Ramazan ayında oruç tutan çocuklar için 5 önemli ipucu

Ramazan’da çocukların orucuna dair 5 önemli tıbbi ipucu
Ramazan’da çocukların orucuna dair 5 önemli tıbbi ipucu
TT

Ramazan ayında oruç tutan çocuklar için 5 önemli ipucu

Ramazan’da çocukların orucuna dair 5 önemli tıbbi ipucu
Ramazan’da çocukların orucuna dair 5 önemli tıbbi ipucu

Çocukların Ramazan ayında oruç tutma zorunluluğu olmamasına rağmen, oruç deneyimine başlamak istemeleri doğal olarak psikolojik durumlarına olumlu olarak yansımakta.
Şarku’l Avsat’a konuşan Çocuk Doktoru Hani Remzi Ivad, çocukların oruç tutmaya başlaması için uygun olabilecek belirli bir yaş olmadığını, ancak en azından ergenliğin başladığı sağlıklı çocuklar için tercih edilmesi gerektiğini belirtti.

Ramazan ayında oruç tutan çocuklar için 5 önemli tıbbi tavsiye
Ramazan ayında oruç tutan çocuklar için doğru yaş
Dr. Ivaz, on yaşından önce çocukların oruç tutmaması gerektiği konusunda anne babaları uyarıyor. Çünkü o yaştaki çocukların yiyecek ve sudan yoksun bırakılmasının, özellikle gelişimin erken evrelerindeyken tıbbi sorunlara neden olabileceğini söylüyor. Vücudun ve beynin büyük miktarda glikoza ihtiyaç duyduğunu ve glikozun vücut için yakıt görevi gördüğünü belirtiyor. Vücudu dehidrasyondan korumak için yeterli sıvı alımının gerekli olduğunun da altını çiziyor.

Oruçluyken susamamak için 10 önemli ipucu
Açlık süresi ne kadar uzun olursa, vücudun o kadar fazla glikoza ihtiyacı olur, bu da kaslarda bulunan protein gibi diğer kaynakların şekere dönüşmesine yol açar. Ardından yağ da glikoza dönüştürülmesine yol açar. Aynı zamanda çocuğun yeterli sıvı alamaması susuzluğun artmasına, idrar çıkışının azalmasına ve bazen de kas spazmlarına neden olabilir.
Dr. Ivaz, daha büyük çocuklar için orucun kademeli olmasının tercih edilebileceğini vurguluyor. Örneğin, bir çocuk ilk gün aç hissetmesi durumunda orucunu bozabilir.  Daha sonra her gün süreyi 15 dakika artırır. Böylece vücudun aniden değil, yavaş yavaş alışması için iyi bir fırsat olur. Anne babalar da çocuklarına, yetişkinlerden daha erken oruç açmalarının utanılacak bir şey olmadığını söyleyerek, psikolojik durumlarına yardımcı olur. Öte yandan özellikle sıcak havalarda, anne babaların gözünde ne kadar kısa olursa olsun oruç tutabilecekleri süre boyunca çocuklar oruç tutmaya teşvik edilmelidir.
Ayrıca şunu da okuyabilirsiniz: Oruç ve çocuklar... Tavsiyeler ve uyarılar

Oruç tutan çocukların spor yapması
Bu bağlamda Dr. Ivad, çocuklara oruç sırasında futbol ve yüzme gibi şiddetli egzersizler gerektiren sporlardan kaçınmalarının tavsiye edilmesini ve glikoz ihtiyacını artırmamak için sporun iftar sonrasına ertelenmesinin gerektiğini söylüyor.
İftardan sonra aşırıya kaçmadan vücudun nemli kalması için bol sıvı alınması tercih edilir. Çünkü vücudun ihtiyacından fazla olan su idrarla dışarı atılmakta.

Ramazan ayında çocuklar için sahurun önemi
Sahur, genel olarak oruçlu insanlar ve özellikle çocuklar için önemli bir öğün olarak kabul edilir. Anne babalar çocuklarının o yemeği yediğinden emin olmalı. Çünkü çocuklar için sahur orucun önemli bir parçasıdır. Bu öğünde kepekli tahıllar, baklagiller, meyve ve sebzeler gibi lif bakımından zengin yiyecekler tercih edilmelidir.

Yüksek lifli bir diyet kalp sağlığını nasıl destekler?
Yağsız et ve yumurta en önemli hayvansal protein kaynağıdır. Bu nedenle iftarda ve sahurda bu ürünler ve süt ürünleri mutlaka bulunmalıdır. Çocukların reçel veya işlenmiş meyve suları gibi şeker içeriği yüksek gıdalardan kaçınmaları tercih edilir.  Çünkü bunlar, çabuk aç hissetmelerini sağlar ve besin değeri proteininkiyle aynı değildir. Ayrıca susuzluğu önlemek için aşırı tuz içeren yiyeceklerden de kaçınmalısınız.

Ramazan ayında çocuklar için iftar
Hazımsızlık, şişkinlik ve karın ağrısından kaçınmak için Ramazan ayında yemeğin kısa bir mola ile ayrılmış iki öğüne bölünmesi her zaman tercih edilir. İster hayvansal ister bitkisel olsun, iftarın ana menüsünde daima protein ağırlıklı gıdalar tercih edilmeli.
Zeytinyağı veya keten tohumu gibi tercihen sağlıklı yağların kullanılması durumunda, asitli içeceklerden ve tatlıdan kaçınılması veya az miktarda tüketilmesi gerekir.  Bunların yerine şeker eklenmeden meyve veya doğal meyve suları tercih edilmelidir.
İftardan sonra yüksek kalori içeren kuruyemişler, büyük miktarlarda antioksidan içerdikleri için az miktarda yenebilir.
İftar: Ramazan’da orucunuzu açarken bu besinlere dikkat edin

Ramazan ayında çocuklar için uyku nasıl olmalı?
Okuldan dönen çocukların iftar öncesi uyumaları, yorgunluğu önlemek için tercih edilebilir. Çocuklar akşamın erken saatlerinde yatarak iyi dinlenirlerse, sahurda uyanabilir. Böylece ertesi gün konsantrasyonlarını etkilenmemiş olur. Ancak sahurdan sonra hemen yatmamaları tercih edilir.

Ramazan’da sağlıklı ve iyi bir uyku için gerekli adımlar nelerdir?
Çocukların oruç tutmasını kolaylaştıran genel ipuçları

  1. Çocuğunuzun oruç tutmasını engelleyecek herhangi bir hastalıktan mustarip olmadığından emin olmanız gerekir.
  2. Çocuğun tabağına yapacağınız basit bir dokunuş onu yemeye teşvik eder. Bu yüzden sebze ve meyveleri ağaç veya güler yüz şeklinde keserek süslemeyi tercih edebilirsiniz.
  3. Çocuklarınızı fakirlere ve muhtaçlara verilen Ramazan kolileri hazırlamaya dahil edin. Bu sayede onları, sadaka vermeye teşvik etmiş ve önemini kavratmış olursunuz.
  4. Ramazan ayının başlangıcından birkaç gün önce, biraz neşe ve farklılık hissetmeleri için evi süsleyebilirsiniz.
  5. Çocuğun yemeğini seçmesine izin verin, çünkü fikrini paylaşmak özgüvenini arttırır.
  6. İftar yemeği hazırlarken çocuğun mutfağa girmesine gerek yok. Sadece yemek masasını hazırlaması ve süslemesi için ondan yardım isteyin.


Kimyonun 5 faydası

Kimyonun, onu beslenme düzeninde değerli kılan şaşırtıcı sağlık faydaları bulunuyor (Pixabay)
Kimyonun, onu beslenme düzeninde değerli kılan şaşırtıcı sağlık faydaları bulunuyor (Pixabay)
TT

Kimyonun 5 faydası

Kimyonun, onu beslenme düzeninde değerli kılan şaşırtıcı sağlık faydaları bulunuyor (Pixabay)
Kimyonun, onu beslenme düzeninde değerli kılan şaşırtıcı sağlık faydaları bulunuyor (Pixabay)

Yemeklere karakteristik tadını veren kimyon, aynı zamanda güçlü sağlık faydalarıyla öne çıkıyor. Zengin antioksidan, vitamin ve mineral içeriği sayesinde sindirimi kolaylaştıran kimyon, bağışıklık sistemini destekliyor ve kalp-damar sağlığına katkı sağlıyor.

Şarku’l Avsat’ın İngiliz The Telegraph gazetesinden aktardığı habere göre kimyonun öne çıkan 5 faydası şunlardır:

Sindirimi iyileştiriyor

Beslenme uzmanı Charlotte Firth Green, “Kimyon gaz giderici özelliklere sahip bir baharattır; bu da sindirimi iyileştirdiği anlamına gelir” diyor.

Araştırmalar, kimyonun özellikle irritabl (Huzursuz) bağırsak sendromu (IBS) olan kişiler için faydalı olabileceğini ve özellikle kabızlığın baskın olduğu vakalarda belirtileri belirgin biçimde hafifletebileceğini gösteriyor. Bu etkinin, kimyonda bulunan timol ve kumin aldehit bileşiklerinden kaynaklandığı düşünülüyor. Bu maddelerin sindirim enzimleri, asitler ve safra salgılayan bezleri uyararak yağların parçalanmasını, besin emilimini artırdığı; şişkinlik, hazımsızlık ve gaz oluşumunu azalttığı belirtiliyor.

Kolesterol düzeylerini iyileştiriyor

Beslenme uzmanı Nicola Ludlam-Raine, bazı araştırmaların kimyon özütünün kötü kolesterolü (LDL) düşürüp iyi kolesterolü (HDL) artırarak kolesterol seviyelerini iyileştirmeye yardımcı olabileceğini gösterdiğini söylüyor.

Bir çalışmada, 45 gün boyunca günde üç kez 3-5 damla kimyon özütü alan kişilerde LDL kolesterolün yüzde 10 oranında azaldığı tespit edildi.

Kan şekerini dengeliyor

Araştırmalar, kimyonun yemeklerde düzenli kullanılmasının diyabet hastalarında kan şekeri kontrolüne yardımcı olabileceğini ortaya koyarken, kimyon takviyelerinin daha belirgin faydalar sağladığına işaret ediyor.

Bir çalışmada, günlük kimyon takviyesinin metabolik sağlığı, kilo verme ilacı orlistat kadar etkili biçimde iyileştirdiği bulundu. Başka bir araştırma ise kimyondaki bileşiklerin; göz, böbrek, sinir ve damar hasarı gibi diyabet komplikasyonlarının riskini azaltabileceğini gösteriyor.

Kilo vermeyi destekliyor

Sağlıklı bir beslenme düzeni ve egzersizle birlikte kullanıldığında kimyon, metabolizmayı hızlandırıyor, iştahı ve aşırı yeme isteğini kontrol etmeye yardımcı oluyor ve vücut yağını azaltıyor.

Bir çalışmada, yoğurda günde 3 gram (yaklaşık bir çay kaşığı) kimyon tozu ekleyen katılımcıların üç ay içinde kilo, vücut kitle indeksi, bel çevresi ve yağ kütlesinde düşüş yaşadığı belirlendi.

Bir başka çalışmada ise sekiz hafta boyunca limonla birlikte yüksek doz kimyon takviyesi alanlarda iştahın azaldığı ve kilo kaybının desteklendiği görüldü.

Bilişsel sağlığı güçlendiriyor

Kimyon; flavonoidler ve fenoller gibi güçlü antioksidan etkiye sahip bitkisel bileşikler içeriyor. Bu maddeler, vücutta iltihap karşıtı güçlü etkiler gösteriyor ve Alzheimer hastalığı da dâhil olmak üzere pek çok hastalıkla ilişkili kronik iltihabı azaltmaya yardımcı oluyor.


Sonsuz kimyasalları emen filtre geliştirildi

ABD Çevre Koruma Ajansı laboratuvarında, PFAS diye bilinen kalıcı kimyasalların örneklerini içeren şişeler tepside (AP)
ABD Çevre Koruma Ajansı laboratuvarında, PFAS diye bilinen kalıcı kimyasalların örneklerini içeren şişeler tepside (AP)
TT

Sonsuz kimyasalları emen filtre geliştirildi

ABD Çevre Koruma Ajansı laboratuvarında, PFAS diye bilinen kalıcı kimyasalların örneklerini içeren şişeler tepside (AP)
ABD Çevre Koruma Ajansı laboratuvarında, PFAS diye bilinen kalıcı kimyasalların örneklerini içeren şişeler tepside (AP)

"Sonsuz kimyasallar"ı (PFAS) "ultra hızlı" oranda emebilen yeni filtreleme teknolojileri geliştirildi.

Araştırmacılar, bulgularının kirlilik kontrolünü büyük ölçüde iyileştirebileceğini söylese de teknolojinin geniş ölçekte uygulanabilmesi için birçok zorlukla karşı karşıyalar.

Bilim insanları yeni bir makalede, bakır ve alüminyumdan yapılmış katmanlı çift hidroksit (LDH) malzemenin uzun zincirli PFAS'ı nasıl "ultra hızlı" bir şekilde emebileceğini açıklıyor.

Raporlara göre bu, mevcut filtreleme sistemlerinin hızının 100 katına kadar çıkabilir.

"Sonsuz kimyasallar" (bozunmadıkları için bu şekilde adlandırılıyorlar) 1950'lerden beri çeşitli tüketici ürünleri ve ticari uygulamalarda kullanılıyor. Su ve yağı itebiliyor, yüksek sıcaklıklara dayanabiliyor ve farklı sıvı türlerinin karışmasına yardımcı olarak "yüzey aktif madde" görevi görüyorlar.

Yaklaşık 15 bin farklı PFAS kimyasalının her birinin kimyasal bileşimi biraz farklı ancak hepsinde en az iki karbon-flor bağı bulunuyor. Bu son derece güçlü bağlar, PFAS'ın kolayca parçalanmadığı anlamına geliyor. Dolayısıyla PFA'lara benzersiz özelliklerinden bazılarını kazandıran bağ, aynı zamanda bunların vücudumuzda ve çevrede onlarca yıl birikmesine ve kalıcı olmasına da yol açıyor.

Birçok PFAS'ın toksik olduğu biliniyor; bazıları karaciğer ve tiroid fonksiyonlarında değişiklikler ve çeşitli kanserlerle ilişkilendiriliyor.

Granüler aktif karbon, ters ozmoz ve iyon değişimi, halihazırda kullanılan filtreleme teknolojilerinden bazıları ve bunlar, sudaki PFAS'ı emerek çalışıyor. Bununla birlikte filtrede yakalanan kimyasalların tehlikeli atık tesislerinde depolanması veya yüksek ısı kullanılarak termal bir işlemle imha edilmesi gerekiyor. Bu da toksik yan ürünler üretiyor veya PFA'ları daha küçük PFA'lara parçalıyor.

Bu yeni teknolojileri geliştiren, PFAS araştırma merkezi olan Rice Üniversitesi Su Enstitüsü'nün direktörü Michael Wong'a göre yeni işlem, PFAS'ı yüksek seviyelerde emerek ve yoğunlaştırarak çalışıyor. Yani kimyasallar yüksek sıcaklıklar kullanılmadan imha edilebildiği için bu, termal olmayan bir işlem.

Wong, LDH malzemesinin daha önce kullanılanlara benzediğini ancak bazı alüminyum atomlarının yerini bakır atomlarının aldığını, bu nedenle pozitif yüklü malzemenin çok çeşitli negatif yüklü PFAS'ı çekip emdiğini söyledi.

Wong, The Guardian'a, "Diğer malzemelere göre yaklaşık 100 kat daha hızlı emiyor" diye konuştu.

PFAS, karbon ve florür atomları arasındaki bağlar nedeniyle neredeyse yok edilemez olarak görülüyordu ancak ekip, malzemeyi nispeten düşük bir sıcaklık olan 400 ila 500 santigrat dereceye ısıtmanın bağları kırdığını ve güvenli, atılabilir bir yan ürün bıraktığını buldu.

Ayrıca, PFAS'ı ortadan kaldırmaya yönelik yeni sistemler genellikle büyük ölçekte çalışmıyor ancak araştırmacılar LDH malzemesinin güçlü bir emme oranına sahip olduğunu ve mevcut altyapıyla tekrar tekrar kullanılabileceğini, bunun da büyük bir maliyet engelini ortadan kaldırdığını söylüyor.

Wong, "Bu materyal, genel olarak PFAS'ın yok edilmesiyle ilgili araştırmaların yönü açısından önemli olacak" diye ekledi.

Independent Türkçe


Yeni çalışma yanıtlıyor: Diyabette en etkili tedavi hangisi?

Danimarkalı ilaç şirketi Novo Nordisk'in ürettiği antidiyabetik ilaç Ozempic (semaglutid) (AFP)
Danimarkalı ilaç şirketi Novo Nordisk'in ürettiği antidiyabetik ilaç Ozempic (semaglutid) (AFP)
TT

Yeni çalışma yanıtlıyor: Diyabette en etkili tedavi hangisi?

Danimarkalı ilaç şirketi Novo Nordisk'in ürettiği antidiyabetik ilaç Ozempic (semaglutid) (AFP)
Danimarkalı ilaç şirketi Novo Nordisk'in ürettiği antidiyabetik ilaç Ozempic (semaglutid) (AFP)

Yeni ve kapsamlı bir karşılaştırmalı çalışma, Ozempic ve Wegovy'nin aktif maddesi olan semaglutid gibi ilaçların, tip 2 diyabet tedavisinde geleneksel tedavilerden daha etkili olduğunu tespit etti.

Dünya genelinde yaklaşık her 9 yetişkinden birinde diyabet var. Bunların yüzde 90'ından fazlası tip 2 diyabet hastası ve kan şekeri seviyelerinin bilfiil yönetilmesi gerekiyor.

Diyabet yönetimi, hastanın yaşam tarzı, eşlik eden hastalıklar ve ilaçların olası yan etkileri de dahil çeşitli faktörlerin düzenlenmesini içeriyor.

Metformin ilacı, kanıtlanmış güvenliği, etkinliği ve uygun fiyatı nedeniyle başlangıç tedavisinde yaygın olarak kullanılıyor.

Ancak Metformin kullananların yaklaşık üçte ikisine, kan şekerlerini önerilen seviyelerde tutmak için zaman içinde ek tedavi reçete ediliyor.

Yeni çalışmada, tip 2 diyabetli yetişkinlerde çeşitli glukoz düşürücü tedaviler değerlendirildi.

Son araştırmada, çeşitli yaş, cinsiyet ve sosyoekonomik statüleri kapsayan, tip 2 diyabet tanısı konan bireylerin gerçek demografik yapısını yansıtan, farklı geçmişlere sahip 8 binden fazla katılımcıdan alınan veriler analiz edildi.

Bilim insanları, çalışmanın güncel bulgularının, hastalarının tedavi planlarını optimize etmeye çalışan klinisyenler için hayati bir kaynak olabileceğini umuyor.

Araştırmacılar, bazı tedavilerin diğerlerine kıyasla glisemik kontrolde daha önemli iyileşmelere yol açtığını buldu.

Araştırmacılar, Ozempic ve Wegovy'nin ait olduğu GLP-1 reseptör agonistleri gibi bazı ilaçların, çeşitli klinik senaryolarda geleneksel tedavilerden daha iyi performans gösterebileceğini tespit etti.

Bilim insanları, Journal of General Internal Medicine adlı akademik dergide yayımlanan çalışmada, "GLP-1RA'lar glisemik kontrolde en etkiliydi" diye yazdı.

Böbreklerde glikozun geri emilimini engelleyen bir ilaç sınıfı olan sodyum-glikoz kotransporter-2 inhibitörlerinin (SGLT-2i'ler) de etkili olduğu bulundu. Ayrıca bu ilacı kullananlarda kalp yetmezliği nedeniyle hastaneye yatış riski de daha düşüktü.

Pankreası uyararak daha fazla insülin salgılamasını sağlayan sülfonilüreler adlı başka bir ilaç sınıfınınsa glikozu düşürmede makul derecede iyi çalıştığı ancak düşük kan şekeri atakları riskinin daha yüksek olduğu bulundu.

Yemeklerden sonra insülin salınımını tetikleyen DPP-4 inhibitörleri (DPP-4i'ler) adlı ilaçlarınsa glikoz seviyelerini korumada 4 ilaç sınıfı arasında en az etkili olduğu ve herhangi bir benzersiz fayda sağlamadığı tespit edildi.

Çalışmanın bir sınırlamasına atıfta bulunan bilim insanları, çalışma grubunun özel sigortalı ABD'li bireylerle sınırlı olduğunu ve bunun bulguların diğer popülasyonlara genellenebilirliğini kısıtlayabileceğini belirtti.

Bununla birlikte araştırmacılar, bulguların diyabet bakımında gelişen bir paradigmaya işaret ettiğini söylüyor. Ayrıca sadece diyabet hastalarında kan şekeri seviyelerini kontrol etmekle kalmayıp aynı zamanda kardiyovasküler ve böbrek sağlığına da fayda sağlayan yeni klinik stratejileri öneriyorlar.

Independent Türkçe