Kripto tarihinin en büyük dolandırıcılık olaylarından birine imza atarak ortadan kaybolan "Kripto Kraliçe" lakaplı Ruja Ignatova, ABD’li yetkililerin ve kripto para topluluğunun gündeminin en üst sıralarında.
Yaklaşık 4 milyar dolarla sırra kadem basan Ignatova, FBI’ın en çok aranan 10 isim listesinde yer alıyor.
Ignatova ayrıca bu listedeki tek kadın. Yetkililer Bulgaristan doğumlu olduğu öğrenilen kadınla ilgili herhangi bir bilgi paylaşana 100 bin dolar ödül de vaat ediyor.
İşte Ignatova’ya dair tüm bilinenler…
Oxford mezunu ve "tarihin en başarılı suçlusu" diye niteleniyor
1980'de Bulgaristan'ın Ruse kentinde Roman bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen Ignatova, 10 yaşındayken ailesiyle birlikte Almanya'ya göç etti ve çocukluğunun bir bölümünü Baden-Württemberg eyaletindeki Schramberg'de geçirdi.
Ignatova en büyük kripto vurgunlarından birine liderlik etmeden önce Oxford Üniversitesi’nde hukuk eğitimi görmüştü.
Ünlü fon yönetim firması McKinsey'de de çalışan Ignatova sonunda 2014’te OneCoin Ltd adlı bir şirket kurdu. Bu kripto para şirketi aracılığıyla 4 milyar dolardan fazla para topladı.
Sonunda şirketi dünya çapında 100’den fazla ülkeden en az 3 milyon yatırımcıya ulaştı. OneCoin dolandırıcılığında yaklaşık 3 milyon kişinin mağdur olduğu belirtiliyor.
Ignatova’nın kazancın önemli bir kısmını da Dubai’den elde ettiği biliniyor. Olayla ilgili ilk ayrıntılar, Dubai'de açılan bir davanın belgelerinin sızdırılmasıyla duyulmuştu. Belgeleri sızdıran avukat, Ignatova’yı "tarihin en başarılı suçlusu" diye nitelemişti.
Kriptonun ardındaki saadet zinciri
Kripto paraların henüz bu denli popüler olmadığı tarihte Ignatova’nın bu büyük çaplı dolandırıcılığı gerçekleştirebilmesinin nedeniyse şirketin aynı zamanda bir saadet zinciri olması.
Piramit şeması veya piramit satış sistemi diye de bilinen bu dolandırıcılık yönteminde ortaya bir mal varlığı veya para ortaya konuyor. Ardından bir katılımcının sisteme dahil ediliyor ve başka katılımcılar bulması koşuluyla para kazanmaya başlıyor. Daha sonra zincirin başındaki isim veya isimler, genelde tüm parayı alarak ortadan kayboluyor.
Ignatova, OneCoin kripto para biriminin madencilik faaliyetleri aracılığıyla çıkarılacağını ve değerinin Ocak 2019 itibarıyla 0,50 eurodan yaklaşık 29,95 euroya yükseleceğini vaat etmişti.
Ayrıca OneCoin’in diğer kripto para birimlerinde olduğu gibi blok zincir tabanlı olduğu söyleniyordu. Ancak ortada böyle bir zincir yoktu. Yani OneCoin token’ları aslında alınıp satılmıyordu ve yatırımcıların paranın akıbetini takip etmesinin hiçbir yolu da yoktu.
"Bitcoin’in katili" olacaktı
Kripto Kraliçe, bu sahte para birimini "Bitcoin katili" diye pazarlıyordu. ABD’li yetkililere göre, birçoğu kripto para birimine nasıl yatırım yapılacağını tam olarak anlamamış yatırımcılardan büyük miktarda fon almak için yanlış beyanlarda bulundu.
Soruşturma sırasında elde edilen kayıtlar, yalnızca 2014'ün 4. çeyreği ve 2016'nın 3. çeyreği arasında OneCoin'in 2,3 milyar dolar "kâr" elde ettiğini ortaya koyuyor.
Manhattan federal savcısı Damian Williams, AFP’ye yaptığı açıklamada şöyle diyor:
"Kripto para biriminin ilk günlerindeki çılgın spekülasyonlardan yararlanarak planının zamanlamasını mükemmel bir şekilde ayarladı."
Sevgilisinin ihanetine uğradı
Kripto Kraliçe lakabını aslında kendi kendine takan Ignatova, 2017’den beri kayıp. Ignatova'nın en son Bulgaristan’dan Yunanistan’a giden bir uçağa binerken görüldüğü ifade ediliyor.
Kripto Kraliçe'nin kaçış planı erkek arkadaşının FBI’la işbirliği yapmasının ardından geldi. Sevgilisinin davranışlarından şüphelenerek evini dinlemeye başlayan Ignatova, müfettişlerin OneCoin'e yönelik bir soruşturma başlattığını ve sevgilisinin de bu soruşturmada işbirliği yaptığını öğrendi.
Bunun ardından da sırra kadem bastığı Yunanistan uçağına bindi.
Bulgar dolandırıcının İngilizce, Almanca ve Bulgarca bildiği, ayrıca muhtemelen sahte pasaport kullandığı düşünülüyor.
Kadının son görüldüğünde koyu renk saçları vardı ama müfettişler görüntüsünü değiştirmiş olabileceğini tahmin ediyor. (FBI)
Bankalar tarafından öldürüldüğünü sandılar
Kaçış döneminde OneCoin yatırımlarının nakde çevrilmesini sağlayacak uzun vadeli bir borsanın açılışı ertelenmeye devam ederken yatırımcılar giderek daha fazla endişe duyuyordu.
Bu sorun, Ekim 2017'de Portekiz'in başkenti Lizbon'da yapılacak büyük bir Avrupa OneCoin destekçileri toplantısında çözülecekti.
Ancak beklenen gün geldiğinde, dakikliğiyle ünlü Kripto Kraliçe ortaya çıkmadı.
Toplantının katılımcılarından biri, "Yoldaydı. Kimse onun neden orada olmadığını bilmiyordu" diyor:
"Çılgınca aramalar ve mesajlar cevapsız kaldı. Sofya'daki merkez ofis de hiçbir şey bilmiyordu. Ortadan kaybolmuştu. Bazıları, kripto para devriminden çok korkan bankalar tarafından öldürüldüğünden veya kaçırıldığından endişelendi."
Yakalanırsa cezası ne olacak?
Ignatova’ya yöneltilen suçlamalar arasında elektronik dolandırıcılık, kara para aklama için komplo kurma, menkul kıymet dolandırıcılığı ve menkul kıymet dolandırıcılığı yapmak için komplo kurma var.
The Washington Post'a göre, sayılan ilk suçların her biri 20 yıla kadar hapis gerektirirken, sonuncusu da 5 yıla kadar hapis cezasıyla sonuçlanabiliyor.
2017'den sonra kardeşi Konstantin Ignatov şirketi devraldı. 2019'da FBI’ın Los Angeles'ta tutukladığı Ignatov, bir dizi suçlamayı kabul ettikten sonra, ABD makamlarıyla işbirliği yapmayı kabul etti.
Onunla birlikte şirket avukatı Mark Scott da 2019'da OneCoin işinde yaklaşık 400 milyon dolar aklamaktan suçlu bulundu.
Independent Türkçe, Indian Express, Washington Post, The New York Post, BBC, AFP, Futurism
