عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
EKONOMİ

AB, gıda ve enerji alanlarında Afrika'yla çalışmak istiyor

Fotoğraf: AA
Fotoğraf: AA
TT
TT

AB, gıda ve enerji alanlarında Afrika'yla çalışmak istiyor

Fotoğraf: AA
Fotoğraf: AA

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Afrika'nın gıda güvenliği için 2024 yılına kadar 4,5 milyar avrodan fazla kaynak sağlayacaklarını söyledi.
Von der Leyen, Brüksel'de gerçekleştirilen 11’inci Avrupa Birliği-Afrika Birliği Komisyonlar Arası Toplantısı bitiminde basına açıklamalarda bulundu.
"Mevcut jeopolitik durum birlikte daha yakın çalışmamızı gerektiriyor" diyen von der Leyen, AB ile Afrika Birliği'nin çok doğru bir zamanda bir araya geldiğini belirtti.
Von der Leyen, Rusya'nın Avrupa topraklarında küresel ölçekte büyük sonuçları olan bir savaş başlattığına işaret ederek, "Bu türbülanslı zamanlarda, Afrika-Avrupa ortaklığı her zamankinden daha önemli" ifadesini kullandı.
Afrika-Avrupa ortaklığına güçlü bir şekilde bağlı olduklarını vurgulayan von der Leyen, birlikte daha da yakın çalışmaya hazır olduklarını söyledi.
Von der Leyen, toplantıda ele alınan önemli başlıklardan birinin gıda güvenliği olduğuna dikkati çekerek, "Savaşın gıda güvenliği üzerinde yıkıcı bir etkisi var ve bu dünyanın her bölgesini ve en çok da Afrika'yı doğrudan etkiliyor" dedi.
Rusya-Ukrayna savaşının gıda güvenliğine etkisini hafifletmek için pek çok adım attıklarını aktaran von der Leyen, dayanışma şeritleri olarak adlandırdıkları sistemle Ukrayna'dan gıda ürünlerini küresel piyasalara ilettiklerini, bu çerçevede Karadeniz tahıl girişimini de olumlu karşıladıklarını anlattı.
Von der Leyen, "AB, 2024 yılına kadar Afrika'da gıda güvenliği ve daha güçlü gıda sistemleri için 4,5 milyar avrodan fazla kaynağı seferber etmeye hazır" diye konuştu.
Bu kaynağın sadece mevcut durumda çok önemli olan acil gıda yardımı için olmadığını anlatan von der Leyen, bununla yerel gıda üretimini modernize edeceklerini belirtti.
Von der Leyen, Afrika'nın gıda sistemlerini daha dayanıklı ve kendi kendine yeterli hale getirmek üzere çalıştıklarını dile getirdi.
Gıda güvenliği konusunda ikinci önemli unsurun da yeni nesil gübreler gibi yenilikçi tarımsal süreçlere yatırım olduğuna işaret eden von der Leyen, "Afrika'da gübreleri erişilebilir ve uygun fiyatlı hale getirmek için çözümler üzerinde birlikte çalışmak istiyoruz" şeklinde konuştu.
Von der Leyen, gübre alanında da pek çok unsuru ele aldıklarını belirterek, "Bugün, kısa ve uzun vadede çeşitli zorlukların üstesinden gelmek için ortak bir gübre görev gücü oluşturma konusunda anlaştık" ifadesini kullandı.

Enerjide işbirliği
Toplantıda değerlendirilen ikinci en önemli başlığın ise enerji olduğunu vurgulayan von der Leyen, "Rusya'nın enerji şantajı AB'nin gözünü açtı. Enerji talebimizi güvenilir tedarikçilere çeşitlendirmekle kalmıyor, aynı zamanda temiz enerjiye geçişi büyük ölçüde hızlandırıyoruz" dedi.
Von der Leyen, "Güçlerimizi birleştirebileceğimiz belirleyici bir andayız. Afrika'nın bol miktarda temiz enerji kaynakları var. Eğer doğru ilerlersek temiz enerjiye geçiş, Afrikalıların yerli ve uygun fiyatlı enerjiye erişimini sağlayabilir. Bunun için yatırım gerekiyor ve bunu gerçekleştirmek için bizim desteğimize güvenebilirsiniz" ifadesini kullandı.
Halihazırda güneşten hidroelektrik enerjisine kadar çeşitli enerji projelerine büyük miktarda finansman sağladıklarını anlatan von der Leyen, "Bu enerji dönüşümünün Afrika'ya yeni ekonomik fırsatlar sağlayabileceğini düşünüyorum. Dünyanın yenilenebilir enerjiye ihtiyacı var. Afrika, dünyada önemli bir yenilenebilir enerji ihracatçısı haline gelebilir" diye konuştu.
Von der leyen, AB'nin Afrika için Küresel Geçit adlı 150 milyar avroluk bir yatırım planı olduğunu anımsatarak, Avrupa ve Afrika'nın ortak hedefler doğrultusunda ilerleyerek daha fazlasını başarabileceğini sözlerine ekledi.

Daha fazlasını oku

 
 
EKONOMİ

Küresel ekonomik risklere rağmen Suudi Arabistan'da enflasyon ekimde yüzde 1,7'ye geriledi

Riyad'daki gökdelenlerin önünden geçen araçlar (AFP)
Riyad'daki gökdelenlerin önünden geçen araçlar (AFP)
TT
TT

Küresel ekonomik risklere rağmen Suudi Arabistan'da enflasyon ekimde yüzde 1,7'ye geriledi

Riyad'daki gökdelenlerin önünden geçen araçlar (AFP)
Riyad'daki gökdelenlerin önünden geçen araçlar (AFP)

Suudi Arabistan'da yıllık enflasyon, eylül ayındaki yüzde 1,9 seviyesinden ekimde yüzde 1,7'ye gerileyerek tüketici fiyatları üzerindeki baskının kontrol altında tutulmaya devam ettiğine işaret etti. Bu gerileme, jeopolitik gerilimler, ticarette yaşanan aksaklıklar ve tedarik zincirlerindeki sorunlar nedeniyle küresel ekonominin karşı karşıya olduğu risklerin arttığı bir dönemde gerçekleşti.

Suudi Arabistan Genel İstatistik Kurumu tarafından açıklanan verilere göre, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ekimde bir önceki aya kıyasla yüzde 0,1 arttı. Yıllık enflasyondaki yavaşlamada, başlıca harcama gruplarının birçoğundaki fiyat artışlarının görece sınırlı kalması etkili olurken, konut maliyetleri fiyatlar üzerindeki en önemli baskı unsuru olmayı sürdürdü.

Enflasyondaki gerileme, jeopolitik gerilimlerin ticaret akışı, nakliye maliyetleri ve tedarik süreçleri üzerindeki olası etkilerinin yanı sıra enerji piyasalarındaki dalgalanmalar nedeniyle küresel ölçekte fiyatların geleceğine ilişkin belirsizliğin arttığı bir dönemde kaydedildi. Bu açıdan Suudi Arabistan'ın enflasyon verileri, söz konusu gelişmelerin ülkedeki yaşam maliyetlerine ve tüketici harcamalarına ne ölçüde yansıdığını göstermesi bakımından önem taşıyor.

Enflasyon baskısında konut ve kiralar ilk sırada

Endeksin ayrıntıları, konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıt fiyatlarının ekimde yıllık bazda yüzde 3,5 arttığını ortaya koydu. Konutların fiili kira bedellerinde de aynı oranda artış kaydedilirken, bu harcama grubu enflasyona en fazla katkı sağlayan kalem olmayı sürdürdü.

Sigorta ve finansal hizmetler fiyatları yüzde 3,5 artarken, bu yükselişte sigorta hizmetlerindeki yüzde 6,5'lik artış etkili oldu. Eğlence, spor ve kültür harcamalarında ise tatil paketleri fiyatlarının yüzde 4,6 yükselmesinin etkisiyle yüzde 2,7'lik artış kaydedildi.

Ulaştırma fiyatları yıllık bazda yüzde 2,3 yükseldi. Bu artışta yolcu taşımacılığı hizmetlerinin yüzde 9,5 pahalanması belirleyici oldu. Restoran ve konaklama hizmetlerinde yüzde 1,8, eğitim hizmetlerinde ise yüzde 1,3 artış yaşandı.

Tüketici harcama sepetinde önemli ağırlığa sahip gıda ve içecek fiyatları yüzde 1,1 yükselirken, bilgi ve iletişim grubundaki artış yüzde 0,5 olarak gerçekleşti.

Buna karşılık mobilya, ev aletleri ve rutin ev bakımına ilişkin fiyatlar yüzde 0,5, giyim ve ayakkabı fiyatları yüzde 0,2 geriledi. Kişisel bakım, sosyal koruma ile diğer mal ve hizmetleri kapsayan grupta da yüzde 0,6 düşüş kaydedildi.

Aylık enflasyon yüzde 0,1 arttı

Aylık bazda genel endeks yüzde 0,1 yükseldi. Konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtların fiyatları yüzde 0,2 artarken, bu yükselişte konutların fiili kira bedellerindeki yüzde 0,4'lük artış etkili oldu.

Aynı dönemde gıda ve içecek fiyatları yüzde 0,2, sigorta ve finansal hizmetler fiyatları ise yüzde 1,5 arttı.

Uluslararası Para Fonu'nun (IMF) Ekim 2026 tarihli Dünya Ekonomik Görünümü raporunda yer alan tahminlere göre, Suudi Arabistan'da ortalama enflasyonun bu yıl yüzde 1,9 seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor. Bu oran, 2025'te kaydedilen yüzde 2'lik seviyenin altında bulunuyor. IMF, enflasyonun 2027'de ise yüzde 2,2'ye yükselmesini öngörüyor.

Ekim ayında yüzde 1,7 olarak gerçekleşen yıllık enflasyon, böylece IMF'nin Suudi Arabistan için 2026 yılının tamamına yönelik yüzde 1,9'luk ortalama enflasyon tahmininin altında kaldı.

ARAP DÜNYASI

Mısır domatesi Tunus’ta neden tartışma yarattı?

Sosyal medyada paylaşılan Mısır'da yetiştirilen domates mahsullerine ait bir fotoğraf.
Sosyal medyada paylaşılan Mısır'da yetiştirilen domates mahsullerine ait bir fotoğraf.
TT
TT

Mısır domatesi Tunus’ta neden tartışma yarattı?

Sosyal medyada paylaşılan Mısır'da yetiştirilen domates mahsullerine ait bir fotoğraf.
Sosyal medyada paylaşılan Mısır'da yetiştirilen domates mahsullerine ait bir fotoğraf.

Mısır’dan gelen domateslerin, arz açığını kapatmak amacıyla kısa süre önce Tunus pazarına girmesi ülkede geniş çaplı tartışmalara yol açtı. Domates ithalatı, fiyatların yükseldiği bir döneme denk gelirken, bazı kesimler iki ülkenin nüfusları arasındaki büyük farka rağmen Tunus’un üretim kapasitesinin gerilemesini, Mısır’ın ise üretimini artırmasını sorguladı. Mısır domateslerinin kalitesi tartışılıyor. Ürünlerin kanalizasyon suyuyla sulandığı yönündeki iddialar, sosyal medyada Mısırlı kullanıcıların tepkisini ve öfkesini çekti.

Mısır Tarım Karantina Kurumu Başkanı Dr. Muhammed el-Mensi, Mısır’da yetiştirilen ürünlerin atık suyla sulandığı iddialarını reddetti. Şarku’l Avsat’a konuşan el-Mensi, “Bu iddialar eski. Mısır’a düşman gruplar tarafından ortaya atılıyor ve hiçbir dayanağı bulunmuyor. Gerek iç piyasada tüketilen gerekse yurt dışına ihraç edilen ürünlerin sulanmasında kanalizasyon suyu kullanılmıyor” dedi.

El-Mensi, ihraç edilen bütün Mısır ürünlerinin gönderildikleri ülkelerin standartlarına uygun olması gerektiğini vurgulayarak, Avrupa ülkeleri ve dünyanın farklı pazarlarına gönderilen domateslerin de bu kurallara tabi olduğunu belirtti.

Bazı Tunuslular, Mısır’dan geldiğini öne sürdükleri zararlı organizmalardan etkilenmiş ve bozulmuş domateslere ait görüntüleri sosyal medyada paylaştı. Ancak el-Mensi, Mısır Tarım Karantina Kurumu’na gerek ülke içinden gerekse başka pazarlardan bu yönde resmî bir şikâyet ulaşmadığını söyledi.

ylı
Mısır'daki bir çiftlikte hasat edilen domatesler (AgroLimited Şirketi)

Kahire Ticaret Odası Sebze ve Meyve Bölümü Başkan Yardımcısı Hatem Necib de Tunus’ta Mısır domateslerine ait olduğu belirtilerek paylaşılan fotoğrafların doğruluğunu sorguladı. Şarku’l Avsat’a konuşan Necib, “İhraç edilen Mısır ürünleri sıkı denetimden geçiyor. Tarım karantina birimleri, ürünleri ihracattan önce analiz ediyor. Bu nedenle dolaşıma sokulan domateslerin büyük olasılıkla bizim ürünlerimiz arasında yer almadığını düşünüyoruz” dedi.

Necib, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bir buçuk ya da iki yıl önce, ihracat koşullarını karşılamayan bazı Mısır ürünlerinin yurt dışı pazarlarına ulaşması mümkündü. İhraç edildikten sonra geri gönderilen çilek ürünlerinde böyle durumlar yaşanmıştı. Ancak ihraç edilen ürünlere yönelik denetimlerin sıkılaştırılmasıyla artık bunun yaşanması mümkün değil.”

İhracat işlemlerinin her sevkiyatın hangi firma tarafından gönderildiğinin belirlenmesini sağlayan kodlarla takip edildiğini belirten Necib, bu nedenle ürünlerin menşei konusunda manipülasyon yapılmasının söz konusu olmadığını ifade etti.

Ziraat araştırmacısı ve Ecdn standartlarına göre belirlenen ayrıntılı teknik ve denetim koşullarına tabi olduğunu söyledi. Bu süreçte pestisit kalıntılarının analiz edildiğini, izin verilen sınırların ve yasaklı ad Tarım Grubu Yönetim Kurulu Başkanı Mühendis Abdurrahman Akile de aynı görüşü dile getirdi. Şarku’l Avsat’a konuşan Akile, tarım ürünleri ihracatının, ithalatçı ülkelerimaddelere ilişkin kuralların gözetildiğini, ayrıca sevkiyatların ihracat öncesinde denetlendiğini kaydetti.

Ürün güvenliğinin tarlada başladığını vurgulayan Akile, iyi tarım uygulamalarının ve entegre mücadele programlarının hayata geçirilmesinin, biyolojik ilaçlar ile güvenli organik alternatiflerin kullanımının yaygınlaştırılmasının önemine dikkat çekti. Akile, Mısır tarım ürünlerinin yurt dışı pazarlardaki itibarının ve konumunun korunması için bilgilerin paylaşılmasında titiz davranılması gerektiğini belirtti.

Su açığı tartışması

Tunus’ta Mısır tarım ürünlerine yönelik yorumlar, sosyal medyada Mısırlı kullanıcıların tepkisine neden oldu. Bazı kullanıcılar eleştirilere, Mısır’ın tarım ürünlerini ihraç ettiği pazarların genişliğine ve yüksek standartlara sahip Avrupa ülkelerine yapılan sevkiyatlara dikkat çekerek yanıt verdi.

Diğer kullanıcılar ise hükümet yetkililerinden, su açığını gidermek için suyun yeniden kullanılması konusundaki açıklamalarına son vermelerini istedi. Bu açıklamaların Mısır ürünlerini kötülemek için kullanıldığı öne sürüldü.

Mısır Sulama Bakanlığı, yaklaşık 60 milyar metreküp olarak hesaplanan su açığını kapatmaya yönelik planı kapsamında tarımsal atık suları arıtarak yeni tarım alanlarının sulanmasında kullanıyor.

Domates tartışmasının bir bölümü ürünlerin kalitesine ilişkin iddialar etrafında şekillenirken, diğer bölümü Mısır’ın hem iç talebi karşılayabilmesi hem de tarım ürünleri ihraç edebilmesi üzerinde yoğunlaştı.

sc
Mısır piyasasında domates (AgroLimited Şirketi)

Tunuslu milletvekili Yasin Mami, parlamentodaki bir oturumda, Tunus mutfağının vazgeçilmez ürünlerinden biri olan domatesin 12 milyonluk nüfus için neden temin edilemediğini sorgulamıştı. Mami, Mısır’ın 110 milyon kişiyi besleyebildiği gibi üretim fazlasını da ihraç edebildiğine dikkat çekmişti.

Tunuslu milletvekilinin bu sorusu Mısır medyasında da geniş yer buldu. Mısırlı sosyal medya kullanıcıları ise ülkelerinin tarım alanında kaydettiği ilerlemeyi öne çıkaran paylaşımlarda bulundu.

Resmî tahminlere göre Mısır’ın tarım ürünleri ihracatı 2025 yılında yaklaşık 9,5 milyon tona ulaştı. Bu miktar, 2024 yılına kıyasla yaklaşık 800 bin tonluk artışa işaret ediyor.

İklim değişikliğinin etkisi

Mısır Çiftçiler Sendikası Başkanı Hüseyin Ebu Sıddam, Tunus’un yanı sıra Kuzey Afrika’daki diğer ülkelerde de domates üretiminde yaşanan sıkıntıları iklim değişikliğine bağladı. İklim koşullarındaki değişimin birçok ülkede ürün verimini olumsuz etkilediğini belirten Ebu Saddam, bu durumun Mısır’ı da etkilediğini ancak domates ve diğer ürünlerin ekildiği tarım alanlarının genişletilmesi sayesinde olumsuz sonuçların önüne geçildiğini söyledi.

Ebu Saddam, Mısır’da farklı bölgelerde yıl boyunca domates yetiştirilmesini sağlayan çeşitli ekim dönemlerinin de üretimin sürekliliğine katkıda bulunduğunu ifade etti.

Şarku’l Avsat’a konuşan Ebu Saddam, Mısır’ın Kuzey Afrika ülkeleri için tarım ürünleri bakımından “ideal bir gıda sepeti” konumunda olduğunu belirtti. Mısır’dan Libya, Cezayir, Tunus ve diğer ülkelere kara yoluyla yapılan sevkiyatların, jeopolitik gelişmeler nedeniyle küresel deniz taşımacılığında yaşanan aksamalardan etkilenmediğine dikkat çekti.

Ebu Saddam, Mısır tarım ürünlerine yönelik iddiaların ve karalama kampanyalarının ülkenin uluslararası itibarına zarar vermesini beklemediğini belirterek, ürünlerin birçok pazarda kalitesini kanıtladığını vurguladı.

EKONOMİ

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, 2027 ve 2028 enflasyon tahminlerini yükseltti

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının Ankara'daki genel merkezinin girişinde bulunan logosu (Reuters)
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının Ankara'daki genel merkezinin girişinde bulunan logosu (Reuters)
TT
TT

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, 2027 ve 2028 enflasyon tahminlerini yükseltti

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının Ankara'daki genel merkezinin girişinde bulunan logosu (Reuters)
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının Ankara'daki genel merkezinin girişinde bulunan logosu (Reuters)

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2027 yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 15’ten yüzde 21’e, 2028 tahminini ise yüzde 9’dan yüzde 13,5’e yükseltti. Banka, fiyat istikrarı sağlanana kadar ihtiyatlı para politikası yaklaşımını sürdüreceğini vurguladı.

TCMB Başkanı Fatih Karahan, İstanbul’da düzenlenen üç aylık Enflasyon Raporu sunumunda, 2026 yıl sonu enflasyon tahmininin de yüzde 28’den yüzde 29,5’e çıkarıldığını açıkladı. Banka, aynı dönem için ara hedefini ise yüzde 24 seviyesinde korudu.

Şarku’l Avsat’ın Reuters’ın aktardığı hbaere göre, 2027 ve 2028 yıl sonları için açıklanan yeni tahminler, bankanın daha önce duyurduğu ara hedeflerle aynı seviyede bulunuyor.

Karahan, enflasyonun düşüş hızını sınırlayan arz yönlü şokların devam etmesi nedeniyle, enflasyonu kontrol altına almak amacıyla sıkı para politikası uygulamasını sürdüreceklerini belirtti. Enflasyon tahminleri ve ara hedeflerde yapılan güncellemenin para politikasında gevşemeye gidileceği anlamına gelmediğinin altını çizen Karahan, Türk lirası cinsinden varlıklara yönelik yatırımcı güveninin zayıflaması durumunda mevcut tüm araçların kullanılacağını kaydetti.

Merkez Bankası, ağustos ayında yayımladığı bir önceki raporda 2026 yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 26’dan yüzde 28’e yükseltmiş, ara hedefini ise yüzde 24’te tutmuştu. Banka, o dönemde 2027 yıl sonu enflasyon hedefini yüzde 15, 2028 hedefini ise yüzde 9 olarak korumuştu.

Raporun sunumunun ardından dolar/TL kuru 50,2575 seviyesinde işlem gördü. Kur, çarşamba gününü 50,2325 seviyesinden tamamlamıştı.

TCMB, geçen ay politika faizini beklentiler doğrultusunda 100 baz puan indirerek yüzde 36’ya çekmişti. Banka, İran savaşının enflasyon üzerindeki etkilerini değerlendirdiği süreçte, önceki beş toplantısında faiz oranını değiştirmemişti. Bu adım, 2024’ün sonlarında başlatılan faiz indirim sürecine verilen aranın ardından gelmişti.

Türkiye’de tüketici fiyatları endeksi (TÜFE), ekim ayında giyim ve gıda fiyatlarındaki artışın etkisiyle aylık bazda yüzde 2,58 yükselerek beklentileri aşmıştı. Yıllık enflasyon ise yüzde 29,77 olarak kaydedilmişti.