Yemen ile Dünya Bankası arasında uzlaşı sağlandı

Uzlaşı ile kurumların desteklenmesi ve ekonomik toparlanmanın sağlanması hedefleniyor.

Yemen Başbakanı Muin Abdulmelik. (AP)
Yemen Başbakanı Muin Abdulmelik. (AP)
TT

Yemen ile Dünya Bankası arasında uzlaşı sağlandı

Yemen Başbakanı Muin Abdulmelik. (AP)
Yemen Başbakanı Muin Abdulmelik. (AP)

Yemen Başbakanı Muin Abdulmelik, devam eden Husi darbesi ve diğer küresel krizlerin etkileri nedeniyle ülkesinin içinde bulunduğu zorlu ekonomik koşullar karşısında harekete geçti. Aden'de Dünya Bankası ve Uluslararası Finans Kurumu ile yapılan son görüşmelere dayanarak, hükümet kurumlarını desteklemek ve ekonomik toparlanmayı sağlamaya devam etmek konusunda fikir birliğine varıldığını duyurdu.
Abdulmelik, Dünya Bankası ve Uluslararası Finans Kurumu ile yapılan görüşmelerin önemli bir mutabakatla sonuçlandığını kaydetti. Mutabakata varılan maddeler arasında ‘Dünya Bankası ile bir sonraki aşamada ortaklığı ve iş birliğini güçlendirmek, insani ve kalkınma ihtiyaçlarına yanıt vermek ve devletin, hükümetin ve kurumların istikrar ve iyileşmeyi sağlama yeteneklerini desteklemek üzere çalışmak için geçici başkent Aden'deki saha varlığını güçlendirmek” yer alıyor.
Yemen Başbakanı, hükümetin Dünya Bankası ile gıda güvenliği ve enerji sektörleriyle ilgili en belirgin zorluklar ve bir dizi önemli dosya ve konu hakkında yaptığı görüşmenin sonuçlarını da açıkladı.
İran destekli Husi darbe milislerine karşı yürütülen savaş nedeniyle büyük acılarla karşı karşıya olan Yemen'de kalkınmaya geçilmesi gerektiğini vurgulayan Abdulmelik, Suudi Arabistan ve BAE tarafından açıklanan desteğin alınmasına ilişkin çalışmaların tamamlanmak üzere olduğunu belirtti.
Yemen Başbakanı, “Tüm Yemenliler, özellikle uluslararası ateşkes, siyasi dönüşümler ve Başkanlık Konseyi'nin duyurusu ışığında savaşın tahribatının onarılmasını umut ediyor” dedi.
Hükümetinin çalışmaya yönelik bir sonraki aşamayı başlatmak ve kalkınma projeleriyle üretken sektörleri, balıkçılığı ve tarımı finanse etmeye odaklanmak için Dünya Bankası ile ortak noktalara ulaştığını belirten Abdülmelik, ‘özellikle Dünya Bankası aracılığıyla finanse edilen projelerde çalışanlar olmak üzere uluslararası kuruluşlar üzerinde gözetimi etkinleştirmek, özel sektörü önemli ölçüde desteklemek ve gıda ürünleri ithalatını Yemen'e garanti eden ticari tesisler aracılığıyla gıda güvenliği kriziyle yüzleşmeyi planlamak’ hedeflerinden söz etti.
Dünya Bankası'nın ülkesindeki devlet kurumlarının korunmasına katkısının önemini vurgulayan Yemen Başbakanı, bir sonraki aşamada özel sektörle ortaklık ve yatırım için Finans Kurumu ile iş birliğinin önvelikli hedef olduğunu kaydetti.
Gıda fiyatları ve enflasyonun vatandaşların satın alma gücü üzerindeki etkisi nedeniyle ülkesinin karşı karşıya olduğu büyük zorluğa dikkat çeken Abdulmelik, özellikle gelirlerdeki az miktarda artış ve kamu maliyesi ile hükümet reformlarının performansının yükseltilmesi sonucu elde edilen iyileşmenin küresel enflasyon nedeniyle vatandaşlar tarafından hissedilmediğini vurguladı. Zira yakıtın küresel olarak çok büyük bir şekilde arttığını kaydetti. Yemen Başbakanı tarım, balıkçılık ve eğitim de dahil olmak üzere birçok sektörün küresel yakıt artışından etkilendiğini kaydetti.
Yemen Başbakanı, Dünya Bankası'nın ülkesindeki ‘benzersiz deneyimine’ ve özellikle 1960'lardan bu yana Yemen ile kilit ve stratejik ortaklık kurmasına övgüde bulundu.  
Abdülmelik, Dünya Bankası’nın Sosyal Kalkınma ve Bayındırlık Fonu gibi etkin kurumların ve hizmet sektörlerinde diğer kurum ve yürütme birimlerinin oluşturulmasında ortak olduğunu ve bu kuruluşların bu sayede yüz milyonlarca dolar değerindeki projeleri hayata geçirebildiklerini belirtti.
Uluslararası Finans Kurumu tarafından finanse edilen Dünya Bankası'nın Yemen'deki portföyünün son 18 ayda bir milyar doları aştığını kaydeden Abdülmelik, bu portföyün sağlık, eğitim, acil nakit transferleri ve diğer alanlar da dahil olmak üzere birçok sektörü kapsadığını bildirdi.



ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
TT

ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)

ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) çalışanları, 2024’ün ilk aylarında, Gazze’nin kuzeyinde gıda ve tıbbi yardım eksikliğinin kritik boyutlara ulaştığına dair uyarılarını, dönemin ABD Başkanı Joe Biden yönetimindeki üst düzey yetkililere iletti. Şarku'l Avsat'ın Reuters’tan aktardığı habere göre, söz konusu uyarılar kurum içi yazışmalar yoluyla yapıldı.

Hamas’ın 7 Ekim 2023’teki saldırılarının ve İsrail’in Gazze’ye kara harekâtının üzerinden üç ay geçtikten sonra hazırlanan iç mesajda, Ocak ve Şubat aylarında iki aşamada bölgeye giden Birleşmiş Milletler çalışanlarının sahada gözlemlediği sarsıcı manzaralar ayrıntılı biçimde yer aldı.

frgtyu7
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Beyt Lahiya’da, hayır mutfağından pişmiş yemek almak için bekleyen Filistinliler, 28 Nisan 2025 (Reuters)

Çalışanlar, yollarda insan uyluk kemiği ve başka kemikler gördüklerini, araçlarda bırakılmış cesetlere rastladıklarını aktardı. Ayrıca özellikle gıda ve temiz içme suyu başta olmak üzere insani ihtiyaçlarda “felaket düzeyinde” bir eksiklik bulunduğunu vurguladılar.

Ancak Reuters’in görüştüğü dört eski yetkili ile incelenen belgelere göre, ABD’nin İsrail Büyükelçisi Jack Lew ve yardımcısı Stephanie Hallett, telgrafların yeterli tarafsızlık içermediği gerekçesiyle ABD hükümeti içinde daha geniş biçimde dağıtılmasını engelledi.

Gazze’deki duruma resmî itiraf meselesi

Altı eski ABD’li yetkili, Şubat 2024’te gönderilen telgrafın, yılın ilk yarısında iletilen ve İsrail’in Gazze’ye yönelik savaşı nedeniyle sağlık, gıda, hijyen koşullarındaki hızlı bozulmayı ve toplumsal düzenin çöküşünü belgeleyen beş telgraftan biri olduğunu söyledi.

vf
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Cibaliye’de, savaşta yıkılan binaların enkazı arasında yürüyen Filistinliler, 6 Ocak 2026 (Reuters)

Reuters bu telgraflardan birini inceledi. Diğer dört telgrafın da Lew ve Hallett tarafından “tarafsızlık” kaygısıyla engellendiğini, içeriklerini bilen dört eski yetkili doğruladı.

Üç eski ABD’li yetkili, bu telgraflardaki ayrıntıların olağanüstü derecede sarsıcı olduğunu ve yönetim içinde geniş biçimde paylaşılsaydı üst düzey karar alıcıların dikkatini çekeceğini belirtti. Yetkililere göre bu durum, Biden’ın aynı ay yayımladığı ve ABD istihbarat ve silah tedarikini İsrail’in uluslararası hukuka uyumuna bağlayan ulusal güvenlik muhtırasına yönelik denetimi de sıkılaştırabilirdi.

O dönem USAID’de Batı Şeria ve Gazze’den sorumlu bilgi birimi başkan yardımcısı olan Andrew Hall, “Telgraflar insani bilgiyi aktarmanın tek yolu değildi; ancak büyükelçinin Gazze’deki gerçek durumu resmen kabul etmesi anlamına gelirdi” dedi.

ABD’nin Kudüs Büyükelçiliği, bölgedeki diğer büyükelçiliklerden gelenler de dahil olmak üzere Gazze’ye ilişkin telgrafların çoğunun hazırlanması ve dağıtımını denetliyordu. Üst düzey bir eski yetkili, Büyükelçi Lew ve yardımcısı Hallett’in sık sık USAID yönetimine, telgraflardaki bilgilerin zaten medyada geniş biçimde yer aldığını söylediklerini aktardı.

Eski Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile Biden’ın temsilcileri, söz konusu telgrafların hiçbir zaman ABD hükümetinin üst kademelerine ulaşmadığı iddiasına ilişkin yorum taleplerine yanıt vermedi.

Gazze savaşı, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te düzenlediği ve 1.250’den fazla kişinin öldüğü saldırıların ardından başladı. Filistin Sağlık Bakanlığı verilerine göre Gazze’de hayatını kaybedenlerin sayısı 71 bini aştı.

ABD Başkanı Donald Trump, geçen yıl eylülde Beyaz Saray’da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun yanında Gazze için barış planını açıklamış olsa da, çatışmalar durmadı. Filistin Sağlık Bakanlığı’na göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana yaklaşık 481 kişi daha öldürüldü.

Biden yönetiminin savaş boyunca İsrail’e verdiği destek, Demokrat Parti içinde derin bir bölünmeye yol açtı ve konu parti adayları açısından hâlâ çözülmüş değil. Reuters/Ipsos’un geçen ağustosta yaptığı ankete göre, Demokratların yüzde 80’inden fazlası İsrail’in Gazze’deki askerî karşılığının aşırı olduğunu ve ABD’nin açlık riskiyle karşı karşıya olan Gazze halkına yardım etmesi gerektiğini düşünüyor.


Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
TT

Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)

Gazze'de Filistinli gruplar içindeki kaynaklar Şarku’l Avsat'a, Hamas ile silah meselesi konusunda "genel istişarelerin" devam ettiğini doğruladı. Bir kaynak, "özellikle Gazze Şeridi'ndeki hükümet operasyonlarının (Gazze İdari Komitesi'ne) devredilmesiyle birlikte, grupların silahları konusunda arabulucularla daha ciddi görüşmelerin önümüzdeki günlerde başlayacağını" ifade etti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas ve diğer grupların silahsızlandırılmasını ateşkesin ikinci aşamasının uygulanması için temel bir koşul olarak görürken, Filistin hareketi silahlarının akıbetini bu konuda "ulusal bir uzlaşmaya" bağlıyor.

Hamas'tan bir kaynak Şarku’l Avsat'a, silahların akıbeti konusunun "kamuoyu istişareleri" aşamasında olduğunu söyledi.

Kaynaklar, "kapsamlı ve kapsayıcı bir ulusal çerçeve" oluşturulmasının gerekliliğini vurguladı. Ayrıca, "Filistinli gruplarla bazı istişarelerin yapıldığını ve bu konuyu ele alacak ciddi görüşmeler sırasında arabuluculara sunulmak üzere bir önerinin hazırlandığını" vurguladılar.


Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
TT

Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)

Suriye'nin Halep şehri, savaş ve depremin tozunu üzerinden atıyor ve özellikle iddialı projelerle tarihi çarşısında yavaş yavaş eski canlılığını ve ruhunu yeniden kazanıyor.

UNESCO tarafından koruma altına alınan bu tarihi çarşı, Bab Antakya'dan Halep Kalesi civarına kadar uzanan onlarca çarşıyı içerir. Memlük, Zengi ve Osmanlı dönemlerine ait hamamlar ve kervansaraylara ev sahipliği yapar; her bir çarşının belirli bir zanaat veya emtia konusunda uzmanlaşmış olmasıyla öne çıkar.

Kültür Bakanlığı ve uluslararası ortaklar, 2018'den bu yana restorasyon projeleri başlattı; bu projeler arasında 40 çarşıdan 13'ünün yeniden açılması ve yüzlerce dükkanın sahiplerine iade edilmesi yer alıyor. Bu çalışmalarda orijinal taşlar ve yetenekli el işçiliği kullanılıyor.

Mimar Fatima Hulendi Şarku’l Avsat'a verdiği demeçte, Halep'in tarihi çarşısının estetiği ve benzersizliği hakkında coşku ve gururla konuşuyor ve "El-Sakatiyye 1" çarşısrının, Bab Antakya'dan Suk el-Zerb'e uzanan düz bir hat üzerinde yer alması nedeniyle Halep'teki eski çarşılar için hayati bir damar olduğunu belirtiyor.