Avrupa düzensiz göçe karşı yeni bir mücadele planını tartışıyor

Akdeniz üzerinden Avrupa’ya yaz sonunda bir milyon göçmenin gelmesi tahmin ediliyor

Göçmenler, önceki gün İtalya'nın Bari kentinde ‘Sınır Tanımayan Doktorlar’ örgütünün işlettiği bir gemiden karaya çıkmadan önce sevinçlerini dile getirirken (Reuters)
Göçmenler, önceki gün İtalya'nın Bari kentinde ‘Sınır Tanımayan Doktorlar’ örgütünün işlettiği bir gemiden karaya çıkmadan önce sevinçlerini dile getirirken (Reuters)
TT

Avrupa düzensiz göçe karşı yeni bir mücadele planını tartışıyor

Göçmenler, önceki gün İtalya'nın Bari kentinde ‘Sınır Tanımayan Doktorlar’ örgütünün işlettiği bir gemiden karaya çıkmadan önce sevinçlerini dile getirirken (Reuters)
Göçmenler, önceki gün İtalya'nın Bari kentinde ‘Sınır Tanımayan Doktorlar’ örgütünün işlettiği bir gemiden karaya çıkmadan önce sevinçlerini dile getirirken (Reuters)

Brüksel’de geçtiğimiz Cuma günü sona eren son Avrupa zirvesinden sonra, üye devletleri ayıran farklılıkların derinleşmesini önlemek için patlamaya hazır göçmenlik dosyasını kamuya açık tartışmalardan etkisiz hale getirme üzerinde duruldu. Bu çetrefilli konu, Yasadışı göçmen hareketinde benzeri görülmemiş bir yoğunluğa tanık olması beklenen Tunus kıyılarından başlayarak Akdeniz'deki göçmen akışının hızlanmasıyla Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği’nin (UNHCR) endişe ve kaygılarının başındaki yerine geri döndü.
Avrupa Göç Ajansı, göçmen sayısının önümüzdeki yaz sonuna kadar bir milyona ulaşabileceğini tahmin ediyor.
Avrupalı ​​çevreler, Tunus'ta kötüleşen yaşam ve siyasi koşullar ve burayı geçici bir durak olarak alarak Avrupa'ya geçmeye çalışan Afrikalı göçmenler üzerindeki baskılar nedeniyle önümüzdeki gün ve haftalarda durumun daha da kötüleşeceğinden endişe ederken, Avrupa Birliği (AB), Afrika Birliği (AfB) ve Birleşmiş Milletler'in (BM) de katıldığı yeni dalgayı içerecek geniş bir operasyonun işaretleri belirmeye başladı.
Kaynaklar, deniz kuvvetlerinin Afrika ve Avrupa kıyıları arasında deniz askeri kuvvetlerinin konuşlandırılmasını içerecek olan bu operasyonun, karada Birleşmiş Milletler tarafından, Kızılhaç ve Kızılay ile iş birliği içinde ve İtalya ve Fransa, İspanya, Yunanistan ve Malta gibi Birliğin dış sınırlarında yer alan ülkeler Avrupa tarafından sağlanan kapsamlı lojistik destekle koordine edilip yönetileceğini ifade ediyor.
Avrupalı ​​liderler, son zirvede yaptıkları toplantılarda ve yan görüşmelerde bu planı tartıştılar. Bu da AB’nin 2015'te başlattığı ve 2018'de aşırı sağcı Lig partisinin lideri Matteo Salvini’nin İçişleri Bakanlığı'nın başındayken İtalya tarafından engellenen Sofya Operasyonu’nun yeniden canlanması anlamına geliyor.
Başta Paris ve Berlin olmak üzere Avrupa hükümetleri, göçmenlik konusunun zirvedeki kamusal tartışmaların dışında tutulmasını istemişti. İtalya'nın önümüzdeki haftalarda ve aylarda daha da kötüleşmesi muhtemel bu durumla yüzleşmek için somut pratik öneriler sunmamasından duyduğu üzüntüyü dile getirdi ve protesto etmek, şikayet etmek ve kıyılarına gelen göçmen akınından kaynaklanan yüklerin paylaşılmasını talep etmekle yetindi.
Şarku'l Avsat’ın elde ettiği bilgilere göre Berlin ve Paris, İtalya'nın yalnızca denizde kurtarıldıktan sonra kıyılarına ulaşan göçmenlerin yeniden dağıtımını değil, göç krizini ele almanın ve sonuçlarını kontrol altına almanın tüm aşamalarının yükünü paylaşması gerektiğini vurguladı.
Fransa, Tunus'taki kriz durumunun yansımalarından duyduğu endişeyi dile getirdi ve Uluslararası Para Fonu tarafından çağrısında bulunulan yapısal reformların hızlı bir şekilde uygulanması karşılığında Tunus hükümetine yardım etmek için ortak bir Avrupa planı ortaya koydu.
Ekonomiden Sorumlu Avrupa Komisyonu Üyesi Paolo Gentiloni'nin dün Tunuslu yetkililerle yaptığı görüşme bu kapsamda gerçekleştirdi. Gentiloni, bu görüşmede Tunus'un içinde bulunduğu krizden çıkmasına yardımcı olmak için önerilen Avrupa planını ve bu yardımı almak için gerekli koşulları sundu.
UNHCR, ajansları günlerdir, kıyılarından yasadışı göçmen teknelerinin kalktığı ve göçmenlerin kalktığı ülkelere yardım edecek bir plan için fon kaynaklarının belirlenmesi üzerinde çalışıyor. Avrupa Birliği'nin yıllar önce Türkiye'ye sağladığı mali yardım olmadan bu ülkeleri işbirliğine ikna etmek çok zor.
Suriyeli göçmen krizi patlak verdiğinde Almanya, Balkanlar üzerinden göçmen akışını durdurma sözü karşılığında Türkiye'ye 6 milyar avroluk yardımı hızlandırmayı başardı.
Avrupa Birliğin Dış Sınırlarını İzleme Ajansı (Frontex), operasyonun Afrika Boynuzu'na kadar Tunus ve Libya kıyılarını kapsamasını ve Avrupa savaş gemileri, İtalya ile Afrika kıtasını ayıran Akdeniz'in sularını gözetlemesini önerdi.
Sofya Operasyonu'nun göçmen kaçakçılığı yapan suç şebekelerinin hareketlerini takip etmesi, bu şebekelerin kullandığı gemi ve botları araması ve ardından onları yok ettiği biliniyor. AfB kurumlarının yasa dışı göçmenlerin ülkelerine dönüşlerini yönetmesi, BM'nin ise teknelerin Avrupa kıyılarına doğru hareket ettiği topraklarda göçmenlerin toplandığı merkezleri denetlemesi bekleniyor.
Avrupa Komisyonu yetkilileri, bu sürecin bazı üye devletlerin göç ve iltica yasalarında değişiklik gerektirdiğini söylüyor. Ayrıca bu operasyonun başlatılmasının İtalyan hükümetinin ve özellikle onun Başkan Yardımcısı Matteo Salvini'nin, içerdiği koşullar ve kurallar paketi üzerindeki onayına tabi olduğu konusunda uyarıda bulunuyorlar.
Ancak İtalyan başkentindeki gözlemciler, Başbakan Giorgia Meloni'nin müttefiklerinin ona teklif vermek için bu fırsatı kaçırmayacaklarından korkuyorlar. Birkaç gün önce hükümetin Ukrayna'ya yeni bir askeri yardım paketi gönderileceğini duyurmak için parlamento huzuruna çıktığı oturuma katılmadıklarında yaptıkları gibi, bu planı engellemeye çalışmalarını göz ardı etmiyorlar.



İran “savaş alanına” döndü: Protestolarda can kayıpları artıyor

Protestolarda bir Besic görevlisinin öldürülmesiyle eylemcilere yönelik müdahale daha da sertleşti (AFP/Reuters)
Protestolarda bir Besic görevlisinin öldürülmesiyle eylemcilere yönelik müdahale daha da sertleşti (AFP/Reuters)
TT

İran “savaş alanına” döndü: Protestolarda can kayıpları artıyor

Protestolarda bir Besic görevlisinin öldürülmesiyle eylemcilere yönelik müdahale daha da sertleşti (AFP/Reuters)
Protestolarda bir Besic görevlisinin öldürülmesiyle eylemcilere yönelik müdahale daha da sertleşti (AFP/Reuters)

İran'da ekonomik sorunlar nedeniyle patlak veren hükümet karşıtı protestolarda şiddet olayları artıyor.

İran'ın yarı resmi Fars Haber Ajansı'na göre ülkenin güneybatısındaki Lurdigan şehrinde çıkan çatışmalarda iki kişi hayatını kaybetti. Norveç merkezli insan hakları örgütü Hengaw, Lurdigan'da hayatını kaybedenlerin Ahmed Celil ve Seccad Velamaneş isimli protestocular olduğunu açıkladı. Örgüt, farklı kentlerde güvenlik güçlerinin aralarında kadın ve çocukların da olduğu en az 29 kişiyi gözaltına aldığını belirtti. 

Fars Haber Ajansı ayrıca İran'ın batısındaki Azna kentinde üç, Kuhdeşt şehrinde de bir kişinin öldüğünü bildirdi. Hengaw da Mervdeşt'te Hodad Şirvani adlı bir gencin güvenlik güçleri tarafından öldürüldüğünü duyurdu.

Wall Street Journal ve CNN'in analizlerinde, protestolarda ilk can kaybının Kuhdeşt'te bir güvenlik görevlisinin öldürülmesinin ardından geldiğine işaret ediliyor.

İran'ın kamu yayıncısı İran Radyo Televizyon Kurumu (IRIB), Loristan eyaletindeki Kuhdeşt şehrinde 31 Aralık'ta düzenlenen eylemlerde, göstericilerin güvenlik güçlerine saldırması sonucu 21 yaşındaki bir Besic mensubunun öldüğünü bildirmişti.

Aralarında, İran Devrim Muhafızları'na bağlı paramiliter Besic milislerinin de olduğu en az 13 güvenlik görevlisinin yaralandığı aktarılmıştı.

Fars Haber Ajansı, Tahran'ın Melerd şehrinde de 30 eylemcinin "kamu düzenini bozduğu" gerekçesiyle gözaltına alındığını bildirdi. Bazı göstericilerin komşu ülkelerden geldiği de iddia edildi.

x
Tahran'da Kapalı Çarşı esnafı, ekonomik krize tepki olarak kepenk indirmişti (Reuters)

Guardian'ın irtibata geçtiği eylemcilerden biri, "Burası savaş alanına döndü, güvenlik güçleri acımasızca ateş ediyor" ifadelerini kullanıyor. 

İsrail'den monarşi göndermeli paylaşım

Diğer yandan ABD ve İsrail, hükümet karşıtı protestolara desteğini sürdürüyor.

İsrail Dışişleri Bakanlığı'nın X'teki Farsça hesabından dün yapılan paylaşımda, "Işık, karanlığı yenecek" dendi.

Gönderide, 1979'daki İslam Devrimi öncesi İran'ın bayrağında kullanılan aslan ve güneş sembollerine de yer verildi.

Bazı eylemcilerin Şah Muhammed Rıza Pehlevi'nin oğlu Rıza Pehlevi'yi destekleyen "Yaşasın Şah" sloganları attığı da aktarılmıştı.

ABD'de sürgünde yaşayan 65 yaşındaki Rıza Pehlevi, X'teki açıklamasında protestoculara destek vererek "Bu rejim iktidarda kaldığı sürece, ülkenin ekonomik durumu kötüleşmeye devam edecek" ifadelerini kullanmıştı.

İsrail'in ulusal istihbarat teşkilatı Mossad da eylemcilere destek mesajı yayımlamıştı.

Diğer yandan Loristan Vali Yardımcısı Said Purali, çarşamba günkü açıklamasında "Düşmanlar bu durumu istismar etmek istiyor" demişti.

İran Başsavcısı Muhammed Movahedi-Azad da "Geçim kaygılarıyla ilgili barışçıl protestolar, toplumsal ve anlaşılabilir gerçeklerin bir parçasıdır" demişti. Ancak eylemlerin "dışarıdan tasarlanmış senaryoların uygulanması aracı haline getirme girişimlerinin" cezalandırılacağını vurgulamıştı.

ABD'den müdahale tehdidi

ABD Başkanı Donald Trump'ın protestolar nedeniyle İran'ı tehdit etmesi de gündem oldu.

Trump, sosyal medyada dünkü paylaşımda "İran her zaman yaptığı gibi barışçıl göstericileri vurur ve öldürürse, ABD onların yardımına koşacaktır" ifadesini kullandı.
İran'ın dini lideri Ali Hamaney'in danışmanlarından Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Ali Laricani ise Trump'a yanıt olarak böyle bir müdahalenin "tüm bölgede kargaşaya ve Amerikan çıkarlarının yok olmasına" yol açacağı uyarısında bulundu.

İran riyalinin açık piyasada ABD doları karşısında rekor seviyede düşmesinin ardından başkent Tahran'daki Kapalı Çarşı'da esnaf, 28 Aralık'ta greve gitmişti. Öğrencilerin de katılımıyla büyüyen protestolar Meşhed, Kerec, Keşm, Melard, Kirman, Hamedan ve Şiraz olmak üzere farklı illere yayıldı. Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın diyalog çağrılarına rağmen eylemler büyümeye devam etti.

İran ve İsrail, haziranda 12 gün süren çatışmalarla sarsılmıştı. ABD de İran'daki nükleer tesislerden bazılarını vurmuştu. Wall Street Journal'ın aktardığına göre çatışmalardan bu yana İran riyali yüzde 60 değer kaybetti.

Independent Türkçe, Times of Israel, Guardian, Wall Street Journal, CNN


Kiev’in suikast operasyonu: Moskova’dan 500 bin dolar ödül aldık

Batılı istihbarat kaynaklarına göre, savaşın başladığı 2022'den bu yana yaklaşık bir milyon Rus askeri öldü ya da yaralandı (Reuters)
Batılı istihbarat kaynaklarına göre, savaşın başladığı 2022'den bu yana yaklaşık bir milyon Rus askeri öldü ya da yaralandı (Reuters)
TT

Kiev’in suikast operasyonu: Moskova’dan 500 bin dolar ödül aldık

Batılı istihbarat kaynaklarına göre, savaşın başladığı 2022'den bu yana yaklaşık bir milyon Rus askeri öldü ya da yaralandı (Reuters)
Batılı istihbarat kaynaklarına göre, savaşın başladığı 2022'den bu yana yaklaşık bir milyon Rus askeri öldü ya da yaralandı (Reuters)

Ukrayna Savunma Bakanlığı İstihbarat Baş Müdürlüğü (GUR), Kiev safında savaşan Rus Gönüllüler Kolordusu'nun (RDK) kurucusunu ölü gibi göstererek Kremlin'in para ödülünü aldı.

RDK, Denis Kapustin'in Rus ordusunun Zaporijya'da düzenlediği saldırıda öldürüldüğünü 27 Aralık'ta duyurmuştu.

Savaş yanlısı Rus blogger'lar da Rus istihbaratının Kapustin'in gizli bir drone saldırısıyla öldürüldüğünü yazmıştı.

Ancak GUR'den dün yapılan açıklamada, RDK liderinin bir istihbarat operasyonu çerçevesinde ölü olarak gösterildiği belirtildi.

Açıklamada, Rus istihbaratının Kapustin'e suikast düzenlenmesi emrini verdiği, savaşçının başına yaklaşık 500 bin dolarlık ödül koyduğu ifade edildi.

Ukrayna istihbaratıysa Kapustin'i korumak ve suikast girişimlerine katılan Rus ajanları tespit etmek için aylar süren gizli bir operasyon yürüttü.

Bu kapsamda Moskova'ya karşı savaşan Rus vatandaşı Kapustin, suikastla öldürülmüş gibi gösterildi.  

Ukraynalı yetkililer, operasyonun başarılı olduğuna inanan Rus istihbaratının 500 bin dolarlık ödülü kendilerine ilettiğini savundu. Para ödülüyle cephedeki Ukraynalı askerlerin ihtiyaçlarının karşılanacağı belirtildi. Moskova yönetiminden olaya ilişkin henüz açıklama gelmedi.

cdfvgth
Kapustin'in radikal sağcı hareketlerle bağlantıları gerekçesiyle Schengen bölgesine girişi 2019'da yasaklanmıştı (​​​​​​armyinform.com.ua)

GUR Direktörü Kirilo Budanov, operasyondan övgüyle söz ederek Kapustin'i "yeniden hayata döndüğü" için kutladı.

"White Rex" adıyla da tanınan Moskova doğumlu Kapustin, 2017'de Ukrayna'ya taşınmıştı. Rusya'nın Şubat 2022'de Ukrayna'yı işgal etmesiyle başlayan savaşa katılarak RDK'yi kurmuştu.

Rus medyası, "Nikitin" takma adını da kullanan savaşçının Neonazi olduğunu öne sürmüştü. Hollanda merkezli gazetecilik kuruluşu Bellingcat'in araştırmasında da Kapustin'in Almanya, Fransa ve Bulgaristan'daki radikal sağcı hareketlerle bağlantıları olduğu yazılmıştı.

2023 ve 2024'te Rusya'nın Belgorod ve Kursk bölgelerinde düzenledikleri yıldırım operasyonlarıyla seslerini duyuran RDK, Kremlin tarafından "terör örgütü" olarak görülüyor.

Independent Türkçe, Telegraph, Moscow Times, Guardian


Erdoğan: Türkiye, Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşı durdurmak için temaslarını sürdürüyor

TT

Erdoğan: Türkiye, Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşı durdurmak için temaslarını sürdürüyor

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Cuma günü İstanbul'da gazetecilere açıklama yaptı (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)
Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Cuma günü İstanbul'da gazetecilere açıklama yaptı (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)

Türkiye, Rusya-Ukrayna savaşıyla ilgili olarak ateşkesin sağlanması ve kalıcı barışın tesis edilmesi amacıyla ilgili tüm taraflarla temaslarını sürdürüyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, pazartesi günü ABD Başkanı Donald Trump ile bir telefon görüşmesi gerçekleştireceğini belirterek, görüşmede Rusya-Ukrayna savaşının yanı sıra Filistin meselesinin de ele alınacağını söyledi.

Cuma namazının ardından İstanbul’da gazetecilere açıklamalarda bulunan Erdoğan, liderlerle temaslarının devam ettiğini vurgulayarak, “Şu anda Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Sayın Trump ve Avrupa ülkelerinin liderleriyle temaslarımı sürdürüyorum” dedi.

Beyaz Saray, 23 Kasım’da ABD ve Ukrayna heyetleri arasında yapılan görüşmelerin ardından, Trump’ın savaşı sona erdirmeye yönelik planına ilişkin güncellenmiş ve revize edilmiş bir barış planı taslağının hazırlandığını duyurmuş, ancak planın içeriğine ilişkin ayrıntı paylaşmamıştı.

Yoğun diplomasi trafiği

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın bu hafta Paris’te düzenlenecek olan ve Rusya-Ukrayna savaşının sona erdirilmesine yönelik diplomatik çabaların ele alınacağı “İstekliler  (Gönüllüler) Koalisyonu” toplantısına kendisini temsilen katılacağını bildirdi.

Hakan Fidan, perşembe günü Ankara’da Ukrayna’nın baş müzakerecisi ve Ulusal Güvenlik ve Savunma Konseyi Sekreteri Rüstem Umerov ile Dışişleri Bakanlığı’nda bir araya geldi. Görüşmede, Rusya-Ukrayna savaşıyla ilgili gelişmeler ve Ukrayna’daki güvenlik durumu ele alındı. Umerov, görüşmenin ardından X hesabından yaptığı paylaşımda, Fidan ile Ukrayna’daki savaşı sona erdirmeye yönelik müzakereleri ve önümüzdeki dönemde iki ülke arasındaki koordinasyonu değerlendirdiklerini belirtti.

Umerov ayrıca güvenlik durumunun yanı sıra insani yardımların sağlanması ve Ukrayna vatandaşlarının ülkelerine geri dönüşü konularını da görüştüklerini ifade ederek, Türkiye’nin Ukrayna için önemli bir ortak ve diyalog açısından kilit bir platform olduğunu, Kiev yönetiminin Ankara ile yakın iş birliğini sürdüreceğini vurguladı.

Fidan, görüşme öncesinde yaptığı açıklamada, Türkiye’nin 2025 yılında krizlerin çözümünde önemli bir aktör ve Gazze’den Ukrayna’ya, Güney Kafkasya’dan Afrika Boynuzu’na uzanan geniş bir coğrafyada güvenilir bir güç olarak öne çıktığını ifade etti. Fidan, “Çok boyutlu, proaktif, dengeli ve gerçekçi bir dış politika izledik. Cumhurbaşkanımızın liderliğinde, ulusal çıkarlarımızı korumak, haklı davalarımızı savunmak ve Türkiye’nin etkisini artırmak için aralıksız çalıştık” dedi.

Türkiye’nin katkıları sürecek

Türkiye, geçen yaz İstanbul’da Rusya ve Ukrayna arasında üç tur doğrudan müzakereye ev sahipliği yapmış, bu görüşmeler savaşın 24 Şubat 2022’de başlamasından bu yana gerçekleştirilen en kapsamlı esir takasıyla sonuçlanmıştı. Ancak söz konusu müzakereler ateşkes ve savaşın sona erdirilmesi konusunda somut bir ilerleme sağlamamıştı.

Hakan Fidan, Türkiye’nin 2026 yılında da aynı kararlılıkla barış, istikrar ve refahın tesisine öncülük etmeyi, çok taraflı diplomasiye katkı sunmayı ve insani sorumluluklarını yerine getirmeyi sürdüreceğini belirtti.

gbh
İstanbul'da Rus ve Ukrayna heyetleri arasında yapılan görüşme turlarından bir kare  (AFP)

Öte yandan Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı İbrahim Kalın da Rüstem Umerov ile bir görüşme gerçekleştirdi. Görüşmede Ukrayna’daki güvenlik durumu, Rusya-Ukrayna savaşı ve bunun bölgesel ve küresel yansımaları ele alındı. Türk kaynaklar, tarafların barışın sağlanmasına yönelik yolları, müzakere süreçlerinde gelinen son noktayı ve mevcut bölgesel koşullar dikkate alınarak atılabilecek adımları da değerlendirdiğini aktardı.

dfrgthy
Türk İstihbarat Teşkilatı Başkanı İbrahim Kalın, Perşembe günü Ankara'da Rüstem Umarov ile görüşmesi sırasında (Türk medyası)

Son haftalarda Karadeniz’de Rusya ve Ukrayna arasında ticari gemilere yönelik karşılıklı saldırılar nedeniyle gerilimin arttığına dikkat çekildi. Türkiye’nin, Karadeniz üzerinden hava sahasına giren ve Rusya’ya ait olduğu değerlendirilen İHA’lar düşürüldü. Ankara’nın, bölgesel istikrarı tehdit eden tırmanmaya karşı her iki tarafa da uyarılarda bulunduğu kaydedildi.

Taraflar ayrıca Rusya’daki Ukraynalı savaş esirlerinin serbest bırakılması ve esir değişimi konusunu ele aldı. Görüşmelerde, mevcut iş birliği mekanizmaları çerçevesinde iki ülke arasında sistematik çalışmanın sürdürülmesi konusunda mutabakata varıldı.