Mısır’da çevre dostu toplu taşıma yaygınlaşıyor

Mısır ulaşım endüstrisini ve elektrikli otobüsleri yerelleştirecek

Elektrikli otobüsün içindeki Mısır Ulaştırma Bakanı (Mısır Temsilciler Meclisi)
Elektrikli otobüsün içindeki Mısır Ulaştırma Bakanı (Mısır Temsilciler Meclisi)
TT

Mısır’da çevre dostu toplu taşıma yaygınlaşıyor

Elektrikli otobüsün içindeki Mısır Ulaştırma Bakanı (Mısır Temsilciler Meclisi)
Elektrikli otobüsün içindeki Mısır Ulaştırma Bakanı (Mısır Temsilciler Meclisi)

Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi’nin “elektrikli otobüs endüstrisi dahil ulaşım endüstrilerini yerelleştirme” talimatları çerçevesinde Mısır hükümeti, “döviz sağlama, iş fırsatları yaratma, yerel pazarın ihtiyaçlarını karşılama ve ardından yurtdışına ihracat için yerel ürüne güvendiğini” vurguladı.
Ulaştırma Bakanı Kâmil el-Vezir ve Kamu İşletmeleri Sektörü Bakanı Mahmud İsmet bu kapsamda yerel üretim 100 elektrikli otobüsün üretimi ve satın alınması için bir sözleşme imzaladı.
Bakan, “Çevre Yolu üzerindeki (hızlı sık otobüs) projesinin ilk aşamasında çalışmak üzere 100 elektrikli otobüs ile sözleşme yapıldığını, çevre yolu geliştirme projesinin ilk etabının tamamlanmış olduğunu, (BRT) metrobüs istasyonları yapım çalışmalarının devam ettiğini” vurguladı. Ayrıca çevre yolu geliştirme projesinin ikinci etabı, yol geliştirme çalışmalarının ikinci aşamasının tamamlanması ile birlikte projede yer alacak olan ve 110 km uzunluğundaki çevre yolunun tamamında çalışacak elektrikli otobüs sayısının arttırılacağını kaydetti.
Şarku’l Avsat’ın Mısır Temsilciler Meclisi Medya Ofisi’nden aktardığı açıklamaya göre, Ulaştırma Bakanı "bu adımın, çevre dostu elektrikli otobüslerin üretimi de dahil olmak üzere Mısır'daki ulaşım endüstrilerini yerelleştirmeye yönelik siyasi liderliğin direktifleri çerçevesinde atıldığını" vurguladı. Ulaştırma Bakanı açıklamasında şu ifadeleri kullandı: “Üretim yüzdesi başlangıçta yüzde 50-60'a ulaşacak, daha sonra kademeli olarak tam üretim oranı yüzde 100 olana kadar bu oran artacak.” Konuyla ilgili imzanın, Mısır devletinin Şarm eş-Şeyh'te ev sahipliği yaptığı ve devletin kalkınma çalışmalarını iklim gündemiyle bütünleştirme çabalarını yansıtan bir model sağlayan İklim Zirvesi'nin (COP27) sonuçlarını desteklemek için atıldığına da dikkat çekildi. Açıklamada, şu ifadelere de yer verildi: “Bu tür yeşil toplu taşımacılığın, gelecek nesillerin geleceğini koruyan niteliksel bir değişim ve vatandaşların hızlı ve güvenli bir şekilde hareket etmesini kolaylaştıran medeni bir katkı açısından ne ifade ettiği göz önüne alındığında projenin önemi anlaşılacak. Çevre dostu ulaşım, yeni cumhuriyet çerçevesinde uygulanan ulusal projeler çerçevesinde yürütülmekte.”
Ulaştırma Bakanı ise, “Yerli ürüne güvenmek, sağlam para sağlamayı, istihdam yaratmayı, yerel pazarın ihtiyaçlarını karşılamayı ve ardından yurtdışına, Kuzey Afrika ülkelerine ve Arap ülkelerine ihracat yapmaya başlamayı hedefliyor” dedi. Bakan, açıklamalarına şöyle devam etti: “Cumhurbaşkanı Adulfettah es-Sisi, Mısır hükümetini özel sektörle koordinasyon sağlamaya ve tüketilen ürünün büyük hacmini üretmeye ve ihracata geçmek için ulaşım projeleri de dahil olmak üzere çeşitli projelere katılımını en üst düzeye çıkarmaya yönlendirdi. Ayrıca tüm Mısırlı imalatçıları güçlü bir ihracat üssü oluşturmaya teşvik etti.” Ulaştırma Bakanı, Cumhurbaşkanı’nın, “Süper Jet gibi tüm toplu taşıma firmaları ile Karayolu şirketleri, kara ve deniz taşımacılığına bağlı kara ulaşım firmaları ve diğerleri için komple otobüs ithal edilmeyeceğini, bunun yerine, Mısır'da belirli bir oranda yerli bileşen ve belirli bir yüzdede yabancı bileşenle bu ürünlerin üretileceğini söylediğini” kaydetti.
Ulaştırma Bakanı, konuyla ilgili açıklamalarına şunları ekledi: “Cumhurbaşkanı Sisi ve Başbakan, çeşitli ulaşım endüstrileri de dahil olmak üzere yerel sanayileşmeyi uygulama planını ve demiryolları ve metro (Kahire Tünelleri) için Mısır'daki mobil ünite endüstrisini yerelleştirmek için sahada uygulanan adımları günlük olarak takip ediyor.”



ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
TT

ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)

ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) çalışanları, 2024’ün ilk aylarında, Gazze’nin kuzeyinde gıda ve tıbbi yardım eksikliğinin kritik boyutlara ulaştığına dair uyarılarını, dönemin ABD Başkanı Joe Biden yönetimindeki üst düzey yetkililere iletti. Şarku'l Avsat'ın Reuters’tan aktardığı habere göre, söz konusu uyarılar kurum içi yazışmalar yoluyla yapıldı.

Hamas’ın 7 Ekim 2023’teki saldırılarının ve İsrail’in Gazze’ye kara harekâtının üzerinden üç ay geçtikten sonra hazırlanan iç mesajda, Ocak ve Şubat aylarında iki aşamada bölgeye giden Birleşmiş Milletler çalışanlarının sahada gözlemlediği sarsıcı manzaralar ayrıntılı biçimde yer aldı.

frgtyu7
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Beyt Lahiya’da, hayır mutfağından pişmiş yemek almak için bekleyen Filistinliler, 28 Nisan 2025 (Reuters)

Çalışanlar, yollarda insan uyluk kemiği ve başka kemikler gördüklerini, araçlarda bırakılmış cesetlere rastladıklarını aktardı. Ayrıca özellikle gıda ve temiz içme suyu başta olmak üzere insani ihtiyaçlarda “felaket düzeyinde” bir eksiklik bulunduğunu vurguladılar.

Ancak Reuters’in görüştüğü dört eski yetkili ile incelenen belgelere göre, ABD’nin İsrail Büyükelçisi Jack Lew ve yardımcısı Stephanie Hallett, telgrafların yeterli tarafsızlık içermediği gerekçesiyle ABD hükümeti içinde daha geniş biçimde dağıtılmasını engelledi.

Gazze’deki duruma resmî itiraf meselesi

Altı eski ABD’li yetkili, Şubat 2024’te gönderilen telgrafın, yılın ilk yarısında iletilen ve İsrail’in Gazze’ye yönelik savaşı nedeniyle sağlık, gıda, hijyen koşullarındaki hızlı bozulmayı ve toplumsal düzenin çöküşünü belgeleyen beş telgraftan biri olduğunu söyledi.

vf
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Cibaliye’de, savaşta yıkılan binaların enkazı arasında yürüyen Filistinliler, 6 Ocak 2026 (Reuters)

Reuters bu telgraflardan birini inceledi. Diğer dört telgrafın da Lew ve Hallett tarafından “tarafsızlık” kaygısıyla engellendiğini, içeriklerini bilen dört eski yetkili doğruladı.

Üç eski ABD’li yetkili, bu telgraflardaki ayrıntıların olağanüstü derecede sarsıcı olduğunu ve yönetim içinde geniş biçimde paylaşılsaydı üst düzey karar alıcıların dikkatini çekeceğini belirtti. Yetkililere göre bu durum, Biden’ın aynı ay yayımladığı ve ABD istihbarat ve silah tedarikini İsrail’in uluslararası hukuka uyumuna bağlayan ulusal güvenlik muhtırasına yönelik denetimi de sıkılaştırabilirdi.

O dönem USAID’de Batı Şeria ve Gazze’den sorumlu bilgi birimi başkan yardımcısı olan Andrew Hall, “Telgraflar insani bilgiyi aktarmanın tek yolu değildi; ancak büyükelçinin Gazze’deki gerçek durumu resmen kabul etmesi anlamına gelirdi” dedi.

ABD’nin Kudüs Büyükelçiliği, bölgedeki diğer büyükelçiliklerden gelenler de dahil olmak üzere Gazze’ye ilişkin telgrafların çoğunun hazırlanması ve dağıtımını denetliyordu. Üst düzey bir eski yetkili, Büyükelçi Lew ve yardımcısı Hallett’in sık sık USAID yönetimine, telgraflardaki bilgilerin zaten medyada geniş biçimde yer aldığını söylediklerini aktardı.

Eski Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile Biden’ın temsilcileri, söz konusu telgrafların hiçbir zaman ABD hükümetinin üst kademelerine ulaşmadığı iddiasına ilişkin yorum taleplerine yanıt vermedi.

Gazze savaşı, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te düzenlediği ve 1.250’den fazla kişinin öldüğü saldırıların ardından başladı. Filistin Sağlık Bakanlığı verilerine göre Gazze’de hayatını kaybedenlerin sayısı 71 bini aştı.

ABD Başkanı Donald Trump, geçen yıl eylülde Beyaz Saray’da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun yanında Gazze için barış planını açıklamış olsa da, çatışmalar durmadı. Filistin Sağlık Bakanlığı’na göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana yaklaşık 481 kişi daha öldürüldü.

Biden yönetiminin savaş boyunca İsrail’e verdiği destek, Demokrat Parti içinde derin bir bölünmeye yol açtı ve konu parti adayları açısından hâlâ çözülmüş değil. Reuters/Ipsos’un geçen ağustosta yaptığı ankete göre, Demokratların yüzde 80’inden fazlası İsrail’in Gazze’deki askerî karşılığının aşırı olduğunu ve ABD’nin açlık riskiyle karşı karşıya olan Gazze halkına yardım etmesi gerektiğini düşünüyor.


Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
TT

Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)

Gazze'de Filistinli gruplar içindeki kaynaklar Şarku’l Avsat'a, Hamas ile silah meselesi konusunda "genel istişarelerin" devam ettiğini doğruladı. Bir kaynak, "özellikle Gazze Şeridi'ndeki hükümet operasyonlarının (Gazze İdari Komitesi'ne) devredilmesiyle birlikte, grupların silahları konusunda arabulucularla daha ciddi görüşmelerin önümüzdeki günlerde başlayacağını" ifade etti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas ve diğer grupların silahsızlandırılmasını ateşkesin ikinci aşamasının uygulanması için temel bir koşul olarak görürken, Filistin hareketi silahlarının akıbetini bu konuda "ulusal bir uzlaşmaya" bağlıyor.

Hamas'tan bir kaynak Şarku’l Avsat'a, silahların akıbeti konusunun "kamuoyu istişareleri" aşamasında olduğunu söyledi.

Kaynaklar, "kapsamlı ve kapsayıcı bir ulusal çerçeve" oluşturulmasının gerekliliğini vurguladı. Ayrıca, "Filistinli gruplarla bazı istişarelerin yapıldığını ve bu konuyu ele alacak ciddi görüşmeler sırasında arabuluculara sunulmak üzere bir önerinin hazırlandığını" vurguladılar.


Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
TT

Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)

Suriye'nin Halep şehri, savaş ve depremin tozunu üzerinden atıyor ve özellikle iddialı projelerle tarihi çarşısında yavaş yavaş eski canlılığını ve ruhunu yeniden kazanıyor.

UNESCO tarafından koruma altına alınan bu tarihi çarşı, Bab Antakya'dan Halep Kalesi civarına kadar uzanan onlarca çarşıyı içerir. Memlük, Zengi ve Osmanlı dönemlerine ait hamamlar ve kervansaraylara ev sahipliği yapar; her bir çarşının belirli bir zanaat veya emtia konusunda uzmanlaşmış olmasıyla öne çıkar.

Kültür Bakanlığı ve uluslararası ortaklar, 2018'den bu yana restorasyon projeleri başlattı; bu projeler arasında 40 çarşıdan 13'ünün yeniden açılması ve yüzlerce dükkanın sahiplerine iade edilmesi yer alıyor. Bu çalışmalarda orijinal taşlar ve yetenekli el işçiliği kullanılıyor.

Mimar Fatima Hulendi Şarku’l Avsat'a verdiği demeçte, Halep'in tarihi çarşısının estetiği ve benzersizliği hakkında coşku ve gururla konuşuyor ve "El-Sakatiyye 1" çarşısrının, Bab Antakya'dan Suk el-Zerb'e uzanan düz bir hat üzerinde yer alması nedeniyle Halep'teki eski çarşılar için hayati bir damar olduğunu belirtiyor.