BM uyardı: Her 23 kişiden biri gelecek yıl insani yardıma muhtaç olacak

BM'nin insani yardımlar için para ihtiyacı 51 milyar doları geçiyor

Nijerya'daki seller nedeniyle binlerce kişi geçen ay Kamerun sınırındaki Rann insani yardım kampını terk etti (UNOCHA/Christina Powell)
Nijerya'daki seller nedeniyle binlerce kişi geçen ay Kamerun sınırındaki Rann insani yardım kampını terk etti (UNOCHA/Christina Powell)
TT

BM uyardı: Her 23 kişiden biri gelecek yıl insani yardıma muhtaç olacak

Nijerya'daki seller nedeniyle binlerce kişi geçen ay Kamerun sınırındaki Rann insani yardım kampını terk etti (UNOCHA/Christina Powell)
Nijerya'daki seller nedeniyle binlerce kişi geçen ay Kamerun sınırındaki Rann insani yardım kampını terk etti (UNOCHA/Christina Powell)

Birleşmiş Milletler (BM), 30 Kasım'da Cenevre'de düzenlenen basın toplantısında, Ukrayna'daki savaş ve dünya çapındaki gıda krizi gibi sebeplerle 2023'te insani yardıma ihtiyaç duyan kişi sayısının yaklaşık yüzde 25 artacağını tahmin etti.
BM İnsani İşlerden Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı ve Acil Yardım Koordinatörü Martin Griffiths, 2022'deki "aşırı olaylar" sebebiyle acil insani yardıma muhtaç kişi sayısının gelecek yıl 65 milyon artarak 339 milyona çıkacağını söyledi.
Griffiths'e göre, bu yardımları sağlayabilmek için gerekli para miktarı da bu yıla göre yaklaşık yüzde 25 artarak 51.5 milyar dolara ulaşıyor. 
Ukrayna'daki savaş, milyonlarca kişiyi yerinden ederken, başta Somali, Afganistan ve Yemen olmak üzere birçok ülkede devam eden gıda krizini derinleştirdi. Küresel iklim değişikliğine bağlı olarak Pakistan gibi ülkelerde yaşanan aşırı yağışlar da bu sorunlara eklendi.
Benzer iklim olaylarının devam edeceğini belirten Griffiths, toplamda, Çin ve Hindistan'dan sonra en büyük nüfusa sahip ABD'de yaşayanlarla aynı sayıda kişiye yardım ulaştırmak gerektiğini belirtti:
"Sayıları artması gereken birkaç üye ülkenin cömertliği sürmekte. Açık, fonlama tarafından değil ihtiyaçlardan kaynaklanıyor. İhtiyaçlar artıyor çünkü Ukrayna'daki savaştan, Kovid'den ve iklim olaylarından darbe aldık. Korkarım ki 2023 bütün bunların hızlandığı bir yıl olacak. Bu yüzden şöyle diyoruz: Nasıl 2022 çile yılı olduysa, 2023 dayanışma yılı olsun. "
BM yetkilisi, 68 ülkede insani yardım faaliyeti yürütüldüğünü ama 10 ülke için 1 milyar dolardan fazla kaynak gerektiğini kaydetti: Afganistan (4,6 milyar dolar), Suriye (4,4 milyar dolar), Yemen (4,3 milyar dolar), Ukrayna (3,9 milyar dolar), Etiyopya (3,5 milyar dolar), Kongo Demokratik Cumhuriyeti (2,3 milyar dolar), Somali (2,3 milyar dolar), Güney Sudan (1,7 milyar dolar), Sudan (1,7 milyar dolar) ve Nijerya (1,2 milyar dolar).
BM kuruluşlarına göre, bu yıl insani yardımları yerine ulaştırmak için gerekli paranın ancak yüzde 44'ü bağışlardan elde edilebildi. BM önümüzdeki yıl 230 milyon kişiye yardım ulaştırmayı planlarken, 109 milyon kişiye sivil toplum kuruluşlarının ve bağışçıların destek olması umuluyor.
En acil riskler arasında, 53 ülkedeki gıda yoksunluğu başı çekerken, 37 ülkedeki en az 45 milyon kişi açlıkla mücadele ediyor. Sağlık sistemleri henüz Kovid-19 salgınının yaralarını saramamışken bazı Asya, Ortadoğu ve Güney Amerika ülkelerindeki kolera salgınları da endişe yaratıyor.
Independent Türkçe, Guardian, UN News



İnsan hakları örgütleri, resmi makamların inkârlarına rağmen İran'daki protestolarda hayatını kaybedenlerin sayısını artırdı

Geçtiğimiz perşembe günü Tahran'da düzenlenen rejim karşıtı gösteri sırasında İran polisi göz yaşartıcı gaz kullandı. (AP)
Geçtiğimiz perşembe günü Tahran'da düzenlenen rejim karşıtı gösteri sırasında İran polisi göz yaşartıcı gaz kullandı. (AP)
TT

İnsan hakları örgütleri, resmi makamların inkârlarına rağmen İran'daki protestolarda hayatını kaybedenlerin sayısını artırdı

Geçtiğimiz perşembe günü Tahran'da düzenlenen rejim karşıtı gösteri sırasında İran polisi göz yaşartıcı gaz kullandı. (AP)
Geçtiğimiz perşembe günü Tahran'da düzenlenen rejim karşıtı gösteri sırasında İran polisi göz yaşartıcı gaz kullandı. (AP)

ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA) bugün yaptığı açıklamada, İran’daki yoğun baskı altında gerçekleşen protesto dalgasında 5 bin 848 kişinin hayatını kaybettiğini doğruladığını duyurdu. HRANA ayrıca, binlerce potansiyel kurbanla ilgili bilgileri halen teyit etmekte olduğunu belirtti.

Protestolar, ekonomik krizin derinleşmesi üzerine Aralık 2025’in sonlarında başlamış, kısa sürede hükümete karşı geniş katılımlı bir hareket halini almıştı. Gösteriler, özellikle 8-9 Ocak tarihlerinde gerçekleşen kitlesel yürüyüşlerle doruk noktasına ulaştı.

İnsan hakları kuruluşları, yetkilileri eşi görülmemiş bir baskı kampanyası yürütmekle suçladı; bu kampanya kapsamında protestoculara doğrudan ateş açıldığı belirtiliyor. Son dönemde ise yoğun güvenlik operasyonları nedeniyle gösterilerin ivmesi azalmış durumda.

HRANA ve diğer gözlemciler, internetin 18 gündür kesik olmasının doğrulama sürecini ciddi şekilde engellediğini ve gerçek ölü sayısının şu ana kadar belgelenen rakamların çok üzerinde olabileceğini kaydetti.

HRANA, 5 bin 848 kişinin öldüğünü doğruladı; bunların 5 bin 520’si gösterici, 77’si 18 yaş altı, 209’u güvenlik güçleri mensubu ve 42’si sivil. HRANA ayrıca halen 17 bin 91 vakayı araştırdıklarını ve en az 41 bin 283 kişinin gözaltına alındığını açıkladı.

Veriler, tanıklar, kurban aileleri, yerel kayıtlar vee İran’daki resmi olmayan adli ve tıbbi kaynaklardan toplanıyor ve çok aşamalı iç doğrulama süreçlerinden geçiriliyor.

HRANA’nın geçmişteki protesto dalgalarında sağladığı doğruluk oranı, onu uluslararası medya için güvenilir bir referans haline getirmişti. Mevcut ölü sayısının, İran’da son on yıllarda görülen herhangi bir protesto veya karışıklıktan daha yüksek olduğu ve kaos açısından 1979’daki İslam Devrimi dönemini anımsattığı ifade ediliyor.

Öte yandan internet özgürlüğünü izleyen NetBlocks, İran’da kesintinin devam etmesinin, ‘sivil halka yönelik kanlı baskı kampanyasının boyutunu doğrulamayı’ zorlaştırdığını belirtti. NetBlocks, iletişim üzerindeki kısıtlamaların sıkı tutulduğunu ve hükümet hesaplarının resmi otoritenin anlatısını yaymaya devam ettiğini kaydetti.

İranlı yetkililer geçtiğimiz hafta, ilk resmi bilanço olarak 3 bin 117 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı. İran Şehitler ve Gaziler Vakfı, ölenleri ‘şehitler’ ve ‘isyancılar’ olarak ayırdı; şehitler, güvenlik güçleri mensupları veya sivillerden oluşurken, isyancıların ABD bağlantılı oldukları iddia edildi. Vakıf, ölenlerin 2 bin 427’sinin ‘şehit’ kategorisinde olduğunu belirtti.

ABD’nin Time dergisi dün İran’daki tıbbi kaynaklara dayandırdığı haberinde, özellikle 8-9 Ocak tarihlerinde ölenlerin sayısının yaklaşık 30 bin kişi olabileceğini aktardı; bu rakam hem resmi hem de insan hakları kuruluşlarının açıklamalarını önemli ölçüde aşıyor.

Buna ek olarak, İran dışında yayın yapan Iran International televizyonu, 8-9 Ocak tarihlerinde güvenlik güçleri tarafından öldürülen İranlı sayısını 36 bin 500’den fazla olarak verdi. Kanal bu bilgiyi raporlar, belgeler ve kaynaklarıyla doğruladığını iddia etti, ancak bağımsız teyit sağlanamadı.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, bu yüksek tahminlere yanıt vererek, açıklamaları ‘Hitler tarzı büyük bir yalan’ olarak nitelendirdi.

Bekayi dün X platformunda yaptığı paylaşımda söz konusu iddiaları reddederek, “Bu, İran sokaklarında öldürmeyi planladıkları sayı değil mi? Başarısız oldular, şimdi medyada bunu çarpıtıyorlar” dedi ve dolaşıma giren rakamları ‘kötü niyetli bir medya dezenformasyonu kampanyası’ olarak nitelendirdi.

Bu arada Norveç merkezli İran İnsan Hakları Örgütü (IHR), güvenlik güçleri tarafından öldürülen en az 3 bin 428 göstericiyi belgelediğini açıkladı. Örgüt, nihai ölü sayısının 25 bine kadar çıkabileceği uyarısında bulundu.


Kremlin: İran'a yapılacak herhangi bir saldırı Ortadoğu'da "ciddi" istikrarsızlığa yol açacaktır

Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov (Reuters)
Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov (Reuters)
TT

Kremlin: İran'a yapılacak herhangi bir saldırı Ortadoğu'da "ciddi" istikrarsızlığa yol açacaktır

Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov (Reuters)
Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov (Reuters)

Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov bugün yaptığı açıklamada, İran'a yönelik herhangi bir olası saldırının Ortadoğu'da “ciddi” istikrarsızlığa yol açacağı uyarısında bulundu.

RT televizyonunda yayınlanan açıklamaya göre Peskov, Moskova'nın “tüm tarafların itidalini korumalarını ve barışçıl bir çözüme odaklanmalarını beklediğini” söyledi.

Ukrayna ile savaşla ilgili olarak Peskov, Başkan Vladimir Putin'in gündeminde Amerikalı mevkidaşı Donald Trump ile herhangi bir görüşme bulunmadığını, ancak böyle bir görüşmenin “çok hızlı” olarak gerçekleşebileceğini ifade etti.

Trump geçen perşembe günü, “büyük bir güç”ün şu anda İran'a doğru ilerlediğini ve ABD'nin oradaki durumu yakından izlediğini söyledi.


Amerika: İçinde 8 kişi bulunan özel uçak düştü ve alev aldı

Olayla ilgili videodan (ABD medyası)
Olayla ilgili videodan (ABD medyası)
TT

Amerika: İçinde 8 kişi bulunan özel uçak düştü ve alev aldı

Olayla ilgili videodan (ABD medyası)
Olayla ilgili videodan (ABD medyası)

ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA), Maine'deki bir havalimanından kalkan ve içinde sekiz kişi bulunan özel bir uçağın düştüğünü ve alev aldığını, ancak yolcuların durumlarının ve kimliklerinin henüz bilinmediğini açıkladı.

FAA, yaptığı açıklamada, çift motorlu Bombardier Challenger 600 uçak kazasının dün saat 19:45 civarında Bangor Uluslararası Havaalanında meydana geldiğini belirtti.

Ayrıntılar resmi olarak açıklanmadı, ancak konuyla ilgili bir hükümet yetkilisi Reuters'e, kazadan sonra büyük bir yangın çıktığını söyledi. Hükümet yetkilisi, uçağın Teksas'tan Maine'e uçtuğunu belirtti.

Federal Havacılık İdaresi kayıtlarına göre, uçak Nisan 2020'de hizmete girmişti.

FAA, Ulusal Ulaşım Güvenliği Kurulu ile iş birliği içinde kazayı soruşturacağını duyurdu.