Afganistan’ın güneyinde toplu mezar bulundu

12 kişinin naaşını içeriyor

Taliban üyeleri ve yerel halk, dün Sipin Buldak’ta (Kandahar) toplu mezarın bulunduğu yeri ziyaret etti. (EPA)
Taliban üyeleri ve yerel halk, dün Sipin Buldak’ta (Kandahar) toplu mezarın bulunduğu yeri ziyaret etti. (EPA)
TT

Afganistan’ın güneyinde toplu mezar bulundu

Taliban üyeleri ve yerel halk, dün Sipin Buldak’ta (Kandahar) toplu mezarın bulunduğu yeri ziyaret etti. (EPA)
Taliban üyeleri ve yerel halk, dün Sipin Buldak’ta (Kandahar) toplu mezarın bulunduğu yeri ziyaret etti. (EPA)

Afganistan’ın güneyindeki Kandahar şehrinde bir toplu mezar bulundu. Taliban, bununla ilgili olarak hükümette görev yapan ve 2018 yılında bir saldırı ile şu anki rejim tarafından öldürülen bir güvenlik yetkilisini suçladı.
Taliban hükümetinin iki sözcüsü salı günü Alman Haber Ajansı’na (DPA) yaptıkları açıklamada, 12 cesedin yer aldığı toplu mezarın, üç gün önce Sipin Buldak şehrinde bir kuyu kazılması sırasında bulunduğunu söyledi. Kandahar Bilgi ve Kültür Dairesi Başkanı Nur Ahmed Said, “İskelet ve kemikler ibaret” dedi. Taliban yetkilileri, kurbanların yaklaşık 9 yıl önce, uluslararası destek alan hükümet bölgeyi yönettiği sırada, Kandahar eski Polis Şefi Abdurrazık tarafından öldürüldüğünü iddia ediyor.
Geçen yıl radikal İslamcı hareketin iktidarı ele geçirmesinden önce eski Afgan hükümet güçleri ile Taliban savaşçıları arasında şiddetli çatışmalara tanık olan Pakistan sınırındaki Sipin Buldak kasabasındaki köylüler, mezarı geçtiğimiz günlerde buldular. Taliban hükümetinin sözcüsü Zebihullah Mücahid, kalıntıların dokuz yıl önce ABD destekli hükümet iktidardayken öldürülen kişilere ait olduğunu açıkladı ancak mezarın bulunduğu alan bağımsız bir soruşturmaya tabi tutulmadı. Mücahid “Bu kişiler, acımasız eski ordu komutanı Abdurrazık tarafından köylerden tutuklanan insanlar” diyerek, Taliban’a karşı savaşlarda gaddarlığıyla tanınan merhum Kandahar şehri emniyet müdürüne atıfta bulunuyor. Kurbanların hepsinin sivil olduğu belirtilirken “Bu toplu mezar durumunu inceliyoruz ve ne tür bir soruşturma yapacağımıza karar veriyoruz” dedi. Şarku’l Avsat’ın DPA’dan aktardığı habere göre Kandahar Valisi Sözcüsü Hacı Zaid, kalıntıların yakın zamanda üzerinde işaret olmayan ayrı bir mezarda bulunan başka bir kişinin kalıntılarının yanına yeniden gömüldüğünü söyledi. Birleşmiş Milletler (BM) Afganistan İnsan Hakları Özel Raportörü Richard Twitter’da yaptığı paylaşımda, “Adli inceleme beklenirken, bu kalıntıların kurcalanmaması veya zarar görmemesi önemlid” ifadelerini kullandı ancak Taliban yetkililerinin sosyal medyada paylaştığı videolarda bir grup köylünün kemik yığınları etrafında toplandığı görülüyordu.
Ülkenin güneyindeki Taliban hareketine düşmanlığıyla tanınmış olan Abdurrazık, 2018’de ABD askeri yetkilisi Scott Miller ile yaptığı görüşmenin ardından bir Taliban casusu tarafından öldürüldü. Birleşmiş Milletler (BM) Afganistan İnsan Hakları Özel Raportörü Richard, cezai bir soruşturmanın açılmasına yönelik umutlarını dile getirdi. İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW), iddia edilen suçların soruşturulmasının yanı sıra Taliban yetkililerine misilleme yapmaktan kaçınma çağrısında bulundu. Örgüt ayrıca, Afganistan’daki cinayetlerin araştırılması çağrıda da bulundu. ABD’li ve İngiliz yetkililer, Taliban’ı, bölgedeki eski hükümet yetkililerini ve akrabalarını gözaltına alıp öldürmekle suçladı.



İnsan hakları örgütleri, resmi makamların inkârlarına rağmen İran'daki protestolarda hayatını kaybedenlerin sayısını artırdı

Geçtiğimiz perşembe günü Tahran'da düzenlenen rejim karşıtı gösteri sırasında İran polisi göz yaşartıcı gaz kullandı. (AP)
Geçtiğimiz perşembe günü Tahran'da düzenlenen rejim karşıtı gösteri sırasında İran polisi göz yaşartıcı gaz kullandı. (AP)
TT

İnsan hakları örgütleri, resmi makamların inkârlarına rağmen İran'daki protestolarda hayatını kaybedenlerin sayısını artırdı

Geçtiğimiz perşembe günü Tahran'da düzenlenen rejim karşıtı gösteri sırasında İran polisi göz yaşartıcı gaz kullandı. (AP)
Geçtiğimiz perşembe günü Tahran'da düzenlenen rejim karşıtı gösteri sırasında İran polisi göz yaşartıcı gaz kullandı. (AP)

ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA) bugün yaptığı açıklamada, İran’daki yoğun baskı altında gerçekleşen protesto dalgasında 5 bin 848 kişinin hayatını kaybettiğini doğruladığını duyurdu. HRANA ayrıca, binlerce potansiyel kurbanla ilgili bilgileri halen teyit etmekte olduğunu belirtti.

Protestolar, ekonomik krizin derinleşmesi üzerine Aralık 2025’in sonlarında başlamış, kısa sürede hükümete karşı geniş katılımlı bir hareket halini almıştı. Gösteriler, özellikle 8-9 Ocak tarihlerinde gerçekleşen kitlesel yürüyüşlerle doruk noktasına ulaştı.

İnsan hakları kuruluşları, yetkilileri eşi görülmemiş bir baskı kampanyası yürütmekle suçladı; bu kampanya kapsamında protestoculara doğrudan ateş açıldığı belirtiliyor. Son dönemde ise yoğun güvenlik operasyonları nedeniyle gösterilerin ivmesi azalmış durumda.

HRANA ve diğer gözlemciler, internetin 18 gündür kesik olmasının doğrulama sürecini ciddi şekilde engellediğini ve gerçek ölü sayısının şu ana kadar belgelenen rakamların çok üzerinde olabileceğini kaydetti.

HRANA, 5 bin 848 kişinin öldüğünü doğruladı; bunların 5 bin 520’si gösterici, 77’si 18 yaş altı, 209’u güvenlik güçleri mensubu ve 42’si sivil. HRANA ayrıca halen 17 bin 91 vakayı araştırdıklarını ve en az 41 bin 283 kişinin gözaltına alındığını açıkladı.

Veriler, tanıklar, kurban aileleri, yerel kayıtlar vee İran’daki resmi olmayan adli ve tıbbi kaynaklardan toplanıyor ve çok aşamalı iç doğrulama süreçlerinden geçiriliyor.

HRANA’nın geçmişteki protesto dalgalarında sağladığı doğruluk oranı, onu uluslararası medya için güvenilir bir referans haline getirmişti. Mevcut ölü sayısının, İran’da son on yıllarda görülen herhangi bir protesto veya karışıklıktan daha yüksek olduğu ve kaos açısından 1979’daki İslam Devrimi dönemini anımsattığı ifade ediliyor.

Öte yandan internet özgürlüğünü izleyen NetBlocks, İran’da kesintinin devam etmesinin, ‘sivil halka yönelik kanlı baskı kampanyasının boyutunu doğrulamayı’ zorlaştırdığını belirtti. NetBlocks, iletişim üzerindeki kısıtlamaların sıkı tutulduğunu ve hükümet hesaplarının resmi otoritenin anlatısını yaymaya devam ettiğini kaydetti.

İranlı yetkililer geçtiğimiz hafta, ilk resmi bilanço olarak 3 bin 117 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı. İran Şehitler ve Gaziler Vakfı, ölenleri ‘şehitler’ ve ‘isyancılar’ olarak ayırdı; şehitler, güvenlik güçleri mensupları veya sivillerden oluşurken, isyancıların ABD bağlantılı oldukları iddia edildi. Vakıf, ölenlerin 2 bin 427’sinin ‘şehit’ kategorisinde olduğunu belirtti.

ABD’nin Time dergisi dün İran’daki tıbbi kaynaklara dayandırdığı haberinde, özellikle 8-9 Ocak tarihlerinde ölenlerin sayısının yaklaşık 30 bin kişi olabileceğini aktardı; bu rakam hem resmi hem de insan hakları kuruluşlarının açıklamalarını önemli ölçüde aşıyor.

Buna ek olarak, İran dışında yayın yapan Iran International televizyonu, 8-9 Ocak tarihlerinde güvenlik güçleri tarafından öldürülen İranlı sayısını 36 bin 500’den fazla olarak verdi. Kanal bu bilgiyi raporlar, belgeler ve kaynaklarıyla doğruladığını iddia etti, ancak bağımsız teyit sağlanamadı.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, bu yüksek tahminlere yanıt vererek, açıklamaları ‘Hitler tarzı büyük bir yalan’ olarak nitelendirdi.

Bekayi dün X platformunda yaptığı paylaşımda söz konusu iddiaları reddederek, “Bu, İran sokaklarında öldürmeyi planladıkları sayı değil mi? Başarısız oldular, şimdi medyada bunu çarpıtıyorlar” dedi ve dolaşıma giren rakamları ‘kötü niyetli bir medya dezenformasyonu kampanyası’ olarak nitelendirdi.

Bu arada Norveç merkezli İran İnsan Hakları Örgütü (IHR), güvenlik güçleri tarafından öldürülen en az 3 bin 428 göstericiyi belgelediğini açıkladı. Örgüt, nihai ölü sayısının 25 bine kadar çıkabileceği uyarısında bulundu.


Kremlin: İran'a yapılacak herhangi bir saldırı Ortadoğu'da "ciddi" istikrarsızlığa yol açacaktır

Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov (Reuters)
Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov (Reuters)
TT

Kremlin: İran'a yapılacak herhangi bir saldırı Ortadoğu'da "ciddi" istikrarsızlığa yol açacaktır

Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov (Reuters)
Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov (Reuters)

Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov bugün yaptığı açıklamada, İran'a yönelik herhangi bir olası saldırının Ortadoğu'da “ciddi” istikrarsızlığa yol açacağı uyarısında bulundu.

RT televizyonunda yayınlanan açıklamaya göre Peskov, Moskova'nın “tüm tarafların itidalini korumalarını ve barışçıl bir çözüme odaklanmalarını beklediğini” söyledi.

Ukrayna ile savaşla ilgili olarak Peskov, Başkan Vladimir Putin'in gündeminde Amerikalı mevkidaşı Donald Trump ile herhangi bir görüşme bulunmadığını, ancak böyle bir görüşmenin “çok hızlı” olarak gerçekleşebileceğini ifade etti.

Trump geçen perşembe günü, “büyük bir güç”ün şu anda İran'a doğru ilerlediğini ve ABD'nin oradaki durumu yakından izlediğini söyledi.


Amerika: İçinde 8 kişi bulunan özel uçak düştü ve alev aldı

Olayla ilgili videodan (ABD medyası)
Olayla ilgili videodan (ABD medyası)
TT

Amerika: İçinde 8 kişi bulunan özel uçak düştü ve alev aldı

Olayla ilgili videodan (ABD medyası)
Olayla ilgili videodan (ABD medyası)

ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA), Maine'deki bir havalimanından kalkan ve içinde sekiz kişi bulunan özel bir uçağın düştüğünü ve alev aldığını, ancak yolcuların durumlarının ve kimliklerinin henüz bilinmediğini açıkladı.

FAA, yaptığı açıklamada, çift motorlu Bombardier Challenger 600 uçak kazasının dün saat 19:45 civarında Bangor Uluslararası Havaalanında meydana geldiğini belirtti.

Ayrıntılar resmi olarak açıklanmadı, ancak konuyla ilgili bir hükümet yetkilisi Reuters'e, kazadan sonra büyük bir yangın çıktığını söyledi. Hükümet yetkilisi, uçağın Teksas'tan Maine'e uçtuğunu belirtti.

Federal Havacılık İdaresi kayıtlarına göre, uçak Nisan 2020'de hizmete girmişti.

FAA, Ulusal Ulaşım Güvenliği Kurulu ile iş birliği içinde kazayı soruşturacağını duyurdu.