Arafat hutbesini Rabıta Genel Sekreteri verecek

Şeyh Dr. Muhammed bin Abdulkerim el-İsa (Haremeyn İşleri Başkanlığı)
Şeyh Dr. Muhammed bin Abdulkerim el-İsa (Haremeyn İşleri Başkanlığı)
TT

Arafat hutbesini Rabıta Genel Sekreteri verecek

Şeyh Dr. Muhammed bin Abdulkerim el-İsa (Haremeyn İşleri Başkanlığı)
Şeyh Dr. Muhammed bin Abdulkerim el-İsa (Haremeyn İşleri Başkanlığı)

Suudi Arabistan Kralı Selman bin Abdulaziz, bu yıl Arafat hutbesini Kıdemli Alimler Konseyi üyesi ve Dünya İslam Birliği (Rabıta) Genel Sekreteri Şeyh Dr. Muhammed bin Abdulkerim el-İsa’nın vermesine karar verdi. 
Mescid-i Haram ve Mescid-i Nebevi (Haremeyn) İşleri Başkanlığı, Arafat hutbesini tüm dünyadaki Müslümanlara 14 dilde yayınlamak ve tercüme etmek için son teknik cihaz ve sistemlerle önceden hazırlık yaparken, bu yılki Hac mevsiminde 150 milyon kişiye ulaşmayı hedefliyor.
Haremeyn İşleri Genel Başkanı Dr. Abdurrahman es-Sudeysi, Arafat günü hutbesinin, ‘İslam'ın hoşgörü ve ılımlılık esasına dayalı mesajını taşıdığı için sadece İslam ümmetinin halkları için değil, dünya için önemli İslami boyutları olan hutbelerden biri’ olduğunu söyledi.

İsa, 13 Nisan 2007’de Şikayetler Divan Başkanı yardımcılığı, 14 Şubat 2009'dan 30 Ocak 2015'e kadar Adalet Bakanı, 30 Mart 2012’de Yüksek Yargı Konseyi ve Kraliyet Mahkemesi Danışmanı görevlerinde bulundu. Kasım 2012'de Arap Adalet Bakanları Konseyi onursal başkan olarak seçilen İsa, Aralık 2015’de Savunma Bakanlığı Küresel Fikri Savaş Merkezi Başkanlığına atandı.
Ağustos 2016'da Rabıta Genel Sekreteri ve Uluslararası Müslüman Alimler Konseyi Başkanı olarak atanan İsa, aynı yıl 3 Aralık’ta Suudi Arabistan Kıdemli Alimler Konseyi üyesi oldu. Abdulkerim el-İsa, 2017 yılının başında, Malezya'daki Kral Selman Uluslararası Barış Merkezi'nin (KSCIP) Genel Müdürü olurken, 2019’da İslam Üniversiteleri Birliği Başkanlığı’na seçildi. İsa daha önce, King Saud Üniversitesi Hukuk ve Siyasal Bilimler Fakültesi ve İmam Muhammed bin Saud İslam Üniversitesi'nde Yüksek Yargı Enstitüsü'nde heyet üyeliğine katıldı.

Muhammed bin Abdulkerim el-İsa, Suudi Arabistan'ın içinde ve dışında İslam fıkhı ve yargı teorileri, ceza hukuku, İslam hukuku ve pozitif hukuk arasındaki (karşılaştırmalı) çalışmalara ek olarak ve çeşitli hukuki ve fikri konularda çok sayıda konferans verdi. Ayrıca özellikle Avrupa ve ABD’deki büyük üniversitelerde bazı çalışmalarda yer aldı. İsa’nın çok sayıda kitap, araştırma, çalışma makalesinin yanında hukuki ve fikri makaleleri de bulunuyor.

İsa, İslam'ın gerçek imajını vurgulama, ılımlılık, bir arada yaşama, barış, dinlerin ve kültürlerin takipçileri arasında uyum değerlerini teşvik etme çabalarından dolayı dünya çapında birçok ülke, kurum ve kuruluş tarafından taktir edilen bir isim.



Özel ürünler, Suudi petrokimya sektörünün büyümesine yeni bir yön çiziyor

SABIC fabrikalarından birinde çalışan bir mühendis (Şirketin internet sitesi)
SABIC fabrikalarından birinde çalışan bir mühendis (Şirketin internet sitesi)
TT

Özel ürünler, Suudi petrokimya sektörünün büyümesine yeni bir yön çiziyor

SABIC fabrikalarından birinde çalışan bir mühendis (Şirketin internet sitesi)
SABIC fabrikalarından birinde çalışan bir mühendis (Şirketin internet sitesi)

Suudi Arabistan petrokimya sektörü, küresel arz fazlasının devam ettiği ve temel ürünlerdeki kâr marjlarının gerilediği bir dönemde büyüme rotasını yeniden belirlemeyi gerektiren bir süreçten geçiyor. Buna karşılık, özel kimyasallar ve ileri sanayilerle bağlantılı malzemelerde fırsatlar genişliyor. Enerji altyapısı, elektrik şebekeleri ve veri merkezlerine yönelik ekipman ve malzemelere artan talep, Suudi üreticiler için yeni alanlar ortaya çıkarıyor. Üreticiler, ülkenin hammadde temini, sanayi altyapısı ve operasyonel tecrübe alanlarındaki avantajlarından yararlanırken daha çeşitlendirilmiş değer zincirleri geliştirme ve üretimin katma değerini artırma fırsatlarına da sahip bulunuyor.

Alvarez & Marsal şirketinin Ortadoğu Altyapı ve Sermaye Projeleri Bölümü Başkanı ve Yönetici Ortağı Helder Santos, petrokimya sektörünün alışılmış sanayi döngüsüyle eş zamanlı olarak bir dönüşüm sürecinden geçtiğini belirtti. Santos, Suudi Arabistan ve Körfez ülkelerindeki üreticilerin sahip olduğu avantajların getirileri artırmak için sağlam bir temel oluşturduğunu, ancak hammadde maliyetleri ve küresel arzdaki değişimlerin operasyonel performansı ve ürün seçimini daha önemli hale getirdiğini ifade etti.

gbhn
Yansab fabrikalarından birinde çalışan mühendisler (Şirketin internet sitesi)

Santos, Şarku’l Avsat’a verdiği röportajda, hammadde maliyetlerindeki artışın ve üretim kapasitelerine yapılan büyük ölçekli ilavelerin şirketleri operasyonel verimliliğe ve yatırım kararlarına daha fazla odaklanmaya zorladığını söyledi.

Alvarez & Marsal’ın analizleri, dünya genelindeki etilen tesislerinin kapasite kullanım oranlarının hâlâ 2019 öncesi seviyelerin altında olduğunu ve üretim kapasitesindeki genişlemeler nedeniyle bu seviyelerin mevcut on yılın sonuna kadar korunmasının beklendiğini ortaya koyuyor. Özellikle Çin’deki kapasite artışlarının etkisiyle ülkenin, 2028 yılına kadar küresel etilen üretim kapasitesine yapılacak ilavelerin yaklaşık yarısını gerçekleştireceği öngörülüyor.

Santos, kapasite kullanım oranlarının düşük seyretmesinin, talep artışı, yeni üretim kapasitesi ilaveleri ve işletme oranlarına bağlı olarak ürünler ve pazarlar arasında toparlanma fırsatlarının farklılık gösterdiğini ortaya koyduğunu belirtti. Bu durumun, toparlanmanın tüm ürünleri aynı hızda kapsamaması anlamına geldiğini ifade etti.

Ancak üreticilerin kârlılıklarını artırmak için piyasanın tamamının toparlanmasını beklemelerine gerek bulunmuyor. Şirketler; operasyonel süreçlerin güvenilirliğini artırarak, sermaye kullanımında verimliliği yükselterek, yatırım portföylerini dikkatli biçimde geliştirerek, bakım faaliyetlerini ve işletme sermayesi yönetimini iyileştirerek, ayrıca daha yüksek katma değer sağlayan uygulama ve ürünlerin geliştirilmesine yönelerek getirilerini artırabilir.

Etan fiyatları yüzde 71 arttı

Hammadde maliyetlerine ilişkin olarak Alvarez & Marsal’ın analiz verileri, Suudi Arabistan’da etan fiyatlarının 2023 yılında milyon İngiliz ısı birimi (BTU) başına 1,75 dolardan, Ocak 2025’te 3 dolara yükseldiğini ve yaklaşık yüzde 71 oranında artış kaydettiğini gösterdi.

Bu artışa rağmen Santos, Suudi üreticilerin hammadde maliyetleri açısından rekabet avantajlarını koruduğunu vurguladı. Şirketin analizinde yer alan karşılaştırmaların, Körfez etanının ABD etanıyla rekabet edebildiğini, Asya ve Avrupa’daki kraking ünitelerinde kullanılan naftaya kıyasla ise önemli ölçüde daha düşük maliyetli olduğunu gösterdiğini belirtti.

Santos, operasyonel verimliliğin ve sermaye verimliliğinin artırılması, üretim güvenilirliğinin geliştirilmesi, bakım programlarının iyileştirilmesi, planlı duruş ve periyodik bakım faaliyetlerinin etkin biçimde planlanması ve üretim takvimlerinin müşteri ihtiyaçlarıyla uyumlu hâle getirilmesi yoluyla bu avantajın daha da güçlendirilebileceğine işaret etti.

dsfvyh
Petro Rabigh’de görev yapan bir mühendis (Şirketin internet sitesi)

Santos ayrıca yatırımların, mevcut hammadde kaynaklarından en yüksek ticari getiriyi sağlayan ürünlere yönlendirilmesinin ve teknik açıdan uygulanabilir olduğu durumlarda varlıkların operasyonel ömrünün uzatılmasından yararlanılmasının önemine dikkat çekti. Bunun yanı sıra teknoloji ortaklıklarının kurulması ve aşağı yönlü sanayilere yönelik yatırımların genişletilmesinin, daha yüksek katma değerli uygulama ve ürünlerin geliştirilmesine imkân sağlayacağını ifade etti.

Yeni pazarlar, 2027 yılına kadar genişleme fırsatlarını destekliyor

Uluslararası rekabet açısından Santos, Suudi Arabistan ve Körfez ülkelerindeki üreticilerin, üretim maliyetleri, sanayi altyapısı ve operasyonel tecrübeleri alanındaki avantajlarından yararlanarak önümüzdeki dönemde küresel pazarlardaki varlıklarını güçlendirmek için önemli imkânlara sahip olduğunu düşünüyor. Ancak başta etilen olmak üzere bazı temel ürünlerin 2027 yılına kadar arz fazlası ve fiyat baskısıyla karşı karşıya kalmayı sürdüreceğine dikkat çekti.

Santos, ihracat pazarlarındaki varlığın korunması ve güçlendirilmesinin; üretim maliyetlerinde rekabet gücünün, teslimat güvenilirliğinin ve müşterilerle sürdürülebilir ticari ilişkiler kurulmasının bir arada yürütülmesini gerektirdiğini belirtti.

Öte yandan küresel talep haritasındaki değişimler, özellikle Asya pazarlarında Körfez ülkelerindeki üreticiler için yeni fırsatlar sunuyor. Santos, şirketin 2025 yılında yayımlanan tahminlere ilişkin analizine atıfta bulunarak, Hindistan’ın poliolefin talebinin önümüzdeki 10 yılda yıllık yüzde 7,5 ila 8,5 arasında büyümesinin beklendiğini aktardı. Ayrıca Avrupa’da bazı kraking ünitelerinin kapatılacağına ilişkin açıklamaların, Körfez ülkelerindeki tedarikçilerin bu pazarlardaki paylarını artırmalarına imkân sağlayabileceğini ifade etti.

xcdfvg
Yansab bünyesindeki fabrikalardan biri (Şirketin internet sitesi)

Santos, bu fırsatlardan yararlanılabilmesi için her ürünün ve pazarın özelliklerine uygun ihracat stratejilerinin benimsenmesi, müşterilerin belirlediği standartlara bağlı kalınması, lojistik hizmetlerin verimli yürütülmesi ve ticari koşulların uygun hale getirilmesi gerektiğini vurguladı.

Veri merkezleri ve elektrik şebekeleri yeni pazarlar açıyor

Uzmanlaşmış ürünlere geçiş süreci kapsamında Santos, enerji altyapısı, elektronik ve ileri teknolojilerle bağlantılı kimyasalları, önümüzdeki beş yılda büyüme potansiyeli en yüksek alanlar arasında gösterdi. Bu beklentide enerji projelerinin genişlemesi, elektrik şebekelerinin geliştirilmesi ve veri merkezlerine yönelik yatırımların artması etkili oluyor.

Santos, yüksek gerilim kablolarının üretiminde kullanılan bileşiklerin, yalıtım malzemelerinin, transformatör sıvılarının ve bazı kompozit malzemelerin enerji altyapısındaki genişlemeyle doğrudan bağlantılı fırsatlar sunduğunu belirtti. Ayrıca özel soğutma sıvıları, ultra yüksek saflıktaki kimyasallar ve özel gazlar aracılığıyla elektronik uygulamaları ve veri merkezleri alanında da yeni fırsatların öne çıktığını ifade etti.

Şirketin analizine göre, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki (BAE) veri merkezi projeleri kapsamında bu özel kimyasallara yönelik talep binlerce tona ulaşıyor. Elektrik şebekelerinin genişletilmesinin ise şebeke bileşenleri ve ekipmanlarında kullanılan kimyasallara yönelik talebi artırması bekleniyor.

Operasyonel verimlilik, yatırım maliyetlerinde 20 ila 50 milyon dolar arasında tasarruf sağlıyor

Petrokimya sektörünün gelişimine yönelik fırsatlar, yeni ürünlere ve potansiyel vadeden pazarlara açılmanın yanı sıra mevcut varlıkların verimliliğinin artırılmasını ve bu varlıklarda bulunan mali kaynaklardan yararlanılmasını da kapsıyor. Bu sayede gelecekteki yatırımlar için ilave finansman sağlanabiliyor.

Santos, mevcut operasyonların performansının iyileştirilmesinin şirketlerin likiditesini ve yatırım kapasitesini güçlendirmek için önemli fırsatlar sunabileceğini söyledi. Tahminlere göre, şirketin başlangıçtaki performans düzeyine bağlı olarak net işletme sermayesinin yüzde 10 ila 20 oranında azaltılabileceğini belirten Santos, bunun tek seferlik bir likidite kaynağı sağlayabileceğini, ayrıca genel giderler ve kontrol edilebilir harcama kalemlerinde düzenli tasarruf elde edilmesine imkân tanıyacağını ifade etti.

Yatırım cazibesi

Kârlılık sorunları ve proje maliyetlerindeki artışla bağlantılı zorluklara rağmen Suudi Arabistan petrokimya sektörünün yatırım açısından cazibesini koruduğunu belirten Santos, ülkenin rekabetçi üretim ekonomisi, gelişmiş sanayi altyapısı ve aşağı yönlü sanayilerde değer zincirlerini genişletme fırsatları sayesinde yatırımları çekmek için güçlü avantajlara sahip olduğunu vurguladı.

Rafineri ve petrokimya sektörleri arasındaki entegrasyonun, daha geniş hammadde kaynaklarına erişim ve çeşitli ürünlerin geliştirilmesi yoluyla bu avantajları güçlendirdiğini belirten Santos, etan krakinginin genellikle yüzde 75 ila 80 oranında etilen ürettiğini, nafta krakinginin ise propilen, bütadien ve aromatik bileşikler de dahil olmak üzere daha geniş bir ürün karışımı ortaya çıkardığını açıkladı. Bu durumun türev ürünlerin geliştirilmesi ve dönüşüm sanayilerinin kapsamının genişletilmesi için daha fazla fırsat sunduğunu ifade etti.

Santos, şirketlerin türev ürünlere ve kompozit malzemelere yönelmesinin, özel uygulamaların geliştirilmesine ve müşterilerle ilişkilerin güçlendirilmesine yönelik eğilimin artmasını beklediğini belirtti. Bununla birlikte, maliyet açısından rekabet gücünü ve yeterli talep bulunduğunu kanıtlayan projelerde temel ürünlerin üretim kapasitesinin önemini koruyacağını kaydetti.

Sanayi entegrasyonunun yatırımcılara daha geniş seçenekler sunduğuna işaret eden Santos, ancak tatmin edici getiriler elde edilmesinin doğru ürünlerin seçilmesine, gerekli teknik ve üretim kapasitesinin bulunmasına ve hedef pazarlara erişim imkânına bağlı olduğunu vurguladı.

Santos, yatırım projelerinin değerlendirilmesinde tek bir ürünün üretim ekonomisine odaklanmak yerine tüm değer zinciri boyunca elde edilecek getirinin esas alınmasının önemini vurguladı. Ayrıca yüksek tutarlı sermaye harcamalarına ilişkin kararlar alınırken ürünlerin onaylanmasına yönelik süreçlerden ve ön alım anlaşmalarından yararlanılması gerektiğini belirtti.

2030... Daha çeşitlendirilmiş ve uzmanlaşmış bir endüstri

2030 yılına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Santos, Körfez ülkelerinin petrokimya sektörünün temel ürünlerin yüksek rekabet gücüyle üretilmesi, türev ürünlere, kompozit malzemelere ve ileri kimyasal uygulamalara yönelik üretimin genişletilmesi yoluyla daha fazla çeşitlenmeye ve uzmanlaşmaya yöneleceğini öngördü.

Suudi Arabistan’ın mevcut petrokimya altyapısının, ülkenin ileri kimya sanayilerindeki varlığını güçlendirmek için sağlam bir temel oluşturduğunu belirten Santos, bu rolün genişletilmesinin üretim kapasitesinin uygulamalı uzmanlık ve özel teknolojilerle birleştirilmesini, ayrıca müşterilerle uzun vadeli ilişkiler kurulmasını ve onların onaylarının alınmasını gerektirdiğini ifade etti.

xdrft
Petro Rabigh fabrikalarından birinde çalışan mühendisler (Şirketin internet sitesi)

Laboratuvarlara, özel malzeme formülasyonu ve deneme tesislerine, teknoloji lisanslarına ve nitelikli iş gücünün geliştirilmesine erken aşamada yatırım yapılmasının ürün yelpazesini genişletmek ve şirketleri yeni pazarlara girişe hazırlamak açısından temel dayanakları oluşturduğunu kaydetti.

Santos, 2026 yılında geliştirilmeye başlanacak yeni ürün hatlarının, yeterlilik süreçlerinin tamamlanması ve ticari hazırlıkların gerçekleştirilmesi için gereken süreye bağlı olarak en erken 2028 yılından itibaren gelir sağlamaya başlayabileceğini belirtti.

Bu dönüşümün başarısının, üretim yatırımlarıyla eş zamanlı olarak teknolojilerin, uzmanlık gerektiren becerilerin ve altyapının geliştirilmesine bağlı olduğunu vurgulayan Santos, ortaklıkların ve seçici şirket satın almalarının bu kapasitelerin oluşturulmasını hızlandırabileceğini ifade etti. Bu adımların Suudi üreticilerin 2030 yılına kadar rekabetçi konumlarını sağlamlaştırmalarına ve sonraki on yılda ilave büyüme fırsatlarına yönelmelerine yardımcı olacağını kaydetti.


Suudi Arabistan'da kraliyet kararnamesi: Ruveyli Müşterek Kuvvetler Komutanlığına, Selman Savunma Bakanı Danışmanlığına getirildi

Suudi Arabistan Kralı Selman bin Abdülaziz (Şarku’l Avsat)
Suudi Arabistan Kralı Selman bin Abdülaziz (Şarku’l Avsat)
TT

Suudi Arabistan'da kraliyet kararnamesi: Ruveyli Müşterek Kuvvetler Komutanlığına, Selman Savunma Bakanı Danışmanlığına getirildi

Suudi Arabistan Kralı Selman bin Abdülaziz (Şarku’l Avsat)
Suudi Arabistan Kralı Selman bin Abdülaziz (Şarku’l Avsat)

Suudi Arabistan Kralı ve tüm askeri kuvvetlerin Başkomutanı Selman bin Abdülaziz, pazartesi günü yayımladığı kraliyet kararnamesiyle Korgeneral Fehd es-Selman'ı Savunma Bakanı'nın askeri işlerden sorumlu danışmanı olarak atadı.

Kraliyet kararnamesinde ayrıca, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Feyyad er-Ruveyli'nin mevcut görevine ek olarak Müşterek Kuvvetler Komutanlığı görevini yürütmekle görevlendirilmesine karar verildi.

Kararnamenin, Savunma Bakanı Prens Halid bin Selman'ın teklifi üzerine, Subaylık Hizmet Kanunu ve ilgili kraliyet kararnameleri incelendikten sonra çıkarıldığı belirtildi.


Hava Kuvvetleri Komutanlığından Genelkurmay Başkanlığına… Ruveyli, Müşterek Kuvvetler Komutanlığı görevini de üstlendi

Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı (Orgeneral Feyyad er-Ruveyli)
Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı (Orgeneral Feyyad er-Ruveyli)
TT

Hava Kuvvetleri Komutanlığından Genelkurmay Başkanlığına… Ruveyli, Müşterek Kuvvetler Komutanlığı görevini de üstlendi

Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı (Orgeneral Feyyad er-Ruveyli)
Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı (Orgeneral Feyyad er-Ruveyli)

Suudi Arabistan Kralı ve tüm askeri kuvvetlerin Başkomutanı Selman bin Abdülaziz, pazartesi günü yayımladığı kraliyet kararnamesiyle Genelkurmay Başkanı Orgeneral Feyyad er-Ruveyli'yi, mevcut görevine ek olarak Müşterek Kuvvetler Komutanı görevini yürütmekle görevlendirdi. Kararnamenin, Savunma Bakanı Prens Halid bin Selman'ın teklifi üzerine çıkarıldığı bildirildi.

27 Nisan 1958 doğumlu Orgeneral Ruveyli, Suudi Arabistan Silahlı Kuvvetleri bünyesinde onlarca yıla yayılan bir askeri kariyere sahip. Kariyeri boyunca çeşitli üst düzey görevlerde bulunan Ruveyli, 2018 yılında Genelkurmay Başkanlığına atanmıştı. Son kararla birlikte mevcut görevine ek olarak Müşterek Kuvvetler Komutanlığı görevini de üstlendi.

Askeri kariyerine Kral Faysal Hava Harp Okulu'na girerek başlayan Ruveyli, okuldan teğmen pilot rütbesiyle mezun oldu. Ardından uçuş eğitimini tamamlamak üzere ABD'ye gönderildi. Burada ileri düzey eğitimler alan Ruveyli, Komuta ve Kurmay Koleji'nde Askeri Bilimler alanında yüksek lisans yaptı. Eğitimini birincilikle tamamlayan ve Onur Kılıcı ödülünü kazanan Ruveyli, ayrıca ABD Hava Kuvvetleri Üniversitesi'nde Stratejik Çalışmalar alanında yüksek lisans derecesi aldı.

Suudi Arabistan Kraliyet Hava Kuvvetleri bünyesinde çeşitli görevlerde bulunan Ruveyli, önce filo komutanlığı, ardından kanat komutanlığı yaptı. Daha sonra Taif Hava Üssü Komutan Yardımcılığı görevini üstlenen Ruveyli, Batı Bölgesi'ndeki Kral Fahd Hava Üssü'nün komutanlığına getirildi.

Mayıs 2013'te yayımlanan kraliyet kararnamesiyle Korgeneral rütbesine terfi ettirilen Ruveyli, aynı kararla Suudi Arabistan Kraliyet Hava Kuvvetleri Komutanlığına atandı. 2014 yılında ise Genelkurmay Başkan Yardımcılığı görevine getirildi.

Şubat 2018'de yayımlanan kraliyet kararnamesiyle Orgeneral rütbesine terfi eden Ruveyli, Genelkurmay Başkanı olarak atandı. Halen bu görevi sürdüren Ruveyli, Pakistan Cumhurbaşkanı tarafından Askeri Liyakat Nişanı'na da layık görüldü. Ayrıca Körfez Arap Ülkeleri İşbirliği Konseyi (KİK) ülkelerinin genelkurmay başkanlarının katıldığı Yüksek Askeri Komite toplantılarında Suudi Arabistan heyetine başkanlık etti.