Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Şarku’l Avsat’a: İran ile yapılan anlaşma, meseleleri diyalog ve diplomasi yoluyla çözme yönündeki ortak arzunun göstergesidir... Anlaşma tüm meselelerin çözüldüğü anlamına gelmiyor

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan (AFP)
Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan (AFP)
TT

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Şarku’l Avsat’a: İran ile yapılan anlaşma, meseleleri diyalog ve diplomasi yoluyla çözme yönündeki ortak arzunun göstergesidir... Anlaşma tüm meselelerin çözüldüğü anlamına gelmiyor

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan (AFP)
Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan (AFP)

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan, Suudi Arabistan ve İran arasındaki diplomatik ilişkileri yeniden tesis etme anlaşmasının, iki tarafın meseleleri diyalog ve diplomasi yoluyla çözme yönündeki ortak arzunun göstergesi olduğunu söyledi.
Suudi Bakan aynı zamanda söz konusu anlaşmanın ‘iki ülke arasındaki öne çıkan tüm ihtilafların çözüme kavuşturulması anlamına gelmediğini’ vurguladı.
Riyad ve Tahran, geçtiğimiz Cuma günü Pekin’de, 2016’dan bu yana kopan ilişkileri yeniden başlatma ve büyükelçilikleri iki ay içinde yeniden açma konusunda anlaştı.
Suudi bakan, anlaşma duyurusundan bu yana ilk röportajını ​​Şarku’l Avsat’a verdi.
Üzerinde anlaşmaya varılan hususlara dayanarak, İranlı mevkidaşı ile yakında görüşmeyi dört gözle beklediğini söyleyen Prens Faysal, “Önümüzdeki iki ay içinde iki ülke arasındaki diplomatik ilişkileri yeniden başlatmaya hazırlanıyoruz ve gelecekte karşılıklı ziyaretlerde bulunmamız normal” dedi.
Son zamanlarda Kiev ve Moskova’ya yaptığı ziyaretler ve Ukrayna-Rusya savaşını durdurmak için Suudi Arabistan’ın arabuluculuğundan bahseden Prens Faysal, “Suudi Arabistan, krizi sona erdiren, savaşı durduran ve hayat kurtaran siyasi bir çözüme ulaşmak için iki ülke ile iyi işler yapmaya ve birlikte çalışmaya hazır” ifadelerini kullandı.
Dışişleri Bakanı Prens Faysal’ın Şarku’l Avsat’a verdiği röportajın tam metni şöyle;

-Suudi Arabistan ve İran’ın en fazla iki ay içinde diplomatik ilişkileri yeniden başlatma ve büyükelçilikleri yeniden açmayı içeren bir anlaşmaya vardıklarını açıkladıktan sonra, böyle bir anlaşmada Suudi Arabistan’ın doğrudan çıkarı nedir? Anlaşma, bölgede siyasi ve ekonomik düzeyler ve bölgedeki sorunlu konularda yeni bir sayfanın açılışı anlamına mı geliyor?
Uluslararası ilişkilerde ilke, devletler arasında diplomatik ilişkilerin varlığıdır. Bu, ortak dini, kültürel, tarihi ve medeniyet bağını paylaşan Suudi Arabistan ve İran büyüklüğündeki iki komşu ülke örneğinde pekişmektedir. Bu anlaşma, Çin’in himayesi ve arabuluculuğu altında, son iki yılda hem Irak, hem de Umman’da yapılan birkaç tur görüşmeden sonra yapıldı. Suudi Arabistan, bölgesel ve uluslararası güvenlik ve istikrarın geliştirilmesindeki rolü ve sorumluluğunun bilincinde olarak, sükunet ve gerilimi azaltma yolunda ilerlemeye devam ediyor.
Siyasi ilişkilerin yeniden başlamasına vesile olacak bu anlaşmaya varmamız, iki ülke arasındaki tüm önemli ihtilafların çözüme kavuşturulduğu anlamına gelmiyor. Daha ziyade, barışçıl yollarla ve diplomatik araçlarla iletişim ve diyalog yoluyla çözme konusundaki ortak arzumuzun kanıtıdır.
Suudi Arabistan olarak, İran ile yeni bir sayfa açmayı, sadece ülkemizde değil, tüm bölgede güvenlik ve istikrarın sağlamlaştırılmasına, kalkınma ve refahın ilerlemesine olumlu yansıyacak işbirliği ufkunu genişletmeyi umuyoruz.

-Anlaşmayı etkinleştirmek ve büyükelçi atamalarını ayarlamak için İran dışişleri bakanıyla bir sonraki görüşmenizi ne zaman yapacaksınız? Sizi yakında Tahran’da görebilir miyiz?
Üzerinde mutabık kalınan hususlar temelinde yakında İran dışişleri bakanıyla görüşmeyi dört gözle bekliyorum. Önümüzdeki iki ay boyunca iki ülke arasındaki diplomatik ilişkileri yeniden başlatmaya hazırlanacağız. Gelecekte karşılıklı ziyaretlerde bulunmamız da normaldir.

-Pekin ile imzalanan üçlü bildiride, Riyad ve Tahran’ın ‘devletlerin egemenliğine saygı gösterilmesi ve iç işlerine karışmama’ konusunu onaylamasına rağmen, ABD İran’ın bu konudaki kararlılığını sorguladı. Anlaşma birbirinin içişlerine karışmama şartlarını içeriyor mu ve İran’ın bu maddeye saygı duyacağını düşünüyor musunuz?
İran ile yeni bir sayfa açmanın en önemli şartlarından biri, iki taraf arasında varılan anlaşmaya ve Suudi Arabistan-İran-Çin ortak açıklamasının içeriğine bağlı kalmaktır. Kuşkusuz iki ülke ve bölgemizin çıkarı, halkımız ve bölgemizin genç kuşaklarının güvenlik, istikrar ve refahın hakim olduğu daha iyi bir gelecek umutlarına ulaşılmasına yol açacak şekilde ortak iş birliği ve koordinasyon yollarını harekete geçirmek ve hegemonik kaygılar yerine kalkınma önceliklerine odaklanmaktır. İran’ın da bizimle aynı hedefleri ve özlemleri paylaşacağını umuyor ve bunu başarmak için birlikte çalışmayı dört gözle bekliyoruz.

-İran, nükleer müzakerelerin çökmesiyle başlayan ve birbiri ardına krizlere yol açan iç koşulların yanı sıra bir takım acil ekonomik ve sosyal kaygılarla biten uzun bir süreçte birden fazla krizle karşı karşıya kaldı. Ancak bazıları, özellikle Batı’da, bu yeni anlaşmanın kritik bir zamanda İran rejimi için bir can simidi olabileceğine inanıyor. Bu konuda ne düşünüyorsunuz?
İran’ın iç meselesi olduğu için soruda ortaya atılanların çoğundan bahsetmeyeceğim. Ancak şunu söyleyebilirim ki, İran istikrarı ve gelişimi, bölgenin istikrarı ve kalkınmasının çıkarına olan bir komşu ülkedir. Biz Suudi Arabistan’da ona iyilikten başka bir şey dilemiyoruz.
İran’ın nükleer yeteneklerini geliştirmeye devam etmesine gelince, bu şüphesiz bizi endişelendiriyor ve Körfez bölgesi ile Ortadoğu’nun kitle imha silahlarından arındırılmasına yönelik çağrımızı yineliyoruz.
İran’ı nükleer yükümlülüklerine uymaya ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı ile işbirliğini yoğunlaştırmaya çağırıyoruz ve bunu sağlamak için müttefiklerimiz ve dostlarımızla çalışmaya devam edeceğiz.

-Çin, bölgesel krizlerin çözümüne yönelik girişimlere diplomatik ağırlığını koymaya alışkın değil. Buradaki soru şu; Neden başka bir ülke değil de özellikle Çin arabuluculuk yaptı?
Ortak açıklamada belirtildiği üzere Suudi Arabistan, dost Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in ortaya koyduğu girişimi memnuniyetle karşıladı. Ben de İran tarafıyla iki yıldır devam eden müzakerelerin bir uzantısı ve devamı olarak etkileşime geçtim. Çin’in her iki tarafla da olumlu ilişkilere sahip olduğu bir sır değil, bu da bakış açılarını yakınlaştırmaya ve Suudi Arabistan’ın meşru kaygılarını vurgulamaya katkıda bulundu.
Çin’in anlaşmaya sponsorluğunun bölgemizde bir arada yaşama, ortak güvenlik ve ülkeler arasındaki iyi komşuluk ilişkilerinin geliştirilmesine katkıda bulunacağını umuyoruz. Üç ülkenin barış, güvenlik ve istikrarın hakim olduğu bir bölgesel ortamın yaratılmasında ortak çıkarları var.

-Ukrayna ihtilafını sona erdirmek için Moskova’da bir girişimde bulundunuz. Oradaki diplomatik çabalarınıza, özellikle ilgili tarafların Suudi Arabistan’ın herhangi bir rolünü ne ölçüde kabul ettiğine ve bu alanda ilerleme kaydedip kaydetmediğinize daha fazla ışık tutabilir misiniz? Bu konuda başarıya ulaşma anlamında iyimser misiniz?
Krizi sona erdiren, savaşı durduran ve hayat kurtaran siyasi bir çözüme ulaşmak için iki ülke ile iyi ilişkiler kurmaya ve çalışmaya hazırdık ve hala hazırız. Başbakan ve Veliaht Prens Muhammed bin Selman’ın çabalarıyla, iki taraf arasında bir esir takası anlaşması başarıyla tamamlandı ve bu on ülke vatandaşlarının ülkelerine geri dönmesiyle sonuçlandı.
Suudi Arabistan, savaşın devam etmesi nedeniyle gerekli acil insani ihtiyaçları karşılamanın önemini vurgulamaya odaklandı ve Ukrayna’ya insani yardımımız oldu. Mevcut durum, her iki taraf ve uluslararası toplumun geri kalanının, her iki ülkeye ve Avrupa’nın güvenliğine zarar veren ve uluslararası işbirliği seviyesini zayıflatan bu tehlikeli gerginliği durdurmasını gerektiriyor.



Suudi Arabistanlı gayrimenkul şirketlerinin kârı 1,1 milyar dolara ulaştı

Riyad'da düzenlenen Cityscape Global Fuarı'nda bir katılımcı, iki kişiye gayrimenkul projesinin ayrıntılarını anlatıyor. (Arşiv – SPA)
Riyad'da düzenlenen Cityscape Global Fuarı'nda bir katılımcı, iki kişiye gayrimenkul projesinin ayrıntılarını anlatıyor. (Arşiv – SPA)
TT

Suudi Arabistanlı gayrimenkul şirketlerinin kârı 1,1 milyar dolara ulaştı

Riyad'da düzenlenen Cityscape Global Fuarı'nda bir katılımcı, iki kişiye gayrimenkul projesinin ayrıntılarını anlatıyor. (Arşiv – SPA)
Riyad'da düzenlenen Cityscape Global Fuarı'nda bir katılımcı, iki kişiye gayrimenkul projesinin ayrıntılarını anlatıyor. (Arşiv – SPA)

Suudi Arabistan'da gayrimenkul yönetimi ve geliştirme alanında faaliyet gösteren şirketlerin finansal sonuçları değişkenlik gösterdi. Piyasadaki büyüme ve kalkınma projelerine rağmen şirketlerin kârlılığında operasyonel verimlilik, finansman yönetimi ve likidite belirleyici unsurlar olarak öne çıktı.

Bazı şirketler proje satışları ve operasyonel gelirlerin katkısıyla kârlarını artırırken bazıları gelirlerindeki düşüş ve maliyetlerdeki artış nedeniyle zorlandı. Gayrimenkul arzının genişlemesi ve rekabetin yoğunlaşması da şirketlerin performansları arasındaki farklılığı belirginleştirdi.

Suudi Arabistan Borsası'nda işlem gören gayrimenkul yönetimi ve geliştirme şirketlerinin toplam net kârı, 2026'nın ilk dokuz ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 7 azalarak yaklaşık 1,1 milyar dolara (4,11 milyar riyal) geriledi. Şirketlerin toplam kârı, 2025'in aynı döneminde 1,18 milyar dolar (4,42 milyar riyal) seviyesindeydi. Bazı şirketlerin kârlarını artırmasına karşın diğer şirketlerdeki düşüş ve kaydedilen zararlar, sektörün genel performansını olumsuz etkiledi.

Toplam kârdaki gerilemeye rağmen büyük şirketler yüksek kârlılık seviyelerini korudu. Listenin başında Sinomi Centers, Masar ve Dar Al Arkan yer alırken, Akaria şirketi de söz konusu dönemde kârını önemli ölçüde artırdı. Ancak bu artışta bir defaya mahsus gelirlerin de etkili olması, şirketlerin gelir kaynakları ve finansal sonuçlarının gerçek operasyonel performansla ilişkisi arasındaki farklılığı ortaya koydu.

Söz konusu dönemde sektörün toplam net kârı, geçen yılın aynı dönemindeki 1,18 milyar dolardan 1,1 milyar dolara geriledi. Böylece yaklaşık 82,7 milyon dolarlık (310 milyon riyal) düşüş kaydedildi. Bazı şirketlerin kâr artışı, diğer şirketlerdeki gerilemeyi ve zararları telafi etmeye yetmedi.

Bu performans, Suudi Arabistan gayrimenkul piyasasında, özellikle Riyad'da, geliştirme projelerinin ve arzın genişlediği bir dönemde gerçekleşti. Bu süreçte sermayenin etkin yönetimi, projelerin zamanında tamamlanması ve yatırımların sürdürülebilir gelir ve nakit akışına dönüştürülmesi, şirketlerin kârlılığını artırması ve koruması açısından daha fazla önem kazandı.

En yüksek kâr elde eden şirketler

Sinomi Centers, 2026'nın ilk dokuz ayında elde ettiği yaklaşık 264,8 milyon dolarlık (993,1 milyon riyal) net kârla gayrimenkul şirketleri arasında ilk sırada yer aldı. Ancak şirketin kârı, geçen yılın aynı dönemindeki 317,3 milyon dolara (1,19 milyar riyal) kıyasla yüzde 16,6 geriledi.

Masar, yaklaşık 247,5 milyon dolarlık (927,95 milyon riyal) kârla ikinci sırada yer aldı. Şirketin kârı yıllık bazda yüzde 1,7 arttı. Dar Al Arkan Gayrimenkul Geliştirme Şirketi ise kârını yüzde 12,1 artırarak 210,4 milyon dolara (789 milyon riyal) yükseltti ve üçüncü sırada yer aldı. Şirket, geçen yılın aynı döneminde 187,6 milyon dolar (703,6 milyon riyal) kâr elde etmişti.

XASRFEGTHC
Suudi Arabistan'da Sinomi Centers bünyesinde faaliyet gösteren alışveriş merkezlerinden biri. (Şirketin internet sitesi)

En yüksek kâr elde eden şirketlerin sıralaması, gayrimenkul varlıklarının işletilmesi, alışveriş merkezlerinin yönetimi ve proje geliştirme gibi farklı gelir modellerini yansıtıyor. Gelir getiren gayrimenkul varlıklarına sahip şirketlerin kârları daha çok operasyonel getirilerden etkilenirken, proje geliştirme şirketlerinin finansal sonuçları arsa ve konut satışlarının, projelerin tesliminin ve gelirlerin muhasebeleştirilmesinin zamanlamasına bağlı olarak değişiyor.

Akaria'nın kârında dikkat çekici artış

Suudi Gayrimenkul Şirketi Akaria, söz konusu dönemde kârını en fazla artıran şirketlerden biri oldu. Şirketin net kârı, geçen yılın ilk dokuz ayında kaydedilen 71,6 milyon dolardan (268,5 milyon riyal) yüzde 127,2 artışla yaklaşık 162,6 milyon dolara (609,9 milyon riyal) yükseldi.

Buna karşın şirketin gelirleri yüzde 27,3 azalarak 408 milyon dolardan (1,53 milyar riyal) yaklaşık 293,3 milyon dolara (1,1 milyar riyal) geriledi. Operasyonel kârdaki düşüşle aynı döneme rastlayan bu artışta, şirketin yılın ilk çeyreğinde elde ettiği olağan dışı gelirlerin etkili olduğu değerlendiriliyor.

Bu durum, özellikle projelerin teslim takvimi ve gelirlerin muhasebeleştirilmesinde yaşanan farklılıklar nedeniyle gayrimenkul şirketlerinin finansal performansı değerlendirilirken, tekrarlanmayan kalemlerden kaynaklanan muhasebe kârları ile temel faaliyetlerden elde edilen kârların birbirinden ayrılması gerektiğini ortaya koyuyor.

Mekke İnşaat ve Kalkınma Şirketi yaklaşık 110,8 milyon dolar (415,6 milyon riyal) kâr elde ederek kârını yaklaşık yüzde 9 artırdı. Taybe Yatırım Şirketi'nin kârı ise 61,6 milyon dolar (230,9 milyon riyal) oldu.

Semo Gayrimenkul Şirketi, gayrimenkul geliştirme ve müteahhitlik faaliyetlerinden elde ettiği gelirlerdeki artışın desteğiyle kârını yüzde 1,3 artırarak yaklaşık 29,3 milyon dolara (110 milyon riyal) çıkardı. Retal Kentsel Gelişim Şirketi ise yaklaşık 25 milyon dolar (93,7 milyon riyal) kâr açıkladı.

Buna karşılık Emaar Ekonomik Şehir, Red Sea International, Laden ve Ayan şirketleri zarar kaydetti. Bu şirketlerdeki kayıplar, sektörün toplam kârındaki artışı sınırladı.

Şirketler arasındaki bu farklılık, borsada işlem gören gayrimenkul şirketlerinin iş modelleri ve gelir kaynaklarının birbirinden ayrıldığını gösteriyor. Bazı şirketler arsa ve konut satışlarına dayanırken, diğerleri gayrimenkul varlıklarının ve alışveriş merkezlerinin işletilmesinden ya da proje geliştirme ve inşaat faaliyetlerinden gelir elde ediyor. Bu farklılık, gelirlerin muhasebeleştirilme zamanı ile inşaat ve finansman maliyetlerinin finansal sonuçlar üzerindeki etkisini değiştiriyor. Dolayısıyla aynı sektörde faaliyet gösteren şirketlerin kârlılık seviyeleri de birbirinden ayrışıyor.

Üçüncü çeyrek sonuçları

2026'nın üçüncü çeyreğinde gayrimenkul şirketlerinin toplam net kârı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 16,8 azalarak yaklaşık 402,9 milyon dolara (1,51 milyar riyal) geriledi. Şirketler, 2025'in üçüncü çeyreğinde toplam 484,1 milyon dolar (1,82 milyar riyal) kâr açıklamıştı.

Buna karşılık toplam kâr, çeyreklik bazda iyileşme gösterdi. İkinci çeyrekte 346,7 milyon dolar (1,3 milyar riyal) olan toplam kâr, üçüncü çeyrekte yüzde 16,5 arttı. Bu durum, yıllık bazda baskılar devam etse de son üç ayda finansal sonuçlarda kısmi bir toparlanmaya işaret etti.

DESFVB
Suudi Arabistan'da gayrimenkul geliştirme projeleri ve konut arzı artıyor. (SPA)

Üçüncü çeyrekte sektörün en yüksek kârını yaklaşık 177,8 milyon dolarla (666,9 milyon riyal) Masar elde etti. Şirketin kârı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 29,1 arttı.

Sinomi Centers, 108 milyon dolarlık (404,9 milyon riyal) kârla ikinci sırada yer aldı. Ancak şirketin kârı yıllık bazda yüzde 19,1 geriledi. Dar Al Arkan ise yaklaşık 77,3 milyon dolar (290 milyon riyal) kârla üçüncü sırada yer alırken, kârını yüzde 13,5 artırdı.

Knowledge Economic City'nin (Bilgi Ekonomik Şehri) üçüncü çeyrek kârı yüzde 253 artarak yaklaşık 26,6 milyon dolara (99,7 milyon riyal) yükseldi. Şirket, 2025'in üçüncü çeyreğinde yaklaşık 7,5 milyon dolar (28,2 milyon riyal) kâr açıklamıştı.

Akaria'nın kârı ise yüzde 20,6 azalarak yaklaşık 8,2 milyon dolara (30,9 milyon riyal) geriledi. Şirketin geçen yılın aynı dönemindeki kârı 10,4 milyon dolar (38,9 milyon riyal) seviyesindeydi. Bu gerilemeye üç aylık gelirlerdeki yüzde 10,3'lük düşüş de eşlik etti.

Tameer şirketinin kârı yüzde 73,8 azalarak yaklaşık 10 milyon dolara (37,7 milyon riyal) gerilerken, Al Ramz'ın kârı yüzde 94,1 düşüşle yaklaşık 2,7 milyon dolara (10,1 milyon riyal) indi.

Bazı şirketlerin zararları da sektörün toplam finansal sonuçlarını olumsuz etkiledi. Emaar Ekonomik Şehir'in üçüncü çeyrek zararı yaklaşık 64,3 milyon dolara (241 milyon riyal), Red Sea International'ın zararı ise 8,3 milyon dolara (31,2 milyon riyal) ulaştı.

Performans farklılıkları ve büyümenin önündeki engeller

Gayrimenkul uzmanı Abdullah el-Musa, Suudi Arabistanlı gayrimenkul şirketlerinin 2026'nın ilk dokuz aylık finansal sonuçlarının, sektörde genel bir daralmadan ziyade finansal ve operasyonel performans farklılıklarını yansıttığını belirtti.

El-Musa, toplam kârın yüzde 7 gerilemesine rağmen bazı şirketlerin kâr artışını sürdürmesinin, şirketlerin piyasa koşullarındaki değişikliklere uyum sağlama kapasitelerinin farklı olduğunu gösterdiğini ifade etti. Bu farklılıkta şirketlerin faaliyet alanları, gelir kaynakları ve projelerinin hangi aşamada bulunduğu belirleyici rol oynuyor.

VEF
Mekke'de, Mekke-Cidde kara yolu üzerinde ve 60. Cadde yakınında bulunan Devvarik Meydanı. (SPA)

Şarku'l Avsat'a konuşan El-Musa, borsada işlem gören şirketlerin sonuçları değerlendirilirken gayrimenkul piyasasının genel performansı ile şirketlerin muhasebe kayıtlarına yansıyan kârlarının birbirinden ayrılması gerektiğini vurguladı.

Şirketlerin kârlarının yalnızca gayrimenkule yönelik talep ve işlem hacmine bağlı olmadığını belirten El-Musa, proje uygulama ve teslim takvimlerinin, gelirlerin muhasebeleştirilme zamanının, finansman ve işletme maliyetlerinin yanı sıra olağan dışı gelirlerin de finansal sonuçları etkilediğini kaydetti. Bu tür gelirlerin, operasyonel performansta benzer bir iyileşme yaşanmadan da şirketlerin kârını artırabileceğine dikkati çekti.

El-Musa, şirketlerin farklı iş modellerinin kârlılık düzeylerindeki ayrışmayı açıklayan unsurlardan biri olduğunu belirterek, gelir getiren gayrimenkul varlıklarına sahip şirketlerin düzenli operasyonel gelir elde ettiğini, gayrimenkul geliştirme şirketlerinin sonuçlarının ise proje döngülerine, arsa ve konut satışlarına bağlı olduğunu ifade etti.

Sektörün kademeli bir dönüşümden geçtiğini belirten El-Musa, operasyonel verimlilik, gelir kalitesi ve likidite yönetiminin giderek daha fazla önem kazandığını söyledi. Gayrimenkul portföylerinin büyüklüğü ve projelerin toplam değerinin artık şirketlerin gücünü değerlendirmek için tek başına yeterli olmadığını vurgulayan El-Musa, asıl belirleyici unsurun yatırımları istikrarlı nakit akışına ve sürdürülebilir getirilere dönüştürme kapasitesi olduğunu kaydetti.

2027'de kâr marjları

2027 yılına ilişkin beklentilerini de değerlendiren El-Musa, nüfus artışı, kentsel genişleme, kalkınma projeleri ve konut programlarından kaynaklanan talebin gayrimenkul şirketleri için büyüme fırsatları yaratmayı sürdüreceğini öngördü.

Ancak şirketlerin bu fırsatlardan yararlanabilmesinin mali güçlerine, projeleri hayata geçirme verimliliklerine ve piyasanın ihtiyaçlarıyla tüketicilerin satın alma gücüne uygun ürünler geliştirebilme kapasitelerine bağlı olacağını belirtti.

Özellikle Riyad'da gayrimenkul arzının artmasının aynı zamanda hem fırsat hem de zorluk oluşturduğunu ifade eden El-Musa, arz genişlemesinin seçenekleri artırarak rekabeti güçlendirdiğini, ancak fiyatlar ve bazı gayrimenkul geliştiricilerinin kâr marjları üzerinde baskı yaratabileceğini söyledi. Bu baskının özellikle birbirine benzer ürünlerde veya fiyatları gerçek talep düzeyiyle örtüşmeyen projelerde daha belirgin olabileceğini kaydetti.Verimli çalışan şirketlerin satış hacmini artırarak ve sermaye devir hızını yükselterek kâr marjları üzerindeki olası baskıyı kısmen telafi edebileceğini belirten El-Musa, rekabette öne çıkacak şirketlerin geliştirme portföylerini çeşitlendirebilen, inşaat ve finansman maliyetlerini kontrol altında tutabilen ve projelerini daha kısa sürede tamamlayabilen şirketler olacağını vurguladı.

DC
Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'daki konutlar. (SPA)

El-Musa, finansman ve inşaat maliyetleri, uzun proje geliştirme süreçleri, likidite yönetimi ve projelerin teslim takviminin gayrimenkul şirketlerinin karşı karşıya olduğu başlıca zorluklar olmaya devam edeceğini ifade etti. Bu sorunların özellikle yüksek sermaye yatırımı ve yoğun finansmanla büyüyen şirketleri daha fazla etkileyebileceğini belirtti.

Gayrimenkul piyasasında rekabetin ve fiyatlama disiplininin giderek güçlendiğine işaret eden El-Musa, 2027'nin şirketlerin sürdürülebilir büyüme sağlama kapasiteleri açısından önemli bir sınav olacağını öngördü.

El-Musa, sektörde başarıyı yalnızca en büyük gayrimenkul portföyüne veya en fazla sayıda projeye sahip olmanın belirlemeyeceğini, asıl farkı varlıklarını verimli biçimde geliştiren, piyasanın ihtiyaçlarına uygun ürünler sunan ve yatırımlarını sürdürülebilir nakit akışı ile kâra dönüştürebilen şirketlerin yaratacağını kaydetti.


Suudi Arabistan’dan uyarı: Bölgedeki krizlerin köklü çözümler üretilmeden yönetilmesi felaketle sonuçlanabilir

Manal Rıdvan, İtalya’da düzenlenen Akdeniz Diyaloğu Konferansı kapsamında gerçekleştirilen “Güvenlik Kavramının Yeniden Tanımlanması” başlıklı oturumda konuşurken (Suudi Arabistan Basın Ajansı – SPA)
Manal Rıdvan, İtalya’da düzenlenen Akdeniz Diyaloğu Konferansı kapsamında gerçekleştirilen “Güvenlik Kavramının Yeniden Tanımlanması” başlıklı oturumda konuşurken (Suudi Arabistan Basın Ajansı – SPA)
TT

Suudi Arabistan’dan uyarı: Bölgedeki krizlerin köklü çözümler üretilmeden yönetilmesi felaketle sonuçlanabilir

Manal Rıdvan, İtalya’da düzenlenen Akdeniz Diyaloğu Konferansı kapsamında gerçekleştirilen “Güvenlik Kavramının Yeniden Tanımlanması” başlıklı oturumda konuşurken (Suudi Arabistan Basın Ajansı – SPA)
Manal Rıdvan, İtalya’da düzenlenen Akdeniz Diyaloğu Konferansı kapsamında gerçekleştirilen “Güvenlik Kavramının Yeniden Tanımlanması” başlıklı oturumda konuşurken (Suudi Arabistan Basın Ajansı – SPA)

Suudi Arabistan, bölgedeki krizlerin ve çatışmaların köklü çözümler üretilmeden gelecek yıllar boyunca yönetilmeye çalışılmasının herkes açısından felaketle sonuçlanabileceği uyarısında bulundu. Riyad yönetimi, kendi güvenliğini, Körfez’in güvenliğini ve istikrarını, ayrıca Hürmüz ve Babülmendeb boğazlarının güvenliğini savunmasının bütün dünyanın çıkarlarını korumak anlamına geldiğini vurguladı.

Bu açıklama, Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı'nın müzakere ve barış çabalarından sorumlu danışmanı ve özel temsilcisi Manal Rıdvan’ın, İtalya’nın Napoli kentinde düzenlenen Akdeniz Diyaloğu (MED) Konferansı kapsamında gerçekleştirilen “Güvenlik Kavramının Yeniden Tanımlanması: İran, Boğazlar ve Bölgesel Düzenin Geleceği” başlıklı oturuma katılımı sırasında yapıldı.

Rıdvan, Suudi Arabistan’ın itidalli yaklaşım, caydırıcılık ve diyaloğu bir arada yürüten politikasını sürdüreceğini belirtti. Her ülkenin güvenliğinin komşularının güvenliğiyle bağlantılı olduğu, hiçbir ülkenin güvenliğinin bir başka ülkenin aleyhine sağlanmadığı sürdürülebilir bir bölgesel güvenlik sistemi kurulması çağrısında bulundu.

Böyle bir sistemin, karşılıklı güvenlik garantilerine dayanması gerektiğini vurgulayan Rıdvan, bir çatışma döneminin sona ermesinin ardından daha şiddetli yeni bir çatışmanın başlamasını önleyecek mekanizmaların oluşturulması gerektiğini ifade etti.

Rıdvan, geçici düzenlemelerin uzun vadeli stratejik düzenlemelerle uyumlu olmadığı sürece sonuç vermeyeceğini belirtti. Devletin kontrolü dışında faaliyet gösteren silahlı gruplarla mücadelenin yalnızca güvenlik odaklı değil, siyasi bir perspektifle ele alınması gerektiğini kaydeden Rıdvan, bu grupların ortaya çıkmasına yol açan yerel nedenlerin yanı sıra onları destekleyen ve çıkarları doğrultusunda kullanan taraflarla ilişkilerinin de ele alınması gerektiğini belirtti.

Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) ülkelerinin hedefleri konusunda birlik içinde olduğunu belirten Rıdvan, bu ülkelerin arabuluculuk çabalarını desteklemek, gerilimi azaltmak ve yeni bir savaşın patlak vermesini önlemek amacıyla rollerini eş güdüm içinde yürütmeleri gerektiğini ifade etti. Bunun, güvenin yeniden tesis edileceği bir dönemin önünü açacağını vurguladı.

Bölgesel diyalog ile uluslararası istikrarın birbirinden ayrı düşünülemeyeceğini belirten Rıdvan, bölgede hiçbir gücün hegemonya kurmasına yer olmadığının altını çizdi.

Yemen'deki gelişmeler

Yemen meselesine de değinen Rıdvan, ülkedeki savaşın özünde Yemenliler arasında yaşanan bir çatışma olduğunu ifade etti. Suudi Arabistan’ın, Birleşmiş Milletler yol haritası doğrultusunda siyasi ve ekonomik kanallar üzerinden çözüm çabalarını desteklediğini belirtti.

Rıdvan, konuşmasının sonunda bütün taraflara, herkesin çıkarlarını gözeten kapsamlı ve kalıcı bir çözüme ulaşmak için mevcut fırsatın ortak çabalarla değerlendirilmesi çağrısında bulundu.

Bu çözümün Filistin devletinin hayata geçirilmesini, bölgesel bütünleşmenin sağlanmasını ve küresel ölçekteki jeostratejik dönüşümlere uyum gösterilmesini de kapsaması gerektiğini vurguladı.


Suudi Arabistan, deniz yollarının korunması için uluslararası iş birliğinin önemini vurguladı

Mühendis Velid el-Hureyci, dün Napoli'de düzenlenen “Deniz Güvenliğinin Yeniden Değerlendirilmesi” başlıklı oturumda konuşurken (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)
Mühendis Velid el-Hureyci, dün Napoli'de düzenlenen “Deniz Güvenliğinin Yeniden Değerlendirilmesi” başlıklı oturumda konuşurken (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)
TT

Suudi Arabistan, deniz yollarının korunması için uluslararası iş birliğinin önemini vurguladı

Mühendis Velid el-Hureyci, dün Napoli'de düzenlenen “Deniz Güvenliğinin Yeniden Değerlendirilmesi” başlıklı oturumda konuşurken (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)
Mühendis Velid el-Hureyci, dün Napoli'de düzenlenen “Deniz Güvenliğinin Yeniden Değerlendirilmesi” başlıklı oturumda konuşurken (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)

Suudi Arabistan, stratejik deniz geçiş güzergâhlarının korunmasının, etkin bölgesel ve uluslararası iş birliğini gerektiren temel bir öncelik olduğunu vurguladı. Açıklama, dün İtalya'nın Napoli kentinde düzenlenen Akdeniz Diyalogları Konferansı kapsamında gerçekleştirilen “Stratejik Dar Geçitlerin Güvence Altına Alınması ve Deniz Güvenliğinin Yeniden Değerlendirilmesi” başlıklı oturumda yapıldı.

Suudi Arabistan Dışişleri Bakan Yardımcısı Mühendis Velid el-Hureyci oturumda yaptığı konuşmada, deniz geçiş güzergâhlarında yaşanan son gelişmelerin deniz güvenliği, bölgesel istikrar ve küresel refah arasındaki güçlü bağı ortaya koyduğunu belirtti. Kızıldeniz ve Babülmendeb Boğazı'ndan Hürmüz Boğazı'na kadar uzanan stratejik su yollarının güvenliğinin uluslararası toplumun gündeminde önemli bir yer tuttuğuna dikkat çekti.

El-Hureyci, hayati öneme sahip deniz yollarının uluslararası hukuka uygun şekilde güvenli ve açık kalmasını sağlamak amacıyla diplomatik çabalara odaklanılması, gerilimin düşürülmesi ve bölgesel istikrarsızlığın temel nedenlerinin ele alınması gerektiğini vurguladı.

Mühendis Velid el-Hureyci, bölgesel istikrarsızlığın temel nedenlerinin ele alınmasının önemini vurguladı (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)

Suudi Arabistan Dışişleri Bakan Yardımcısı, ülkesinin Yemen'de güvenlik ve refahın sağlanmasına yönelik çabalarını sürdürdüğünü belirterek, Yemen topraklarının komşu ülkelere veya uluslararası deniz trafiğine yönelik tehdit oluşturmak amacıyla kullanılmasına yönelik her türlü girişime karşı koymanın önemini vurguladı.

El-Hureyci ayrıca Suudi Arabistan'ın, uluslararası hukuk çerçevesinde topraklarını, halkını ve ulusal çıkarlarını savunma yönündeki meşru hakkını saklı tuttuğunu yineledi.

Mühendis Velid El-Hureyci, Akdeniz Diyalogları konferansının açılışında (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)

Öte yandan El-Hureyci, Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan'ı temsilen Akdeniz Diyalogları Konferansı'nın açılışına katıldı.

Uluslararası gündemdeki gelişmelerin ele alındığı konferansta, uluslararası çatışmalar ve bunlara siyasi çözüm bulunmasının önemi, uluslararası güvenlik ve istikrarın güçlendirilmesi için ortak çalışmaların geliştirilmesi ile dünya ülkelerinin ve halklarının karşı karşıya olduğu ticari ve ekonomik sorunlar masaya yatırılıyor.