Avrupa sağlık kurumları yeni Kovid-19 dalgasından korkuyor

Avrupa Sağlık Komiseri, sonbahar ve kış aylarında beklenen yeni bir Kovid-19 salgını dalgasına hazırlanmak için yaz mevsimini kullanma çağrısında bulundu (AFP)
Avrupa Sağlık Komiseri, sonbahar ve kış aylarında beklenen yeni bir Kovid-19 salgını dalgasına hazırlanmak için yaz mevsimini kullanma çağrısında bulundu (AFP)
TT

Avrupa sağlık kurumları yeni Kovid-19 dalgasından korkuyor

Avrupa Sağlık Komiseri, sonbahar ve kış aylarında beklenen yeni bir Kovid-19 salgını dalgasına hazırlanmak için yaz mevsimini kullanma çağrısında bulundu (AFP)
Avrupa Sağlık Komiseri, sonbahar ve kış aylarında beklenen yeni bir Kovid-19 salgını dalgasına hazırlanmak için yaz mevsimini kullanma çağrısında bulundu (AFP)

Avrupa Komisyonu Sağlık ve Gıda Güvenliği'nden Sorumlu Komiseri Stella Kriakides, Avrupa Birliği’nin 27 üye ülkesinin sağlık bakanlarına sonbahar ve kış aylarında beklenen yeni bir Kovid-19 dalgasına hazırlanmak için yaz aylarından istifade etme çağrısında bulundu. Kriakides “Epidemiyolojik durumun yeniden kötüleşmesi ihtimali ışığında, hepimizin dikkatli olması önemli. Yaz aylarını, sonbahar ve kış aylarında pandeminin bir sonraki aşamasında bize yardımcı olacak gerekli halk sağlığı önlemlerini almak için değerlendirmemiz gerekiyor” ifadelerini kullandı.
Kriakides dün (Salı) “Avrupa’daki insanlar, vaka sayılarındaki artışa rağmen son iki yıldır kısıtlamasız bir yaz geçirirken, pandemiyi kontrol altına almaya yönelik çabalarının devam etmesi gerekiyor” dedi. Avrupa Komisyonu Komiseri “Yeni salgın dalgası, ciddi enfeksiyon oranlarında ve hastaneye yatışlarda artış ile bağlantılı” ifadelerini sözlerine ekledi. Kriakides, temel aşı dozları ve ek dozlar ilgili çalışmaların artırılması ve yıl boyunca Omikron varyantına karşı aşılara, gözetim ve testlere istinaden aşı kampanyalarına hazırlık yapılması çağrısında bulundu.
Almanya salı günü Kovid-19 ile enfeksiyon oranında yeni bir artış kaydetti. Robert Koch Hastalık Kontrol Enstitüsü, son 7 günde 100 bin kişi başına düşen vakayı gösteren bu oranın, 6 bin 708’e yükseldiğini duyurdu.
Bu oran bir hafta önce 4 bin 702 ve bir ay önce 9 bin 421’di. Ofis, Almanya’daki sağlık ofislerinin önceki hafta 154 bin 729 vakaya kıyasla son 24 saat içinde 160 bin 691 yeni vaka kaydettiğini de sözlerine ekledi. Son 24 saatte Kovid-19’a bağlı can kaybı sayısı 102’ye ulaştı. Geçen hafta can kaybı 165 olarak kaydedilmişti.
Enstitünün verilerine göre, Almanya’da 2020 baharında ortaya çıkmasından bu yana kaydedilen sayısı 29 milyon 853 bin 680 vakaya ulaştı. Ancak enstitü, vakaların birçoğunun belirlenememiş olması göz önüne alındığında gerçek toplam vaka sayısının daha yüksek olabileceğini belirtti.
Toplanan veriler, pazartesi sabahı itibariyle dünya genelinde toplam koronavirüs vaka sayısının 562,4 milyonu aştığını gösterdi. Johns Hopkins Üniversitesi’nin internet sitesinde bulunan en güncel verilere göre, pazar günü 561 milyon 980 bin vaka kaydedilmişken, şu anda toplam vaka sayısı 562 milyon 443 bine ulaştı. Toplam can kaybı sayısı 6 milyon 369 bine yükseldi. Dünya çapında toplam 11 milyon 829 milyon doz aşı uygulandı. Bu noktada, dünya genelinde Kovid-19 hakkında toplu veri sağlayan bir dizi ajans olduğu ve sağladıkları veriler arasında farklılıklar olabileceğine dikkat edilmesi gerekiyor.
Çek Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı, pazartesi gününden itibaren ülkedeki tüm yetişkinler için Kovid-19’a karşı ikinci bir ek doz yani, dördüncü dozunun mevcut olduğunu duyurdu. Üçüncü dozun alınmasının üzerinden en az 4 ay geçmiş olması şartıyla, dördüncü dozun randevu olmaksızın doktorlardan veya hastanelerden alınabileceğini belirtti.
Çek Cumhuriyeti Sağlık Bakanı Vlastimil Valek, 60 yaş üstü olan ve enfeksiyon riski altındaki kişilere aşı olmak için acele etmeleri tavsiyesinde bulundu ve bunun tamamen isteğe bağlı olduğunu vurguladı.
Avrupa Bulaşıcı Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC) ve Avrupa İlaç Kurumu (EMA) geçen hafta, AB üye ülkelerine dördüncü dozu sağlama çağrısında bulunmuştu. Çek Cumhuriyeti’nde son dönemde Kovid-19 vaka sayıları arttı ve haftalık enfeksiyon oranı pazartesi günü her 100 bin kişide 101’e ulaştı.
Kovid-19 pandemisinin iki yılı aşkın bir süre önce ortaya çıkmasından bu yana, Çek Cumhuriyeti, toplam 10,5 milyondan fazla vakanın yanı sıra Kovid-19 ile ilgili komplikasyonlar nedeniyle 40 bin 355 can kaybı kaydetti.



Suudi Arabistan ve Pakistan, Çin menşeli savaş jetleri için görüşüyor

JF-17'ler Pakistan'la Hindistan arasında geçen yıl mayısta patlak veren savaşta da kullanılmıştı (AP)
JF-17'ler Pakistan'la Hindistan arasında geçen yıl mayısta patlak veren savaşta da kullanılmıştı (AP)
TT

Suudi Arabistan ve Pakistan, Çin menşeli savaş jetleri için görüşüyor

JF-17'ler Pakistan'la Hindistan arasında geçen yıl mayısta patlak veren savaşta da kullanılmıştı (AP)
JF-17'ler Pakistan'la Hindistan arasında geçen yıl mayısta patlak veren savaşta da kullanılmıştı (AP)

Suudi Arabistan ve Pakistan arasında Çin menşeli JF-17 savaş jetleri için müzakere yürütülüyor.

Kimliklerinin açıklanmaması şartıyla Reuters'a konuşan iki Pakistanlı yetkili, JF-17 Thunder uçaklarının satışı için Suudi Arabistan'la görüşme yapıldığını savunuyor.

İslamabad ve Pekin ortaklığıyla Pakistan'da üretilen jetlerle ilgili anlaşmanın değerinin 4 milyar dolara kadar çıkabileceği aktarılıyor.

Riyad yönetimi, 2018'de İslamabad'a 6 milyar dolarlık destek paketi verileceğini açıklamıştı. Bu paketin içinde Pakistan Merkez Bankası'na 3 milyar dolarlık mevduat ve ertelenmiş ödemeyle 3 milyar dolarlık petrol tedariki yer alıyordu.

Suudi Arabistan o zamandan beri mevduatları birçok kez yeniledi. Geçen yıl 1,2 milyar dolarlık bir erteleme de dahil, İslamabad'ın döviz rezervlerini istikrara kavuşturmasına yardımcı oldu.

Pakistanlı yetkililer, Suudi Arabistan'a 2 milyar dolarlık kredi ödemesinin sözkonusu savaş jetleriyle yapılmasının planlandığını belirtiyor.

İslamabad yönetimi, silah ihracatını artırıp yerli savunma sanayisini önemli bir gelir kaynağına dönüştürmek amacıyla son aylarda yabancı ülkelerle görüşmeleri hızlandırdı. Libya Ulusal Ordusu'yla 4 milyar dolar değerinde JF-17 anlaşması yapılmıştı. Ayrıca Bangladeş'le de jetlerin satışı için müzakereler sürüyor.

Suudi Arabistan ise hava gücünü çeşitlendirme sürecinde. ABD Başkanı Donald Trump ve Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, geçen ay Beyaz Saray'da bir araya gelmişti. ABD Başkanı, Riyad yönetimine F-35 satışını onayladıklarını duyurmuştu. Ortadoğu'da F-35 savaş uçağına sahip olan tek ülke İsrail ise hamleye tepki göstermişti.

Suudi Arabistan-Pakistan savunma anlaşması

Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman'la Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, 17 Eylül'de "Ortak Stratejik Savunma Anlaşması"nı imzalamıştı.

Amerikan medyasındaki haberlerde, iki ülke arasındaki savunma işbirliğini geliştirmeyi ve herhangi bir saldırıya karşı ortak caydırıcılığı artırmayı hedefleyen anlaşmanın "bölgesel güç dengelerini değiştirebileceği" yorumu yapılmıştı.

Pakistan ordusundan bugün yapılan açıklamada, Pakistan Hava Kuvvetleri Komutanı Zahir Ahmed Baber Sidhu'nun, Suudi Arabistanlı mevkidaşı Turki bin Bander bin Abdulaziz'le bu hafta "savunma işbirliği, bölgesel güvenlik ve gelecekteki ortaklıklarla ilgili" görüştüğü bildirildi.

Independent Türkçe, Reuters, Arab News


Grönlandlılar, Trump’a tepkili: Satılık değiliz

Kanada'yla 1,2 kilometre sınıra sahip Grönland'da 56 binden fazla kişi yaşıyor (Reuters)
Kanada'yla 1,2 kilometre sınıra sahip Grönland'da 56 binden fazla kişi yaşıyor (Reuters)
TT

Grönlandlılar, Trump’a tepkili: Satılık değiliz

Kanada'yla 1,2 kilometre sınıra sahip Grönland'da 56 binden fazla kişi yaşıyor (Reuters)
Kanada'yla 1,2 kilometre sınıra sahip Grönland'da 56 binden fazla kişi yaşıyor (Reuters)

ABD Başkanı Donald Trump'ın Grönland'ı ele geçirmeye yönelik tehditleri, ada ülkesi sakinlerinin de tepkisini çekiyor.

Trump, cumartesi günü Venezuela'ya düzenlenen askeri operasyondan sonra yaptığı açıklamada, ulusal güvenlik gerekçesiyle Grönland'a sahip olmaları gerektiğini savunmuştu.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt de salı günkü açıklamasında, Trump yönetiminin Grönland'a sahip olmak için "ABD ordusunu kullanmak da dahil" çeşitli seçenekleri değerlendirdiğini belirtmişti.

Washington'ın Venezuela'nın ardından Grönland'a da askeri müdahalede bulunabileceğine dair endişeler artarken, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, kuzey ülkesini "satın almayı hedeflediklerini" söylemişti.

Ancak 1979'da Danimarka'dan özerkliğini kazansa da dışişleri, güvenlik ve mali konularda bu ülkeye bağlı olan Grönland'da yaşayanlar, Trump'ın açıklamalarından rahatsız.

BBC'nin irtibata geçtiği, Grönland'ın başkenti Nuuk'ta yaşayan 32 yaşındaki işletmeci Mia Chemnitz şunları söylüyor:

Grönland halkı Amerikalı olmak istemiyor. Biz satılık değiliz.

Danimarka Parlamentosu'nda Grönland'ı temsil eden iki milletvekilinden biri olan Aaja Chemnitz de Trump'ın açıklamaları karşısında "dehşete düştüğünü" belirterek, "ABD'nin başka bir NATO müttefikini ilhak etmeyi gündeme getirmesi tamamen saygısızca bir davranış" diyor.

II. Dünya Savaşı'ndan bu yana Grönland'da askeri varlığı bulunan ABD için ada özellikle Kuzey Amerika'yla Kuzey Kutbu arasında yer aldığı için stratejik öneme sahip.

Son dönemlerde buzulların erimesiyle erişimi kolaylaşan nadir toprak mineralleri de Grönland'ın doğal kaynaklarına ilgiyi artırdı.

Birleşik Krallık, Fransa, Almanya, İtalya, Polonya, İspanya ve Danimarka'nın, Trump'ın tehditlerine yanıt olarak yayımladığı ortak bildiride Grönland'la dayanışma vurgusu yapılmıştı.

Ancak olası bir askeri operasyon halinde Avrupa ülkelerinin ABD'ye karşı harekete geçip geçmeyeceği belli değil.

Mia Chemnitz, "Bir Grönlandlı olarak, kendime şu soruyu sormadan edemiyorum: Bu müttefikler için bizim değerimiz nedir? Bizi korumak için ne kadar ileri gidebilirler?" diye soruyor.

Grönland'daki İnuit yerlilerinden 42 yaşındaki Aleqatsiaq Peary ise adanın Danimarka'dan tamamen bağımsızlaşması ve gelecekte ABD kolonisine dönüşmemesi gerektiğini söylüyor:

Bu, bir efendinin kontrolünden diğerine, bir işgalcinin hakimiyetinden diğerine geçmek demek. Biz Danimarka'nın kolonisiyiz. Danimarka hükümetinin yönetimi altında zaten çok şey kaybediyoruz.

Independent Türkçe, BBC, NBC


Çin, nükleer füzyonda imkansız sanılan rekoru kırdı

Çin'in Deneysel Gelişmiş Süperiletken Tokamak (EAST) reaktörü, "deneysel sınırların çok ötesinde" plazma yoğunluğu seviyelerine ulaştı (HFIPS/ÇBA)
Çin'in Deneysel Gelişmiş Süperiletken Tokamak (EAST) reaktörü, "deneysel sınırların çok ötesinde" plazma yoğunluğu seviyelerine ulaştı (HFIPS/ÇBA)
TT

Çin, nükleer füzyonda imkansız sanılan rekoru kırdı

Çin'in Deneysel Gelişmiş Süperiletken Tokamak (EAST) reaktörü, "deneysel sınırların çok ötesinde" plazma yoğunluğu seviyelerine ulaştı (HFIPS/ÇBA)
Çin'in Deneysel Gelişmiş Süperiletken Tokamak (EAST) reaktörü, "deneysel sınırların çok ötesinde" plazma yoğunluğu seviyelerine ulaştı (HFIPS/ÇBA)

Çin'deki bilim insanlarının füzyon enerjisinde kaydettiği çığır açıcı gelişme, yeni nesil enerji kaynağının gerçekten kullanılabilmesinin önündeki en inatçı engellerden birini nihayet aşabilir.

Çin Bilimler Akademisi'nden (ÇBA) bir ekip, "yapay Güneş" diye adlandırılan deneysel nükleer reaktörünün, daha önce imkansız olduğu düşünülen bir plazma yoğunluğuna ulaştığını açıkladı.

Tehlikeli atık bırakmadan neredeyse sınırsız enerji üretme potansiyeli sunan nükleer füzyon, bazıları tarafından temiz enerjinin "kutsal kasesi" ilan ediliyor.

Bu süreç Güneş'te meydana gelen doğal reaksiyonları taklit ediyor ancak büyük ölçekte gerçekleştirilmesi son derece zor bir iş.

ÇBA'nın Deneysel Gelişmiş Süperiletken Tokamak'ıyla (EAST) ulaşılan kilometre taşları da dahil, son yıllarda çeşitli önemli atılımlar kaydedildi.

ÇBA geçen sene yapay Güneş reaktörünü ilk kez bin saniyeden uzun süre çalıştırmayı başarmış, bu rekor daha sonra Fransa'nın WEST makinesi tarafından kırılmıştı.

Her iki deney de yakıtın (veya plazmanın) belirli bir seviyede kararsız hale gelmesine neden olan ve Greenwald Sınırı diye bilinen teorik yoğunluk sınırlı kalmıştı.

ÇBA araştırmacıları, kendini düzenleyen plazma-duvar adı verilen yeni bir süreç sayesinde plazmayı benzeri görülmemiş yoğunluk seviyelerinde kararlı tutmayı başardı.

Araştırmacılar, plazma yoğunluğunu uzun süredir geçerli olan deneysel sınırların çok ötesine taşımanın, çok daha yüksek enerji çıktılarıyla füzyon ateşlemesini gerçekleştirebileceğini söylüyor.

Huazhong Bilim ve Teknoloji Üniversitesi'nden, araştırmanın ortak yürütücüsü Profesör Ping Zhu şöyle diyor: 

Bulgular, tokamaklarda ve yeni nesil yanıcı plazma füzyon cihazlarında yoğunluk sınırlarını genişletmek için pratik ve ölçeklenebilir bir yol öneriyor.

Son atılım, hakemli dergi Science Advances'ta yayımlanan "Accessing the density-free regime with ECRH-assisted ohmic start-up on EAST" (EAST'te ECRH destekli ohmik başlatmayla yoğunluktan bağımsız rejime erişim) başlıklı çalışmada detaylandırılıyor.

Nükleer füzyon yoluyla pratik enerji üretiminin büyük ölçekte uygulanabilmesi için hâlâ ciddi gelişmelere ihtiyaç var ancak bazı girişimler, bunu önümüzdeki birkaç yılda hayata geçirmeyi hedefliyor.

ABD merkezli Helion Energy, nükleer füzyon enerjisi için dünyanın ilk satın alma anlaşmasını 2023'te imzalamış, Microsoft'a 2028'e kadar 50 MW füzyon enerjisi sağlama sözü vermişti.

Independent Türkçe