Fayton, ziyaretçilerini tarihi Cidde'ye götürüyor

Hişam Pencabi, Arap kralları ve liderlerini de çizdiği 200’den fazla esere sahip
Hişam Pencabi, Arap kralları ve liderlerini de çizdiği 200’den fazla esere sahip
TT

Fayton, ziyaretçilerini tarihi Cidde'ye götürüyor

Hişam Pencabi, Arap kralları ve liderlerini de çizdiği 200’den fazla esere sahip
Hişam Pencabi, Arap kralları ve liderlerini de çizdiği 200’den fazla esere sahip

Faytonlar, antikalar, antik eserler ve tablolar, bizi yirminci yüzyılın başlarına, eski tarihi şehir Cidde’ye götürüyor. Araç kıtlığının olduğu, varlıklı insanların Faytonları, at arabalarını kullandığı zamanlara…


Riyad Emiri olduğu dönemde Kral Selman, Mısır Devlet Başkanı Hüsnü Mübarek ve sanatçı Pencabi

Şehirdeki Suudi Güzel Sanatlar Derneği Müdürü Sanatçı Hişam Pencabi'ye göre, 80 yıldan fazla bir süre önce Fayton, Cidde'de bir nevi aile zenginliğinin işaretiydi. Altmış yıldan daha eski olan bu faytonlardan birisi için özel yöntemle metalden bir at yapılarak kadim geçmişin mirası canlandırıldı. Böylelikle tarihi Cidde'ye gelen ziyaretçiler, toplumunun kültürü hakkında bilgilendirilmiş oluyor. Suudi kralların ve prenslerin sanatsal çizimlerini, Suudi Arabistan’ın en önemli yerlerini, Arap ve yabancı ülke liderlerinin Krallığa yaptığı ziyaretleri belgeleyen resimlerin olduğu sergiyle geçmişin güzel anıları geri getiriliyor.
Tarihi Cidde'deki Ebu Enaba Caddesi'nde yer alan Raşayede Evi'nde, Sanatçı Hişam Pencabi'nin ev sahipliğinde kalıcı sergi düzenlendi. Eski evin girişinde estetik şekilde düzenlenmiş sanatsal tablolar ve eski bir fayton manzarası ziyaretçilerin, eski hikayelere dair merakını cezbediyor.


Sanatçı Hişam Pencabi, (Fotoğraf: Muhammed el-Mani)

‘Kralların Ressamı’ ünvanı verilen Hişam Pencabi’nin sanat hikayesi 19 yaşında annesine hediye etmek üzere çizdiği Kral Faysal bin Abdulaziz'in tablosuyla başladı. Pencabi, tabloyu çerçeveletmek için yola çıktığı esnada dönemin Eğitim Bakanı Hasan eş-Şeyh’le tesadüfen karşılaşmış, ardından el-Hamra sarayında Kral Faysal ile görüşmesi ve tabloyu hediye etmesi teklifiyle sanat hayatı başlamış oldu.


Pencabi, Prens Charles ve merhum Prenses Diana ile birlikte (Fotoğraf: Muhammed el-Mani)

Dünyanın birçok Kral ve Başkan’ının ve Suudi Arabistan’daki  bazı yerlerin resmini çizan Pencabi 200'den fazla eser kaleme aldı. Cidde şehrinin sergisinde, en büyük ve en önemli tablolar da dahil olmak üzere 80'den fazla eser var. Pencabi, Kurucu Kral Abdulaziz'in bir resmini Şarku'l Avsat'a anlattı.
Pencabi, tüm eserlerinin hikâyesi ve duygusu olduğunu ifade etti. Örneğin Kral Selman bin Abdulaziz'in tablosu kişiliğine saygı, hürmet ve takdiri ve hayranlığı simgeliyor. Kral, kültürü ve bilinciyle onu her zaman büyüledi. Devlet başkanlarına hediye ettiği resimler arasında, 2 metre uzunluğunda ve altın varaklı çerçeveli olan ve merhum Kral Abdullah bin Abdulaziz'in isteği üzerine tam üzerinde 2 ay çalıştığı merhum Mısır Devlet Başkanı Muhammed Hüsnü Mübarek'in tablosu yer alıyor.


At arabası (Fayton) (Fotoğraf: Muhammed el-Mani)

Pencabi gerçekçi bir resim stilini tercih eder. Ancak farklı ekollerin üzerindeki etkisi çalışmalarında farkediliyor. Seçkin resimleri arasında Medine'deki ‘Yüsr Kuyusu’ ve el-Mazlum semtindeki tarihi Cidde sokaklarından biri olan ‘Zukak eş-Şeraif’ yer alıyor. Pencabi, Cidde Belediyesi'nde çalıştığı zamanlarda Cidde'de uluslararası sanatçılar tarafından uygulanan tüm estetik simge yapıların süpervizörlüğünü yaptı. Aynı zamanda Cidde'nin ünlü simge yapılarından biri olan ‘Mühendislik Döner Kavşağı'nı tasarladı.
 



Riyad yönüne ilerleyen Husilere ait seyir füzesi engellendi

Suudi Arabistan Hava Savunma Kuvvetleri'nin gelişmiş savunma sistemleri (SPA)
Suudi Arabistan Hava Savunma Kuvvetleri'nin gelişmiş savunma sistemleri (SPA)
TT

Riyad yönüne ilerleyen Husilere ait seyir füzesi engellendi

Suudi Arabistan Hava Savunma Kuvvetleri'nin gelişmiş savunma sistemleri (SPA)
Suudi Arabistan Hava Savunma Kuvvetleri'nin gelişmiş savunma sistemleri (SPA)

Suudi Arabistan öncülüğündeki Meşru Hükümete Destek Koalisyonu, Husiler tarafından Riyad yönüne fırlatılan bir seyir füzesini önledi. Suudi Arabistan'ın çeşitli bölgelerini hedef alan balistik füzeler ve insansız hava araçları (İHA) da etkisiz hâle getirilirken, Yemen'de askerî gerilim artmaya devam ediyor.

Taiz, Marib ve Cevf cephelerinde çatışmalar aralıksız sürerken, Yemen hükümet güçleri Husi milislerinin saldırılarını püskürttü. Bu gelişmelerle eş zamanlı olarak, Husilere ait mevziler ve askerî yığınaklar hava saldırılarıyla hedef alındı.

Yemen ordusu, “Yemen Şafağı” operasyonu kapsamında bin 211 hedefe yönelik operasyon gerçekleştirildiğini duyurdu. Açıklamada, operasyonlar sonucunda Husilerin yaklaşık 387 yönetici ve mensubunun etkisiz hâle getirildiği, 96 askerî araç ve teçhizatın ise imha edildiği veya kullanılamaz duruma getirildiği belirtildi.

Öte yandan Taiz kentinde insani kriz giderek derinleşiyor. Husilerin kente uyguladığı kuşatma nedeniyle yakıtın tükenmesi ve tıbbi malzeme sıkıntısı yaşanması üzerine, hastanelerin 48 saat içinde hizmet veremez hâle gelebileceği uyarısında bulunuldu.


Suudi Arabistan ve Türkiye güvenlik işbirliğini güçlendirecek

Suudi Arabistan İçişleri Bakanı ile Türk mevkidaşı arasındaki görüşmeden bir kare (SPA)
Suudi Arabistan İçişleri Bakanı ile Türk mevkidaşı arasındaki görüşmeden bir kare (SPA)
TT

Suudi Arabistan ve Türkiye güvenlik işbirliğini güçlendirecek

Suudi Arabistan İçişleri Bakanı ile Türk mevkidaşı arasındaki görüşmeden bir kare (SPA)
Suudi Arabistan İçişleri Bakanı ile Türk mevkidaşı arasındaki görüşmeden bir kare (SPA)

Suudi Arabistan İçişleri Bakanı Prens Abdülaziz bin Suud bin Nayif, perşembe günü  Başkent Ankara'da İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi ile bir araya geldi.

İki bakanın gerçekleştirdiği resmi görüşmede Prens Abdülaziz bin Suud, Suudi Arabistan Kralı Selman bin Abdülaziz ile Veliaht Prens ve Başbakan Muhammed bin Selman'ın talimatlarıyla, iki ülke arasındaki mevcut güvenlik işbirliğinin daha da güçlendirilmesinin önemine işaret etti. Prens Abdülaziz, bu işbirliğinin iki ülke arasındaki seçkin ilişkiler çerçevesinde sürdürülmesi gerektiğini vurguladı.

s
İçişleri Bakanı Çiftçi ile Prens Abdülaziz bin Suud Ankara'da bir araya geldi (SPA)

Suudi Arabistan İçişleri Bakanı, iki ülke arasındaki köklü tarihi ve kardeşlik bağlarının farklı alanlarda işbirliği ve koordinasyon açısından örnek oluşturduğunu ifade etti.

Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın Riyad ile Ankara arasındaki ilişkilerin derinliğini, çıkarların ve stratejik yaklaşımların yakınlığını yansıttığını belirten Prens Abdülaziz, anlaşmanın mevcut jeopolitik koşullar çerçevesinde iki ülke liderlerinin krizlerle mücadelede sergilediği sağduyuyu ortaya koyan önemli bir adım olduğunu kaydetti.

cd
Suudi Arabistan İçişleri Bakanı Prens Abdulaziz bin Saud için Ankara'da düzenlenen resmi karşılama töreninden bir kare (SPA)

Görüşmede, ortak ilgi alanlarına giren konularda güvenlik işbirliği ve koordinasyonun geliştirilmesi, terör örgütleri ve aşırılık yanlısı gruplarla mücadelede çabaların artırılması ve sınır aşan suçlarla mücadele konuları ele alındı. Bu kapsamda uyuşturucu kaçakçılığı ve uyuşturucu madde ticaretinin önlenmesi de gündeme geldi.

Bölge ve dünyada yaşanan güvenlik sorunları karşısında iki ülkenin ortak çabalarını yoğunlaştırmasının önemine dikkat çekildi.

dvfgbhyjuk
Suudi Arabistan İçişleri Bakanı Ankara'da Türk mevkidaşıyla resmi görüşmelerde bulundu (SPA)

İki taraf, ortak ilgi alanlarına giren güvenlik konularında işbirliğinin sürdürülmesi, ortaklık mekanizmalarının geliştirilmesi ve güvenlik meselelerinde koordinasyonun artırılması konusunda mutabık kaldı. Bu adımların iki ülke liderlerinin beklentilerini karşılamasının hedeflendiği belirtildi.


Aramco’nun kârlarından bütçe gelirlerine... Petrol gelirleri nasıl aktarılıyor?

(foto altı) Suudi Arabistan’ın Doğu Bölgesi’ndeki Dammam yakınlarında bulunan Ras Tanura petrol rafinerisi (AFP)
(foto altı) Suudi Arabistan’ın Doğu Bölgesi’ndeki Dammam yakınlarında bulunan Ras Tanura petrol rafinerisi (AFP)
TT

Aramco’nun kârlarından bütçe gelirlerine... Petrol gelirleri nasıl aktarılıyor?

(foto altı) Suudi Arabistan’ın Doğu Bölgesi’ndeki Dammam yakınlarında bulunan Ras Tanura petrol rafinerisi (AFP)
(foto altı) Suudi Arabistan’ın Doğu Bölgesi’ndeki Dammam yakınlarında bulunan Ras Tanura petrol rafinerisi (AFP)

Saudi Aramco’nın finansal sonuçları ile üçüncü çeyrek bütçe performans raporunun aynı gün yayımlanması, şirketin kârlarındaki artış ile bütçeye kaydedilen devlet petrol gelirlerindeki düşüş arasındaki zıtlığı gözler önüne serdi. Yılın ilk dokuz ayında Aramco’nun net kârı yüzde 34,2 artarak 380,6 milyar riyale (101,5 milyar dolar) yükselirken, aynı dönemde devletin petrol gelirleri yüzde 1,3 geriledi; sadece üçüncü çeyrekte ise yaklaşık yüzde 23’lük bir düşüş kaydetti.

Öte yandan, iki gösterge arasındaki bu kıyaslama, şirket kârları ile devlet hazinesine giren gelirler arasında doğrudan bir ilişki bulunduğunu göstermez. Zira kârların kayda geçirilme esasları ile devlet gelirlerinin hesaplanma ve tahsilat zamanlaması birbirinden farklı. Ayrıca vergiler, telif hakları, temettüler ve mahsuplaşma mutabakatları dahil olmak üzere, taraflar arasındaki mali ilişkinin birden fazla kanalı bulunmakta.

Aramco’nun kârı ve nakit akışları

Aramco, 2026 yılının ilk dokuz ayında, geçen yılın aynı dönemindeki 283,6 milyar riyale (75,6 milyar dolar) kıyasla yüzde 34,2 artışla 380,6 milyar riyal (101,5 milyar dolar) net kâr açıkladı. Şirketin düzeltilmiş net kârı ise bir önceki yılki 302,3 milyar riyalden (80,6 milyar dolar) 368,9 milyar riyale (98,4 milyar dolar) yükseldi.

Ancak şirketin raporuna göre kârlılıktaki bu artış, faaliyetlerden elde edilen nakit akışına aynı ölçüde yansımadı. Faaliyet faaliyetlerinden elde edilen nakit akışı, bir önceki yılın aynı dönemindeki 357,6 milyar riyale (95,4 milyar dolar) yakın bir seyir izleyerek 355,8 milyar riyal (94,9 milyar dolar) seviyesinde neredeyse yatay kaldı.

ascdfvgthy
Riyad’daki menkul kıymetler borsasında, Aramco hisselerinin işlem gördüğü işlem panosuna bakan bir adam (Arşiv – AFP)

Aramco bu durumu, henüz tahsil edilmemiş satışlar, stoklar ve alacak-borç kalemleri gibi günlük operasyonların yürütülmesinde kullanılan fonlarla ilişkili işletme sermayesi değişiklikleriyle açıkladı. Bu değişimler, artan kârın faaliyet nakit akışı üzerindeki etkisini sınırladı.

Buna karşılık, serbest nakit akışı bir önceki yılki 217,3 milyar riyalden (57,9 milyar dolar) 221,6 milyar riyale (59,1 milyar dolar) yükseldi. Şirketin faaliyet nakit akışından sermaye harcamaları düşüldükten sonra kalan nakit miktarını ölçen bu gösterge, sermaye harcamalarının karşılaştırma dönemindeki 140,3 milyar riyalden (37,4 milyar dolar) 134,2 milyar riyale (35,8 milyar dolar) gerilemesinden olumlu etkilendi.

Bütçedeki petrol gelirleri

Tablonun diğer tarafında ise Aramco’nun kârındaki artış, devletin petrol gelirlerine aynı oranda yansımadı. Maliye Bakanlığı verileri, petrol gelirlerinin üçüncü çeyrekte yıllık bazda yüzde 23 azalarak, geçen yılın aynı dönemindeki 150,8 milyar riyalden (40,2 milyar dolar) 116,5 milyar riyale (31,1 milyar dolar) gerilediğini gösterdi.

Yılın ilk dokuz ayı genelinde ise petrol gelirleri, 2025’in aynı dönemindeki 452,4 milyar riyale (120,6 milyar dolar) kıyasla yüzde 1,3 oranında sınırlı bir düşüşle 446,3 milyar riyal (119 milyar dolar) olarak gerçekleşti.

Buna karşılık, petrol dışı gelirler ilk dokuz ayda yüzde 8 artarak 412,5 milyar riyale (110 milyar dolar) yükseldi ve bütçenin toplam gelirlerinin yüzde 3 artışla 858,9 milyar riyale (229 milyar dolar) ulaşmasına katkı sağladı. Sadece üçüncü çeyrekte ise petrol dışı gelirler yüzde 20 artışla 142,6 milyar riyale (38 milyar dolar) tırmandı.

Böylece petrol dışı gelirlerdeki büyüme, petrol gelirlerindeki düşüşün toplam bütçe gelirleri üzerindeki etkisini sınırlamaya yardımcı oldu. Üçüncü çeyrekte harcamalar 343,4 milyar riyal (91,6 milyar dolar), gelirler ise 259,1 milyar riyal (69,1 milyar dolar) olarak gerçekleşirken, çeyreklik bütçe açığı yaklaşık 84,3 milyar riyal (22,5 milyar dolar) oldu.

Neden rakamlar aynı yönde hareket etmiyor?

Aramco’nun sonuçları ile bütçe gelirleri arasındaki farkın bir nedeni, her iki tarafın yansıttığı verilerin niteliğindeki farklılıktan kaynaklanıyor. Şirketin kârı muhasebe standartlarına göre kayda geçirilirken, bütçe verileri ilgili dönemde tahsil edilen devlet gelirlerini yansıtıyor. Ayrıca devletin Aramco’nun faaliyetlerinden sağladığı fayda; vergiler, telif hakları ve temettüler dahil olmak üzere birden fazla kanal üzerinden gerçekleşiyor ve bu tutarların tahakkuk ile ödeme tarihleri değişkenlik gösteriyor.

Muhasebeleştirilen kârlar, alacakların tahsilat zamanlaması, stok değişimleri ve operasyonel ödemelerden etkilenen likidite nedeniyle aynı dönemde zorunlu olarak nakit akışına dönüşmeyebiliyor. Bu durumun etkisi, Aramco ile hükümet arasındaki doğrudan nakit ödemelerle sınırlı kalmayan ve karşılıklı bazı yükümlülüklerin takas (mahsup) yoluyla kapatılmasını da içeren mali işlemlerde net biçimde görülüyor. Örneğin, şirketin nakit olarak ödediği gelir vergisi, hükümetten olan alacaklarının vergi yükümlülüklerinden düşülmesiyle ikinci çeyrekteki yaklaşık 51 milyar riyalden (13,6 milyar dolar) üçüncü çeyrekte 2,8 milyar riyale (yaklaşık 747 milyon dolar) geriledi. Karşılıklı borç ve alacakların nakit transferi yerine birbiriyle mahsuplaşılması esasına dayanan bu mekanizma, taraflar arasındaki nakit akışının büyüklüğünü ve zamanlamasını doğrudan etkiliyor.

cdghyj
Riyad’daki gökdelenlerin önünden geçen arabalar (AFP)

Dolayısıyla, devlet petrol gelirlerinin Aramco’nun sonuçlarıyla aynı doğrultuda hareket etmesi bir zorunluluk teşkil etmiyor; nitekim her iki unsur da farklı faktörlerden ve hesaplama mekanizmalarından etkileniyor. Şirketin kârı ilgili dönemdeki finansal performansını yansıtırken, bütçeye kaydedilen devlet gelirleri; kamunun hak ettiği vergi, telif hakkı ve temettüler ile bunların tahsilat ve mahsuplaşma takvimine dayanıyor. Bu nedenle, devlet petrol gelirlerinin gerilediği bir dönemde şirketin kârı artış gösterebiliyor.

Sonuç olarak veriler, Aramco’nun güçlü kârlılığını sürdürdüğünü ve yüksek nakit akışı seviyelerini koruduğunu gösteriyor. Bu durum, şirketin yatırımlarına ve başta devlet olmak üzere hissedarlarına temettü dağıtmaya devam etme kapasitesini destekliyor. Öte yandan, petrol dışı gelirlerdeki büyüme, petrol gelirlerindeki dalgalanmaların etkisini sınırlamada bütçe kaynaklarının çeşitlendirilmesinin önemini ortaya koyarken, kamu maliyesini destekleyen kanalları güçlendiriyor ve Krallık’taki ekonomik dönüşüm sürecine katkı sağlıyor.