Afganistan yakınlarında askeri üssü bulunmayan ABD, Zevahiri'yi nasıl öldürdü?

El Kaide liderine saldırıyı gerçekleştiren insansız hava aracının (İHA) fırlatıldığı yer merak konusu.

El Kaide lideri Eymen ez-Zevahiri’yi öldürmek için kullanılanlara benzer füzelerle donatılmış bir İHA. (AP)
El Kaide lideri Eymen ez-Zevahiri’yi öldürmek için kullanılanlara benzer füzelerle donatılmış bir İHA. (AP)
TT

Afganistan yakınlarında askeri üssü bulunmayan ABD, Zevahiri'yi nasıl öldürdü?

El Kaide lideri Eymen ez-Zevahiri’yi öldürmek için kullanılanlara benzer füzelerle donatılmış bir İHA. (AP)
El Kaide lideri Eymen ez-Zevahiri’yi öldürmek için kullanılanlara benzer füzelerle donatılmış bir İHA. (AP)

ABD’nin El Kaide lideri Eymen ez-Zevahiri’yi öldürmek için insansız hava aracı (İHA) ile düzenlediği saldırıya ve İHA’yı fırlatmada kullanılan olası üslere ilişkin spekülasyonlar artarken İslamabad'daki uzmanların ve yetkililerin hemen hemen hepsi, İHA saldırısının önceden planlandığı ve Afgan topraklarının içinden gerçekleştirildiği konusunda hemfikir.
Pakistanlı bir uzmana göre, ABD’lilerin uzun süredir Afganistan sınırındaki bölgelerde operasyonel üsleri yok. Zira ABD, 2005'te Orta Asya'daki askeri üslerini kapattı, 2018'de de Pakistan'daki askeri üsleri boşaltmaları istendi. Bu nedenle ABD’nin söz konusu dönemden bu yana Afganistan yakınlarında askeri üsleri bulunmuyor.
Zevahiri'yi öldüren İHA saldırısı, ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı'nın (CIA) Afganistan'da güçlü bir varlığı olduğunu açıkça gösterdi. Kimliğinin açıklanmasını istemeyen Pakistanlı bir uzman “Böyle bir operasyon bir günlük emeğin meyvesi olamaz. Aylarca El Kaide liderinin yerini ve günlük hareketlerini izlemiş olmalılar” değerlendirmesinde bulundu.
ABD’li bir uzmana göre de istihbarat servisleri, Mayıs 2011'de Usame bin Ladin'i hedef alan saldırıdan önceki hazırlıklara oldukça benzer bir senaryo ile Zevahiri’yi aylarca takip etti ve günlük rutinine ilişkin inceleme yaptı.
İslamabad merkezli bir araştırma kuruluşunda askeri ve güvenlik konularında çalışmalar yürüten Pakistanlı istihbarat ve askeri uzman Şehid Rıza, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada bölgede İHA’nın kalktığı yerle ilgili iki ihtimal olduğunu belirtti. “Zevahiri'yi öldüren uçak ya Orta Asya'da bir yerden ya da Afganistan'daki toprak bir yoldan kalktı” dedi.
ABD’nin Orta Asya'daki askeri üslerinin varlığını sürdürmesine 2005'ten sonra izin verilmedi. Rusya ve Çin, Orta Asya yönetimlerine, ABD'lilerin ülkelerinde üslerini bulundurmasına izin vermemeleri için baskı yaptı. Şehid, konuya ilişkin açıklamasında “Bazı İHA'lar toprak yollardan ve asfaltsız pistlerden havalanabiliyor" diyerek Predator İHA türlerinin boyutlarının küçük olduğuna dikkat çekti. Pakistanlı yetkililer ise ABD İHA'larının Pakistan'ın herhangi bir yerinden havalanmasının mümkün olmadığını söylediler. Üst düzey bir askeri yetkili, "Artık topraklarımızda bu tür faaliyetlere izin vermiyoruz" açıklamasında bulundu.
Pakistanlı uzman, Zevahiri'yi öldüren hava saldırısının bir günde, hatta bir haftada planlanmış olamayacağına dikkat çektiği açıklamasının devamında “Bu operasyon, uzun süreli bir istihbarat faaliyeti ve İHA’lar tarafından gözetleme sürecini gerektiriyor” dedi.
Pakistan istihbaratı, 2008'den bu yana Pakistan Talibanı’nın (TTP) üst düzey liderlerine yönelik İHA saldırılarında CIA ile iş birliği yapıyor. Pakistanlı üst düzey istihbarat yetkilisi “Olay sadece İHA’lar aracılığıyla gözetlemekle sınırlı kalmadı. Aynı zamanda karadan istihbarat unsurları da katıldı” ifadelerini kullandı.
ABD 2018 yılına kadar Pakistan topraklarındaki üslerinden İHA'ları havalandırmaya devam etti. Ancak Pakistan hükümeti daha sonra, ABD'lilerden üsleri tahliye etmelerini ve Sind ve Belucistan'daki askeri üslerdeki tüm İHA faaliyetlerini durdurmalarını istedi.



Kim Jong Un, bir savaş gemisini inceledikten sonra, deniz kuvvetlerinin nükleer caydırıcılığını güçlendirmesinin gerekliliğini vurguladı

Kuzey Kore hükümeti tarafından yayınlanan bu fotoğrafta, lider Kim Jong Un ve kızı, Kang Kon adlı destroyer gemisinin deniz denemelerini izlerken görülüyor (AP)
Kuzey Kore hükümeti tarafından yayınlanan bu fotoğrafta, lider Kim Jong Un ve kızı, Kang Kon adlı destroyer gemisinin deniz denemelerini izlerken görülüyor (AP)
TT

Kim Jong Un, bir savaş gemisini inceledikten sonra, deniz kuvvetlerinin nükleer caydırıcılığını güçlendirmesinin gerekliliğini vurguladı

Kuzey Kore hükümeti tarafından yayınlanan bu fotoğrafta, lider Kim Jong Un ve kızı, Kang Kon adlı destroyer gemisinin deniz denemelerini izlerken görülüyor (AP)
Kuzey Kore hükümeti tarafından yayınlanan bu fotoğrafta, lider Kim Jong Un ve kızı, Kang Kon adlı destroyer gemisinin deniz denemelerini izlerken görülüyor (AP)

Kuzey Kore lideri Kim Jong-un, devlet medyasının bugün bildirdiğine göre, “Kang Kon” adlı donanma destroyerini ziyaret ederek bir seyrüsefer testini denetledi. Kim, deniz kuvvetlerinin nükleer savaş caydırıcılığı kapasitesinin artırılmasının zorunlu olduğunu vurguladı.

Resmî Kore Merkezi Haber Ajansı (KCNA), ziyaretin Çin ve Kuzey Kore’nin, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in 8–9 Haziran tarihlerinde Kuzey Kore’yi ziyaret edeceğini duyurmasının ardından geldiğini bildirdi. Şi Cinping, geçtiğimiz ay ABD Başkanı Donald Trump ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile art arda zirveler gerçekleştirdi.

Kim ve kızı, Kuzey Kore'de yeri açıklanmayan bir noktada, muhrip gemileri Kang Kon'un deniz denemelerini izliyor (AP).Kim ve kızı, Kuzey Kore'de yeri açıklanmayan bir noktada, muhrip gemileri Kang Kon'un deniz denemelerini izliyor (AP).

Kim Jong-un, son yıllarda donanma kapasitesini güçlendirme sözü verirken, Mayıs 2024’te aynı “Kang Kon” destroyerinin başarısız bir denize indirme törenine de başkanlık etmiş, gemi daha sonra onarılarak yeniden hizmete alınmıştı.

Kim, perşembe günkü ziyaretinde, deniz kuvvetlerinin hızla geliştirilmesinin ve “nükleer caydırıcılığın güvenilir bölümünü üstlenebilecek” bir güç haline getirilmesinin önemini vurguladı.

"Kang Kon" destroyer gemisi, Kuzey Kore'de yeri açıklanmayan bir bölgede deniz denemeleri sırasında (AP)"Kang Kon" destroyer gemisi, Kuzey Kore'de yeri açıklanmayan bir bölgede deniz denemeleri sırasında (AP)

Şarku’l Avsat’ın KCNA’dan aktardığına göre Kim, düşmanlara hem su üstünde hem de su altında “nihai darbe vurabilecek” bir donanma oluşturmanın, iktidardaki parti için beş yıllık savunma planının temel hedeflerinden biri olduğunu söyledi.

Yayımlanan fotoğraflarda Kim Jong-un’un, yetkililer ve kızı Kim Ju-ae ile birlikte gemiyi ziyaret ettiği görüldü.


Kuzey Kore yeni tesisinin açılışını yaptı ve nükleer yeteneklerinin geliştirilmesini hızlandıracağını duyurdu

Kuzey Kore lideri Kim Jong Un, yeni nükleer malzeme üretim tesisini ziyaretinde (AFP)
Kuzey Kore lideri Kim Jong Un, yeni nükleer malzeme üretim tesisini ziyaretinde (AFP)
TT

Kuzey Kore yeni tesisinin açılışını yaptı ve nükleer yeteneklerinin geliştirilmesini hızlandıracağını duyurdu

Kuzey Kore lideri Kim Jong Un, yeni nükleer malzeme üretim tesisini ziyaretinde (AFP)
Kuzey Kore lideri Kim Jong Un, yeni nükleer malzeme üretim tesisini ziyaretinde (AFP)

Kuzey Kore lideri Kim Jong-un, dün yaptığı açıklamada, ülkesinin silah yapımında kullanılabilecek nükleer madde üretiminin son beş yılda iki kattan fazla arttığını belirterek, Pyongyang'ın askeri nükleer kapasitesini daha da güçlendirme sözü verdi.

Kuzey Kore'nin resmi haber ajansı KCNA’nın haberine göre Kim, nükleer madde üretimi için inşa edilen yeni bir tesisi ziyareti sırasında, Kuzey Kore'nin “devletin nükleer gücünü hızla artırmayı hedefleyen iddialı bir gelecek planına sahip olduğunu” söyledi.

Kuzey Kore, nükleer cephaneliğini Güney Kore ve ülkede konuşlu ABD güçlerinden gelebilecek olası saldırılara karşı bir güvence olarak görüyor. Nükleer gücün artırılmasına yönelik planlara değinen Kim, “Bu, tarif edilemeyecek kadar büyük ve başarılı bir dönüşümdür. Nükleer kapasitemizi hızla geliştirme sürecimizde tarihi bir dönüm noktasıdır” ifadelerini kullandı.

Şarku’l Avsat’ın KCNA'dan aktardığına göre söz konusu tesis, “daha gelişmiş bir teknoloji” kullanıyor. Ancak tesisin konumu veya ne zaman faaliyete geçtiğine ilişkin ayrıntı verilmedi. Devlet medyasında yayımlanan fotoğraflarda, büyük bir santrifüj salonuna benzeyen görüntüler yer aldı. Bu durum, tesisin silah yapımında kullanılabilecek uranyum zenginleştirme faaliyetlerine yönelik olabileceği değerlendirmelerine yol açtı.

Yeni tesisin kamuoyuna duyurulması, Kim Jong-un'un ABD öncülüğündeki askeri tehditlerin arttığını öne sürerek nükleer programı genişletme yönündeki uzun süredir devam eden taahhütleriyle örtüşüyor.

KCNA, Kim'in dün tesisi ziyaret ederek, işletme performansı ve uzun vadeli üretim planları hakkında bilgi aldığını bildirdi. Haberde, Kim'in ülkenin nükleer caydırıcılığını nicelik ve nitelik bakımından güçlendirme ihtiyacının, “en saldırgan düşmanlarla” yaşanan gerilimler nedeniyle arttığını söylediği belirtildi. Bu ifadelerin ABD ve Güney Kore'ye gönderme yaptığı değerlendiriliyor.

Kim ayrıca, ayrıntı vermeksizin başka tehditler ve krizlerin de Kuzey Kore'nin nükleer kapasitesini geliştirmesini gerekli kıldığını ifade etti.


Myanmar'da meydana gelen patlamada en az 46 kişi öldü

Myanmar'ın Yangon kenti yakınlarındaki pirinç tarlasının yanında yürüyen bir kız çocuğu (AFP)
Myanmar'ın Yangon kenti yakınlarındaki pirinç tarlasının yanında yürüyen bir kız çocuğu (AFP)
TT

Myanmar'da meydana gelen patlamada en az 46 kişi öldü

Myanmar'ın Yangon kenti yakınlarındaki pirinç tarlasının yanında yürüyen bir kız çocuğu (AFP)
Myanmar'ın Yangon kenti yakınlarındaki pirinç tarlasının yanında yürüyen bir kız çocuğu (AFP)

Myanmar'ın kuzeyinde, isyancı grupların kontrolündeki bir bölgede meydana gelen patlamada onlarca kişi hayatını kaybetti. Bölgeyi kontrol eden silahlı grup, olayın depolanan patlayıcıların infilak etmesi sonucu yaşandığını açıkladı.

Patlamanın meydana geldiği Şan Eyaleti'nin Namhkam ilçesinde görev yapan bir sağlık görevlisi, aralarında çocukların da bulunduğu 46 kişinin yaşamını yitirdiğini, 70'ten fazla kişinin yaralandığını söyledi. Bir başka sağlık görevlisi ise toplam can kaybının 59'a ulaştığını belirtti. Her iki görevli de güvenlik gerekçesiyle isimlerinin açıklanmasını istemedi.

Şarku’l Avsatîn BBC'den aktardığına göre patlamada en az 55 kişi hayatını kaybetti, onlarca kişi de yaralandı.

Myanmar, ordunun 2021 yılında gerçekleştirdiği darbe ile yönetime el koymasının ardından iç savaşın içine sürüklendi. İktidardaki askeri cunta, demokrasi yanlısı gruplar ve etnik azınlıklardan oluşan güçlü silahlı örgütlerle çatışmalarını sürdürüyor.

Ülkenin en güçlü etnik silahlı gruplarından biri olan Ta'ang Ulusal Kurtuluş Ordusu (TNLA) yaptığı açıklamada, pazar günü öğle saatlerinde Şan Eyaleti'nin Namhkam bölgesinde maden ve taş ocaklarında kullanılmak üzere depolanan patlayıcıların "kazara" infilak ettiğini duyurdu.

Bölgeyi kontrol eden örgüt, patlama sonucu "çok sayıda köylünün" yaşamını yitirdiğini belirtirken, kesin can kaybına ilişkin rakam vermedi.

Ta'ang Ulusal Kurtuluş Ordusu, patlayıcıların örgütün ekonomik işler birimine ait olduğunu açıklarken, olayın nedenini belirlemek amacıyla soruşturma başlatıldığını bildirdi.