Suudi Arabistan, İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırısını kınadı
Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı (Şarku’l Avsat)
Suudi Arabistan, İsrail işgal güçlerinin Gazze Şeridi'ne düzenlediği saldırıyı kınadığını bildirdi.
Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı, Riyad'ın Filistin halkının yanında olduğunu vurgulayarak, uluslararası toplumu gerilimi sona erdirmek için sorumluluklarını üstlenmeye, sivillere gerekli korumayı sağlamaya ve uzun süredir devam eden çatışmayı sona erdirmek için her türlü çabayı göstermeye çağırdı.
Suudi Arabistan, jeopolitik gelişmelere ve küresel ticaretteki aksaklıklara rağmen enflasyonu kontrol altında tutuyorhttps://turkish.aawsat.com/k%C3%B6rfez/suudi-arabistan/5341652-suudi-arabistan-jeopolitik-geli%C5%9Fmelere-ve-k%C3%BCresel-ticaretteki
Suudi Arabistan, jeopolitik gelişmelere ve küresel ticaretteki aksaklıklara rağmen enflasyonu kontrol altında tutuyor
Suudi Arabistanlı bir tüketici, gıda ürünleri satan bir mağazada alışveriş yaparken. (SPA)
Suudi Arabistan'da yıllık enflasyon, ekim ayında yüzde 1,7'ye gerileyerek geçen yılın eylül ayından bu yana en düşük seviyesine indi. Eylül ayında yüzde 1,9 olarak kaydedilen enflasyondaki gerileme, jeopolitik gelişmeler ve küresel ticaretteki aksaklıkların yol açtığı zorluklara rağmen ülke ekonomisinin fiyat baskılarını kontrol altında tutma ve fiyat istikrarını koruma kapasitesini sürdürdüğüne işaret ediyor.
Suudi Arabistan Genel İstatistik Kurumu tarafından pazar günü açıklanan verilere göre, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ekim ayında bir önceki aya kıyasla yüzde 0,1 arttı. Yıllık enflasyondaki yavaşlamada, başlıca harcama gruplarının birçoğundaki fiyat artışlarının görece sınırlı kalması etkili olurken, konut maliyetleri fiyatlar üzerindeki en önemli baskı unsuru olmayı sürdürdü.
Endeksin ayrıntıları incelendiğinde, konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar grubundaki fiyatların ekim ayında yıllık bazda yüzde 3,5 arttığı görülüyor. Konutların fiilî kira bedellerinde de aynı oranda artış kaydedildi. Böylece bu grup, enflasyona en fazla katkıda bulunan kalem olmayı sürdürdü.
Sigorta ve finansal hizmetler fiyatları yüzde 3,5 yükselirken, bu artışta sigorta hizmetlerindeki yüzde 6,5'lik yükseliş etkili oldu. Eğlence, spor ve kültür harcamaları ise tatil paketlerinin yüzde 4,6 pahalanmasının etkisiyle yüzde 2,7 arttı.
Gıda ve içecek fiyatları
Ulaştırma fiyatları, yolcu taşımacılığı hizmetlerindeki yüzde 9,5'lik artışın etkisiyle yıllık bazda yüzde 2,3 yükseldi. Restoran ve konaklama hizmetlerinde yüzde 1,8, eğitim hizmetlerinde ise yüzde 1,3 artış kaydedildi.
Tüketici harcama sepetinde önemli ağırlığa sahip gıda ve içecek fiyatları yüzde 1,1 artarken, bilgi ve iletişim grubundaki fiyat artışı yüzde 0,5 oldu.
Buna karşılık mobilya, ev aletleri ve konutun rutin bakım giderleri yüzde 0,5, giyim ve ayakkabı fiyatları yüzde 0,2 geriledi. Kişisel bakım, sosyal koruma ve diğer mal ve hizmetler grubunda da yüzde 0,6 düşüş yaşandı.
Aylık karşılaştırma
Aylık bazda genel endeks yüzde 0,1 yükseldi. Konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar grubundaki fiyatlar yüzde 0,2 artarken, bu yükselişte konutların fiilî kira bedellerindeki yüzde 0,4'lük artış etkili oldu. Gıda ve içecek fiyatları yüzde 0,2, sigorta ve finansal hizmetler fiyatları ise yüzde 1,5 yükseldi.
Veriler enflasyon görünümünde iyileşmeye işaret etse de konut maliyetleri ve kiralar, hane halkı bütçeleri açısından en önemli sorun olmaya devam ediyor. Yaşam maliyetleri üzerindeki baskının sürmesi, enflasyondaki gerilemenin satın alma gücüne ve yaşam kalitesine ne ölçüde yansıdığı sorusunu gündeme getiriyor.
Küresel ticaretteki aksaklıklar
Suudi Arabistan'da yıllık enflasyonun eylül ayındaki yüzde 1,9 seviyesinden ekimde yüzde 1,7'ye gerilemesi, dünya ekonomilerinin jeopolitik gerilimler, ticaretteki aksaklıklar ve tedarik zincirlerindeki sorunlar nedeniyle artan baskılarla karşı karşıya olduğu bir dönemde gerçekleşti.
Mali ve ekonomi danışmanı Hüseyin el-Attas'a göre enflasyondaki yavaşlama, fiyat istikrarını destekleyen bir dizi yerel faktörün bir araya gelmesinden kaynaklanıyor. Bu faktörlerin başında Suudi Arabistan riyalinin ABD dolarına sabitlenmesinin ithalat fiyatlarındaki dalgalanmalara karşı sağladığı göreli koruma geliyor. Temel emtia fiyatlarının ılımlı seyretmesi, tedarik zincirlerinin etkinliği ve ithalat kaynaklarının çeşitlendirilmesi de fiyat istikrarını destekleyen unsurlar arasında yer alıyor.
El-Attas, Şarku’l Avsat'a yaptığı özel açıklamada, para politikasındaki ve döviz kurundaki istikrarın yanı sıra hükümetin aldığı önlemler ve denetim mekanizmalarının, dış kaynaklı enflasyon baskılarının iç piyasaya yansımasını sınırladığını söyledi.
Gıda ve içecek fiyatlarındaki artış hızının eylül ayındaki yüzde 1,4 seviyesinden ekimde yüzde 1,1'e gerilemesinin ve konut maliyetlerindeki artışın yüzde 3,5 ile sınırlı kalmasının genel enflasyonun yavaşlamasına katkıda bulunduğunu belirten el-Attas, buna rağmen konut kiralarının fiyatlar üzerindeki başlıca baskı unsurlarından biri olmayı sürdürdüğüne dikkati çekti.
Ekim ayı verileri enflasyonun ılımlı seviyelerde kontrol altında tutulduğunu gösterse de önümüzdeki dönemde enflasyonun seyri iç talepteki gelişmelere, konut maliyetlerine ve ithal ürünlerin fiyatlarına bağlı olacak.
El-Attas, yıl sonuna kadar enflasyonun ılımlı seviyelerde kalmasını beklediğini, ancak ekonomik faaliyetlerin ve büyük ölçekli projelerin genişlemesinin yanı sıra navlun ve sigorta maliyetlerindeki olası artışlar nedeniyle sınırlı dalgalanmalar yaşanabileceğini öngördü.
Satın alma gücü
Ekonomi uzmanı Ahmed eş-Şehri de Suudi Arabistan'da enflasyonun ekim ayında yüzde 1,7'ye gerilemesini, ekonomik istikrarın ve fiyat baskılarını kontrol altında tutma kapasitesinin göstergesi olarak olumlu değerlendirdi. Eş-Şehri, bu gelişmenin özellikle küresel ekonomideki belirsizliklerin ve piyasalarda yaşanan jeopolitik ve ticari sorunların sürdüğü bir dönemde önem taşıdığını belirtti.
Şarku’l Avsat'a konuşan eş-Şehri, «Ancak rakamın tek başına düşmesinden daha önemli olan, bu istikrarın vatandaşların ve ülkede yaşayan yabancıların günlük hayatına, satın alma güçlerine ve yaşam giderlerine nasıl yansıdığıdır» dedi.
Konut maliyetleri ve kiraların daha fazla önem verilmesi gereken başlıca sorun olduğunu belirten eş-Şehri, bu kalemlerdeki artışın devam etmesinin, genel enflasyon yavaşlasa bile geniş bir kesimden ailenin mali baskılarla karşı karşıya kalmasına neden olduğunu ifade etti.
Tüketicilerin ekonomik durumu yalnızca göstergeler ve oranlar üzerinden değerlendirmediğini vurgulayan eş-Şehri, insanların konut, gıda, ulaşım ve temel hizmetler için her ay yaptıkları harcamalara baktığını söyledi. Bu nedenle yaşam maliyetlerinin kontrol altına alınmasının, fiyat istikrarının korunması kadar öncelikli olması gerektiğini kaydetti.
Ekonomik istikrar
Eş-Şehri, önümüzdeki dönemde enflasyondaki göreli istikrarın satın alma gücünü artırmak için değerlendirilmesi, kira artışlarının temel nedenlerinin ele alınması, piyasaların ve tedarik zincirlerinin verimliliğinin yükseltilmesi gerektiğini belirtti.
Ekonomik başarının yalnızca enflasyon oranındaki düşüşle ölçülemeyeceğini vurgulayan eş-Şehri, bu düşüşün insanların günlük yaşamlarında ne ölçüde hissedildiğinin de önemli olduğunu ifade etti.
Eş-Şehri, gerçek ekonomik istikrarın yaşam kalitesine yansıyan, ailelerin geleceğe daha fazla güven duymasını sağlayan, planlama ve tasarruf yapma imkânlarını güçlendiren istikrar olduğunu sözlerine ekledi.
Suudi Arabistan, geleceğin sanayilerinde konumunu güçlendirmek için uzaya yatırım yapıyorhttps://turkish.aawsat.com/k%C3%B6rfez/suudi-arabistan/5341649-suudi-arabistan-gelece%C4%9Fin-sanayilerinde-konumunu-g%C3%BC%C3%A7lendirmek-i%C3%A7in
Suudi Arabistan, geleceğin sanayilerinde konumunu güçlendirmek için uzaya yatırım yapıyor
NASA'nın Suudi Arabistan'ın da katıldığı Artemis-2 görevinin tarihi başlangıcı, 1 Nisan 2026 (Reuters)
ABD ile İran arasındaki savaş, bölgedeki yatırım önceliklerini yeniden şekillendirirken Körfez ekonomilerini ticaret hareketliliği ve sermaye akışları üzerindeki etkileriyle yüzleşmek zorunda bıraktı. Suudi Arabistan ise yatırımlarını çeşitlendirme ve hedef sektörlerin kapsamını genişletme yönündeki politikalarını sürdürüyor. Bu çerçevede stratejik sanayilere ve ileri teknolojilere, özellikle de uzay sanayisine yönelik ilgi giderek artıyor.
Suudi Arabistan'ın bu sektörü geliştirme yönündeki adımları, Veliaht Prens ve Bakanlar Kurulu Başkanı Muhammed bin Selman başkanlığında 3 Kasım'da toplanan Bakanlar Kurulu'nun "Ulusal Uzay Politikası"nı onaylamasıyla yeni bir ivme kazandı. Söz konusu adım, ulusal bir uzay ekosisteminin oluşturulmasını, bilimsel ve teknolojik faaliyetlerin geliştirilmesini ve sektöre yönelik yatırımların desteklenmesini hedefliyor.
Onay, Suudi Arabistan İletişim, Uzay ve Teknoloji Komisyonu'nun ülkenin uzay ekonomisinin büyüklüğünün 2024'te 33 milyar riyalden (8,8 milyar dolar), 2035'te 119 milyar riyale (31,7 milyar dolar) ulaşacağı yönündeki beklentileriyle aynı döneme denk geldi. Bu dönemde yıllık bileşik büyüme oranının yüzde 12 olması, yerel pazarın büyüklüğünün ise 21 milyar riyale (5,6 milyar dolar) ulaşması öngörülüyor.
Uzmanlar, Şarku’l Avsat'a yaptıkları değerlendirmelerde, Suudi Arabistan'ın bölgesel ve uluslararası krizlere rağmen "2030 Vizyonu"nun hedefleri doğrultusunda nitelikli yatırımlar için cazibe merkezi olma konumunu güçlendirmeyi sürdürdüğünü belirtti. Uzmanlar, Hürmüz ve Babülmendep boğazlarından geçen deniz ticaretini tehdit eden risklerin bölge ekonomilerini etkilediğini, ancak bu gelişmelerin Suudi Arabistan'ın uzay ve uydu sanayisi başta olmak üzere stratejik sektörleri geliştirme çabalarını durdurmadığını vurguladı.
2026 yılında artan ortaklık ve yatırım anlaşmalarının bu alandaki fırsatların genişlediğini gösterdiğini kaydeden uzmanlar, uzay teknolojilerinin birçok hayati sektörle bağlantılı olduğuna ve ekonomi ile ulusal güvenlik açısından öneminin giderek arttığına dikkat çekti. Riyad'ın önümüzdeki yıllarda küresel uzay sanayisindeki varlığını güçlendirmesini bekleyen uzmanlar, sektörde faaliyet gösteren şirketleri ve projeleri desteklemek amacıyla özel bir yatırım fonu kurulması çağrısında bulundu.
Yerli uzay sanayisini geliştirmek için güçlü altyapı
Suudi Arabistan İletişim, Uzay ve Teknoloji Komisyonu'nun eski Uzay Sektörü Başkan Yardımcısı Mühendis Frank M. Salzgeber, ülkenin uzay ekonomisinde öncü bir konuma yükselmesini sağlayacak önemli avantajlara sahip olduğunu belirtti.
Şarku’l Avsat'a konuşan Salzgeber, "Suudi Arabistan'daki uzay ekonomisinin geleceğine güçlü biçimde inanıyorum. Talep mevcut ve ülkenin bu alanda lider bir rol üstlenmesi için önemli bir fırsat bulunuyor" dedi.
Yeni Uzay (New Space) şirketlerine yatırım yapan ve AltairI Space'in Üst Yöneticisi (CEO) olan Salzgeber, İletişim, Uzay ve Teknoloji Komisyonu ile SpaceTech Gulf şirketinin verilerinin, son birkaç yılda Suudi Arabistan uzay sektöründe faaliyet gösteren kuruluş ve şirketlerin sayısının iki katına çıktığını ortaya koyduğunu belirtti. Salzgeber, sektörde faaliyet gösteren kuruluşların sayısının 425'i aştığını, en hızlı büyümenin ise uzay verilerinin analizine yönelik faaliyetlerde kaydedildiğini ifade etti.
Uzayın artık ulusal güvenlik ve sürdürülebilir kalkınmayla doğrudan bağlantılı alanlardan biri haline geldiğini belirten Salzgeber, aynı zamanda küresel ölçekte gelecek vadeden ticari pazarlardan biri olduğuna dikkat çekti.
Suudi Arabistan'daki uzay ekosisteminin gelişimini üç temel kurumsal yapıya bağlayan Salzgeber, bunlardan ilkinin İletişim, Uzay ve Teknoloji Komisyonu olduğunu söyledi. Komisyonun düzenleyici kurum olarak faaliyet gösterdiğini belirten Salzgeber, bu yapının mevzuat ve politikaları oluşturduğunu, ekosistemi geliştirdiğini, ulusal insan kaynağını yetiştirdiğini ve piyasa verilerini sağladığını kaydetti.
İkinci temel yapının Suudi Uzay Ajansı olduğunu belirten Salzgeber, ajansın bilimsel faaliyetlerin desteklenmesi ve uluslararası ortaklıkların güçlendirilmesinde merkezi bir rol üstlendiğini ifade etti. Üçüncü yapının ise Kamu Yatırım Fonu'na bağlı Neo Space Group olduğunu aktaran Salzgeber, grubun sektördeki ticari faaliyetlere ulusal düzeyde öncülük ettiğini söyledi.
Daha önce Avrupa Uzay Ajansı'nda inovasyon ve projeler başkanlığı görevini yürüten Salzgeber, Suudi Arabistan açısından en önemli yatırım fırsatlarından birinin ticari uyduların uçtan uca üretimindeki yerel kapasite açığının kapatılması olduğunu belirtti.
Salzgeber, uzay sektöründeki sözleşmelerin değerinin yüzde 67,5'inin yerelleştirilmesini hedefleyen bir politikanın benimsenmesini önererek, bunun hem iç pazarın ihtiyaçlarını karşılayabilecek hem de dış pazarlara açılabilecek ulusal bir sanayi altyapısının kurulmasını sağlayacağını ifade etti.
Suudi Arabistan'daki küçük ve orta ölçekli şirketlerin, uzay ve savunma sözleşmeleriyle bağlantılı "Ekonomik Dengeleme Programları"ndan (Offset Programs) yararlanabileceğini belirten Salzgeber, bu şirketlerin küresel firmalara parça ve teknoloji tedarik ederek faaliyetlerini genişletebileceğini söyledi.
Salzgeber, Suudi şirketlerinin ABD merkezli Lockheed Martin için uzay bileşenleri ürettiğini görmeyi arzu ettiğini belirterek, yerli sanayinin küresel tedarik zincirlerine entegre olması için önemli fırsatlar bulunduğuna işaret etti.
Yatırımların yalnızca hizmet ve uygulamalarla sınırlı kalmayıp donanım (Hardware) üretimine de yönlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Salzgeber, yerli üretim kapasitesinin oluşturulmasının bütünleşik bir uzay sanayisinin geliştirilmesi açısından temel bir adım olduğunu kaydetti. Bu kapsamda büyük girişim sermayesi şirketlerine de Suudi Arabistan pazarıyla bağlantılı uzay girişimlerine yönelik finansmanlarını artırma çağrısında bulundu.
Suudi Arabistan'ın sahip olduğu avantajları değerlendiren Salzgeber, ülkenin farklı taraflar açısından güvenilir bir ortak olmasını sağlayan jeopolitik konumuna dikkat çekti. Suudi Arabistan'ın bu alanda "yeni bir İsviçre" haline gelebileceğini ifade eden Salzgeber, ülkenin genç ve nitelikli insan kaynağı ile özel sermaye birikiminin de önemli avantajlar sunduğunu belirtti.
Salzgeber, girişimlere ve sanayi projelerine gerekli finansmanı sağlayarak mevcut fırsatların üretim ve ticari faaliyetlere dönüştürülmesine katkıda bulunacak, uzay sektörüne özel bir yatırım fonu kurulmasını önerdi.
Uzay, sektörler arasındaki entegrasyonu güçlendiriyor
Cizan'daki Eş-Şuruk Ekonomik Araştırmalar Merkezi Başkanı Dr. Abdurrahman Başan, "2030 Vizyonu" kapsamında hayata geçirilen program ve girişimlerin Suudi Arabistan ekonomisinin şoklara karşı dayanıklılığını artırdığını belirtti. Başan, bu programların bölgedeki savaşın etkileri de dahil olmak üzere bölgesel gelişmelere uyum sağlayabilen bir kalkınma ve yatırım yaklaşımının oluşturulmasına katkıda bulunduğunu söyledi.
Şarku’l Avsat'a konuşan Başan, Suudi Arabistan'ın yatırım politikasının stratejik sektörlerin geliştirilmesine, sanayi ve teknoloji ekosistemindeki eksikliklerin giderilmesine yöneldiğini ifade etti. Başan, sürdürülebilir kalkınma açısından önem taşıyan yapay zekâ, teknoloji sanayileri ve uzay sektörü gibi alanlara yönelik yatırımların da giderek arttığını kaydetti.
Son dönemde imzalanan çok sayıda anlaşma ve ortaklığın uzay, savunma ve güvenlik sektörlerine odaklandığını belirten Başan, uzay sanayisinin çok sayıda ekonomik ve endüstriyel alanla bağlantılı olması ve hayati faaliyetleri destekleyerek bunların büyümesini teşvik etmesi nedeniyle özel bir önem taşıdığını söyledi.
Başan, bu sektörün geliştirilmesinin Suudi Arabistan'daki yatırım ve ticari faaliyetlerin sürekliliğinin güçlendirilmesine katkı sağlayabileceğini ifade etti.
Yatırım faaliyetlerinin devam etmesini "2030 Vizyonu"nun hedeflerine bağlayan Başan, bu hedeflerin bölgesel ve uluslararası kriz dönemlerinde dahi yatırımların temel itici gücü olmayı sürdürdüğünü belirtti. Mevcut dönüşümlerin, ileri teknolojiler ve uzay sektörüyle bağlantılı kalkınma girişimleri ve projeler için yeni fırsatlar oluşturduğunu kaydetti.
Bölgedeki savaşın Suudi Arabistan'ın yatırım cazibesini ve rekabet gücünü artırma çabalarını durdurmadığını vurgulayan Başan, yabancı yatırımcıların uzay sektörü de dahil olmak üzere yeni alanlardaki fırsatlara ilgisinin sürdüğüne dikkat çekti.
Suudi Arabistan'ın ABD'nin Florida eyaletindeki Cape Canaveral Üssü'nden Uluslararası Uzay İstasyonu'na gerçekleştirdiği yolculuk (SPA)
Başan, Suudi Arabistan'daki doğrudan net yatırımın yılın ilk çeyreğinde 1,7 milyar dolarlık net çıkıştan ikinci çeyrekte 4 milyar dolarlık net girişe dönüştüğünü hatırlattı. Ayrıca ülkenin döviz rezervlerinin geçen eylül ayı sonunda yıllık yüzde 3,7 artışla 440,7 milyar dolara yükseldiğini belirtti.
2029'a kadar uzay sektörüne milyarlarca riyallik yatırım bekleniyor
Suudi iş insanı ve El-Temeyyüz Suudi Holding Yatırım Şirketi Başkanı Abdullah bin Zeyd el-Müleyhi de ülkenin, hızla ilerleyen teknolojik gelişmeler ve stratejik sanayileri yerelleştirmeyi, özel sektörün rolünü güçlendirmeyi amaçlayan "2030 Vizyonu" doğrultusunda uzay sanayisinde yeni bir yatırım dönemine girdiğini söyledi.
Şarku’l Avsat'a konuşan Müleyhi, modern savaşların niteliğindeki değişimin, yapay zekâ, siber güvenlik, insansız hava araçları ve uydulara bağımlılığın artmasıyla küresel yatırımların yönünü yeniden şekillendirdiğini belirtti. Bu dönüşümün ulusal şirketler ve yatırımcılar için yeni ekonomik ve endüstriyel fırsatlar oluşturduğunu ifade eden Müleyhi, "Bölgedeki savaşın etkileri Suudi Arabistan'ın stratejik sektörleri geliştirme yolunda ilerlemesini engellemedi. Aksine bu gelişmeler, yatırım önceliklerinin yeniden belirlenmesine katkıda bulunmuş olabilir" dedi.
2030 yılına kadar askeri harcamaların yüzde 50'den fazlasının yerelleştirilmesi hedefinin, uzay sanayisi ve bağlantılı teknolojiler de dahil olmak üzere kamu ve özel sektör arasında geniş kapsamlı yatırım ortaklıklarının önünü açtığını belirtti.
Suudi yatırımcıların teknoloji ve stratejik sanayilere yönelmenin önemini erken dönemde kavradığını ifade eden Müleyhi, bu durumun bilgi ve ileri teknolojilerin transferini, nitelikli sanayilerin ülke içinde geliştirilmesini hedefleyen uluslararası ortaklıklara yönelik ilgiyi artırdığını söyledi.
ABD'nin Florida eyaletinde Suudi astronotların fotoğraflarının yer aldığı bir pano (SPA)
Müleyhi, fırsatların yalnızca fabrika ve sanayi projelerinin kurulmasıyla sınırlı olmadığını, araştırma-geliştirme, eğitim ve ulusal insan kaynağının yetiştirilmesi gibi alanları da kapsadığını vurguladı. İleri bir sanayi ve teknoloji ekosisteminin oluşturulması için kamu ve özel sektör arasında güçlü bir iş birliğine ihtiyaç duyulduğunu kaydetti.
2027-2029 döneminde uluslararası ortaklıkların genişlemesi ve ileri teknolojilere yönelik talebin artmasıyla uzay sanayisine milyarlarca riyal tutarında yatırım akışı gerçekleşmesini beklediğini belirten Müleyhi, bu tahminlerin kendi yatırım değerlendirmelerini yansıttığını, onaylanmış yatırımlara ilişkin resmî rakamlar olmadığını özellikle vurguladı.
Suudi Arabistan'ın savunma, güvenlik ve uzay sanayilerinde önemli bir aktör haline gelmesini sağlayacak ekonomik, endüstriyel ve yatırım altyapısına sahip olduğunu belirten Müleyhi, ülkenin teknoloji tüketen bir konumdan teknoloji geliştiren, üreten ve yerelleştiren bir yapıya geçerek bu sektörlerde bölgesel merkez olma konumunu güçlendirebileceğini ifade etti.
Savaşların değişen niteliğinin yalnızca askeri kavramları değil, küresel sermayenin yönelimlerini de etkilediğini kaydeden Müleyhi, savunma, güvenlik ve uzay sanayilerinin önümüzdeki dönemde Suudi Arabistan'daki en önemli stratejik yatırım alanları arasında yer alacağını öngördü.
Müleyhi, "Yeni bir ekonomik ve endüstriyel dönemin eşiğindeyiz. Gelecek, bugün teknolojiye, bilgiye ve ileri sanayilere yatırım yapanların olacak. Suudi Arabistan ise 2030 Vizyonu sayesinde bu sektörlerde bölgesel ve uluslararası düzeyde etkili ülkeler arasındaki konumunu güçlendirebilecek potansiyele sahip" değerlendirmesinde bulundu.
Suudi enerji şirketleri 9 ayda 105,6 milyar dolar kâr elde ettihttps://turkish.aawsat.com/ekonomi%CC%87/5341625-suudi-enerji-%C5%9Firketleri-9-ayda-1056-milyar-dolar-k%C3%A2r-elde-etti
Suudi enerji şirketleri 9 ayda 105,6 milyar dolar kâr elde etti
Şeybe’deki Aramco petrol sahasının genel görünümü (Reuters)
Suudi Arabistan finans piyasasında işlem gören enerji sektörü şirketleri, 2026 yılının ilk dokuz ayında güçlü bir kâr büyümesi kaydetti. Buna göre, konsolide net kârları geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 42,8 oranında artarak 396,15 milyar riyale (105,64 milyar dolar) yükseldi. Bu performans, küresel enerji piyasalarının jeopolitik gerginlikler, tedarik aksaklıkları ve artan navlun maliyetleri nedeniyle keskin dönüşümlere sahne olduğu bir dönemde gerçekleşti. Bahse konu bu etkenler, enerji sektörünün farklı halkalarında faaliyet gösteren şirketlerin sonuçlarına değişen oranlarda yansıdı.
Suudi Arabistan’daki sonuçlar, söz konusu değişkenlerin şirketler üzerindeki etkilerinde farklılıklar olduğunu ortaya koyuyor. Buna göre kârların en büyük kısmını Saudi Aramco elde ederken, Bahri şirketinin kârında büyük bir sıçrama görüldü. Petro Rabigh yeniden kârlılığa geçerken, bazı sondaj şirketlerinin sonuçlarında ise düşüş kaydedildi. Büyüme eğilimi üçüncü çeyrekte de devam etti ve altı şirketin konsolide kârları yüzde 50,1 artışla 145,15 milyar riyale (38,71 milyar dolar) ulaştı.
Uluslararası enerji şirketlerinin kârları
Kârlardaki iyileşme yalnızca Suudi şirketlerle sınırlı kalmadı; küresel ölçekteki büyük petrol şirketleri de tedarik aksaklıkları, artan enerji fiyatları ve genişleyen rafineri marjlarının etkisiyle yılın üçüncü çeyreğinde güçlü kazançlar elde etti. Bu dönemde ExxonMobil’in net kârı geçen yılın aynı dönemindeki 7,5 milyar dolardan 15,4 milyar dolara yükselirken, Shell’in düzeltilmiş kârı 5,43 milyar dolara kıyasla 10,81 milyar dolara çıktı. TotalEnergies’in düzeltilmiş kârı ise bir yıl önceki 4 milyar dolar seviyesinden 9,1 milyar dolara sıçradı.
Şirketler, Ortadoğu’dan gelen tedarikteki aksaklıkların yanı sıra mevcut rafineri kapasitelerinin sınırlı olmasının ve stoklardaki düşüşün, rafineri marjlarını tarihi yüksek seviyelere taşıdığına dikkat çekti.
Şarku’l Avsat’ın Reuters’tan aktardığına göre, rafineri marjları Shell’de varil başına 42 dolara yaklaşırken, TotalEnergies’de yaklaşık 33,2 dolar seviyesinde gerçekleşti ve bu durum petrol ürünleri ile ticaret faaliyetlerinden elde edilen kârları destekledi.
Aramco kârda lider konumda
Saudi Aramco, hissedarlara ait kârının geçen yılın aynı dönemindeki 278,57 milyar riyalden (74,29 milyar dolar) yüzde 36,1 oranında artarak 379,02 milyar riyale (101,07 milyar dolar) yükselmesiyle, 2026 yılının ilk dokuz ayında net kâr bakımından enerji sektörü şirketleri arasında ilk sırada yer aldı.
Şirket bu sonuçla sektör şirketlerinin konsolide net kârının yaklaşık yüzde 95,7’sini tek başına elde etti. Bu tablo, Aramco’nun sonuçlarının genel performansın yönünü belirlemedeki büyük ağırlığını ortaya koyarken, diğer faaliyet alanlarındaki gelişmeleri anlamak adına sektördeki geri kalan şirketlerin bilançolarının bağımsız olarak değerlendirilmesinin önemini de gözler önüne seriyor.
Şirketin gelirleri ve satışlarla ilgili diğer kazançları ise 2025 yılının aynı dönemindeki yaklaşık 1,25 trilyon riyal (333,33 milyar dolar) seviyesinden yüzde 20,8 artış göstererek yaklaşık 1,52 trilyon riyale (405,33 milyar dolar) ulaştı.
Bahri’nin kârında sıçrama
Suudi Arabistan ulusal denizcilik şirketi Bahri, geçen yılın ilk dokuz ayındaki yaklaşık 1,45 milyar riyal (386,7 milyon dolar) olan net kârını yüzde 586,7 oranında artırarak yaklaşık 9,98 milyar riyale (2,66 milyar dolar) çıkarmasıyla net kâr sıralamasında ikinci oldu.
Bu büyüme, şirketin gelirlerinin geçen yılın aynı dönemindeki 7,08 milyar riyal (1,89 milyar dolar) seviyesinden yüzde 268,4 artışla yaklaşık 26,1 milyar riyale (6,96 milyar dolar) yükselmesiyle eş zamanlı olarak gerçekleşti.
Söz konusu performans, şirketin başta petrol taşımacılığı olmak üzere deniz taşımacılığı faaliyetlerindeki iyileşmeden ve navlun operasyonlarına bağlı artan getirilerden faydalandığını yansıtırken, borsada işlem gören enerji şirketlerinin konsolide kâr büyümesine sağladığı katkıyı da güçlendirdi.
Petro Rabigh yeniden kârlılığa döndü
Petro Rabigh, 2026 yılının ilk dokuz ayında yaklaşık 6,7 milyar riyal (1,79 milyar dolar) net kâr elde ederek finansal sonuçlarında dikkat çekici bir dönüşüme imza attı; şirket geçen yılın aynı döneminde 3,29 milyar riyal (877,3 milyon dolar) zarar kaydetmişti.
Şirketin gelirleri, geçen yılın aynı dönemindeki yaklaşık 24,36 milyar riyale (6,50 milyar dolar) kıyasla yüzde 113,6 oranında artarak yaklaşık 52,03 milyar riyale (13,88 milyar dolar) ulaştı.
Bahri’ye ait gemilerden biri (Şirketin internet sitesi)
Bu iyileşme; endüstriyel kompleksin artan operasyonel oranları, satış hacimlerindeki büyüme, rafine ve petrokimya ürünlerinin fiyatlarındaki artış ve finansman maliyetlerindeki düşüşle desteklendi. Ayrıca, 2025 yılının aynı dönemindeki zayıf üretim ve satış rakamları, şirketin operasyonel tesislerinde gerçekleştirilen kapsamlı periyodik bakım çalışmalarından kaynaklanmıştı; bu durum, iki dönemin kıyaslanmasında etkili oldu.
Sondaj şirketleri üzerindeki baskı
Buna karşılık, enerji piyasalarındaki dönüşümler sektördeki tüm faaliyet alanlarına olumlu yansımadı. ADES Holding’in kârı, gelirlerinin yüzde 44 artışla yaklaşık 6,77 milyar riyale (1,81 milyar dolar) yükselmesine rağmen, 2025 yılının ilk dokuz ayındaki yaklaşık 597,3 milyon riyal (159,3 milyon dolar) seviyesinden yüzde 23 oranında gerileyerek yaklaşık 459,8 milyon riyale (122,6 milyon dolar) düştü.
Gelirlerdeki büyüme uluslararası operasyonlardaki genişleme ve yeni satın almaların katkısıyla desteklenirken; kârlılık ise düşen operasyonel marjlardan, bazı gider kalemlerindeki artıştan ve bir dizi bölgesel operasyonun geçici olarak askıya alınmasından olumsuz etkilendi.
Arabian Drilling şirketinin net kârı ise gelirlerinin yüzde 8,1 azalışla yaklaşık 2,4 milyar riyale (640 milyon dolar) gerilemesine paralel olarak, geçen yılın aynı dönemindeki 73,3 milyon riyalden (19,55 milyon dolar) yüzde 90,6 düşüşle yaklaşık 6,9 milyon riyale (1,84 milyon dolar) indi.
Aynı doğrultuda, SARCO’nun zararları da geçen yılın ilk dokuz ayında kaydedilen 22,1 milyon riyal (5,89 milyon dolar) zarara kıyasla yüzde 24,4 oranında artarak yaklaşık 27,5 milyon riyale (7,33 milyon dolar) yükseldi. Bu sonuçta, şirketin bazı yatırımlarındaki piyasa değeri düşüşünden kaynaklanan zararlar ile genel ve idari giderlerdeki artış etkili oldu.
Üçüncü çeyrek sonuçları
2026 yılının üçüncü çeyreği bazında borsada işlem gören enerji sektörü şirketlerinin konsolide net kârı, geçen yılın aynı dönemindeki yaklaşık 96,72 milyar riyale (25,79 milyar dolar) kıyasla yüzde 50,1 oranında artarak yaklaşık 145,15 milyar riyale (38,71 milyar dolar) ulaştı ve ilk dokuz ayda kaydedilen büyümeyi sürdürdü.
Aramco, yıllık bazda yüzde 41,3 artışla hissedarlara ait yaklaşık 137,39 milyar riyal (36,64 milyar dolar) net kâr elde ederek çeyreklik sonuçlardaki liderliğini korudu.
Bahri ise dönem içindeki güçlü performansının bir yansıması olarak, 2025 yılının üçüncü çeyreğindeki 513,4 milyon riyal (136,9 milyon dolar) olan kârını yüzde 890,7 oranında artırarak yaklaşık 5,09 milyar riyale (1,36 milyar dolar) çıkardı ve ikinci sırada yer aldı.
El-Kasım 1 Enerji Üretim Projesi (ACWA)
Toparlanma sürecini sürdüren Petro Rabigh da iyileşen operasyonel oranlar, artan satışlar ve güçlenen ürün marjlarının desteğiyle, geçen yılın aynı dönemindeki 1,24 milyar riyal (330,7 milyon dolar) zararın ardından yaklaşık 2,58 milyar riyal (688 milyon dolar) kâr açıkladı.
Buna karşılık ADES Holding’in kârı, çeyreklik gelirlerindeki yüzde 34,8’lik artışa rağmen kâr marjları üzerindeki baskıların devam ettiğini yansıtacak şekilde yüzde 55,8 azalarak yaklaşık 94,9 milyon riyale (25,3 milyon dolar) geriledi.
Öte yandan Arabian Drilling, sondaj kulelerinin çalışma oranlarındaki iyileşme ve operasyonel verimlilikteki artıştan faydalanarak, geçen yılın aynı dönemindeki 9,4 milyon riyal (2,51 milyon dolar) zararın ardından üçüncü çeyrekte yaklaşık 31,4 milyon riyal (8,37 milyon dolar) kâr ile yeniden kârlılığa geçti.
SARCO ise 2025 yılının üçüncü çeyreğindeki 1,6 milyon riyal (427 bin dolar) kârın aksine, bu çeyrekte yaklaşık 22,5 milyon riyal (6 milyon dolar) zarar kaydetti.
Çeyreklik sonuçlar, sektör faaliyetlerinin performansındaki ayrışmanın sürdüğünü teyit ediyor. Aramco, Bahri ve Petro Rabigh kâr büyümesine öncülük ederken; bazı sondaj ve yatırım şirketleri ise iş modellerinin doğası, operasyonel seviyeler ve maliyetlerin faaliyet alanlarına göre farklılık göstermesini yansıtacak biçimde marjları ve bilançoları üzerinde baskılarla karşı karşıya kaldı.
لم تشترك بعد
انشئ حساباً خاصاً بك لتحصل على أخبار مخصصة لك ولتتمتع بخاصية حفظ المقالات وتتلقى نشراتنا البريدية المتنوعة
