Ukrayna savaşı, Akdeniz’e askeri hareketlenmeyi geri getirdi

Bir Fransız askeri yetkili, bölgenin bir kez daha ‘kriz kaynağı’ haline geldiğini söyledi.

Akdeniz’deki bir ABD savaş gemisi ve ona başlı birlikler. (ABD Savunma Bakanlığı/ AFP)
Akdeniz’deki bir ABD savaş gemisi ve ona başlı birlikler. (ABD Savunma Bakanlığı/ AFP)
TT

Ukrayna savaşı, Akdeniz’e askeri hareketlenmeyi geri getirdi

Akdeniz’deki bir ABD savaş gemisi ve ona başlı birlikler. (ABD Savunma Bakanlığı/ AFP)
Akdeniz’deki bir ABD savaş gemisi ve ona başlı birlikler. (ABD Savunma Bakanlığı/ AFP)

Fransız devletinin Akdeniz’den sorumlu ismi olan Amiral Gilles Boidevezi, Ukrayna’daki savaşla birlikte Akdeniz’in militarizasyonunun arttığını ve bölgenin ‘bir şekilde yeniden kriz kaynağı haline geldiğini’ söyledi. Ancak Avrupa ve ABD, gerginliği veya olası bir olayı önlemek için her adımı atıyor.
Akdeniz Denizcilik İdaresi yetkilisi, AFP’ye yaptığı açıklamada Suriye’deki savaştan bu yana Rusların Akdeniz’e döndüğünü, ancak Karadeniz için bir arka üs olarak kabul edilen bu denizde ‘daha geniş bir şekilde’ varlık gösterdiklerini kaydetti.
Akdeniz ve Karadeniz’deki Fransız askeri deniz operasyonlarını koordine etmekten sorumlu olan Boidevezi, ABD’lilerin Akdeniz’i terk etmeye başladığını belirttiği açıklamasında “Ancak Ukrayna’da savaşın başlamasından bu yana ABD uçak gemilerinde kalıcı bir rotasyon oldu. Bu, 10 yıldan fazla bir süredir olmuyordu” dedi.
Fransa’nın güneyindeki Toulon’daki ofisinde açıklamada bulunan yetkili, militarizasyonundaki artışla birlikte Akdeniz’in bir kez daha stratejik düzeyde bir ölçüde krizlere neden olan bir alan haline geldiğine dikkat çekti.

Kazalardan kaçınma
Boidevezi, “Yalnızca dört yıl önce Akdeniz, Yunanistan ve Türkiye veya Mısır ve Libya gibi yerel ölçekte komşular arasında bir gerilim alanıydı” dedi. Ancak 2020’de, özellikle Türkiye’nin gaz arama gemilerine eşlik etmesi için savaş gemilerini konuşlandırmasının ardından daha geniş anlaşmazlıklar kaydedildiğini bildirdi.
“Bugün tüm Avrupa ülkelerinin ve ABD’nin dikkati, bir tırmanma veya olayı önlemek için her türlü çabayı sarf etmektir” diyen Fransız yetkili, Doğu Akdeniz’de, Suriye’de olduğu gibi, kazaları önlemek için istişareler yapıldığını vurguladı.
Gilles Boidevezi ayrıca, “Özellikle Baltık Denizi’nde Fransız ve Rus birlikleri birbirine yaklaşması olmuş olabilir ancak bu durum, kazalara yol açmadı” şeklinde konuştu.

Karadeniz mayınları
Akdeniz, Avrupa ve Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) için stratejik bir bölge. Zira Avrupa Birliği’nin (AB) enerji arzının yüzde 65’i ve dünya ticaretinin yüzde 30’u Akdeniz’den geçiyor.
Fransa 2023’ün ilk yarısında Akdeniz’de, herhangi bir ülke ile olası büyük bir çatışma senaryosu çerçevesinde 12 bine kadar askerin katılımıyla, benzeri görülmemiş şekilde büyük çaplı askeri tatbikatlar düzenleyecek.
Ancak Karadeniz’deki donanma komutanı, Türklerin, Bulgarların ve Rumenlerin ‘sürüklenen mayınları keşfetme ve etkisiz hale getirme’ konusundaki ‘muhteşem çalışmalarına’ övgüde bulundu.
Yetkili, “Özellikle Odessa önlerine Ukraynalılar tarafından denizden bir işgali önlemek için döşenen mayınlar var. Kötü hava nedeniyle birkaç mayın süpürüldü ve Karadeniz’de onlarca mayın bulduk” dedi.



Diplomatik çabalar "Hürmüz gerilimini" azaltmayı amaçlıyor

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) tarafından yayınlanan bir videodan alınan bu karede, dün bir İran petrol tankerine yapılan saldırı görülüyor
ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) tarafından yayınlanan bir videodan alınan bu karede, dün bir İran petrol tankerine yapılan saldırı görülüyor
TT

Diplomatik çabalar "Hürmüz gerilimini" azaltmayı amaçlıyor

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) tarafından yayınlanan bir videodan alınan bu karede, dün bir İran petrol tankerine yapılan saldırı görülüyor
ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) tarafından yayınlanan bir videodan alınan bu karede, dün bir İran petrol tankerine yapılan saldırı görülüyor

Washington’un, savaşı sona erdirmeye yönelik öneriye İran’dan gelecek yanıtı beklediği belirtilirken, ABD Başkanı Donald Trump Hürmüz Boğazı yakınındaki karşılıklı ateş açma olaylarını küçümsemeye çalıştı. Buna rağmen perşembe gecesi ile dün başlayan askeri gerilim, dün akşam kısmen tekrar arttı. Ancak diplomatik girişimler, çatışmanın büyümesini engellemeye odaklandı. Washington bir yandan çözüm kapısını açık tutmaya çalışırken, Trump ateşkesin hâlen yürürlükte olduğunu ve savaşı sona erdirmeye yönelik görüşmelerin sürdüğünü belirtti.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise Washington’un İran’dan gelecek yanıtı beklediğini belirterek, bu cevabın ciddi müzakerelerin önünü açmasını umduklarını ifade etti.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), üç destroyerin Hürmüz Boğazı’ndan geçişleri sırasında İran’a ait füze, insansız hava aracı (İHA) ve sürat teknelerinin saldırısına uğradığını açıkladı. Açıklamada, ABD unsurlarının hiçbirinin zarar görmediği, Amerikan güçlerinin ise İran’a ait füze rampaları ile komuta ve keşif merkezlerini vurduğu kaydedildi.

Tahran yönetimi ise Washington’u, Hürmüz yakınlarında bir İran petrol tankerini ve başka bir gemiyi hedef alarak ateşkesi ihlal etmekle suçladı; İran güçlerinin de ABD savaş gemilerine karşılık verdiğini duyurdu. İran medyası, Keşm Adası ve Bender Abbas’ta patlama sesleri duyulduğunu, Minab yakınlarında bir yük gemisinin isabet aldığını belirtti.

CENTCOM daha sonra Umman Körfezi’nde iki İran petrol tankerinin daha etkisiz hale getirildiğini açıklarken, İran Silahlı Kuvvetleri “Ocean Coy” adlı tankere Umman Denizi’nde el konulduğunu bildirdi.

İran lideri Ali Hameney’in danışmanı Muhammed Muhbir de Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolün “atom bombasına eşdeğer değerli bir fırsat” olduğunu söyledi. Muhbir, İran’ın coğrafi konumu sayesinde “tek bir kararla” dünya ekonomisini etkileyebileceğini savundu.


Trump, Rusya ve Ukrayna arasında bugünden itibaren geçerli olmak üzere 3 günlük ateşkes ilan etti

ABD Başkanı Donald Trump (EPA)
ABD Başkanı Donald Trump (EPA)
TT

Trump, Rusya ve Ukrayna arasında bugünden itibaren geçerli olmak üzere 3 günlük ateşkes ilan etti

ABD Başkanı Donald Trump (EPA)
ABD Başkanı Donald Trump (EPA)

ABD Başkanı Donald Trump, dün yaptığı açıklamada, Rusya ile Ukrayna arasında bugünden itibaren geçerli olmak üzere 3 günlük ateşkes ilan etti.

Trump, “Truth Social” platformu üzerinden yaptığı paylaşımda, “Rusya-Ukrayna savaşında 9, 10 ve 11 Mayıs tarihlerinde geçerli olacak 3 günlük ateşkesi duyurmaktan memnuniyet duyuyorum. Bu karar, Rusya’daki Zafer Günü’nü kutlamak amacıyla alınmıştır. Aynı şekilde Ukrayna da İkinci Dünya Savaşı’nın önemli bir parçası ve belirleyici unsurlarından biriydi” ifadelerini kullandı.

Trump ayrıca, ateşkes kapsamında tüm askerî faaliyetlerin durdurulacağını ve her iki taraf arasında biner savaş esirinin karşılıklı olarak takas edileceğini belirtti.

Açıklamasında, “Umarım bu, çok uzun, kanlı ve sert geçen bir savaşın sona ermesinin başlangıcı olur. İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana yaşanan en büyük çatışmanın sona erdirilmesi için müzakereler sürüyor ve her geçen gün buna biraz daha yaklaşıyoruz” değerlendirmesinde bulundu.


WHO: Şu ana kadar 6 doğrulanmış Hantavirüs vakası bulunmaktadır

"MV Hondius" gemisi (Reuters)
"MV Hondius" gemisi (Reuters)
TT

WHO: Şu ana kadar 6 doğrulanmış Hantavirüs vakası bulunmaktadır

"MV Hondius" gemisi (Reuters)
"MV Hondius" gemisi (Reuters)

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) dün  yaptığı açıklamada, bir kruvaziyer gemisinde ortaya çıkan salgının ardından şu ana kadar sekiz şüpheli vakadan altısının “Hanta virüsü” olarak doğrulandığını duyurdu.

BM’ye bağlı kuruluşun açıklamasında, “8 Mayıs itibarıyla toplam sekiz vaka bildirilmiş olup bunların üçü ölümle sonuçlanmıştır (ölüm oranı yüzde 38). Altı vaka laboratuvar testleriyle Hanta virüsü olarak doğrulanmış, bunların tamamının Andes virüsü (ANDV) türü olduğu tespit edilmiştir” denildi.

Açıklamada ayrıca, “WHO, bu olayın dünya nüfusu açısından oluşturduğu risk seviyesini düşük olarak değerlendirmektedir. Kuruluş, epidemiyolojik durumu izlemeyi ve risk değerlendirmesini güncellemeyi sürdürecektir” ifadeleri kullanıldı. WHO, gemide bulunan yolcular ve mürettebat açısından risk seviyesinin ise “orta” düzeyde olduğunu belirtti.

DSÖ Sözcüsü Christian Lindmeier, Cenevre’de gazetecilere yaptığı açıklamada, Hanta virüsünün küresel ölçekte yayılma riskinin “oldukça sınırlı” olduğunu söyledi. Lindmeier, “Bu ciddi bir virüs, ancak yalnızca enfekte kişi için. Genel halk açısından risk son derece sınırlı kalıyor” dedi.

Bazı vakalarda enfeksiyonun, hastanın yan kamarasında kalan kişiye bile bulaşmadığını belirten Lindmeier, “Bu durum kesinlikle kızamığa benzemiyor. Örneğin, burada basın salonunda ön sıradaki biri öksürürse, ilk sıralar risk altında olmaz. Yakın temas, pratikte yüz yüze olmayı gerektiriyor (...) Bu yeni bir Covid değil” ifadelerini kullandı.

Uluslararası ilginin odağı hâline gelen “MV Hondius” adlı kruvaziyer gemisi, çarşamba günü Praia Bay’den ayrılarak İspanya’ya bağlı Tenerife adasına doğru yola çıktı. Geminin yarın adaya ulaşması bekleniyor.

Önümüzdeki hafta başında gemide bulunan yaklaşık 150 yolcu ve mürettebatın tahliye edilmesi planlanıyor.

Kanarya Adaları hükümetinden bir yetkili, hava koşulları nedeniyle yolcuların pazar öğleden sonra ile pazartesi arasında tahliye edilmesinin “tek mümkün zaman aralığı” olduğunu söyledi.

Gemi, geçen hafta sonundan beri uluslararası sağlık alarmı kapsamında bulunuyor. Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre bunun nedeni, üç yolcunun ölümünün Hanta virüsü kaynaklı olduğunun düşünülmesi üzerine WHO’ya bildirim yapılması oldu.

Hanta virüsü genellikle enfekte kemirgenlerden; çoğunlukla idrar, dışkı veya tükürük yoluyla bulaşıyor. Ancak uzmanlar, gemide tespit edilen Andes türünün nadir görülen ve insandan insana bulaşabilen bir varyant olduğunu belirtiyor.