Mahsa Amini’nin babasıyla röportaj yapan gazeteci mahkemeye çıkmadan hüküm giydi

İranlı genç Mahsa Amini’nin fotoğrafı protestolarda tutuluyor (Reuters)
İranlı genç Mahsa Amini’nin fotoğrafı protestolarda tutuluyor (Reuters)
TT

Mahsa Amini’nin babasıyla röportaj yapan gazeteci mahkemeye çıkmadan hüküm giydi

İranlı genç Mahsa Amini’nin fotoğrafı protestolarda tutuluyor (Reuters)
İranlı genç Mahsa Amini’nin fotoğrafı protestolarda tutuluyor (Reuters)

İranlı gazeteci Nazila Marufiyan, kıyafet kurallarını ihlal ettiği gerekçesiyle alındığı gözaltında hayatını kaybeden Mahsa Amini’nin babasıyla röportaj yaptığı için gözaltına alınmasının ardından duruşma yapılmadan hüküm giydi.
Mahsa Amini gibi Kürdistan Eyaletindeki Sakkız şehrinden bir gazeteci olan Marufiyan Tahran’da yaşıyor.
Norveç merkezli İran İnsan Hakları Örgütü’ne göre, Ekim ayı sonunda gözaltına alınan Marufiyan, başkentteki Evin Hapishanesi’ne konuldu.
Şarku’l Avsat’ın AFP’den aktardığı habere göre, Marufiyan Twitter hesabından yaptığı açıklamada, “Yargıç Afşari başkanlığındaki Devrim Mahkemesi’nin 26. şubesinin kararına dayanarak, hakkımda 2 yıl hapis, para cezası ve 5 yıl yurt dışına çıkma yasağı kararı verildi” yazdı.
İranlı gazeteci, bu kararın duruşma gerçekleşmeden ve savunma yapılmadan verildiğini vurgulayarak, rejim aleyhinde propaganda yapmak ve yalan haber yaymakla suçlandığını ekledi.
Rouydad24 isimli haber sitesi için çalışan Marufiyan, 19 Ekim’de Mahsa Amini’nin babası Amjad Amini ile yaptığı ‘Yalan söylüyorlar’ başlıklı bir röportajı yayınladı.
Haber sitesi söz konusu röportajı bir süre sonra yayından kaldırdı.
İranlı yetkililer, Mahsa Amini’nin hasta olduğunu ve bu nedenle hayatını kaybettiğini iddia etse de, Amjad kızının herhangi bir hastalığı olmadığını vurguladı.
Mahsa Amini’nin ailesi, kızlarının ahlak polisi tarafından tutulduğu sırada ölümcül bir darbe aldığını söyledi.
İran, 22 yaşındaki kadının ülkedeki katı kadın giyim kurallarını ihlal ettiği iddiasıyla 16 Eylül’de gözaltına alınmasından günler sonra ölümünden bu yana gösterilere tanık oluyor.
Yetkililer, söz konusu protestoları ‘düşmanların kışkırttığı isyan’ olarak nitelendirdi.
Bu olaylarda güvenlik mensupları da dahil olmak üzere yüzlerce kişi öldü, binlerce kişi de gözaltına alındı.
İnsan hakları örgütleri, ayaklanmanın patlak vermesinden bu yana yaklaşık 80 gazetecinin gözaltına alındığını tahmin ediyor.
 



Japonya Başbakanı Kişida, "zorla kısırlaştırma" mağdurlarından özür diledi

Kişida, yasa kapsamında yaşananlardan çok üzgün olduğunu belirtti (AFP)
Kişida, yasa kapsamında yaşananlardan çok üzgün olduğunu belirtti (AFP)
TT

Japonya Başbakanı Kişida, "zorla kısırlaştırma" mağdurlarından özür diledi

Kişida, yasa kapsamında yaşananlardan çok üzgün olduğunu belirtti (AFP)
Kişida, yasa kapsamında yaşananlardan çok üzgün olduğunu belirtti (AFP)

Japonya Başbakanı Fumio Kişida, "zorla kısırlaştırma" yasasının mağdurlarından özür diledi. 

Kişida, Başbakanlık Konutu'nda dün düzenlediği toplantıda, Öjenik Koruma Yasası kapsamında zorla kısırlaştırılan kişileri ağırladı. 

Buradaki toplantıda yaptığı açıklamada Kişida şunları söyledi: 

Eski Öjenik Koruma Yasası nedeniyle birçok insanın maruz kaldığı muazzam fiziksel ve ruhsal acılardan dolayı duyduğum pişmanlığı ve özrü şahsen ifade etmek için bugün sizinle görüşmeye karar verdim.

Kişida, uygulamanın Anayasa'ya aykırı olduğunu ve Japon yurttaşların haklarını ihlal ettiğini belirterek, mağdurlara tazminat ödenmesi için yeni bir planın hazırlandığını da açıkladı. Yaklaşık 130 kişinin katıldığı görüşmede başbakan, planın detaylarını paylaşmadı. 

II. Dünya Savaşı sonrasında 1948'de yürürlüğe konan yasa kapsamında yaklaşık 25 bin kişi zorla kısırlaştırılmıştı. Yasa, savaş sonrası dönemde ciddi gıda sıkıntısı çeken ve ekonomik krizle boğuşan ülkedeki nüfus kontrol planlaması politikalarından biriydi.

1996'da yürürlükten kaldırılan yasanın metninde, uygulamanın "öjenik bakış açısından düşük seviye soyların artmasını önlemek ve annenin hayatıyla sağlığını korumak" amacı taşıdığı savunulmuştu. 

2019'da Tokyo yönetimi, zorla kısırlaştırılan kişilere 3,2 milyon Japon Yeni (yaklaşık 680 bin TL) tazminat ödenmesine karar vermiş ancak davacılar miktarın az olduğunu söyleyerek kararı mahkemeye götürmüştü.

Japonya Yüksek Mahkemesi, temmuz başında görülen davada, yasa kapsamında kısırlaştırılan 39 mağdura kişi başı 16,5 milyon Japon Yeni (yaklaşık 3,5 milyon TL) ödenmesine karar vermişti. Mağdurların eşlerine de kişi başına 2,2 milyon Japon Yeni (yaklaşık 465 bin TL) tazminat verilmesi kararlaştırılmıştı. 

Bazı kişilerin kısırlaştırma operasyonlarından sonra yıllarca yatalak kaldığı ve psikolojik problemler yaşadığı bildirilmişti. 

Japonya'nın kamu yayıncısı NHK, Kişida'nın toplantısına katılanların, tazminatların daha kapsayıcı hale getirilmesini istediğini aktardı. Yaşları ilerlemiş ve hükümete karşı dava açmamış kişilerin de tazminat hakkı alması talep ediliyor. 

Kimliği açıklanmayan bir davacı, resmi özrün ve Yüksek Mahkeme kararının yetersiz olduğunu belirterek şunları söyledi: 

Uzun zamandır gerçekten zor dönemler geçiriyorum. Kararı duyduktan sonra bile içim rahatlamadı.

Independent Türkçe, CNN, Kyodo News