Kovid-19’un tedavisinde kullanılabilecek ilaçlar üzerinde araştırmalar sürüyor

Fotoğraf (Reuters)

Kovid-19 salgınının yayılmaya başlamasının üzerinden iki yıldan fazla bir süre geçmesinin ardından insanlar artık ‘yeni normal’in virüsle yaşamayı öğrenmeye dayalı olduğunu fark ettiler. Şu an hastalığa yönelik tedaviler bulunsa da yeni varyantların ortaya çıkması sebebiyle araştırmacılar farklı stratejiler üzerinde çalışıyorlar. Söz konusu stratejilerden biri, Apratoxin S4 adı verilen potansiyel bir kanser ilacına dayanıyor.
Apratoxin S4, kanser tedavisinde Sec61 adlı bir insan proteinini hedefliyor. ACS Infectious Diseases dergisinde birkaç gün önce yayımlanan yeni bir çalışmada araştırmacılar, aynı proteinin SARS-CoV-2 ve influenza dahil olmak üzere çeşitli virüslerin çoğalmasına karşı etkili olabileceğini tespit etti.
Mevcutta Kovid-19 aşıları olmasına rağmen aşı olan bazı kişiler halen hastalığa yakalanıyor. Aayrıca dünya nüfusunun yalnızca bir kısmı hastalığa karşı aşılanabildi ve bu durum halen tedavilere ihtiyaç duyulduğu anlamına geliyor. Şu an virüsün RNA polimerazını (insan hücrelerinin içinde kendi RNA’sını çoğaltmak için kullandığı enzim) hedefleyen az sayıda ilaç bulunuyor. Ancak Remdesivir gibi ilaçlardan bazıları, çok erken aşamada verilmedikçe işe yaramıyor ve enjeksiyon gerektirebiliyor.
Araştırmacılar, Kovid-19’u tedavi etmenin yeni yollarını ararken diğer hastalıklara karşı savaştığı bilinen ilaçları yeniden gözden geçirdi ve bu stratejiye ‘yeniden kullanım’ adı verildi. Bunlardan biri, klinik öncesi aşamadaki bir bileşikti. Söz konusu birleşik, kanser karşıtı aktiviteye sahip doğal bir ürüne dayalı olan Apratoxin S4 adıyla biliniyor.
Daha önce yapılan çalışmalar, Apratoxin S4’ün Sec61 adlı bir proteini hedefleyebileceğini gösterdi. Sec61, virüslerin insan hücrelerini işlevsel viral proteinler yapmaya zorlama işini yapmasına yardımcı oluyor. Söz konusu protein influenza A, HIV ve Dengue virüslerinin enfeksiyona neden olması için gerekli. Bu nedenle Florida Üniversitesi Tıbbi Kimya Bölümü'nden araştırmacı Hendrik Luesch ve meslektaşları, Apratoxin S4’ün SARS-CoV-2 ile de savaşabilecek geniş ölçüde etkili, pan-viral bir ilaç olup olmadığını merak ettiler. Araştırmacılar SARS-CoV-2’ye maruz kalan maymun ve insan hücreleri üzerinde yapılan testlerde, Apratoxin S4 kullanımının, Remdesivir tedavisine kıyasla enfekte hücre sayısını azalttığını tespit ettiler. Molekülün ayrıca influenza A, Zika virüsü, Dengue ve Batı Nil virüsü enfeksiyonlarına karşı da etkili olduğu görüldü.
Daha ileri testler, Apratoxin S4’ün SARS-CoV-2’nin hücrelere girmesini engellemediğini ancak hücrelerde üretilen ve taşınan viral protein miktarını, özellikle spike proteinini azalttığını gösterdi. Ayrıca viral RNA replikasyonunu azalttığını ortaya koydu.
Ekip, elektron mikroskobu kullanarak Apratoxin S4’ün yeni virüslerin oluşumunu da önemli ölçüde engellediğini de gözlemledi. Araştırmacılar daha fazla çalışmaya ihtiyaç olduğunu söylüyor ancak bu bulgular Apratoxin S4 ve diğer Sec61 proteininin inhibitörlerinin gelecekteki pandemilere karşı mücadelede yardımcı olabilecek geniş çapta etkili antiviraller olduğuna işaret ediyor.