde 10 değer kaybetti. Son haftalarda özellikle teknoloji hisseleri yoğun satış baskısıyla karşı karşıya kaldı.

Bu hareketler dikkat çekici bir çelişkiyi ortaya koyuyor. Zira altın, yatırımcıları normal şartlarda daha güvenli varlıklara yönelten gelişmelerden, yani hisse senedi piyasalarındaki dalgalanmalardan, enflasyon kaygılarından ve kamu borçlarındaki artıştan beklenen desteği göremedi.

Ninety One şirketinin portföy yöneticisi George Cheveley, altının şu anda risklere karşı korunma aracı olmaktan ziyade yüksek riskli bir varlık gibi hareket ettiğini belirtti. Bu durum, küresel koşulların kötüleştiği dönemlerde altının geleneksel performansına ilişkin beklentilerle çelişiyor.

Sarı metal, son yıllarda olağanüstü bir yükseliş kaydetmişti. Ons başına yaklaşık 2 bin dolar seviyesinde bulunduğu 2024 yılının başından, geçtiğimiz ocak ayında ulaştığı tarihi zirveye kadar güçlü bir değer kazancı elde etti. Bu yükseliş başlangıçta merkez bankalarının alımlarıyla desteklenirken, daha sonra borsada işlem gören fonlar (ETF) aracılığıyla piyasaya giren spekülatif yatırımcıların da etkisiyle hız kazandı.

Ancak son düşüş dalgası, bu yükselişin sürdürülebilirliğine ilişkin soru işaretlerini artırdı. Peel Hunt analistleri, altının bu hafta yeni dip seviyeye gerilemesinin belirgin bir tetikleyiciye dayanmadığını değerlendirdi. Özellikle petrol fiyatlarındaki düşüşün ve tahvil getirilerindeki gerilemenin normal şartlarda altını desteklemesi gerektiğine dikkat çektiler. Financial Times'ın aktardığına göre analistler, bu gelişmelere rağmen altındaki düşüşün sürdüğünü belirtti.

Analistler, ons başına 3 bin 800 dolar seviyesinin altına inilmesinin satış dalgasının sert bir aşamaya ulaştığını gösterebileceğini ifade etti. Bazı yatırımcıların yıl sonu yaklaşırken pozisyonlarını kapatıp piyasadan uzaklaşma eğiliminin de bu düşüşte etkili olabileceğini kaydettiler.

Faiz ve likidite baskısı

Altındaki zayıflığın nedenleri yalnızca kâr satışları veya yatırımcıların risk iştahındaki değişimle sınırlı değil. Makroekonomik koşullardaki dönüşüm, özellikle enflasyonun yeniden yükselmesi ve faiz beklentilerinin değişmesi de altın üzerinde baskı oluşturuyor.

Şubat ayında İran'a karşı savaşın başlamasından bu yana enerji piyasalarındaki aksaklıklar ve artan enerji maliyetleri enflasyonist baskıları artırdı. Bu durum, piyasaların faiz beklentilerini yeniden değerlendirmesine ve büyük ekonomilerin yeni bir faiz artırımı dönemine girebileceği yönündeki beklentilerin güçlenmesine yol açtı.

Bu gelişme, yatırımcısına herhangi bir faiz veya getiri sağlamayan altın açısından önemli bir engel oluşturuyor. Faiz oranları ve ABD Hazine tahvillerinin getirileri yükseldiğinde, tahviller ve gelir sağlayan diğer varlıklar daha cazip hale geliyor. Doların değer kazanması da dolar üzerinden fiyatlanan altın üzerinde ilave baskı yaratıyor.

Yatırımcıların devlet para birimlerinin değer kaybına karşı korunmak amacıyla fiziki varlıklara, özellikle altına yöneldiği “para birimlerinin değer kaybı işlemi” (Debasement Trade) olarak bilinen stratejiye yönelik beklentiler de zayıfladı. Bu strateji, özellikle kamu borçlarının ve enflasyon risklerinin yükseldiği dönemlerde doların satın alma gücündeki aşınmaya karşı önlen almayı amaçlıyor.

Dünya Altın Konseyi Piyasa Stratejisti John Reade, bu yıl fiyatlardaki zayıflığın büyük ölçüde yükseliş döneminde kaldıraçlı işlemlerle piyasaya giren Batılı yatırımcı ve spekülatörlerin pozisyonlarını kapatmasından kaynaklandığını söyledi. Ekonomik koşullar değişince bu yatırımcıların hızla piyasadan çıktığını belirtti.

Büyük ekonomilerde enflasyonun yüksek seviyelerde seyretmesine rağmen İran savaşının etkileri, enerji fiyatlarındaki artış ve faiz beklentileri, daha önce altını destekleyen faktörlerin önüne geçti. Reade, para birimlerinin değer kaybına ve dolara bağımlılığın azalmasına yönelik beklentilerin ortadan kalkmadığını, ancak savaşın enflasyon ve para politikası üzerindeki etkileri nedeniyle şimdilik geri planda kaldığını ifade etti.

Avustralya'nın Sidney kentindeki ABC rafinerisinde kalıplardan çıkarılan altın külçeleri (AFP)
Avustralya'nın Sidney kentindeki ABC rafinerisinde kalıplardan çıkarılan altın külçeleri (AFP)

Yatırım talebinde yavaşlama

Dünya Altın Konseyi verileri, sarı metale yönelik talepte farklı eğilimlerin ortaya çıktığını gösteriyor. Bireysel yatırımcıların külçe ve altın sikkelere ilgisi azalırken, altın destekli yatırım fonlarına para girişleri yeniden başladı. Merkez bankalarının alımları da devam etti.

Konsey, külçe ve altın sikke alımlarındaki yavaşlama nedeniyle 2026 yılı küresel yatırım amaçlı altın talebi artışına ilişkin beklentisini 400 tondan 200 tona indirdi.

Üçüncü çeyrekte bu ürünlere yönelik küresel talep, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 19 azalarak 268 tona geriledi. Yatırımcılar, altının ocak ayında tarihi zirvesini görmesinin ardından yaşanan sert düzeltme sonrasında fiyatların yönünün netleşmesini bekleyerek alım yapmaktan kaçındı.

Buna karşılık, altın destekli borsa yatırım fonları (ETF) yeniden ivme kazandı. Bu fonlara üçüncü çeyrekte 211 tonluk net giriş gerçekleşti ve böylece önceki çeyrekteki para çıkışı tersine döndü. Bu gelişmede yatırımcıların kamu maliyesinin sürdürülebilirliğine ve yükselen enflasyona ilişkin kaygıları etkili oldu.

Merkez bankalarının altın alımları da hızlanarak üçüncü çeyrekte 321 tona ulaştı. Böylece yılbaşından beri toplam alımlar 675 tona yükseldi. Bu rakam, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 6 artış anlamına geliyor ve fiyatlardaki sert dalgalanmalara rağmen resmî talebin sürdüğünü gösteriyor.

Öte yandan, küresel altın takı talebi üçüncü çeyrekte yıllık bazda yüzde 17 azalarak 313 tona geriledi. Bu, Dünya Altın Konseyi'nin veri serisinde söz konusu çeyrek için kaydedilen en düşük seviye oldu. Fiyatların yükselmesi ve hane halkının yaşam maliyetleri üzerindeki baskının devam etmesi, takı talebindeki düşüşte etkili oldu.

Bu veriler, altın piyasasında alım motivasyonlarının birbirinden ayrıştığını ortaya koyuyor. Bireysel yatırımcılar fiyat dalgalanmaları karşısında daha temkinli davranırken, merkez bankaları rezervlerini güçlendirmeyi sürdürüyor ve yatırım fonlarına yeniden para girişi yaşanıyor.

Petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon kaygılarını artırması ve Ortadoğu'daki savaşın etkisiyle faizlerin yükselebileceği beklentisi de yatırımcısına getiri sağlamayan altın üzerindeki baskıyı artırdı.

Altın, likidite kaynağına dönüştü

Sarı metal üzerindeki baskıyı artıran faktörlerden biri de bazı yatırımcıların hisse senedi piyasalarındaki zararlarını veya yükümlülüklerini karşılamak için altın varlıklarını nakde çevirmek zorunda kalması oldu. Bu durum özellikle yapay zekâ bağlantılı teknoloji hisselerinde dalgalanmaların artması ve borsalarda düzeltme yaşanmasıyla belirginleşti.

Standard Chartered Bank Küresel Emtia Araştırmaları Başkanı Suki Cooper, altının şu anda iki farklı işlev gördüğünü belirtiyor. Bunlardan ilki, yatırımcılara likidite sağlamak. Teknoloji hisselerindeki dalgalanmalar ve borsalardaki düzeltmeler sırasında bu işlev daha belirgin hale geldi. İkincisi ise reel ve nominal tahvil getirilerindeki değişimlere tepki vermesi. Bu getiriler, kısa vadede altın tutmanın maliyetini artırdı.

Bu durum, yatırımcıların karşı karşıya olduğu çelişkinin bir bölümünü açıklıyor. Piyasalarda çalkantı yaşandığında yatırımcıların yöneldiği varlık olması beklenen altın, artık nakit elde etmek veya diğer yatırım pozisyonlarındaki zararları karşılamak amacıyla sattıkları varlıklardan biri haline geldi.

Ayrıca altın ile faiz beklentileri arasındaki geleneksel ilişki de fiyat hareketlerini açıklamakta yetersiz kalıyor. Faiz beklentilerinin gerilediği dönemlerde bile altın zayıf performans göstermeye devam etti. Bu durum yatırımcıların piyasa yönünü değerlendirmesini zorlaştırdı.

BMO Bankası Yönetici Direktörü ve Emtia Analisti Helen Amos, bazı fon yöneticilerinin altının hisse senedi portföylerini çeşitlendirme kapasitesini sorgulamaya başladığını söyledi. Amos, altının hareketlerinin yüksek riskli varlıklarla giderek daha fazla paralellik göstermesinin ve son 12 ayda yaşanan sert dalgalanmaların bu şüpheleri artırdığını belirtti.

Bir kuyumcu, Bangkok'taki Hua Seng Heng altın mağazasında altın takıları inceliyor (EPA).
Bir kuyumcu, Bangkok'taki Hua Seng Heng altın mağazasında altın takıları inceliyor (EPA).

Uzun vadeli beklentiler ortadan kalkmış değil

Bununla birlikte, mevcut düşüş altının yatırım aracı olarak cazibesinin sona erdiği anlamına gelmiyor. Merkez bankalarının alımlarını sürdürmesi, Çin başta olmak üzere bazı ülkelerin altın rezervlerini artırma isteği ve ABD kamu borcuyla küresel borçluluk düzeyine ilişkin kaygılar, uzun vadede altını destekleyen yapısal faktörler arasında yer alıyor.

Amos, para birimlerinin değer kaybına karşı korunma amaçlı yatırımların şu anda yavaşladığını, ancak kamu borçlarının artmaya devam etmesi halinde yeniden gündeme gelebileceğini düşünüyor.

Cooper da altının uzun vadeli görünümüne ilişkin iyimserliğini koruyor. Ancak yükseliş ivmesinin yeniden kazanılması için altının piyasalarda likidite kaynağı olarak kullanılmasına yol açan mevcut rolünden çıkması gerektiğini belirtiyor.

Cheveley ise toparlanmanın zaman alabileceğini, ancak talebi destekleyen unsurların varlığını koruduğunu ifade ediyor. Jeopolitik gerilimler, ABD kamu maliyesinin durumu, merkez bankalarının alımları ve Çin başta olmak üzere diğer ülkelerin altın rezervlerini artırma isteği bu faktörlerin başında geliyor.

Dolayısıyla altının karşı karşıya olduğu temel sorun yalnızca düşüşün ne zaman sona ereceğini belirlemekten ibaret değil. Asıl mesele, geleneksel yatırım işlevini yeniden kazanabilmesi. Yıllarca enflasyon, borçluluk ve para birimlerine duyulan güvenin azalmasından beslenen altın, geçici olarak bir korunma aracından likidite kaynağına dönüşmesinin ardından yatırım portföylerini yeniden koruyabileceğini kanıtlamak zorunda.


Yapay zekâ çipleri nedir? Teknoloji savaşı cep telefonu ve uygulama fiyatlarını nasıl artırıyor?

Bir araştırmaya göre, yöneticilerin yüzde 67'si güvenlik endişelerine rağmen yapay zekâyı benimsemeleri yönünde baskı hissediyor. (Getty Images)
Bir araştırmaya göre, yöneticilerin yüzde 67'si güvenlik endişelerine rağmen yapay zekâyı benimsemeleri yönünde baskı hissediyor. (Getty Images)
TT

Yapay zekâ çipleri nedir? Teknoloji savaşı cep telefonu ve uygulama fiyatlarını nasıl artırıyor?

Bir araştırmaya göre, yöneticilerin yüzde 67'si güvenlik endişelerine rağmen yapay zekâyı benimsemeleri yönünde baskı hissediyor. (Getty Images)
Bir araştırmaya göre, yöneticilerin yüzde 67'si güvenlik endişelerine rağmen yapay zekâyı benimsemeleri yönünde baskı hissediyor. (Getty Images)

Akıllı bir sohbet uygulamasına soru sorduğumuzda, cep telefonumuzdan anında bir metni çevirmesini veya tek dokunuşla fotoğrafı düzenlemesini istediğimizde, bütün bunlar saniyenin küçük bir diliminde gerçekleşen dijital bir sihir gibi görünüyor. Ancak bu kolaylığın arkasında son derece karmaşık bir sanayi altyapısı bulunuyor. Günümüzde petrolden daha değerli, altından daha stratejik hale gelen bu görünmez motorun adı ise yapay zekâ çipleri.

ABD ile Çin arasında bu teknolojik kaynak üzerindeki rekabetin giderek kızışması, özellikle Washington'ın Çinli şirketlerin yurt dışındaki veri merkezlerinde gelişmiş işlem kapasitesi kiralamasını yasaklayan yeni kararıyla birlikte, teknoloji savaşını günlük hayatımızı doğrudan etkileyen bir meseleye dönüştürdü. Artık bu mücadele, uzak bir siyasi rekabet olmaktan çıkarak sıradan tüketicinin bütçesini ve dijital araçlarının maliyetini tehdit eden bir unsura dönüşüyor.

Yapay zekâ çipleri nedir, sıradan cep telefonu işlemcilerinden nasıl ayrılır?

Rekabetin özünü anlayabilmek için öncelikle bu çiplerin ne olduğunu basitçe açıklamak gerekiyor. Bilgisayar veya cep telefonlarında kullanılan geleneksel işlemci (CPU), son derece zeki ancak karmaşık görevleri belirli bir sırayla, teker teker yerine getiren bir çalışana benzetilebilir.

Buna karşılık gelişmiş grafik işlemcileri (GPU) ve yapay zekâ hızlandırıcıları gibi yapay zekâ çipleri, aynı anda çalışan yüz binlerce küçük beyinden oluşan bir orduyu andırıyor.

Bu özgün mühendislik tasarımı, yapay zekâ çiplerinin milyarlarca veri, metin ve görüntüyü eş zamanlı olarak işlemesine, bunlar arasındaki örüntüleri tespit etmesine ve akıllı sistemleri anlama, çıkarım yapma ve içerik üretme konusunda eğitmesine imkân tanıyor.

thyju
ABD ve Çin bayrakları, yarı iletken çiplerin yer aldığı elektronik devre kartı üzerinde görülüyor. (Reuters)

Yeni nesil tek bir çipin onlarca milyar minyatür transistör barındırdığını belirtmek yeterli. Bu çipler, dünyada yalnızca az sayıda şirketin sahip olduğu son derece hassas lazer teknolojileriyle üretiliyor. Bu durum üretimlerini hem pahalı hem de sınırlı hale getirirken, söz konusu çiplere sahip olmak ekonomik ve askerî güçle eşdeğer görülüyor.

Washington, bulut bilişim üzerinden çiplere neden kısıtlama getiriyor?

ABD, bu çiplerin tasarımında sahip olduğu üstünlüğün kendisine belirleyici bir stratejik avantaj sağladığının farkına vararak yıllar önce Çin'e yönelik ihracat kısıtlamaları getirdi.

Ancak Çin'in büyük teknoloji şirketleri bu engeli aşmanın bir yolunu buldu. Çipleri satın alıp ülkeye getirmek yerine, Singapur ve Malezya gibi komşu Asya ülkelerinde kurulan büyük veri merkezlerinden internet üzerinden uzaktan işlem kapasitesi kiralamaya yöneldi.

Washington'ın son kararı ise bu kapıyı tamamen kapatmayı hedefliyor. Böylece Çinli şirketlerin kendi ülkeleri dışındaki veri merkezlerinde bu çiplerin işlem kapasitesini kiralamasının da önüne geçiliyor.

fgbu7
Hindistan'ın Bengaluru kentinde bir kişi, Anthropic'in yapay zekâ platformu Claude'u gösteren cep telefonunu tutuyor. (AFP)

Bu gelişmeyle teknoloji savaşı, bir ürünün satışını engelleme aşamasından hizmet kiralanmasını yasaklama aşamasına taşındı. Bu dönüşüm, küresel dijital tedarik zincirlerini belirsizliğe sürüklerken Pekin'i de ekonomik baskı araçlarını devreye sokmaya yöneltiyor. Çin'in gündeme getirdiği başlıca seçeneklerden biri, küresel elektronik üretiminde kullanılan nadir toprak elementlerinin ihracatını kısıtlama tehdidi.

Maliyet tüketicinin cebine nasıl yansıyor?

Siyasi hesaplardan bağımsız olarak, her ticari veya teknolojik savaşın nihai faturasını eninde sonunda tüketici ödüyor. Bu rekabetin bireysel bütçelere yansıması üç temel alanda kendisini gösteriyor.

1. Akıllı telefon ve bilgisayar fiyatları artıyor

Yeni nesil cep telefonları artık yalnızca bulut bilişim hizmetlerine dayanmıyor. Akıllı fotoğrafçılık özelliklerini ve kişisel asistanları çalıştırmak için cihazların içine entegre edilmiş küçük yapay zekâ çipleri de kullanılıyor.

Kısıtlamaların sıkılaşması, tedarik zincirlerinin aksaması ve nadir toprak elementlerinin maliyetinin yükselmesiyle Apple, Samsung ve Xiaomi gibi şirketlerin bu çipleri üretme maliyetleri de artıyor. Bu artış, tüketicinin mağazadan satın aldığı cep telefonunun fiyatına doğrudan yansıyor.

2. Ücretsiz ve ucuz uygulamalar dönemi sona erebilir

Son iki yılda DeepSeek ve Qwen gibi Çin merkezli yapay zekâ modelleri, küresel fiyat rekabetinde önemli rol oynadı. Bu modeller, ABD merkezli rakipleriyle karşılaştırılabilir yetenekleri çok daha düşük maliyetlerle sunarak Batılı şirketleri hizmetlerini ücretsiz veya indirimli fiyatlarla kullanıma açmaya zorladı.

Çinli geliştiricilerin işlem kapasitesine erişiminin kısıtlanması ve rekabet güçlerinin zayıflaması halinde, büyük Amerikan teknoloji şirketleri kendilerini pazarda neredeyse rakipsiz bir konumda bulabilir.

dfrgthy
Yapay zekâ uygulamalarını çalıştırmak ve büyük miktarda veriyi işlemek için kullanılan bilgisayar sunucularının bulunduğu veri merkezleri. (Shutterstock)

Bu durum, yapay zekâ uygulamalarına, tasarım programlarına ve iş ile eğitim hayatında giderek vazgeçilmez hale gelen ofis üretkenliği araçlarına yönelik aylık abonelik ücretlerinin artırılmasının önünü açabilir.

3. Günlük hizmetlere yansıyan gizli maliyet

Yapay zekâ çipleri yalnızca sohbet uygulamalarında kullanılmıyor. E-ticaret platformlarındaki öneri sistemlerinden akıllı ulaşım ve uçak bileti rezervasyonu uygulamalarındaki fiyatlandırma algoritmalarına, bankacılık güvenlik sistemlerine kadar pek çok alanda bu teknolojiden yararlanılıyor.

Kısıtlamalar, lisans koşulları ve sıkı denetimler nedeniyle sunucu kiralama ve veri merkezi işletme maliyetlerinin dünya genelinde yükselmesi, dijital şirketleri ek işletme giderlerini karşılamak için yeni yöntemlere yöneltebilir.

Şirketler bu maliyetleri teslimat ücretlerinde, komisyonlarda veya reklam fiyatlarında küçük artışlarla tüketiciye yansıtabilir. Bunun sonucunda dijital hizmetlerdeki maliyet artışı, tüketim mallarının fiyatlarına da dolaylı biçimde yansıyabilir.