Suudi Arabistan ham petrolü petrokimyaya dönüştürme projesini duyurdu

Prens Abdulaziz bin Selman Cubeyl’deki SABIC binasının açılış töreninde konuşuyor (Enerji Bakanlığı)
Prens Abdulaziz bin Selman Cubeyl’deki SABIC binasının açılış töreninde konuşuyor (Enerji Bakanlığı)
TT

Suudi Arabistan ham petrolü petrokimyaya dönüştürme projesini duyurdu

Prens Abdulaziz bin Selman Cubeyl’deki SABIC binasının açılış töreninde konuşuyor (Enerji Bakanlığı)
Prens Abdulaziz bin Selman Cubeyl’deki SABIC binasının açılış töreninde konuşuyor (Enerji Bakanlığı)

Suudi Arabistan Enerji Bakanı Prens Abdulaziz bin Selman, Suudi Arabistan Temel Endüstriler Kurumu (SABIC) ve Saudi Aramco’nun Ras el-Hayr şehrinde ham petrolü petrokimyaya dönüştürmek için ortak bir proje başlatmayı planladıklarını bildirdi.
Enerji Bakanı dün Cubeyl’deki SABIC binasının açılış töreninde, günlük 400 bin varil kapasiteli tesisin önümüzdeki yıllarda tamamlanmasının hedeflendiğini dile getirdi.
Petrokimya sektörünün dünya çapında petrol talebinde en hızlı büyüyen sektör olduğunu ve bu ivmenin 2040 yılına kadar yüzde 60 artarak devam edeceğini söyleyen Prens Abdulaziz, “Suudi Arabistan dünyanın en büyük dördüncü petrokimya üreticisidir ve gelecekte bu sektörün daha da gelişmesi için gerekli tüm bileşenlere sahiptir” dedi.
Enerji sisteminin hidrokarbon kaynaklarının optimal kullanımını sağlamak için çalıştığını belirten Prens Abdulaziz, “Suudi Arabistan’ın maksimum sürdürülebilir ham petrol üretim kapasitesini günde 13 milyon varile çıkarma niyeti, petrokimya sektörünün büyümesini destekleyen ek hammadde sağlanmasına katkıda bulunacaktır” diye ekledi.
İki yıl önce açıklanan petrol talebi sürdürülebilirlik programına da değinen Prens Abdulaziz, “Program, tedarik zincirlerinin yerelleştirilmesinde hedeflerini gerçekleştirmek için bugün bir dizi ortaklık aracılığıyla çalışıyor. Bunların başında, polimer bazlı malzemelerin çevresel ve ekonomik faydalarını artırmak için NEOM, ROSHN ve Amaala gibi büyük projelerle yapılan ortaklık yer alıyor” ifadelerini kullandı.
Enerji Bakanı, Hindistan, Çin, İngiltere gibi çeşitli ülkelerle yaptığı çalışmalarla küresel pazar için petrokimyasal malzemelere olan talebi artırma ve genişletme çabalarına da atıfta bulundu.
Prens Abdulaziz konuşmasında ayrıca, “Bugün Suudi Arabistan’daki enerji sistemi, 2030 hedeflerine ulaşmak için ekonomik büyümeyi ve çeşitlendirmeyi artırmaya, ödemeler dengesini güçlendirmeye, yerelleştirme ve istihdam yaratma hedeflerine ulaşılmasına katkıda bulunacak bir rönesans ve genişlemedir” dedi.



Suudi Arabistan'a ilk çeyrekte 7 milyar dolarlık doğrudan yabancı yatırım girişi oldu

Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'ın genel görünümü (AFP)
Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'ın genel görünümü (AFP)
TT

Suudi Arabistan'a ilk çeyrekte 7 milyar dolarlık doğrudan yabancı yatırım girişi oldu

Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'ın genel görünümü (AFP)
Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'ın genel görünümü (AFP)

Suudi Arabistan Genel İstatistik Kurumu'nun yayımladığı son verilere göre ülkede 2026 yılının ilk çeyreğinde net doğrudan yabancı yatırım (DYY) girişleri yıllık bazda yüzde 2,4 gerileyerek yaklaşık 23,1 milyar riyale (6,16 milyar dolar) düştü. Bu rakam, 2025'in aynı döneminde kaydedilen 23,7 milyar riyal (6,32 milyar dolar) seviyesinin altında kaldı.

İstatistik raporuna göre net DYY girişleri 2025'in dördüncü çeyreğine kıyasla ise yüzde 51,9 azaldı. Daha önce güncellenen verilere göre söz konusu dönemde net yatırım girişleri 48 milyar riyal (12,8 milyar dolar) ile zirveye ulaşmıştı.

Yatırım girişlerinde artış

Net yatırım girişlerindeki gerilemeye rağmen, veriler Suudi ekonomisine yönelik brüt doğrudan yabancı yatırım girişlerinin 2026'nın ilk çeyreğinde olumlu bir performans sergilediğini ortaya koydu.

Buna göre, ilk çeyrekte ülkeye giren toplam doğrudan yabancı yatırım 26,6 milyar riyale (7,09 milyar dolar) ulaştı. Bu rakam, 2025'in aynı dönemindeki 26 milyar riyale (6,93 milyar dolar) kıyasla yıllık bazda yüzde 2,4 artış anlamına geliyor.

Bununla birlikte, brüt yatırım girişleri bir önceki çeyreğe göre yüzde 49,9 geriledi. 2025'in son çeyreğinde toplam yatırım girişleri 53,1 milyar riyal (14,16 milyar dolar) olarak kaydedilmişti.

Yurt dışına çıkan yatırımlarda yükseliş

Öte yandan, doğrudan yabancı yatırımlara ilişkin yurt dışına çıkan sermaye akımları (ödenen temettüler, kredi ve alacak geri ödemeleri ile yabancı ortakların yatırımlarını sonlandırmaları dahil) 2026'nın ilk çeyreğinde yıllık bazda yüzde 50,6 artarak 3,5 milyar riyale (933,3 milyon dolar) yükseldi.

Bu kalem, 2025'in ilk çeyreğinde 2,3 milyar riyal (613,3 milyon dolar) düzeyindeydi.

Çeyreklik bazda ise yurt dışına çıkan yatırım akımları, 2025'in son çeyreğinde kaydedilen 5,2 milyar riyale (1,38 milyar dolar) kıyasla yüzde 31,8 azaldı.

Doğrudan yabancı yatırım, yurt dışında yerleşik ekonomik aktörlerin Suudi Arabistan'da uzun vadeli yatırım ilişkisi kurmasını ve işletme üzerinde kalıcı bir etkiye sahip olmasını ifade ediyor. Bu kapsamda yabancı yatırımcının şirketin oy haklarının en az yüzde 10'una sahip olması gerekiyor.

Net doğrudan yabancı yatırım akışı ise belirli bir dönemde ülkeye giren toplam yatırım ile ülkeden çıkan yatırım arasındaki farkı ifade ediyor.


Suudi Arabistan’dan Katar’a taziye mesajı

Katar'ın başkenti Doha (BNA)
Katar'ın başkenti Doha (BNA)
TT

Suudi Arabistan’dan Katar’a taziye mesajı

Katar'ın başkenti Doha (BNA)
Katar'ın başkenti Doha (BNA)

Suudi Arabistan, bölgede son dönemde yaşanan askeri faaliyetler sonucu meydana gelen şarapnel isabetiyle hayatını kaybeden Katarlı bir vatandaş için Katar Devleti ve halkına başsağlığı dileklerini iletti.

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı tarafından dün yayımlanan açıklamada, Krallığın Katar ile hükümet ve halk düzeyinde dayanışma içinde olduğu vurgulandı; hayatını kaybeden kişinin ailesine taziyeler iletilirken, yaralı kişi için de acil şifa temennisinde bulunuldu.

Katar İçişleri Bakanlığı pazar günü yaptığı açıklamada, Sahil Güvenlik tarafından yürütülen bir olay sırasında, denizde geç dönüş yapan bir deniz aracına ilişkin süreçte meydana gelen olayda, bir vatandaşın şarapnel yarası nedeniyle hayatını kaybettiğini, Arap uyruklu bir kişinin de yaralandığını duyurmuştu. Olayda arama-kurtarma ekiplerinin daha sonra söz konusu aracı bulduğu belirtildi.

Bakanlık, olayla ilgili hukuki prosedürlerin ve soruşturmaların yürürlükteki yasal çerçeveye uygun şekilde sürdüğünü açıkladı. Ayrıca hayatını kaybeden kişinin ailesine başsağlığı, yaralıya ise acil şifa dilekleri iletildi.


Suudi Arabistan teknoloji dünyasının yeni merkezi... Yapay zekâ şirketleri bölgesel üs olarak Riyad'ı seçiyor

Şirketin Riyad'da düzenlenen Küresel Yapay Zekâ Konferansı'na katılımından bir görüntü. (Şarku'l Avsat)
Şirketin Riyad'da düzenlenen Küresel Yapay Zekâ Konferansı'na katılımından bir görüntü. (Şarku'l Avsat)
TT

Suudi Arabistan teknoloji dünyasının yeni merkezi... Yapay zekâ şirketleri bölgesel üs olarak Riyad'ı seçiyor

Şirketin Riyad'da düzenlenen Küresel Yapay Zekâ Konferansı'na katılımından bir görüntü. (Şarku'l Avsat)
Şirketin Riyad'da düzenlenen Küresel Yapay Zekâ Konferansı'na katılımından bir görüntü. (Şarku'l Avsat)

Suudi Arabistan artık yapay zekânın geleceğini bekleyen bir ülke değil, onu şekillendiren aktörlerden biri haline geldi. Ülkenin 2026 yılını "Yapay Zekâ Yılı" ilan etmesiyle birlikte Krallık, umut vadeden bir pazar olmanın ötesine geçerek küresel teknoloji şirketlerinin ilgi odağına dönüşürken, birçok uluslararası firma operasyonlarının merkezi olarak Suudi Arabistan'ı tercih ediyor.

Bu yatırım ivmesini yansıtan son gelişmelerden biri de veri analitiği ve yapay zekâ alanında faaliyet gösteren ABD merkezli SAS şirketinin, yaklaşık bir yıl önce Riyad'ı Ortadoğu ve Kuzey Afrika bölgesi için bölgesel merkezi olarak seçmesi oldu.

1976 yılında ABD'de kurulan ve bu yıl 50. kuruluş yıl dönümünü kutlayan SAS, tahmine dayalı veri analitiği, veri yönetimi ve makine öğrenimi alanlarında dünyanın önde gelen şirketleri arasında yer alıyor. Şirket, enerji, finans ve sağlık başta olmak üzere birçok stratejik sektöre hem yerel hem de uluslararası ölçekte hizmet veriyor.

İleri teknoloji çözümleri

Riyad'da 29-30 Haziran 2026 tarihlerinde düzenlenen Global AI Show (Küresel Yapay Zekâ Fuarı) kapsamında Şarku'l Avsat'a konuşan SAS Kıdemli Müşteri Hesapları Müdürü Halid Musa, Suudi Arabistan'ın 2030 Vizyonu sayesinde ileri ve karmaşık teknoloji çözümlerini benimseyen ülkelerin başında geldiğini söyledi.

Musa, geliştirilen güçlü dijital altyapının karmaşık teknolojik operasyonların uygulanmasını mümkün kıldığını, bunun da SAS ve diğer teknoloji şirketlerinin çözümlerine yönelik talebi doğrudan artırdığını ifade etti.

Suudi Arabistan'ın kaydettiği hızlı büyümenin ABD başta olmak üzere dünya genelinde yakından takip edildiğini belirten Musa, bu durumun yabancı şirketleri Suudi pazarında kalıcı varlık göstermeye yönelttiğini dile getirdi.

SAS'ın 1984 yılından bu yana Suudi Arabistan'da faaliyet gösterdiğini hatırlatan Musa, "Bugün ise hem düzenleyici yapı hem de teknoloji çözümlerinin benimsenmesi açısından çok daha olgun bir pazarla karşı karşıyayız" dedi.

Stratejik sektörlerde faaliyet

Musa, SAS'ın Suudi Arabistan'da enerji başta olmak üzere birçok stratejik sektörde faaliyet gösterdiğini belirterek, dünyanın en büyük şirketlerinden biri olan Saudi Aramco ile yürütülen iş birliğine dikkat çekti.

Enerji alanında ayrıca Saudi Energy Company ile de çalıştıklarını ifade eden Musa, şirketin Suudi Arabistan'daki enerji tüketimini tahmin etmeye yönelik gelişmiş analiz çözümleri sunduklarını, bu sayede uzun vadeli planlama yapılmasına ve operasyonların daha verimli yönetilmesine katkı sağladıklarını söyledi.

Şirketin su sektörüne de sürdürülebilirliği destekleyen çok sayıda analitik çözüm sunduğunu belirten Musa, Suudi pazarının son yıllarda teknolojiye adaptasyon konusunda önemli bir olgunluk seviyesine ulaştığını yineledi.

Tahmine dayalı bakım çözümleri

Musa, SAS'ın öne çıktığı iki temel teknoloji alanı bulunduğunu söyledi.

Bunlardan ilkinin piyasa hareketlerinin tahmin edilmesi olduğunu belirten Musa, şirketin tahmine dayalı analitik çözümleri sayesinde kurumların gelecekteki eğilimleri daha doğru öngörebildiğini ve gereksiz maliyetlerin önüne geçebildiğini ifade etti.

İkinci alanın ise öngörücü (proaktif) bakım olduğunu vurgulayan Musa, fabrikaların makinelerin aşırı kullanımından kaynaklanabilecek arızaları önceden tespit etmeye büyük önem verdiğini belirterek, SAS'ın sunduğu çözümler sayesinde olası arızaların gerçekleşmeden önce tespit edilerek gerekli müdahalenin yapılabildiğini söyledi.

Yerli insan kaynağına yatırım

Musa, SAS'ın Suudi Arabistan'da ulusal yetenekleri yetiştirmeye yönelik sürdürülebilir programlar yürüttüğünü de belirtti.

Şirketin üniversitelerle doğrudan iş birliği yaparak öğrencilere altı ay süreyle ücretli staj imkânı sunduğunu aktaran Musa, bu programların gençlerin mezuniyet sonrasında iş hayatına daha donanımlı başlamalarını sağladığını ifade etti.

SAS'ın eğitim faaliyetlerinin üniversitelerle sınırlı olmadığını belirten Musa, çeşitli okul ve üniversitelerde öğrencilere yapay zekâ teknolojilerinin etkin kullanımını öğreten programlar düzenlediklerini, böylece geleceğin mesleklerine uygun insan kaynağı yetiştirmeyi hedeflediklerini söyledi.

80 ülkeden uzmanlar Riyad'da buluştu

Riyad'da düzenlenen Global AI Show, 80 ülkeden 100'den fazla uluslararası uzman ve teknoloji liderini bir araya getiriyor. Etkinliğe hükümet yetkilileri, dijital dönüşüm uzmanları ve teknoloji girişimcileri katılıyor.

10 binden fazla ziyaretçinin beklendiği konferansta 100'ün üzerinde katılımcı şirket ve sponsor yer alırken, yaklaşık 200 uluslararası medya kuruluşu da etkinliği takip ediyor. Organizasyon, uluslararası iş birliğini güçlendirmeyi ve geleceğin teknoloji politikalarının şekillendirilmesine katkı sağlamayı amaçlayan küresel karar vericilerin önemli buluşma platformlarından biri olarak öne çıkıyor.