Bedran Çiya Kurd, Şarku'l Avsat'a konuştu: Şam ve Ankara hükümetleri arasında yeni anlaşmalar yapılması ‘Suriye halkının zararına’ olur

Kürt yetkili Bedran Çiya Kurd (Şarku’l Avsat)
Kürt yetkili Bedran Çiya Kurd (Şarku’l Avsat)
TT

Bedran Çiya Kurd, Şarku'l Avsat'a konuştu: Şam ve Ankara hükümetleri arasında yeni anlaşmalar yapılması ‘Suriye halkının zararına’ olur

Kürt yetkili Bedran Çiya Kurd (Şarku’l Avsat)
Kürt yetkili Bedran Çiya Kurd (Şarku’l Avsat)

Kuzey Suriye'deki Özerk Yönetim Dış İlişkiler Dairesi Eş Başkanı Bedran Çiya Kurd, Şam ve Ankara hükümetleri arasında yeni anlaşmalar yapılmasının ‘Suriye halkının zararına olacağını’ söyledi.
Şarku'l Avsat'a konuşan Kurd, Rusya, İran, Türkiye ve Suriye dışişleri bakan yardımcılarının (Salı) Moskova'da yaptıkları dörtlü görüşmeye değindi:
“Suriye'deki duruma taraflarca kapsamlı bir siyasi çözüm getirilmesi için net kriterler mevcut değilken, herhangi bir uzlaşma, Türk askeri operasyonlarının siyasi olarak meşrulaştırılmasına, Türkiye'nin yanlış hedefler belirlemesine ve başkalarının da mücadelesinde Ankara’nın saflarına katılmasına yol açacaktır.”
Türkiye'nin de katıldığı toplantıların Özerk Yönetim projesini hedef aldığını vurgulayan Kurd, Moskova'daki son toplantının ‘Şam ile Ankara arasındaki diplomatik ilişkilerin seviyesini yükseltmeye yönelik bir ön bağlamda geldiğini’ söyledi. Son toplantı, Astana görüşmelerinin devamı niteliğinde ancak yeni olan silahlı grupların yerine Şam'ın doğrudan toplantıya katılması oldu.
Suriye halkının ‘bu tür toplantılara umut bağlamadığına’ işaret eden Kurd, “Çünkü Suriye krizinin uluslararası boyutları olduğunu düşünüyorlar. İkili veya üçlü toplantılar, özellikle Suriye kararının olmaması nedeniyle nihai siyasi çözümün temel özelliklerini belirleyemez. Bu toplantılar zaman kaybı. Bu tür şaibeli toplantılar, tüm Suriyelilerin haklarını garanti altına alan siyasi bir çözüm getiremez. Aksine, Türkiye'nin yıllardır Suriye'de oynadığı rolün ışığında, mevcut gerçeği daha da karmaşık hale getirecektir. Şam hükümeti ile Türkiye'nin Suriye topraklarından tamamen çekilmesi ve Suriye içişlerine karışmayı bırakması gereği hususunda mutabıkız. Dolayısıyla her türlü uzlaşma ve normalleşme süreci uluslararası hukuka ve devletler arasındaki ilişkileri düzenleyen standartlara uygun olarak gerçekleşmelidir, aksi takdirde Türk askeri operasyonu meşrulaştırılır.” açıklamalarında bulundu.
Bedran Çiya Kurd, konuşmasında Suriye rejimini ‘içe dönme, tüm Suriyeli gruplara gerçek diyalog kapılarını açma, aktif bir devlet olma ve bölgesel ve küresel çevre ile angaje olma’ çağrısında bulundu.
Rejimin bu rolü oynayabilmesi için iç krizi aşması, ülke için yeni bir politika belirlemesi, garantiler vermesi ve tüm Suriyelilerin kendi bölgelerine dönmesi için koşullar yaratması gerekiyor. Kurd, mevcut koşullar altında ‘yeni mutabakatlara’ varılma ihtimalini de dışladı:
"İklim olgunlaşmamış, koşullar uygun değil ve Türk askeri operasyonlarının devam etmesi ışığında bu tür görüşmelerin başarıya ulaşması için atmosfer hazır değil. Bu toplantılar operasyonların devam etmesi ışığında bir gecede istikrar sağlayıcı bir faktöre ve çözüm önerilerine dönüşmeyecek."



Hamas, rehineleri serbest bırakma şartlarını açıkladı

İsrail ordusunun Gazze'deki kara ve hava harekatlarını genişletmesiyle onbinlerce Filistinli tekrar yerinden edildi (Reuters)
İsrail ordusunun Gazze'deki kara ve hava harekatlarını genişletmesiyle onbinlerce Filistinli tekrar yerinden edildi (Reuters)
TT

Hamas, rehineleri serbest bırakma şartlarını açıkladı

İsrail ordusunun Gazze'deki kara ve hava harekatlarını genişletmesiyle onbinlerce Filistinli tekrar yerinden edildi (Reuters)
İsrail ordusunun Gazze'deki kara ve hava harekatlarını genişletmesiyle onbinlerce Filistinli tekrar yerinden edildi (Reuters)

Hamas, Gazze’de savaşın ve İsrail işgalinin sonlandırılması halinde elindeki tüm rehineleri serbest bırakacağını bildirdi. 

Kimliğinin paylaşılmaması şartıyla Times of Israel’e (ToI) konuşan bir Hamas yetkilisi, geçici ateşkes sağlanması durumunda bazı rehinelerin salıverilebileceğini de söylüyor. Diğer yandan bunun gerçekleşmesi için İsrail’in ateşkes görüşmelerinin ikinci aşamasına geçmeyi kabul edeceğine dair garanti istediklerini ifade ediyor. 

Filistinli yetkili, ocak ayında ABD liderliğinde kabul edilen ateşkes anlaşmasının koşullarının eksiksiz şekilde uygulanmasını talep ettiklerini söylüyor. Tel Aviv yönetiminin bozduğu ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasında, İsrail ordusunun Gazze Şeridi’nden tamamen çekilmesi ve çatışmaların sonlandırılması öngörülüyordu. 

Hamas yetkilisi, ateşkesin ilk aşamasının uzatılması için de arabuluculara teklif götürdüklerini belirtiyor. Bunun, ABD Başkanı Donald Trump’ın Ortadoğu Özel Temsilcisi Steven Witkoff’un geçen ay sunduğu teklife benzer olduğunu ve Tel Aviv’in ikinci aşamaya geçmeyi kabul etmesi halinde 5 İsrailli rehinenin serbest bırakılmasını içerdiğini söylüyor. 

Kaynak, İsrail’in karşı teklifle gelerek 11 rehinenin serbest bırakılmasını istediğini ve karşılığında kalıcı ateşkese dair hiçbir garanti vermediğini söylüyor. Bunun Hamas açısından kabul edilemez olduğunu belirterek, “Görüşmeler tıkanmış durumda” ifadelerini kullanıyor. Adının açıklanmaması şartıyla Reuters’a konuşan bir Hamas yetkilisi de böyle bir teklife yanıt verilmeyeceğini söylüyor. 

ToI’nin irtibata geçtiği yetkili, Hamas’ın Gazze’den çıkmayı kabul etmeyeceğini fakat bölgenin yönetimini, güvenlik garantileri dahilinde sağlanacak ateşkesle Filistinli bağımsız otokratlara devredebileceğini belirtiyor. Yetkili, ABD’yle birebir görüşme sağlanması gerektiğini söyleyerek, Trump yönetiminin bu konuda geri adım atmasını eleştiriyor: 

Hamas’la doğrudan görüşmeden nasıl bir anlaşmaya varabilirsiniz ki? Taliban sözkonusu olduğunda bunu yapmayı kabul etmişlerdi.

Yetkili, Trump’ın savaşı bitirebilecek güce sahip olduğunu fakat İsrail lideri Binyamin Netanyahu’ya “Gazze’yi cehenneme çevirmesi için yeşil ışık yaktığını” söylüyor. 

ABD Rehine İşleri Özel Temsilcisi Adam Boehler, Hamas yöneticisi Halil Hayya’yla ateşkes anlaşması içinde Katar’da görüşmüştü. İsrail, ABD’li yetkililerin Hamas’la doğrudan görüşme düzenlemesine büyük tepki göstermiş, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da marttaki açıklamasında bunun “tek seferlik” olduğunu söylemişti. 

19 Ocak 2024’te yürürlüğe giren ateşkes ve esir takası anlaşmasının 42 günlük birinci aşaması 2 Mart'ta sona ermişti. İsrail, 1700'den fazla Filistinli mahkumu salıvermiş, Hamas da 8’i ölü 33 İsrailli ve 5 Taylandlı rehineyi serbest bırakmıştı.

Taraflar arasında anlaşma sağlanamadığı için ikinci aşamaya geçilememişti. Tel Aviv yönetimi, 2 Mart'ta Gazze Şeridi'ne her türlü insani yardım malzemesinin girişini durdurmuş, 9 Mart'ta da bölgeye elektrik tedarikini kesmişti. Bunların ardından İsrail ordusu, 18 Mart’ta ateşkes sürecini bozarak Gazze’ye saldırıları yeniden başlatmıştı.

Independent Türkçe, Times of Israel, Reuters