Kuzey Kore yaptırımlarını ihlal eden British American Tobacco’ya 629 milyon dolar ceza

British American Tobacco, ABD’nin Kuzey Kore’ye yönelik yaptırımlarını ihlal etti

Salı günü Washington’da düzenlenen basın toplantısında, ABD’nin Kuzey Kore’ye yönelik yaptırımlarını ihlal etmekten arananların fotoğrafları sergilendi (AP)

İngiltere merkezli dünyanın en büyük tütün ürünleri üreticilerinden biri olan British American Tobacco (BAT) şirketi, Dolandırıcılıkla Mücadele ve Ceza Yasası’nın banka ihlalleri gerekçesiyle ABD makamlarına 629 milyon doları aşkın ceza ödemeyi kabul etti.
Yaptırımlar, şirketin Singapur’daki bir iştirakinin banka dolandırıcılığıyla mücadele yasası ve ABD Uluslararası Acil Ekonomik Güç Yasası’nı ihlal ederek, Kuzey Kore ile ticari faaliyetleri nedeniyle Washington’daki bir federal mahkeme kararının ardından uygulandı.
İlgili bir davada Kuzey Koreli bir bankacıya ve iki Çinli vatandaşa, Kuzey Kore’de yasadışı tütün ürünleri satışını kolaylaştırmadaki rolleri nedeniyle suçlamalar yöneltildi. Mahkeme belgelerine göre şirket, 2007 yılında Kuzey Kore’deki satışlarını bir offshore şirkete devrettiğinin ortaya çıkmasının ardından banka dolandırıcılığı yapmak için komplo kurmakla ilgili suçunu kabul etti ve artık Kuzey Kore’de tütün satışı gerçekleştirmediğine dair bir basın açıklaması yaptı.
Gerçekte şirket, üçüncü taraf şirket aracılığıyla Kuzey Kore’de ticarete devam etti ve Singapur’daki iştiraki, Kuzey Kore faaliyetleriyle ilgili tüm yönlerin kontrolünü üstlendi. 2007 ve 2017 yılları arasında ana şirket, yan kuruluşuyla birlikte, üçüncü taraf bir şirket aracılığıyla Kuzey Koreli kuruluşlara satılan tütün ödemelerini yönetti. Bu da Kuzey Kore’den Singapur’daki üçüncü taraf şirkete gönderilen yaklaşık 418 milyon dolarlık nakit ve banka işlemleriyle sonuçlandı. Kuzey Koreli alıcılar ise bu ödemeler için ‘paravan şirketler’ kullandı.
Siyasi İşler Dairesi anlaşmasına ve itiraf anlaşmasına uygun olarak British American ve Singapur’daki yan kuruluşu toplam 629 milyon dolar para cezası ödeyecek.
Bu yaptırımlar, Kuzey Kore’nin nükleer programının finansmanıyla ve tehditleriyle mücadele etmek için sarf edilen büyük çabalar çerçevesinde geliyor.
Öte yandan Terörizm ve Mali istihbarattan sorumlu Hazine Müsteşarı Brian E. Nelson, konu ile ilgili yorumda bulundu. “Eylemlerini gizleyerek yaptırımları atlatmaktan kâr elde etmeye çalışan şirketler yakalanacak ve bedelini ödeyecek” dedi. Nelson, “BAT, bir sigara üretim şirketi kurmak ve işletmek için yıllarca Kuzey Kore ile ortaklık kurdu. Kendisini zenginleştirme sürecinde Kuzey Kore’nin kitle imha silahlarının yayılma ağıyla bağlantılı finansal kolaylaştırıcılara güvendi. Yasaklı kişilerle dolaylı olarak da olsa iş yapan şirketler, ABD mali sisteminin bütünlüğünü baltalayan eylemlerden sorumlu tutulacaktır” açıklamasında bulundu.
Şarku’l Avsat’ın yerel basından aktardığına göre Washington Başsavcısı Matthew Graves, “ABD, diktatör Kim Jong-Un’a yaptırım uygulama ve gelirlerini durdurma taahhüdünde kararlı” şeklinde konuştu. Graves, “Bugün ortaya çıkan suçlamalar, Adalet Bakanlığı’nın Kuzey Koreli arabulucuları Kuzey Kore rejimini desteklemek ve nükleer silah geliştirmek için fon elde etmesine yardımcı olmak üzere yürüttükleri yasadışı operasyonlardan sorumlu tutacağını açıkça ortaya koyuyor” ifadelerini kullandı.
İddianamede, şirketin sahte sigaralar da dahil olmak üzere sigara kaçakçılığı yaptığı iddia edildi. Bu kaçakçılık, en az 2006 yılından bu yana geliştirdiği nükleer silahları da dahil olmak üzere Kuzey Kore’nin kitle imha silahları programlarının geliştirilmesi için önemli gelirler sağlıyor. Sahte sigaralar, Kuzey Kore rejiminin ana gelir kaynağı sayılıyor. Kaçak tütün ürünlerinin harcanan her dolar için 20 dolara kadar gelir sağladığı tahmin ediliyor.
Mahkeme ayrıca, Kuzey Kore’ye tütün satışını kolaylaştırmak için çok yıllı bir programla bağlantılı olarak, Kuzey Koreli Sim Hyon Sop ve her ikisi de Çin’in Liaoning bölgesinden olan kolaylaştırıcılar Cheng Hung Man ve Han Linlin aleyhindeki suçlamaları da açıkladı. ABD Dışişleri Bakanlığı, sanık Sim’in tutuklanmasına katkı sağlayan bilgiler için 5 milyon dolar ve sanık Chen ve Han için 500 bin dolar ödül vereceğini açıkladı. Suçlu bulunmaları halinde sanıklar, banka dolandırıcılığından en fazla 30 yıl hapis cezasıyla karşı karşıya kalacak.