ABD’li şirket, Ukrayna’ya bir dolara SİHA teklif ediyor

Fotoğraf: (AA_Arşiv)
Fotoğraf: (AA_Arşiv)
TT

ABD’li şirket, Ukrayna’ya bir dolara SİHA teklif ediyor

Fotoğraf: (AA_Arşiv)
Fotoğraf: (AA_Arşiv)

ABD’li bir savunma teknolojileri şirketi olan General Atomics, beklenen bir Rus saldırısına karşı hazırlandığında Ukrayna savunmasına yardımcı olmak için iki Reaper MQ-9 silahlı insansız hava aracını (SİHA) 1 dolara satmayı teklif etti. Şarku’l Avsat’ın Wall Street Journal’dan aktardığı habere göre, anlaşma Kiev’in uçağın hazırlanması ve sevk edilmesi için yaklaşık 10 milyon dolar ve şu anda Ukrayna’da kullanılmayan eski uçakların bakımı için yıllık yaklaşık 8 milyon dolar ödemesini gerektiriyor. Şirketin mektubuna göre teklif, insansız hava araçlarını neredeyse her yerde çalıştıracak bir yerden kontrol istasyonu da içeriyor. Söz konusu teklif, Reaper MQ-9’u üreten General Atomics’in CEO’su Linden Blue tarafından geçen hafta Washington’daki Ukrayna savunma ataşesine sunuldu. Satışı onaylamaları gerekecek olan Beyaz Saray ve Ukrayna hükümeti ise konu ile ilgili olarak yorum yapmaktan kaçındı. Şirketin bir sözcüsü belirli anlaşmalar hakkında yorum yapamayacağını belirtse de, “Ukrayna’nın bu SİHA’ya çok yakında ihtiyacı olduğuna inanıyoruz” ifadelerini sözlerine ekledi.
ABD geçtiğimiz yıl Ukrayna’ya 700’den fazla küçük insansız hava aracı sağladı. Bunlar arasında, sırt çantalarında taşınabilen, hedefleri vurmak için fırlatılabilen, genel olarak saha savunması için kullanılan ve ‘kamikaze drone’ olarak bilinen Switchblade tarzı dronelar da vardı. Öte yandan, Reaper MQ-9 daha uzun menzili, daha yüksek hızı ve daha geniş çaplı yetenekleri ile daha gelişmiş bir araç olarak kabul ediliyor. 66 fit kanat açıklığına sahip olan İHA, 24 saatten fazla uçuş yapabiliyor. Reaper MQ-9 silahlandırılabiliyor ayrıca istihbarat toplama, gözetleme ve keşif için kullanılabiliyor. Şirket, teklif kapsamında genellikle her biri birkaç milyon dolara mal olan SİHA’nın eski bir versiyonunu ileri sürdü.
Wall Street Journal, Reaper MQ-9’un Ukrayna kuvvetlerinin hava saldırısı düzenlemesine ve Rus kuvvetlerini daha güvenli bir mesafeden izlemesine olanak tanıyacağını da sözlerine ekledi. Biden yönetimi şimdiye kadar, düşürülmesi halinde Rusların eline geçeceği korkusuyla, yüksek çözünürlüklü kameralar da dahil olmak içerdiği hassas teknoloji nedeniyle Ukrayna’ya en gelişmiş Gri Kartal SİHA’sını vermeyi reddetti.



Dune'dan ilham aldılar: İdrarı suya çeviren astronot kıyafeti tasarlandı

Dune serisinin beyazperde uyarlamalarını Denis Villeneuve yönetmişti (Warner Bros)
Dune serisinin beyazperde uyarlamalarını Denis Villeneuve yönetmişti (Warner Bros)
TT

Dune'dan ilham aldılar: İdrarı suya çeviren astronot kıyafeti tasarlandı

Dune serisinin beyazperde uyarlamalarını Denis Villeneuve yönetmişti (Warner Bros)
Dune serisinin beyazperde uyarlamalarını Denis Villeneuve yönetmişti (Warner Bros)

Bilim insanları idrarı içme suyuna dönüştürebilen bir astronot kıyafeti tasarladı. 

ABD'nin prestijli eğitim kurumlarından Cornell Üniversitesi'nde yürütülen araştırmada geliştirilen kıyafetin, 2030'a kadar NASA'nın Artemis görevlerinde kullanılması hedefleniyor. 

NASA, Ay'ın güney kutbuna bir mürettebat göndermeyi amaçlayan Artemis III görevine 2026'da başlamayı planlıyor. Proje kapsamında 2030'lara kadar Mars'a insanlı görevler başlatılması da öngörülüyor. 

NASA'nın mevcut uzay giysisi idrar ve dışkıyı toplamak için emici bir bebek bezi kullanıyor.

Araştırmada çalışan Sofia Etlin, "Astronotların bebek bezi giymek zorunda kalması yerine, tasarladığımız sistem idrarı topluyor ve daha sonra filtreleyerek giysi içinde içilebilir su olarak geri veriyor" dedi.

Giysi idrarı topladıktan sonra bir vakum pompası bunu filtre sistemine aktarıyor, buradaki osmoz işleminin ardından temiz su bir elektrolit çözeltisiyle karıştırılıyor ve astronotun içmesi için giysiye geri pompalanıyor. 

zxscdfvg
Arıtma sisteminin ağırlığı yaklaşık 8 kilogram (Claire Walter ve Karen Morales)

Hakemli dergi Frontiers in Space Technology'de yayımlanan çalışmaya göre 500 mililitre idrarın toplanması ve arıtılması sadece 5 dakika sürüyor. Filtrelenmiş suyun elektrolitlerle zenginleştirilip enerji içeceğine dönüştürülmesi de sistemin artılarından. 

Etlin, astronotların kıyafetlerindeki su bölümünde yalnızca 1 litre su taşınabildiğine dikkat çekerek, "Bu, 10 saat hatta acil bir durumda 24 saate kadar sürebilen daha uzun süreli Ay uzay yürüyüşleri için yetersiz" dedi.

Vücudun kaybettiği tüm nemi ve idrarı içme suyuna dönüştüren "damıtıcı giysi" (stillsuit) teknolojisi, Frank Herbert'ün ünlü bilimkurgu serisi Dune'daki Arrakis gezegeninde yaşayan Fremenler tarafından kullanılıyor. 

Dune serisini 15 yaşındayken okuduğunu söyleyen Etlin, "Kendimi bildim bileli Dune hayranıyım. Bir gün damıtıcı giysiyi tasarlamak hep hayalimdi" dedi. Bilim insanı, bu teknolojiyi ileride standart astronot kıyafeti haline getirmeyi amaçladıklarını belirtti. 

Independent Türkçe, Wall Street Journal, Guardian, Science News