Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in Moskova ziyaretinin sonunda Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'e “Şu anda dünyada 100 yıldır olmayan değişiklikler yaşanıyor. Bu değişimi birlikte yönlendiriyoruz” demesi ve Başkan Putin’in de yanıt olarak “Kesinlikle katılıyorum. Kendine iyi bak sevgili dostum” ifadelerini kullanması ne anlama geliyor?
Öte yandan Çin'in değişim tarzı, Rusya'nın değişim tarzından tamamen farklı. Çin yöntemine göre yaklaşmakta olan savaş için savaştan önce uzun süre hazırlıklar yapılır. Bu yöntemde aldatma oldukça önemli bir ilkedir. Her zaman doğrudan savaştan kaçınılır ve bunun yerine mümkün olduğunca düşmanın stratejisine odaklanılır. Bu, Çinli askeri bilge Sun Tzu’nun savaş ile ilgili verdiği öğütlerden biridir.
Coğrafyası Çin'e Rusya'dan daha fazla deniz avantajı sağlıyor. Çin hem bir kıta hem de bir deniz ülkesidir. Ordusu ve silahlarıyla birlikte özgürlüğünü kötü senaryoya hazırlasa da iyi senaryonun gerçekleşmesini umuyor.
Rusya ise stratejik hedeflerine ulaşmak için doğrudan şiddete başvurmayı tercih ederken askeri yöntemi doğrudan, sık sık ve sınırsızca uygulamaya koyar. Bu tarz, Korkunç İvan günlerinden Büyük Petro, Büyük Katerina ve Joseph Stalin aracılığıyla bugüne kadar ulaştı ve Başkan Putin ile devam ediyor.
Büyük Petro, iktidarı sırasında Batı’nın teknolojisini elde etmeye çalıştı. Bu uğurda Yüzbaşı Petr Mihaylov adıyla elçilik Avrupa’ya gitmek üzere yola çıkan bir heyete katıldı. Böylece Avrupa ülkelerinin durumunu kendi gözleriyle görmeyi umuyordu. Gelişmiş bir donanma kurmak istiyordu ve bunun için Batı’yı taklit etti.
Rusya’nın savaşlarında sayı, her zaman kaliteyi telafi etmiştir. Sovyet lider Joseph Stalin, niceliğin kendi içinde niteliği vardır dememiş miydi? Eski çarların savaşlarında olduğu kadar yenilerin savaşlarında da can kayıpları her zaman fazla olmuştur.
Uzmanlar, Rusya'yı imkanları, teknolojisi ve insan gücü mütevazı olmasına rağmen büyük bir ülke olmayı isteyen ‘huzursuz bir ulus’ olarak sınıflandırıyor. Allah, ona tükenmez zenginlikler bahşetti, ama petrolü ve serveti onun laneti oldu.
Çin’in tekerrür eden eski tarzı Rusya’nın tarzı ile kesişiyor. Bu tarz, devletin ve otoritesinin coğrafi genişleme süreci ve ardından gerilemesi olarak tarif edilebilir. Rusya, Sovyetler Birliği'nin çöküşünden sonra yaşadığı büyük gerilimin ardından şu an Ukrayna'da genişlemeye çalışıyor. Çin ise gerilemesini önlemek için iç kesimleri demir yumrukla yönetmeye ve yakın çevresinde, özellikle Güney Çin Denizi'nde genişlemeye çalışıyor.
Putin'in nükleer silahlarla ilgili son kararı
Rusya Devlet Başkanı Putin, nükleer silahlarla ilgili ilk kez konuşmuyor olsa da Belarus Devlet Başkanı Aleksandr Lukaşenko’nun talebi üzerine Belarus'ta taktik nükleer silahlar konuşlandıracağını ilk kez dile getirdi. Fakat Belarus neden topraklarında nükleer silah konuşlandırılmasını istiyor? 1994 yılında Budapeşte Mutabakatı’na göre 81 nükleer savaş başlığından vazgeçen kimdi? Putin neden nükleer silahları Rusya toprağı olan Kaliningrad bölgesine konuşlandırmıyor?
Rusya’nın Belarus’ta nükleer silah konuşlandırma kararının Batı üzerinde farklı bir etkisi oldu. Bu karar, Belarus'un Rusya stratejisinin organik bir parçası haline geldiği anlamına geliyor. Belarus ordusunun eğitiminin yanı sıra Belaruslu pilotların taktik nükleer silahların kullanımı konusunda eğitilmesiyle ilgili konuşmalar ise özünü askeri kararın merkezileştirilmesine dayandıran ve ister taktik ister stratejik olsun en yüksek komuta düzeyiyle sınırlayan Rus askeri stratejik kültürüyle tamamen çelişiyor. Peki, nükleer silahlarla yönetimsel mi yoksa kullanımsal mı ilgileniliyor?
Rusya’nın taktik nükleer silahlarının Putin'in son kararını uygulamak üzere Belarus topraklarına taşınacağına dair hiçbir belirti yok. Burada taşınmak, yeni yerlerde alt yapıyı hazırlanması, nükleer savaş başlıklarının ve bu başlıklarla uyumlu füzelerin bulundukları yerlerden yeni üslere taşınması, eski konuşlandırma haritasının değiştirilmesi, Rusya’nın nükleer doktrinine dayalı yeni angajman kurallarının çizilmesi ve Rusya'nın sahip olduğu bin 912 taktik nükleer savaş başlığından modernize edilen mobil nükleer savaş başlığının taşınması anlamına geliyor.
Taktik ne demek?
Stratejiğin tam tersidir. Operasyonel savaş alanında kullanım içindir. Stratejik olana kıyasla nispeten kısa vadelidir. Stratejik nükleer silahlara göre çok daha az yıkıcı etkiye sahiptir. Burada, yazı ‘nükleer silahın taktiksel de olsa stratejik etkileri yok mu? HIMARS füze sistemi bugün stratejik silahlara bir örnek mi yoksa geleneksel bir silah mı? HIMARS, Ukrayna'daki savaşın gidişatını değiştirip stratejik dengeleri alt üst etmedi mi?’ sorularının sorulmasına neden olan kafa karıştırıcı ve muğlak bir hal alabilir.
Örneğin, Hiroşima’ya atılan atom bombasının 18 kiloton TNT'ye eşdeğer olduğu tahmin ediliyordu. Rusya’nın taktik nükleer silahının gücü şu an 10-100 kiloton arasında değişiyor. Taktik ve stratejik kavramları bu denklemin neresinde?
Rusya Devlet Başkanı Putin, Ukrayna’da şu ana kadar elde ettiği kazanımları korumaya mı çalışıyor? Nükleer silahları Belarus’a konuşlandırma kararı Ukrayna arenasındaki güç denklemlerini değiştireceğinden, geleneksel zaferini nükleer silahla korumak mı yoksa Ukrayna'yı ve Batı'yı hazırlandıkları karşı saldırıdan caydırmak mı istiyor? Yoksa bir Çin atasözü olan ‘Bin bıçak yarasıyla ölüm’ ifadesindeki gibi ABD’nin önündeki zorlukları artırmanın mı peşinde?
*Bu analiz, Şarku’l Avsat için bir askeri analist tarafından yapıldı
Kuzey Kore'nin resmi haber ajansı tarafından yayınlanan bir fotoğrafta, ülkenin belirtilmeyen bir bölgesinde füze fırlatılması görülüyor (AFP).
