Moskova, Donbass’taki hamlelerine hız verdi

Zelenskiy’den Batı’ya sınırlarını Ruslara kapatma çağrısı.

Donetsk’in Kramatorsk bölgesinde gıda yardımları sürüyor. (AP)
Donetsk’in Kramatorsk bölgesinde gıda yardımları sürüyor. (AP)
TT

Moskova, Donbass’taki hamlelerine hız verdi

Donetsk’in Kramatorsk bölgesinde gıda yardımları sürüyor. (AP)
Donetsk’in Kramatorsk bölgesinde gıda yardımları sürüyor. (AP)

Rusya, kara kuvvetleri, hava saldırıları ve topçu atışlarıyla Ukrayna’ya yönelik saldırılarına hız verirken ülkenin doğusundaki kontrolünü tamamlamak için acımasız eylemler gerçekleştiriyor. Kiev ise güçlerinin kuvvetli bir şekilde direndiğini ve mevzilerine halen kararlı bir şekilde kruduklarını açıkladı.
Ülkenin doğusundaki Donetsk şehri yakınlarındaki cephe hattı kasabalarında 9 Ağustos’ta ü şiddetli çatışmaların yaşandığı bildirildi. Ukraynalı yetkililer, Rus güçlerin Donbass sanayi bölgesini ele geçirmeye çalışırken saldırılar düzenlediğini aktardı. Donbass’ı oluşturan iki bölgeden biri olan Donetsk Valisi Pavlo Kyrylenko, Ukrayna televizyonuna yaptığı açıklamada şunları söyledi:
“Bölgede durum gergin ve ön cephede bombardıman devam ediyor. Düşman hava saldırılarını yoğunlaştırdı ancak başarıya ulaşmadı. Donetsk bölgesi kararlı.”
Ukrayna ordusu da Bahmut ve Avdiyivka şehirlerine yönelik kara saldırılarını püskürttüğünü ve Bahmut yakınlarındakiler de dahil olmak üzere Rus keşif birimlerini etkisiz hale getirdiğini duyurdu.
Ancak Rusya, farklı bir hikâye anlatıyor. Çeçen lider Ramazan Kadirov, güçlerinin doğudaki Soledar kasabasının eteklerindeki bir fabrikanın kontrolünü Moskova için ele geçirdiğini duyurdu. Diğer Rus destekli güçler, yoğun bir takviye sağlanmış Pisky köyünü ‘temizleme’ sürecinde olduklarını bildirirken Rus medya organları da Wagner Grubu’na bağlı bir grup paralı askerin, Bahmut şehri yakınlarına konuşlandığını aktardı. Pisky gibi Rusya’nın hedef aldığı bölgelerden bazıları, Ukrayna kuvvetlerinin uzun süredir konuşlandığı tüneller ve hendeklerle birleşen ve yoğun bir şekilde güçlendirilmiş alanlar olarak biliniyor. Her iki tarafın da savaş alanındaki hikayelerinin gerçekliğini doğrulamanın mümkün olmadığı belirtiliyor..
Ukrayna’ya yardım eden İngiliz askeri istihbaratı, Rusya’nın Bahmut şehrine girişinin son 30 gün içinde Donbass’taki en başarılı operasyon olduğunu söyledi. Ancak sadece 10 kilometre kadar ilerleyebildiğini beliren istihbarat, aynı dönemde diğer bölgelerdeki Rus kuvvetlerinin de sadece üç kilometre ilerlediğini açıkladı. Rusya, ‘özel askeri operasyonu’ kapsamında Kremlin’e sadık ayrılıkçı güçler adına Donbass’ı tamamen ele geçirmeyi planladığını bildirdi. Ayrıca Güney Ukrayna’nın bölgelerinde Rusya tarafından atanan yetkililer, Rusya’ya ilhak konusunda referandumlara devam etmeyi planladıklarını açıkladı.

HIMARS füze deposu imha edildi
Diğer yandan Rusya Savunma Bakanlığı, Rus kuvvetleri tarafından Ukrayna’nın merkezindeki Uman kenti yakınlarında ABD yapımı HIMARS füzelerinin ve M777 obüslerinin depolandığı bir yerleşkenin imha edildiğini duyurdu. Bakanlığın açıklamasına göre deniz üzerinden fırlatılan uzun menzilli füzeler, Uman kentinde bulunan depoyu hedef alarak, 300’den fazla HIMARS füzesinin yanı sıra büyük miktarda ABD yapımı mühimmatı imha etti. Bakanlık, son 24 saatteki askeri operasyona ilişkin olarak Rus kuvvetlerin bir gün içerisinde Ukrayna kuvvetleri komutanlığına ait iki mevziyi, Lugansk’ta bir mühimmat deposunu ve Herson ve Mıkolayiv bölgelerinde iki depoyu imha ettiğini bildirdi. Aynı şekilde hava savunma birimlerinin Ukrayna’ya ait MiG uçağını ve üç insansız hava aracını düşürdüğü kaydedildi.
Rusya’nın eski imparatorlukların tarzında savaştığını belirten Ukrayna, Rusya’nın tedarik hatlarını ve lojistiğini baltalamak için Batı tarafından sağlanan gelişmiş füze ve topçu sistemlerine güveniyor.

‘Tüm Ruslara yasak getirilmesi’ çağrısı
Son haftalarda toprakları geri alma konusunda kısıtlı bir ilerleme kaydeden Kiev, istihbarat, eğitim ve lojistik konularında da Batı’dan yardım alıyor. Kiev, Güney Ukrayna’da Moskova güçlerini kovmak için daha geniş bir karşı saldırı başlatmayı umut ediyor.
Yapılan değerlendirmelere göre söz konusu tehlikeden çekinen Rusya, güneye takviyede bulunmak için harekete geçti ve İngiltere’ye göre bu hafta başlarında savunmasını güçlendirmeye odaklandı. Her iki taraf da ölü veya yaralı sayısını açıklamadı ağır kayıplar verildiğine inanılıyor.
Ukrayna Devlet Başkanı Vlademir Zelenskiy, Washington Post gazetesine verdiği bir röportajda Batı’nın 24 Şubat’tan bu yana Rusya’dan kaçanlar da dahil olmak üzere tüm Ruslara genel bir yasak getirmesini istediğini söyledi. Zelenskiy’nin açıklaması şöyle oldu:
“Bu Ruslar her kimse bırakın Rusya’ya gitsinler. O zaman anlayacaklar ve savaşın kendileriyle bir ilgisi olmadığını söyleyecekler. Yaşananlardan tüm halk sorumlu tutulamaz değil mi?”
Kremlin, Ukrayna savaşından dolayı Moskova’yı cezalandırmak için Zelenskiy’nin Batı ülkelerine ‘sınırlarını Rus ziyaretçilere kapatma’ çağrısını sert bir dille kınarken bu çağrıyı ‘mantıksız’ olarak nitelendirdi. Peskov, 9 Ağustos’ta şu açıklamada bulundu:
“Bu, mantıksız düşünce tüm sınırların ötesine geçiyor. Yalnızca olumsuz bir tepkiye neden olabilir. Rusları veya Rusya’yı tecrit etmeye yönelik herhangi bir girişimin başarı şansı yok.”
Estonya Başbakanı Kaja Kallas, Zelenskiy’nin çağrısının ardından, 9 Ağustos’ta, Avrupa ülkelerine Avrupa’ya seyahat etmek isteyen Ruslara turist vizesi vermekten kaçınma çağrısı yaptı. Kallas, Twitter üzerinden yaptığı açıklamada “Avrupa’ya gitmek bir ayrıcalıktır. Bir insan hakkı değil. Rusya’dan gelen turist sayısını azaltmanın zamanı geldi” ifadelerine yer verdi.
Eski Rusya Devlet Başkanı Dmitry Medvedev ise Kallas’a yanıt verdi ve kendisini ‘Nazi’ olarak nitelendirdi.



Suudi Arabistan ve Pakistan, Çin menşeli savaş jetleri için görüşüyor

JF-17'ler Pakistan'la Hindistan arasında geçen yıl mayısta patlak veren savaşta da kullanılmıştı (AP)
JF-17'ler Pakistan'la Hindistan arasında geçen yıl mayısta patlak veren savaşta da kullanılmıştı (AP)
TT

Suudi Arabistan ve Pakistan, Çin menşeli savaş jetleri için görüşüyor

JF-17'ler Pakistan'la Hindistan arasında geçen yıl mayısta patlak veren savaşta da kullanılmıştı (AP)
JF-17'ler Pakistan'la Hindistan arasında geçen yıl mayısta patlak veren savaşta da kullanılmıştı (AP)

Suudi Arabistan ve Pakistan arasında Çin menşeli JF-17 savaş jetleri için müzakere yürütülüyor.

Kimliklerinin açıklanmaması şartıyla Reuters'a konuşan iki Pakistanlı yetkili, JF-17 Thunder uçaklarının satışı için Suudi Arabistan'la görüşme yapıldığını savunuyor.

İslamabad ve Pekin ortaklığıyla Pakistan'da üretilen jetlerle ilgili anlaşmanın değerinin 4 milyar dolara kadar çıkabileceği aktarılıyor.

Riyad yönetimi, 2018'de İslamabad'a 6 milyar dolarlık destek paketi verileceğini açıklamıştı. Bu paketin içinde Pakistan Merkez Bankası'na 3 milyar dolarlık mevduat ve ertelenmiş ödemeyle 3 milyar dolarlık petrol tedariki yer alıyordu.

Suudi Arabistan o zamandan beri mevduatları birçok kez yeniledi. Geçen yıl 1,2 milyar dolarlık bir erteleme de dahil, İslamabad'ın döviz rezervlerini istikrara kavuşturmasına yardımcı oldu.

Pakistanlı yetkililer, Suudi Arabistan'a 2 milyar dolarlık kredi ödemesinin sözkonusu savaş jetleriyle yapılmasının planlandığını belirtiyor.

İslamabad yönetimi, silah ihracatını artırıp yerli savunma sanayisini önemli bir gelir kaynağına dönüştürmek amacıyla son aylarda yabancı ülkelerle görüşmeleri hızlandırdı. Libya Ulusal Ordusu'yla 4 milyar dolar değerinde JF-17 anlaşması yapılmıştı. Ayrıca Bangladeş'le de jetlerin satışı için müzakereler sürüyor.

Suudi Arabistan ise hava gücünü çeşitlendirme sürecinde. ABD Başkanı Donald Trump ve Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, geçen ay Beyaz Saray'da bir araya gelmişti. ABD Başkanı, Riyad yönetimine F-35 satışını onayladıklarını duyurmuştu. Ortadoğu'da F-35 savaş uçağına sahip olan tek ülke İsrail ise hamleye tepki göstermişti.

Suudi Arabistan-Pakistan savunma anlaşması

Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman'la Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, 17 Eylül'de "Ortak Stratejik Savunma Anlaşması"nı imzalamıştı.

Amerikan medyasındaki haberlerde, iki ülke arasındaki savunma işbirliğini geliştirmeyi ve herhangi bir saldırıya karşı ortak caydırıcılığı artırmayı hedefleyen anlaşmanın "bölgesel güç dengelerini değiştirebileceği" yorumu yapılmıştı.

Pakistan ordusundan bugün yapılan açıklamada, Pakistan Hava Kuvvetleri Komutanı Zahir Ahmed Baber Sidhu'nun, Suudi Arabistanlı mevkidaşı Turki bin Bander bin Abdulaziz'le bu hafta "savunma işbirliği, bölgesel güvenlik ve gelecekteki ortaklıklarla ilgili" görüştüğü bildirildi.

Independent Türkçe, Reuters, Arab News


Grönlandlılar, Trump’a tepkili: Satılık değiliz

Kanada'yla 1,2 kilometre sınıra sahip Grönland'da 56 binden fazla kişi yaşıyor (Reuters)
Kanada'yla 1,2 kilometre sınıra sahip Grönland'da 56 binden fazla kişi yaşıyor (Reuters)
TT

Grönlandlılar, Trump’a tepkili: Satılık değiliz

Kanada'yla 1,2 kilometre sınıra sahip Grönland'da 56 binden fazla kişi yaşıyor (Reuters)
Kanada'yla 1,2 kilometre sınıra sahip Grönland'da 56 binden fazla kişi yaşıyor (Reuters)

ABD Başkanı Donald Trump'ın Grönland'ı ele geçirmeye yönelik tehditleri, ada ülkesi sakinlerinin de tepkisini çekiyor.

Trump, cumartesi günü Venezuela'ya düzenlenen askeri operasyondan sonra yaptığı açıklamada, ulusal güvenlik gerekçesiyle Grönland'a sahip olmaları gerektiğini savunmuştu.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt de salı günkü açıklamasında, Trump yönetiminin Grönland'a sahip olmak için "ABD ordusunu kullanmak da dahil" çeşitli seçenekleri değerlendirdiğini belirtmişti.

Washington'ın Venezuela'nın ardından Grönland'a da askeri müdahalede bulunabileceğine dair endişeler artarken, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, kuzey ülkesini "satın almayı hedeflediklerini" söylemişti.

Ancak 1979'da Danimarka'dan özerkliğini kazansa da dışişleri, güvenlik ve mali konularda bu ülkeye bağlı olan Grönland'da yaşayanlar, Trump'ın açıklamalarından rahatsız.

BBC'nin irtibata geçtiği, Grönland'ın başkenti Nuuk'ta yaşayan 32 yaşındaki işletmeci Mia Chemnitz şunları söylüyor:

Grönland halkı Amerikalı olmak istemiyor. Biz satılık değiliz.

Danimarka Parlamentosu'nda Grönland'ı temsil eden iki milletvekilinden biri olan Aaja Chemnitz de Trump'ın açıklamaları karşısında "dehşete düştüğünü" belirterek, "ABD'nin başka bir NATO müttefikini ilhak etmeyi gündeme getirmesi tamamen saygısızca bir davranış" diyor.

II. Dünya Savaşı'ndan bu yana Grönland'da askeri varlığı bulunan ABD için ada özellikle Kuzey Amerika'yla Kuzey Kutbu arasında yer aldığı için stratejik öneme sahip.

Son dönemlerde buzulların erimesiyle erişimi kolaylaşan nadir toprak mineralleri de Grönland'ın doğal kaynaklarına ilgiyi artırdı.

Birleşik Krallık, Fransa, Almanya, İtalya, Polonya, İspanya ve Danimarka'nın, Trump'ın tehditlerine yanıt olarak yayımladığı ortak bildiride Grönland'la dayanışma vurgusu yapılmıştı.

Ancak olası bir askeri operasyon halinde Avrupa ülkelerinin ABD'ye karşı harekete geçip geçmeyeceği belli değil.

Mia Chemnitz, "Bir Grönlandlı olarak, kendime şu soruyu sormadan edemiyorum: Bu müttefikler için bizim değerimiz nedir? Bizi korumak için ne kadar ileri gidebilirler?" diye soruyor.

Grönland'daki İnuit yerlilerinden 42 yaşındaki Aleqatsiaq Peary ise adanın Danimarka'dan tamamen bağımsızlaşması ve gelecekte ABD kolonisine dönüşmemesi gerektiğini söylüyor:

Bu, bir efendinin kontrolünden diğerine, bir işgalcinin hakimiyetinden diğerine geçmek demek. Biz Danimarka'nın kolonisiyiz. Danimarka hükümetinin yönetimi altında zaten çok şey kaybediyoruz.

Independent Türkçe, BBC, NBC


Çin, nükleer füzyonda imkansız sanılan rekoru kırdı

Çin'in Deneysel Gelişmiş Süperiletken Tokamak (EAST) reaktörü, "deneysel sınırların çok ötesinde" plazma yoğunluğu seviyelerine ulaştı (HFIPS/ÇBA)
Çin'in Deneysel Gelişmiş Süperiletken Tokamak (EAST) reaktörü, "deneysel sınırların çok ötesinde" plazma yoğunluğu seviyelerine ulaştı (HFIPS/ÇBA)
TT

Çin, nükleer füzyonda imkansız sanılan rekoru kırdı

Çin'in Deneysel Gelişmiş Süperiletken Tokamak (EAST) reaktörü, "deneysel sınırların çok ötesinde" plazma yoğunluğu seviyelerine ulaştı (HFIPS/ÇBA)
Çin'in Deneysel Gelişmiş Süperiletken Tokamak (EAST) reaktörü, "deneysel sınırların çok ötesinde" plazma yoğunluğu seviyelerine ulaştı (HFIPS/ÇBA)

Çin'deki bilim insanlarının füzyon enerjisinde kaydettiği çığır açıcı gelişme, yeni nesil enerji kaynağının gerçekten kullanılabilmesinin önündeki en inatçı engellerden birini nihayet aşabilir.

Çin Bilimler Akademisi'nden (ÇBA) bir ekip, "yapay Güneş" diye adlandırılan deneysel nükleer reaktörünün, daha önce imkansız olduğu düşünülen bir plazma yoğunluğuna ulaştığını açıkladı.

Tehlikeli atık bırakmadan neredeyse sınırsız enerji üretme potansiyeli sunan nükleer füzyon, bazıları tarafından temiz enerjinin "kutsal kasesi" ilan ediliyor.

Bu süreç Güneş'te meydana gelen doğal reaksiyonları taklit ediyor ancak büyük ölçekte gerçekleştirilmesi son derece zor bir iş.

ÇBA'nın Deneysel Gelişmiş Süperiletken Tokamak'ıyla (EAST) ulaşılan kilometre taşları da dahil, son yıllarda çeşitli önemli atılımlar kaydedildi.

ÇBA geçen sene yapay Güneş reaktörünü ilk kez bin saniyeden uzun süre çalıştırmayı başarmış, bu rekor daha sonra Fransa'nın WEST makinesi tarafından kırılmıştı.

Her iki deney de yakıtın (veya plazmanın) belirli bir seviyede kararsız hale gelmesine neden olan ve Greenwald Sınırı diye bilinen teorik yoğunluk sınırlı kalmıştı.

ÇBA araştırmacıları, kendini düzenleyen plazma-duvar adı verilen yeni bir süreç sayesinde plazmayı benzeri görülmemiş yoğunluk seviyelerinde kararlı tutmayı başardı.

Araştırmacılar, plazma yoğunluğunu uzun süredir geçerli olan deneysel sınırların çok ötesine taşımanın, çok daha yüksek enerji çıktılarıyla füzyon ateşlemesini gerçekleştirebileceğini söylüyor.

Huazhong Bilim ve Teknoloji Üniversitesi'nden, araştırmanın ortak yürütücüsü Profesör Ping Zhu şöyle diyor: 

Bulgular, tokamaklarda ve yeni nesil yanıcı plazma füzyon cihazlarında yoğunluk sınırlarını genişletmek için pratik ve ölçeklenebilir bir yol öneriyor.

Son atılım, hakemli dergi Science Advances'ta yayımlanan "Accessing the density-free regime with ECRH-assisted ohmic start-up on EAST" (EAST'te ECRH destekli ohmik başlatmayla yoğunluktan bağımsız rejime erişim) başlıklı çalışmada detaylandırılıyor.

Nükleer füzyon yoluyla pratik enerji üretiminin büyük ölçekte uygulanabilmesi için hâlâ ciddi gelişmelere ihtiyaç var ancak bazı girişimler, bunu önümüzdeki birkaç yılda hayata geçirmeyi hedefliyor.

ABD merkezli Helion Energy, nükleer füzyon enerjisi için dünyanın ilk satın alma anlaşmasını 2023'te imzalamış, Microsoft'a 2028'e kadar 50 MW füzyon enerjisi sağlama sözü vermişti.

Independent Türkçe