Yemen’de 1 milyarlık Suudi mevduatı hakkında iyimserlik hakim

Yemen Merkez Bankası Başkanı, Suudi Arabistan Maliye Bakanlığı ile yeni mevduat anlaşmasının imzalanması sırasında (Twitter)
Yemen Merkez Bankası Başkanı, Suudi Arabistan Maliye Bakanlığı ile yeni mevduat anlaşmasının imzalanması sırasında (Twitter)
TT

Yemen’de 1 milyarlık Suudi mevduatı hakkında iyimserlik hakim

Yemen Merkez Bankası Başkanı, Suudi Arabistan Maliye Bakanlığı ile yeni mevduat anlaşmasının imzalanması sırasında (Twitter)
Yemen Merkez Bankası Başkanı, Suudi Arabistan Maliye Bakanlığı ile yeni mevduat anlaşmasının imzalanması sırasında (Twitter)

Yemen kamuoyu, Suudi Arabistan'ın Aden'de bulunan Yemen Merkez Bankası'na 1 milyar ABD doları mevduatı yatırma kararını memnuniyetle karşıladı.  Suudi mevduatı, yerel para birimi kurunu iyileştirmek, temel gıda ithalatını desteklemek ve hükümetin ekonomik reformları uygulamasına katkı sağlayacak.
Mevduatın hemen Yemen Merkez Bankası hesabına geçmesi döviz kurlarını etkileyerek kayda değer bir iyileşmeye sahne oldu. Yemenli iktisatçılar, hükümetin miktarı tam olarak kullanabileceğini ve önceki mevduatların kullanımındaki eksikliklerden kaçınabileceğini umuyor.
Mevduat anlaşmasının imzalanmasının ardından Yemenli aktivistler sosyal medyada, Suudi Arabistan’ın Yemen'i desteklemedeki rolü ile İran'ın yıkıcı rollerini karşılaştırarak, Tahran'ın Husi milisler aracılığıyla bıraktığı yıkıma karşılık Suudi Arabistan tarafından sağlanan proje ve hibelere değindi.
Şarku’l Avsat’ın Suudi Arabistan resmi haber ajansı SPA’dan aktardığı habere göre, Suudi Arabistan önceki akşam, Kral Selman bin Abdulaziz ve Veliaht Prens Muhammed bin Selman’ın direktiflerinin uygulanması kapsamında yeni mevduat anlaşmasının imzalanmasıyla Yemen Merkez Bankası'nın hesabına bir milyar dolar yatırıldığını duyurdu.
Suudi mevduatı, Riyad’ın Yemen'e “kalkınma ve ekonomik olarak sürekli destek” bağlamında geliyor. Bu destek aynı zamanda Riyad’ın, Yemen'de, güvenliği ve istikrarı yeniden sağlamak için görevlerini yerine getirmesine" yardımcı olmanın yanı sıra hükümete ve halka verdiği kalıcı desteğin teyidi anlamı taşıyor.
Suudi Arabistan'dan yapılan açıklamaya göre, bu mevduatın, teknik bir yapı olarak Arap Para Fonu ile Yemen Cumhuriyeti'nin ekonomik reform programının uygulanması alanındaki kapasitelerinin güçlendirilmesine katkıda bulunacağı umuluyor. Ayrıca, Yemen Merkez Bankası'nın ekonomik istikrarı artırmasını sağlamak için rezerv oluşturma çabalarını güçlendirmek amaçlanıyor.
Suudi Arabistan daha önce Yemen ekonomisinin güçlenmesine ve kapsamlı bir çöküşten korunmasına katkıda bulunmak amacıyla 2012'den bu yana toplam dört milyar dolarlık mevduatla Yemen Merkez Bankası'nı destekledi.
Yemen Başkanlık Konseyi Başkanı Reşad el Alimi, yeni mevduatın alınmasıyla ilgili ilk açıklamasında, bunun "Yemen ekonomisine, ulusal para biriminin istikrarına ve İran rejiminin desteğiyle terörist Husi milislerin yarattığı insani krizin hafifletilmesi anlamına geleceğini söyledi.
Konuyla ilgili Twitter hesabından açıklama yapan Alimi, Yemen halkına destek konusunda örnek teşkil eden Kral Selman ve Veliaht Prens’e teşekkürlerini ileterek, İran rejimi tarafından desteklenen terörist Husi milisleri tarafından yıllardır ülkesinde ateşlediği haksız savaşın ve Suudi Arabistan liderliğinin, Yemen hükümeti ve halkının yanı sıra ulusal ve Arap kimliğini savunarak, ekonomisini destekleyerek ve acıları hafifleterek Yemen'e karşı sorumlu vizyonlarına atıfta bulundu.
Suudi Arabistan, Merkez Bankası'ndaki mevduat ve son yıllarda 20 milyar dolara yaklaşan akaryakıt sübvansiyonları veya insani ve kalkınma yönleriyle Yemen'e ilk bağışçı oldu. Yemenli iktisatçılar, bunun hükümetin ekonomide başarılı reform planları yapması ve insani krizi hafifletmesi için ek bir teşvik oluşturacağını umuyor.
Yemenli Ekonomist Abdulhamid el-Mesacidi, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, Suudi mevduatın çok zor ve karmaşık ekonomik koşulların yanı sıra en kötü insani durum altında geldiğini söyledi. Mesacidi, mevduatı, ulusal para biriminin geri kazanılması için bir umut ışığı ve Husi milislerinin kurtarılmış bölgelerdeki petrol ihracat limanlarını bombalamasından yaklaşık 4 ay önce duran petrol satışlarından elde edilen hükümet gelirlerinin telafisi için bir umut ışığı olarak nitelendirdi.
Yemenli ekonomist, mevduatın duyurulmasından önce para biriminin yavaş da olsa bozulmaya doğru ilerlediğini ifade ederek, fiyatlar alev alev yanarken, maaşların kesilmesiyle tehdit edilen vatandaşların hükümetin maaşlarını ödeyememesinden yakındığını söyledi. Ayrıca, petrol ihracatına devam etme olasılığı çabaların sonuçlarına bağlı olduğundan, ateşkesi yenilemek ve genişletmek için uluslararası ve bölgesel çabalar sekteye uğrattığını aktardı.
Bu dönemde yeni mevduatı sunma duyurusunun "ekonomik sözleşmeyi çözmek ve hükümetin vatandaşlara karşı yükümlülüklerini yerine getirmeye devam etmesi için bir umut ışığı yaratmak" için geldiğini vurgulayan Mesacidi, dolar kurunun önümüzdeki günlerde iyileşme beklentisiyle 1240 riyalden 1186 riyal olduğunu kaydetti.
Mesacidi, Yemen hükümetinin bu zorluklar ışığında mevduata bir kurtarıcı olarak güvendiğini açıkladı. Yemenli ekonomist, “Miktar transfer edildiğine göre, depozito kullanılırken ve dağıtılırken eksiklikler giderilmeli ve bunlardan kaçınılmalı. Tehlikelere düşmemek, Yemen ekonomisinden en iyi şekilde faydalanmak ve maksimum faydayı sağlamak” şeklinde konuştu.
Yemenli uzman, “gerekli ekonomik reformların tamamlanması, tüm para politikası araçlarının etkinleştirilmesi, yolsuzlukla mücadele ve devlet kurumlarında şeffaflığın, değerlerin ve yönetişim standartlarının artırılmasının” önemini vurguladı.



Suudi Arabistan'dan deniz yollarının korunması için uluslararası seferberlik çağrısı... Yemen güçleri Husilere ağır darbeler indirdi

Suudi Arabistan'dan deniz yollarının korunması için uluslararası seferberlik çağrısı... Yemen güçleri Husilere ağır darbeler indirdi
TT

Suudi Arabistan'dan deniz yollarının korunması için uluslararası seferberlik çağrısı... Yemen güçleri Husilere ağır darbeler indirdi

Suudi Arabistan'dan deniz yollarının korunması için uluslararası seferberlik çağrısı... Yemen güçleri Husilere ağır darbeler indirdi

Suudi Arabistan, pazar günü deniz ulaşım yollarının korunması ve seyrüsefer özgürlüğünün güvence altına alınması için ortak uluslararası harekete geçilmesi çağrısında bulundu. Riyad yönetimi, uluslararası ticaret ve gemi trafiğinin karşı karşıya olduğu tehditler ile bölgede artan gerilimler karşısında, boğazların siyasi ve askeri baskı aracı olarak kullanılmaması ve çatışma ve rekabet alanlarına dönüştürülmemesi gerektiği uyarısında bulundu.

Suudi Arabistan Genelkurmay Başkan Yardımcısı Korgeneral Fehd bin Abdullah el-Gufeyli, Bahreyn'in başkenti Manama'da düzenlenen 2026 Manama Diyaloğu Forumu kapsamında gerçekleştirilen “Kritik Bir Dönüm Noktasında Deniz Güvenliği” başlıklı oturumda yaptığı konuşmada, söz konusu deniz yollarını tehdit eden gelişmelerin tüm ülkelerin çıkarlarını etkilediğini ve etkili, ortak bir müdahaleyi zorunlu kıldığını vurguladı.

Sahadaki gelişmelere ilişkin açıklamada bulunan Yemen Silahlı Kuvvetleri Sözcüsü Albay Macid Abdullah en-Nüzeyli ise Taiz'de Husilere bağlı milislerin hareketliliği ve takviye birliklerine hava ve topçu desteğiyle “etkili” saldırılar düzenlendiğini duyurdu.

En-Nüzeyli, Husilere yönelik operasyonların sahada ilerleme sağlanmasına ve Cevf cephelerinde bazı stratejik mevziler ile hâkim noktaların kontrol altına alınmasına katkıda bulunduğunu belirtti.


Suudi Arabistan, deniz trafiğinin güvence altına alınması için uluslararası bir adım atılması çağrısı yaptı ve Husi saldırılarının doğuracağı sonuçlara karşı uyardı

Suudi Arabistan Genelkurmay Başkan Yardımcısı Korgeneral Fahd bin Abdullah el-Gufeyli, Manama Diyaloğu’na katıldı. (Şarku’l Avsat)
Suudi Arabistan Genelkurmay Başkan Yardımcısı Korgeneral Fahd bin Abdullah el-Gufeyli, Manama Diyaloğu’na katıldı. (Şarku’l Avsat)
TT

Suudi Arabistan, deniz trafiğinin güvence altına alınması için uluslararası bir adım atılması çağrısı yaptı ve Husi saldırılarının doğuracağı sonuçlara karşı uyardı

Suudi Arabistan Genelkurmay Başkan Yardımcısı Korgeneral Fahd bin Abdullah el-Gufeyli, Manama Diyaloğu’na katıldı. (Şarku’l Avsat)
Suudi Arabistan Genelkurmay Başkan Yardımcısı Korgeneral Fahd bin Abdullah el-Gufeyli, Manama Diyaloğu’na katıldı. (Şarku’l Avsat)

Suudi Arabistan, deniz geçiş yollarının korunması ve seyrüsefer özgürlüğünün güvence altına alınması için uluslararası ortak bir adım atılması çağrısı yaptı. Bölgedeki gerilimlerin artması ve gemi trafiği ile uluslararası ticaretin karşı karşıya olduğu tehditler nedeniyle boğazların siyasi ve askerî baskı aracı olarak kullanılmaması, çatışma ve rekabet alanlarına dönüştürülmemesi gerektiği uyarısında bulundu.

Suudi Arabistan Genelkurmay Başkan Yardımcısı Korgeneral Fahd bin Abdullah el-Gufeyli, Bahreyn’in başkenti Manama’da düzenlenen Manama Diyaloğu kapsamında gerçekleştirilen ‘Kritik Bir Dönüm Noktasında Deniz Güvenliği’ başlıklı oturumda yaptığı konuşmada, deniz geçiş yollarının güvenliği ve seyrüsefer özgürlüğünün uluslararası toplumun ortak sorumluluğu olduğunu belirtti. Bu güzergâhların karşı karşıya olduğu tehditlerin tüm ülkelerin çıkarlarını etkilediğini vurgulayan el-Gufeyli, söz konusu tehditlere karşı etkili ve kolektif bir yanıt verilmesi gerektiğini ifade etti.

El-Gufeyli, boğazların baskı veya gerilimi artırma aracı haline getirilmemesi gerektiğinin altını çizerek, “Deniz güvenliği tek bir ülkenin sorumluluğunda değildir ve güç, hukukun yerini alamaz” dedi.

Suudi Arabistan’ın deniz güvenliğine ilişkin yaklaşımının ülkelerin egemenliğine ve haklarına saygı gösterilmesi, seyrüsefer özgürlüğü ve güvenliğinin sağlanması, sivil ve askerî gemilere yönelik saldırıların reddedilmesi ve anlaşmazlıkların çözümüyle çatışmaların önlenmesinde temel dayanak olarak uluslararası hukuka bağlı kalınması esaslarına dayandığını belirtti.

Ülkeler arasındaki siyasi anlaşmazlıkların uluslararası deniz ulaşımı ve ticareti için tehdide dönüştürülmemesi gerektiği uyarısında bulunan el-Gufeyli, deniz geçiş yollarının korunmasının yalnızca askerî kapasiteyle sağlanamayacağını kaydetti. Bunun şeffaflığı, uluslararası kurallara bağlılığı, iletişim kanallarının açık tutulmasını ve kriz dönemlerinde gerilimi düşürecek mekanizmaların oluşturulmasını gerektirdiğine işaret etti.

El-Gufeyli, deniz güvenliğine ilişkin tehditlerin önlenmesi ve erken tespit edilmesini esas alan kapsamlı bir yaklaşım benimsenmesi çağrısında bulundu. Risklerin bölge güvenliğini ve uluslararası çıkarları tehdit eden krizlere dönüşmeden önce ele alınabilmesi için ülkeler arasındaki koordinasyonun güçlendirilmesi, istihbarat bilgilerinin ve deneyimlerin paylaşılması gerektiğini vurguladı.

Gemi ve limanların korunması ile deniz ulaşım hatlarının güvence altına alınmasının önemine dikkat çeken el-Gufeyli, bunun savunma kapasitesini uluslararası hukuka bağlılıkla birleştiren ve deniz geçiş yollarının siyasi ve askerî anlaşmazlıklarda kullanılmasını önleyen uluslararası iş birliğiyle mümkün olabileceğini belirtti.

El-Gufeyli, boğazların ve deniz geçiş yollarının öneminin kıyıdaş ülkelerin sınırlarını aştığını, bu güzergâhların küresel ticaret ve tedarik zincirleriyle doğrudan bağlantılı olduğunu ifade etti. Bu nedenle söz konusu bölgelerin çatışma ve askerî rekabetten uzak tutularak ülkeler arasında iş birliği ve koordinasyon alanları olarak kalması gerektiğini vurguladı.

El-Gufeyli, açıklamasını çatışma yerine diyaloğa öncelik verilmesi, denizlerin güvenliğinin ve istikrarının korunması için ortak hareket edilmesi, ülkelerin çıkarlarının gözetilmesi ve uluslararası deniz ulaşımı ile ticaretin kesintisiz sürdürülmesinin sağlanması gerektiğini belirterek tamamladı.


Aramco, nakit yatırım ve teknik varlıklar karşılığında HUMAIN’in yüzde 49’unu satın aldı

Dünya Enerji Kongresi kapsamında düzenlenen fuarda Aramco standının önünde bulunan temsilciler (AFP)
Dünya Enerji Kongresi kapsamında düzenlenen fuarda Aramco standının önünde bulunan temsilciler (AFP)
TT

Aramco, nakit yatırım ve teknik varlıklar karşılığında HUMAIN’in yüzde 49’unu satın aldı

Dünya Enerji Kongresi kapsamında düzenlenen fuarda Aramco standının önünde bulunan temsilciler (AFP)
Dünya Enerji Kongresi kapsamında düzenlenen fuarda Aramco standının önünde bulunan temsilciler (AFP)

Suudi Arabistan, yapay zekâ yatırımları ve kapasitelerinin büyük bir kısmını HUMAIN şirketi altında birleştirmeye hazırlanıyor. Kamu Yatırım Fonu (PIF) ile Aramco arasındaki ortaklık, 2025 yılındaki genel iş birliği çerçevesi anlaşmasından daha detaylı yatırım düzenlemelerine evrilirken; bu kapsamda Aramco şirkette yüzde 49 hisse alacak, PIF ise yüzde 51’lik çoğunluk hissesini elinde tutacak. Bu adım, HUMAIN’in büyümesini hızlandırmayı ve veri merkezleri ile bilgi işlem altyapısından gelişmiş modellere, uygulama ve endüstriyel çözümlere kadar uzanan entegre bir yapay zekâ şirketi inşa etmeyi amaçlıyor.

9,9 milyar riyal nakit yatırım

Açıklanan düzenlemeler kapsamında Aramco, 2026 yılı boyunca yaklaşık 9,9 milyar riyal (2,6 milyar dolar) nakdi katkı sağlarken, yapay zekâ, bilgi işlem ve dijital varlıklar alanındaki temel varlıklarını HUMAIN’e devrederek şirketin operasyonel kapasitesini artıracak ve büyüme planlarını destekleyecek. Şirketin büyüme planlarının ve iş geliştirme faaliyetlerinin denetimi ise PIF ve Aramco tarafından müştereken yürütülecek.

İş birliği süreci, PIF ile Aramco’nun, Aramco’nun HUMAIN’de etkin bir azınlık hissesi almasının ana hatlarını belirleyen bağlayıcı olmayan bir niyet mektubu imzaladıklarını duyurduğu Ekim 2025’te başlamıştı. Bu anlaşma, tarafların yapay zekâ alanındaki varlıklarını, kabiliyetlerini ve yeteneklerini şirkete katkı sağlama yönündeki eğilimlerini içeriyordu. Bu adımın amacı, temel varlıkları birleştirmek, HUMAIN’in büyümesini hızlandırmak ve Suudi Arabistan’ın bu teknolojilerde küresel bir merkez olmasını güçlendirmekti.

Her iki tarafça yayımlanan açıklamaya göre anlaşma; veri merkezleri ve yüksek performanslı bilgi işlemden gelişmiş yapay zekâ modellerine, uygulama ve uzmanlaşmış çözümlere kadar teknolojik seviyelerin tamamını kapsayan entegre ve rekabetçi bir yapay zekâ ekosistemi inşa etme konusunda HUMAIN’in hedeflerini destekleyecek.

Hedef, 3 gigawatt kapasiteye ulaşmak

Ayrıca anlaşma, yapay zekâ uygulamalarını çalıştırmak için gereken bilgi işlem kapasitesine yönelik artan bölgesel ve küresel talep doğrultusunda, 2030 yılına kadar yapay zekâ veri merkezlerinde 3 gigawattlık kapasiteye ulaşmayı hedefleyerek şirketin veri merkezi altyapısını genişletme planlarını destekleyecek.

Bu işlem, Suudi Arabistan’ın en son veri ve yapay zekâ teknolojilerinin geliştirilmesini ve kullanılmasını sağlama çabalarının yanı sıra bu alanda yetenekleri ve yatırım fırsatlarını çekme adımlarıyla da uyum sağlıyor.

Söz konusu ortaklık, PIF’ın 2026-2030 dönemini kapsayan stratejisiyle tam bir uyum gösteriyor. Bu strateji; ekonomik ekosistemler arasındaki entegrasyonu güçlendirmeyi, özel sektör fırsatlarını genişletmeyi, ulusal şirketlerin büyümesini hızlandırmayı ve kendi sektörlerinde küresel bir konuma ulaşmaları için rekabet güçlerini artırmayı hedefliyor. PIF’ın yapay zekâ ve dijital ekonomi yaklaşımı ise yenilikçilik ve kapasite inşası yoluyla Suudi Arabistan’ın bu alanlarda küresel ve rekabetçi bir merkez olarak konumunu güçlendirmeye dayanıyor.

Aramco tarafı ise HUMAIN tarafından geliştirilen yapay zekâ altyapısından faydalanarak gelişmiş teknolojilerin potansiyelini sanayi uygulamalarına dönüştürmeyi ve böylece küresel ölçekteki iş ekosistemini ve operasyonlarını güçlendirmeyi bekliyor. Hissedar ve stratejik ortak sıfatıyla Aramco ve iştirakleri; şirketin sunduğu altyapı, çözüm ve hizmetlerden yararlanacak.

Gelir artışı fırsatları

Açıklamaya göre bu ortaklık; gelir artışı ve kâr marjlarında iyileşme fırsatları sunmanın yanı sıra Aramco’nun bünyesindeki yapay zekâ ve dijital teknoloji varlıklarına yaptığı yatırımları güçlendirecek, şirketin genel stratejisini ve enerji sektöründeki ana faaliyetleriyle entegrasyonunu destekleyecek.

PIF’ın Ortadoğu ile Kuzey Afrika Yatırımları Dairesi Başkanı Yezid bin Abdurrahman el-Humeyd, PIF ve Aramco’ya ait yapay zekâ varlıklarının HUMAIN çatısı altında birleştirilmesinin, bu alandaki ulusal yeteneklerin, yenilikçiliğin ve fikri mülkiyetin gelişimini artıracak bir entegrasyon sağladığını belirtti.

El-Humeyd, anlaşmanın PIF’ın stratejik hedefleriyle örtüştüğünü, HUMAIN’in yapay zekâ alanında küresel bir lidere dönüşmesini hızlandırdığını, söz konusu teknolojilerin PIF’ın son dönemde açıkladığı altı ekonomik ekosistemdeki kolaylaştırıcı rolünü pekiştirdiğini, özel sektörle ortaklık fırsatlarını genişlettiğini ve Suudi Arabistan’da gelişmiş teknolojilerin geliştirilmesini desteklediğini ifade etti.

Aramco CEO’su Emin en-Nasır ise HUMAIN’in inovasyon ve teknoloji geçmişi göz önüne alındığında, bu işlemin şirket için büyük bir önem taşıdığını vurgulayarak Aramco’nun petrol ve gaz sektörlerindeki performansını artırmak amacıyla dijital teknolojiler ile yapay zekâyı geliştirme ve kullanma konusunda kaydettiği ilerlemeye dikkat çekti.

Nasır, Aramco’da teknoloji kullanımından elde edilen değerin 2023 yılından bu yana 42,4 milyar riyale ulaştığını, bunun önemli bir kısmının teknolojik çözümlerden ve özellikle yapay zekâ uygulamalarından kaynaklandığını açıkladı.

PIF ile yapılan ortaklığın Aramco’nun teknoloji ve yapay zekâ alanlarındaki konumunu pekiştirdiğini belirten Nasır, bu sektörün yerlileştirilmesi ile yapay zekâ sistemlerinin daha entegre ve ölçeklenebilir şekilde kullanımının hızlandırılmasına zemin hazırladığını ve bu teknolojilerin gelecekteki iş dünyasında kritik bir rol oynayacağını vurguladı.

HUMAIN CEO’su Tarık Emin ise PIF ve Aramco’nun şirkette hissedar olarak yer almasının büyük bir avantaj ve şirketin misyonuna yönelik güçlü bir güvenoyu olduğunu belirterek, hedeflerinin yalnızca veri merkezleri kurmak veya bilgi işlem kapasitesi sağlamakla sınırlı olmadığını, yapay zekânın tüm değer zinciri boyunca faaliyet gösteren küresel bir şirket kurmayı kapsadığını dile getirdi.

Bu hedefin gelişmiş altyapı ve bilgi işlemden üst düzey modellere, platformlara ve uygulamalara kadar uzandığını açıklayan Emin; PIF ve Aramco’nun stratejik gücü, sanayi deneyimi ve küresel erişiminin birleşmesinin şirketin büyümesini hızlandıracak bir taban oluşturduğunu belirtti. Emin, bu ortaklığın Suudi Arabistan’ın küresel yapay zekâ ekonomisindeki konumunu pekiştirmeye yönelik uzun vadeli bir taahhüdü temsil ettiğini kaydetti.

Mayıs 2025’te kurulan HUMAIN, yeni nesil veri merkezleri, yüksek performanslı bilgi işlem altyapısı, bulut bilişim ve gelişmiş yapay zekâ modellerinin yanı sıra yenilikçi çözüm ve uygulamalar olmak üzere dört ana alanda entegre yapay zekâ kapasitesi geliştirme üzerine çalışıyor.

Şirketin geliştirdiği modeller arasında, açıklamada dünyadaki en güçlü çok modlu Arapça büyük dil modellerinden biri olarak tanımlanan ALLAM da yer alıyor. HUMAIN, 2030 yılına kadar toplam 3 gigawatt kapasiteli veri merkezleri kurma planlarıyla yapay zekâ bilgi işlemine yönelik artan talebi karşılamak üzere faaliyetlerini genişletiyor ve küresel ölçekte en önde gelen yapay zekâ çözümleri ihracatçılarından biri olma hedefini destekliyor.