Fayda ve tehlikeler arasında öğrencilerin hayatındaki ChatGPT

Okullar ve üniversiteler, öğrencilerin gelişimini olumsuz yönde etkilememek için ChatGPT kullanımını yasakladı

Reuters
Reuters
TT

Fayda ve tehlikeler arasında öğrencilerin hayatındaki ChatGPT

Reuters
Reuters

Dünya şu anda ChatGPT'nin ortaya çıkmasıyla teknoloji ve yapay zeka dünyasında bir devrimle karşı karşıya.
ChatGPT, insan dilini simüle eden, etkileşimli bir şekilde yüksek doğrulukta hızlı yanıtlar sağlamak için internetteki binlerce veriyi birbirine bağlayan ve analiz eden bir araştırma aracı olarak kullanılıyor. 
ChatGPT son zamanlarda profesyonel olarak ona bağlı olan pek çok kişi gibi, okul ve üniversite öğrencilerine de görevlerini yerine getirmelerinde destek olmak ve bu konuda yaşadıkları sıkıntıları azaltmak için hayatlarına girdi.
Bununla birlikte, birçok olumlu yönün aksine, modern yapay zeka teknolojisinin varlığının öğrenciler üzerinde olumsuz etkileri bulunuyor.
Bu nedenle uzmanlar ChatGPT'ye karşı uyarıda bulunuyor ve kullanımı için belirli koşullara uyulmasını ve özen gösterilmesini şart koşuyorlar.

İnsan zekasını ve dilini simüle eden bir araç
ChatGPT, insan dilini konuşan ve insan zekasını simüle eden bir program olarak devrim niteliğinde bir gelişmeydi.
Sistem analiz ettikten sonra çeşitli kaynaklardan büyük miktarda bilgi sağlıyor ve gereken şekilde en iyi cevabı veriyor.
Onu geleneksel arama motorlarından farklı kılan da bu özelliği. 
Talebi veya soruyu belirli bir çerçeveyle sınırlandırarak profesyonel olarak cevap verdiğinden bunu kullananlar ayırt edilebilir. Çünkü cevap doğrudan ve spesifik bir şekilde ona dayalı.
Örneğin dijital dönüşüm uzmanı Ferid Halil'inIndependent Arabia'ya anlattıklarına göre belirli bir yazar, gazeteci veya araştırmacı için gerekli olan yazı stilini belirlemek bile mümkün. 
Öğrencilere gelince, program iki ucu keskin bir kılıçtır ve onu kullanan iki tür öğrenci var:
İlk grup, bilgiyi araştırmayı desteklemek veya bir ödevi tamamlamak için onu kullanır. Diğer grup ise çalışmalarını tamamen ona yaptırır.
ChatGPT'ye tam bağımlılık durumu, çocuğun derin düşünmesini engeller. Derin düşünme çocuğun entelektüel gelişimi için gereklidir. 
Hiç şüphe yok ki ChatGPT birçok öğrenciye çözüm üretip hızlı ve etkili bir şekilde ders çalışmalarını destekleyerek üzerlerindeki baskıyı azaltıyor.
Bilgi kaynakları mükemmel ve mantıklı bir şekilde sunuluyor. Ancak tehlike, şu anda dünyanın dört bir yanındaki birçok öğrencinin yaptığı gibi, tamamen ona güvenmek.
Bundan kaynaklanabilecek tüm yansımalar uzun vadede beklenmelidir. Öğrencinin herhangi bir çaba sarf etmesine gerek yok. Çünkü ChatGPT tam ve eksiksiz bilgi ve düşünmeyi sağlar.
Bu nedenle okullar ve üniversiteler, ondan mükemmel bir araç ve büyük bir içerik stoğu olarak yararlanmak yerine, öğrencilerin gelişimini tamamen ona bağımlı hale getirmemek için kullanımını engellediler.
Sorun, hızlı ve kapsamlı bilgi sağladığı için, öğrencilerin herhangi bir özel çaba sarf etmeden ödevlerini tam olarak tamamlama eğiliminde olduklarında ortaya çıktı.

Şartlı olarak ChatGPT
Dijital dönüşüm uzmanı Ferid Halil'e göre küçük çocukların zihinsel gelişimini olumsuz etkileyebilecek entelektüel gelişim ve bununla birlikte derin düşünme yeteneği tamamlandığından, 15 veya 16 yaşın altındaki öğrenciler için ChatGPT kullanımı yasaklanmalı.
O zaman yapay zeka programının avantajlarından ve öğrenciye sağladığı muazzam destekten fiilen faydalanılabilir.
Yaşlıların hayatlarının önemli bir parçası olduğu için kullanmaları engellenemez ve bu gelişmeleri takip etmeleri gerekir. 
Pazarlama ve gazetecilik gibi farklı alanlarda birçok kişinin yerini alması beklenen ChatGPT'ye yapay zeka teknikleriyle uğraşanların dışında yer kalmayacak. 
Halil, konuyla alakalı olarak şu ifadeleri kullandı:
“Teknoloji dünyasındaki gelişmeleri takip etmek ve onlarla bir arada yaşamak gerekiyor. Yapay zeka dünyasının sınırları yok ve insan enerjisini çok aşıyor. Ve yakında yapay zeka öncesi ve sonrası dönemden söz edilecek. Dolayısıyla bu duruma direnilemez veya bu realitenin varlığı reddedilemez. Öte yandan, insan bilinci bunu kontrol edebilir ve ergenlik döneminden itibaren bir kontrol sistemi kurabilir. Böylece birey yapay zekanın yaratıcılarından biri olur ve kenarda kalmaz.”
Dijital dönüşüm uzmanı Paul Simon da büyük miktarda bilgi elde etmek, ödevleri tamamlamak ve soruları cevaplamak için her zaman kullanılabilen bir araç olan ChatGPT'de dahil olmak üzere tüm yapay zeka teknolojilerinin öğrencilerin hayatlarındaki rolün vurguladı.
Verdiği cevapların her zaman güvenilir olup olmadığı konusunda bir tartışma olduğunu inkar etmiyor. Bu nedenle herkesin bilgilerin geçerliliğini doğrulaması gerekiyor.
Ancak güncellemeler, programda teknik bir sorun olarak görülen 'halüsinasyonların' tedavisinin daha doğru hale gelmesine katkıda bulundu.
Bilim ve aritmetik gibi birden fazla cevap içermeyen alanlara gelince, bunlar yüksek doğrulukla karakterize ediliyor.
Ayrıca, devasa yapay 'hafızası' sayesinde büyük bir bilgi depolama kapasitesine sahipken, insanın bilgi depolama kapasitesi ise sınırlı.
Ancak onu karakterize eden avantajlarının aksine, öğrenciler için dezavantajları kesinlikle hafife alınamaz.
Kişisel dijital asistanın okul ve üniversite öğrencilerine görevlerini yerine getirmede sağladığı önemli desteğe karşılık, tamamen ona güvenmeleri halinde, zihinsel yetenek ve becerilerinin yavaş yavaş sınırlandırılmasına sebebiyet verir.
Aynı zamanda öğretmenler için de bir zorluk oluşturmaktadır. Öğretmen kişisel olarak soru sorsa bile, herhangi bir soruya veya teste ChatGPT cevap verebilir.
Bu, öğrencilerin özellikle aritmetik, bilim ve programlama alanlarındaki becerilerini test etmeyi zorlaştırır.
Ve güncellemeler ile öğrenci, programın kendisi için herhangi bir çaba harcamadan matematiksel geometri egzersizlerini tamamlaması için görseller girebilir. Bütün bunlar öğrenciyi tembelliğe sürükler.
Bu nedenle öğretmenler, öğrencilerin becerilerini ve anlama kapasitelerini sağlamak için tek çözüm olarak sınıftaki sözlü alıştırmalara ve testlere güvenmeli. 
Simon'un açıkladığı gibi yapay zeka araçlarının dezavantajlarından biri de duygulardan yoksun olmalarıdır.
Simon, "ChatGPT'ye dayanan bir cevabı, insani duyumlardan yoksun olduğu için ayırt etmek mümkünken, kendine güvenen biri, özellikle bunu gerektiren görevlerde vazgeçilmez bir unsur olan insani duyusundan ve kendinden bir şeyler katar. Yapay zeka araçlarını kullanmanın maliyetinin yüksek olabileceğini ve bu durumun farklı sosyal sınıflardaki öğrenciler arasındaki uçurumu artırabileceğini de unutmamalıyız. Herkesin bu imkandan faydalanacak maddi durumu olmayabilir" dedi.

Okullarda ve üniversitelerde programın yasaklanması
Öğrencilerin büyük bir yüzdesinin Chat GBT'ye bağımlı olması nedeniyle, bazı okullar ve üniversiteler, öğrencilerin kendilerine güvenmeleri için Chat GBT'nin kullanımını tamamen yasaklama tuzağına düştü.
Yeni nesil ile yapay zeka teknolojileri arasına bariyerler koymak gerçekten çok büyük bir hata.
Öğrencilerin kullanmasını engellemek yerine, gençler arasında onu doğru kullanma bilincini yaymak daha iyi.
Örneğin özel verileri yayınlamamak gibi konularda öğrenciler biliçlendirilmeli. Çünkü yapay zeka teknolojilerinin herhangi birinde bilgi sızıntısı mümkün.
Yapay zeka teknolojilerinde yaşanan önemli gelişmeler doğrultusunda ve yapay zekanın hayatımızın ayrılmaz bir parçası haline gelmesinden sonra da bu teknolojiyle en iyi şekilde bir arada var olmalıyız.
Bunları daha iyi kullanmak ve riskleri azaltmak için çocuklar, ebeveynler ve öğretmenler gibi tüm tarafların farkındalığı gereklidir.
Ancak sorun şu ki, ebeveynler çocuklarını desteklemek ve eğitmek için yapay zeka tekniklerinden her zaman haberdar değiller.
Hatta bazı davranışların risklerinin farkında bile olmayabilirler. ChatGPT vb. olanaklardan yararlanmak ve öğrencileri kısıtlamak yerine doğru şekilde yönlendirmek için bilgi gerekli.

Yükler geçmişte kaldı
Öğrencilerin yapay zeka teknolojilerini kullanmalarını engellemek veya onlardan mahrum bırakmak kesinlikle mümkün değil.
Eğitim psikoloğu Rama Kenc, Dubai'de 11-18 yaş arası çocuklarla çalışma deneyimine dayanarak, öğrencilerin çok sayıda ödev nedeniyle aşırı baskıdan şikayet ettiklerine ve yapay zeka programının onları bu yükten rahatlatmak için iyi geldiğine dikkat çekti.
Öğrenciler, ödevlerini büyük bir hız ve kolaylıkla yapmalarından dolayı ChatGPT'ye çok önem veriyorlar. Ancak Kenc, ChatGPT tarafından sağlanan bilgilerde insani bir duyunun olmadığını vurguladı.
Çıkarım yöntemi 'robotik' kalıyor ve özellikle edebi metinlerde ve belirli bir entelektüel yönelime sahip olanlarda üniversite hocalarının ödevlerde ve araştırmalarda aradığı kişisel yönden yoksundur. Metin kuru ve insanların genellikle ilettiği duygular açısından da eksik.
Ayrıca, pek çok olumlu yönün aksine Kenc, bu alandaki deneyimine dayanarak yapay zekanın çocuk gelişimi üzerindeki olumsuz etkileri konusunda uyarıda bulundu.
Öğrencinin ihtiyaç duyduğu tüm bilgileri büyük bir kolaylıkla sağlamadaki rolü göz önüne alındığında, ödevini yapmak için tamamen ona güvenme ve kullanımını abartma, herhangi bir çaba göstermeme ve kendine güvenmeme eğilimi doğal.
Bu, genellikle kendine meydan okuma, düşünme ve görevleri yerine getirme azmi ile geliştirdiği belirli becerileri kaybettiği şey.
Öğrenciyi desteklemeye yardımcı olabilir ve bilinçli ve sınırlı bir şekilde kullanıldığında çok önemli.
Bununla birlikte, öğrencilerin buna aşırı güvenmesi, özellikle yenilik yapma ve yaratma yeteneklerini sınırladığı için tehlike arz eder.



Dünya ülkeleriyle bilimsel ve kültürel iletişim için bir köprü olarak Ummul Kura Üniversitesi Yabancı Dil Olarak Arapça Öğretimi Enstitüsü

Dünya ülkeleriyle bilimsel ve kültürel iletişim için bir köprü olarak Ummul Kura Üniversitesi Yabancı Dil Olarak Arapça Öğretimi Enstitüsü
TT

Dünya ülkeleriyle bilimsel ve kültürel iletişim için bir köprü olarak Ummul Kura Üniversitesi Yabancı Dil Olarak Arapça Öğretimi Enstitüsü

Dünya ülkeleriyle bilimsel ve kültürel iletişim için bir köprü olarak Ummul Kura Üniversitesi Yabancı Dil Olarak Arapça Öğretimi Enstitüsü

Suudi Arabistan Kültür Ataşesi Doç. Dr. Faysal bin Abdurrahman Usra

Hadımul Haremeyn eş-Şerifeyn Efendimiz Kral Selman bin Abdulaziz Al-Suud ve Veliaht Prens ve Başbakan Majesteleri Prens Muhammed bin Selman bin Abdulaziz Al-Suud’un - Allah onları korusun ve gözetsin - önderliğinde, değerli ülkemiz, Arap diline yerel, bölgesel ve uluslararası düzeyde hizmet etme, farklı kültürler ve halklar arasındaki iletişim köprülerini güçlendirme noktasındaki tarihi öncü rolünü pekiştirmek için yoğun bir şekilde çalışmaktadır. Bunun için Arap diline önem vermekte, onu korumakta, desteklemekte, güçlendirmekte, yaygınlaştırmakta, bilginlerine ve öğrencilerine saygı gösterip onları onurlandırmaktadır. Bahsi geçen çabalar, bu ilgiyi vurgulayan Krallığın iddialı 2030 Vizyonu hedefleri ve temelleriyle de uyumludur. 2030 Vizyonu Suudi Arabistan ulusal kimliğinin bileşenlerinden biri olduğu ve Yüce Allah bu dili pek çok ve büyük ayırt edici özellikle donattığı için Arapça diline özen gösterilmesinin gerekliliğine de işaret etmiştir. Allah bu dili Kuran-ı Kerim’in dili kıldı, kabul görmesini takdir etti ve yeryüzünde yayılmasını kolaylaştırdı. Yüce Allah onu koruyup gözeteceğini vaat etti. Onun halkının arasından resullerin en şereflisi, Efendimiz, Şefaatçimiz, Resulümüz ve Nebimiz Hz. Muhammed’i (s.a.v.) gönderdi.

“Ummul Kura (Umm Al-Qura) Üniversitesi'nde Anadili Olmayanlara Arapça Öğretme Enstitüsü” değerli ülkemizin çabalarına ve soylu Arap ve İslam prensiplerini ve değerlerini aşılama konusundaki artan ihtimamına nitelikli ve önemli bir katkıyı temsil etmektedir. Ülkemiz bunun için Arapça dilini çeşitli alanlarda desteklemeye ve anadili Arapça olmayanlara yönelik Arapça dil öğretim programları hazırlamaya çabalamaktadır. Suudi Arabistan üniversitelerinde Arapça dilinin öğretilmesi için fakülte ve bölümler kurmak, ana dili Arapça olmayıp Arapça öğrenmek isteyenler için bir dizi yerel enstitü ve merkez açmak, dilin öğretilmesi ve bu konuda yapılacak çalışmalara ve araştırmalara zemin hazırlamak amacıyla birçok uluslararası merkez ve enstitü kurmak, birçok ülke ve devlette bu konuyla ilgilenenleri desteklemek de bu çabalara dahildir. Bu büyük, pratik ve sahada hayata geçirilen çabalar; sağgörülü liderliğimizin -Allah yardımcısı olsun- İslam ve Arap dünyasının, hatta tüm insanlığın yararına olan karşılıksız cömertliği ve fedakarlığı sürdürme, iddialı 2030 Vizyonu’nun hedeflerini pekiştirme konusundaki arzunu somutlaştırmaktadır. 2030 Vizyonu da Suudi Arabistan ulusal kimliğinin bileşenlerinin önemli bir parçası olan Arapça diline özen gösterilmesinin gerekliliğine değinerek, Krallığın Kuran diline verdiği önemin boyutunu teyit etmektedir.

Milli Eğitim Bakanı ve Üniversiteler Konseyi Başkanı Sayın Yusuf bin Abdullah el-Binyan'ın himayesinde, Ummul Kura Üniversitesi Rektörü Sayın Prof. Dr. Maadi bin Muhammed el-Mezheb'in doğrudan gözetimi altında ve genç üniversitemiz Ummul Kura ile üniversite bünyesindeki Anadili Olmayanlara Arapça Öğretme Enstitüsü adlı büyük yapı aracılığıyla,  değerli Krallığımız, dünyanın dört bir yanındaki Müslüman evlatlarına yıllık burslar sunmaktadır. Burs programı şunları içermektedir; ücretsiz eğitim, bekar öğrenciler için ücretsiz konaklama, evli olup eşleriyle burs alan ve birbirleriyle koordineli çalışmak isteyen öğrenciler ise kendi imkânlarıyla konaklayabilirler. Öğrenci başına aylık 850 Suudi Arabistan riyali değerinde maddi destek, derslere katılımda düzenli öğrencilere yaz tatilinde ailelerini ve yakınlarını ziyaret edebilmeleri için her yıl gidiş-dönüş ücretsiz bilet, ücretsiz eğitim kitapları, üniversiteye ait tıp merkezinde veya devlet hastanelerinde ücretsiz tedavi imkânı. Üniversite restoranında öğrencilere sembolik bir ücret karşılığında yemek imkânı sunma, ana dili Arapça olmayanlara Arapça öğretecek uzman öğretmenler sağlama, öğrencilerin dili anlamalarına yardımcı olmak için dil laboratuvarları hazırlama, eğitim araçları için bir bölüm kurma, Arapçayı Arap olmayanlara öğretmeye odaklanan bilimsel bir kütüphane sunma. Dil öğrenimini hiçbir dersten kalmadan yüksek bir başarı ile tamamlayan öğrenciler, üniversitenin fakültelerinden birinde öğrenimlerine devam ederek mevcut uzmanlık alanlarında (Arap Dili ve Edebiyatı, İslam Şeriatı, Davet ve Din Esasları) lisans derecesi alabilirler.

Böylelikle fakülte, enstitü ve merkezlerin dekanlarından ve yöneticilerinden oluşan kurmayları ile birlikte Sayın Rektörü’nün liderliğinde Ummul Kura Üniversitesi yönetimi, üniversite içindeki bu prestijli Anadili Olmayanlara Arapça Öğretme Enstitüsü’nün, ana dilimiz olan Arapça ve onu Arap olmayanlara öğretmeye yönelik büyük misyonunu yerine getirmesi için tüm insani kapasiteyi, maddi ve teknik imkânları sunmak için her türlü çabayı göstermektedir. Uzman ve nitelikli akademik kadromuz ve ileri teknolojik tekniklerle, bu büyük eğitim kurumunun kendisine verilen rolleri en mükemmel ve en güzel şekilde yerine getirmesi, Arapça öğrenmek ve ana dili Arapça olmayanlara dili öğretmek için küresel bir merkez, dünya çapında Arapça öğretiminde önemli bir dil ve kültür kaynağı olmak için gayret etmektedir. Bu çaba ve gayretlerinde Enstitü’nün “Arapça dilini ana dili olmayanlara ileri teknolojiler kullanarak öğretmek ve öğrenmek için küresel bir adres” olduğu mesajına dayanmaktadır. Değerlerimiz ise şunlardır: İslam'ın yayılmasına katkıda bulunmak, Arapça dilini öğretmek ve öğrenmekle gurur duymak, performansta ustalık ve kalite, diğer kültürlerle etkili iletişim, yenilik ve sürekli gelişim, ortak ekip çalışması. Bir dizi hedefi gerçekleştirmek isteyen Enstitü’nün hedefleri arasında şunlar da yer almaktadır: Müslümanlar arasında ana dili Arapça olmayanlara Arapça dilini ve edebiyatını öğretmek, onlara İslam'a hizmet etmek ve yaymak için yeterli İslami eğitim vermek, onlara üniversitenin bölümlerinden birine girmeye hak kazandırmak, ana dili olmayanlara Arapça öğretecek uzman öğretmenler yetiştirmek, ana dili Arapça olmayanlara Arapça öğrenme ve öğretme müfredatları ve yöntemleri geliştirmek için araştırma ve saha deneyleri yapmak, Arapça dilinin öğretimi ve İslam davetinin yaygınlaştırılması alanında İslami kurum ve kuruluşlarla iş birliği yapmak, Enstitü ile alanında uzmanlaşmış bilimsel kuruluşlar arasında Arapça bilmeyenlere Arapça öğretimi alanında bilimsel uzmanlık alışverişinde bulunmak, İslam ülkelerinde Arapça bilmeyenlere yönelik Arapça öğretmenliği eğitimleri düzenlemek.

Başarı ve hidayet Allah'tandır.

*Bu makale Şarku'l Avsat tarafından Makkahnews'ten çevrilmiştir.