Lübnan’da hükümet boşluğu fiyatların dalgalanmasına neden oluyor

Beyrut'ta birkaç gün önce bir fırının önünde oluşan uzun bir kuyruk (EPA)

Lübnan'da tüketici fiyat endeksi Mayıs ayında yeni bir artışla yüzde 211,43 oldu. Geçen Mayıs ayı sonuna kadar yıllık bazda kümülatif artış bin 178’e yükseldi. Geçen yılın aynı ayında bu rakam 378,25 olarak kaydedilmişti.
Rakamlar Merkez Bankası'nın lira kurundaki çöküşü sınırlamaya yönelik sürekli girişimlerinin başarısız olduğuna ve ilgili bakanlıkların ve kamu idarelerinin tüketim sisteminde serbestliği engelleyemediğine işaret ediyor.
Şarku'l Avsat tarafından Lübnan marketlerindeki mağaza müdürleri ve bayilerle yapılan bir saha araştırmasına göre, çoğu gıda maddesi ve emtia için fiyatlandırma tabanı, dolar başına 40 bin pound eşiğine yakın en yüksek nakit alışverişi seviyelerini koruyor.
İşçi ücretlerinde, ulaşım ödeneklerinde ve diğer idari ve lojistik maliyetlerde artışın yanı sıra ağırlıklı olarak ithalat faturaları ve akaryakıt fiyatlarındaki istikrarlı artışlarla bağlantılı olarak ulaşım ve elektrik fiyatlarında özel üreticilerden kaynaklı sürekli artışlar yaşandı.
Öte yandan, ithalatçılar yüksek faturalarını; çoğu emtia ve hammaddede yaşanan küresel enflasyonun etkilerine, talep hacmindeki önemli artışlar nedeniyle ana pazarlarda arzın daralmasına, tedarik zincirlerinde artan zorluklara ve ithalat fiyat sistemlerine ağır maliyetler yükleyen uluslararası taşımacılık, enerji ve petrol fiyatlarındaki artışlara bağlıyor.
Önümüzdeki aydan itibaren mevcut maliyetinin ortalama 3 ila 4 katı artacak olan iletişim ve internet kullanımının azalması bekleniyor.
Ticari kâr oranlarının takibi ve tüketicinin korunması ile ilgili kurum ve departmanlarda düzenleyici otoritelerin başarısızlığı ve beşeri ve teknik yetenek eksikliği arzu edilen tüketici etkisinin ortadan kaldırılmasına katkıda bulunuyor.
Uluslararası kurumlar son raporlarında ulusal para biriminin döviz kuru karşısında ciddi düşüşü ve yaşamın tüm bozulmasından siyasi sınıfı sorumlu tutmakta tereddüt etmediler. Dünya Bankası’na göre siyasi sınıf son zamanlarda enflasyon oranlarının yüzler sınıfına girmesine neden oldu.
Bu krizler, en çok yoksul ve muhtaç aileleri etkileyen toplumsal zorlukları daha da ağırlaştırmış, toplumsal gruplar arasındaki uçurumu ve eşitsizliği artırmıştır. Siyasi eylemsizliğin ışığında, çözülmemiş krizler Lübnan'da ekonomiye ve topluma uzun vadeli zararlar verdi.
Temel kamu hizmetleri çöküyor, işsizlik oranları keskin bir şekilde artıyor ve insan sermayesi ciddi şekilde tükeniyor. Özel sektör, finansal sistemin felç olması nedeniyle ciddi kısıtlamalardan muzdarip. Düşük kurumsal üretkenlik ve gelir yaratma oranları, yaygın işten çıkarmalara ve iflaslara yol açıyor.
Birleşmiş Milletler (BM) Aşırı Yoksullukla Mücadele ve İnsan Hakları Özel Raportörü Olivier De Schutter'in ifade ettiği sonuçlara göre, her 5 kişiden 4'ü yoksulluk içinde ve ailelerin yarısından fazlası, çocuklarının öğün atlamak zorunda kaldığını ve yüz binlerce çocuğun okula gitmediğini bildirdi.
Bu ayın başlarında yayınlanan raporunda Schutter, “Lübnan'daki siyasi ve mali liderlerin yıkıcı eylemleri uluslararası insan hakları hukukunu ihlal ederek ülke nüfusunun çoğunu yoksulluğa sürüklemiştir.”
En son enflasyon verilerine dönecek olursak, Lübnan'da Merkezi İstatistik Dairesi tarafından yayınlanan istatistikler Lübnan'da Mayıs ayı tüketici fiyat endeksinde aylık yüzde 7,85 artış olduğunu ortaya koydu.  Önceki ay ise bu artış yüzde 7,1 olarak seyretmişti.
Böylece, bu yılın ilk beş ayında enflasyondaki yıllık ortalama artış geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 216 olarak gerçekleşti. Endeksin yıllık artışı, tüm bileşenlerinin fiyatlarında artış kaydetmesinden kaynaklanmakta.
Yiyecek ve içecek fiyatlarında yüzde 363,78 (yüzde 20 ağırlık), ulaşım fiyatlarında yüzde 515,36 (yüzde 13,1), konut, su, gaz, elektrik ve diğer akaryakıt fiyatlarında yüzde 445,18 (ağırlık yüzde 11,8), giyim ve ayakkabı fiyatlarındaki artış yüzde 184,32 (yüzde 5,2 ağır), restoran ve otel fiyatlarındaki artış yüzde 278,54 (yüzde 2,8 ağır) olarak kaydedildi.