Yeni araştırma, 200 yıllık soruyu aydınlatıyor: Beethoven'ı ne öldürdü?

Max Planck Evrimsel Antropoloji Enstitüsü'nden araştırmacılar ünlü bestecinin saç tutamlarını inceledi

9 senfonisi, 5 piyano konçertosu, 32 piyano sonatı, 16 yaylı dörtlüsü ve hayatı boyunca yazdığı tek opera olan Fidelio, Beethoven'ın en çok bilinen eserlerinden (Wikimedia Commons)

Bilim insanları ünlü besteci Ludwig van Beethoven'ın yıllardır muhafaza edilen saç tutamlarını analiz ederek bestecinin genomunu ilk kez sıraladı.
Hakemli bilimsel dergi Current Biology'de yayımlanan araştırma, Alman bestecinin sağlığı ve soy geçmişine dair şaşırtıcı ayrıntılar ortaya çıkardı.
Başlıca bulguya göre Beethoven, karaciğer hastalıkları için kalıtsal genetik risk faktörlerine sahipti ve hepatit B'ye (karaciğer iltihabına neden olan bir virüs) yakalanmıştı.
Araştırmacılar, bestecinin alkol tüketimini de göz önünde bulundurarak, 56 yaşında erkenden ölmesinde tüm bu faktörlerin rol oynadığı sonucuna vardı.
Müzik tarihinin en önemli kişiliklerinden biri olan Beethoven, 1827'de hayatını kaybetmişti. Bestecinin o yıl 29 Mart'ta düzenlenen cenazesine on binlerce kişi katılmıştı.
Beethoven'ın ayrıca işitme kaybından da mustarip olduğu biliniyordu. İşitme yetisini kaybettiğinde piyanosuna bir rezonatör koymuş ve sonunda beste yapmaya devam etmek için titreşimleri kullanmaya başlamıştı. Müzikte sesin yutulmasını sağlayan, mekanikteki kitle-yay ilkesine uygun işlev gören araçlara rezonatör adı veriliyor.
Max Planck Evrimsel Antropoloji Enstitüsü'nden, araştırmanın ortak yazarı Johannes Krause, "Birincil hedefimiz, Beethoven'ın 20'li yaşların ortalarında başlayan ve sonunda 1818'de sağır olmasına yol açan işitme kaybı gibi sağlık sorunlarına ışık tutmaktı" dedi.
Araştırmacılar, Beethoven'ın sağırlığının kesin nedenini belirleyemese de DNA'sından çok sayıda ipucu topladı.
Örneğin, bestecinin kurşun zehirlenmesi nedeniyle öldüğü iddiası yeni araştırmada tamamen çürütüldü. Bu iddiayı ortaya atan önceki analizlerin, aslında Beethoven'a ait olmayan bir saç örneği üzerinde yapıldığı ortaya çıktı.
Yeni çalışmanın arkasındaki araştırmacılar, bu analize yaklaşık 8 yıl önce başlamıştı. Kullandıkları örnekler, bestecinin başından ölümünden 7 yıl önce kesilmiş saç tutamlarını içeriyordu.
Beethoven'ın ölümüne neden olduğu iddia edilen faktörler arasında çölyak hastalığı (vücudun glutene karşı bağışıklık tepkisi üretmesi), laktoz intoleransı veya huzursuz bağırsak sendromu da vardı.
Ancak yeni genetik veriler, bu rahatsızlıkların bestecinin ölümüne neden olamayacağını ortaya koydu.
Beethoven'la ilgili en çok tartışılan konulardan biri de alkol alışkanlığıydı. Beethoven ve arkadaşlarının yazdığı mektuplar, bestecinin düzenli olarak alkol tükettiğini gösteriyordu. Ne kadar içtiğini söylemek zor olsa da,yakın bir arkadaşı bestecinin her gün öğle yemeğinde en az bir litre şarap içtiğini yazmıştı.
Çalışmanın baş yazarı Tristan James Alexander Begg, "Saçta özellikle EtG adı verilen bir biyobelirteç bulduk. Bu belirteç, kronik alkol sorunun metabolik bir işareti" dedi.
Begg yine de bu konuda daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulduğunu vurguluyor:
"Hepatit B muhtemelen gelecekteki araştırmalar için en umut verici damar. Beethoven'ın hayatının farklı dönemlerine ait saç tutamlarının bu tür analizlerden geçmesini şiddetle tavsiye ederim."
Krause da, "Beethoven'ı neyin öldürdüğünü kesin olarak söyleyemeyiz ama en azından artık önemli bir kalıtsal riskin ve hepatit B virüsü enfeksiyonunun varlığını doğrulayabiliriz" diyor:
"Ayrıca daha az olası genetik nedenleri de eleyebiliriz."
 
Independent Türkçe, Gizmodo, CNN International