Suudi Arabistan Arap-İsrail barışına ilişkin tutumunu koruyor

Analistler: Suudi Arabistan’ın açıklaması, ABD’nin İsrail’e ‘Filistinlilere taviz vermesi’ yönünde baskı yapma konusunda tutumunun değişmesine yardımcı olacak

Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad geçtiğimiz Kasım ayında Arap ve Müslüman liderlerin neredeyse tamamının katıldığı Arap Birliği-İslam İşbirliği ortak zirvesine ev sahipliği yaptı (SPA)
Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad geçtiğimiz Kasım ayında Arap ve Müslüman liderlerin neredeyse tamamının katıldığı Arap Birliği-İslam İşbirliği ortak zirvesine ev sahipliği yaptı (SPA)
TT

Suudi Arabistan Arap-İsrail barışına ilişkin tutumunu koruyor

Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad geçtiğimiz Kasım ayında Arap ve Müslüman liderlerin neredeyse tamamının katıldığı Arap Birliği-İslam İşbirliği ortak zirvesine ev sahipliği yaptı (SPA)
Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad geçtiğimiz Kasım ayında Arap ve Müslüman liderlerin neredeyse tamamının katıldığı Arap Birliği-İslam İşbirliği ortak zirvesine ev sahipliği yaptı (SPA)

Suudi Dışişleri Bakanlığı, Riyad ile Washington arasında Arap-İsrail barışına giden yola ilişkin devam eden görüşmeler hakkında açıklama yaptı.

Bakanlık yaptığı açıklamada, Ortadoğu’da barış meselesi ve 7 Ekim’de Gazze Şeridi’nde olayların ilk patlak vermesinden bu yana açıkça görülen Suudi tutumunun altını bir kez daha çizdi.

Söz konusu açıklamada şu ifadelere yer verildi;

Suudi Arabistan, 1967 sınırlarında başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız Filistin devleti tanınmadığı, İsrail’in Gazze Şeridi’ne saldırılarının durdurulmadığı ve İsrail işgal güçlerinin Gazze Şeridi’nden tamamen çekilmediği sürece İsrail’le hiçbir diplomatik ilişkinin kurulmayacağına dair sabit tutumunu ABD yönetimine iletti.

Bakanlığın açıklamasıyla, Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Konseyi Stratejik İletişim Koordinatörü John Kirby’nin normalleşme sürecine ilişkin sözlerine yanıt verildi.

Kirby yaptığı açıklamada Riyad ve Tel Aviv’in normalleşme görüşmelerine devam etmek istediğine dair ‘olumlu geri bildirimler’ aldıklarını savunmuştu.

RTBHYN6UM
Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile görüşmesi sırasında (SPA)

Açıklama Blinken’in ziyaretinden bir gün sonra yapıldı

Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’ın, 120 günden kısa bir süre içinde Suudi Arabistan’ı üçüncü kez ziyaret eden ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken (Pazartesi) ile Riyad’da görüşmesinden bir gün sonra yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi;

Dışişleri Bakanlığı, Filistin meselesine ve kardeş Filistin halkının meşru haklarını elde etmesi gerekliliğine dair Suudi Arabistan’ın tutumunun daima sabit olduğunu ve bununla ilgili kararlılığını sürdürdüğünü teyit etmektedir.

Neden şimdi?

Şarku’l Avsat’a görüş bildiren siyasi analist Munif el-Harbi, Riyad’ın tarihsel tutumunun son açıklamada da görüldüğüne dikkat çekerek, şunları ekledi;

Suudi Arabistan, barışa ulaşmanın yolunun öncelikle Gazze’ye yönelik saldırıların durdurulmasından geçtiğini vurgulamak istedi.

Bu adım, geçtiğimiz aylarda Riyad’da düzenlenen Arap Birliği-İslam İşbirliği ortak zirvesi ve bu zirvede Bakanlar Komitesi oluşturulmasından bu yana Suudilerin yürüttüğü çabaların bir uzantısı.

Söz konusu zirvede, 1967 sınırlarında başkenti Doğu Kudüs olan bir Filistin devletinin kurulmasını öngören önemli yol haritası geliştirilmişti.

H6IK[
Arap Birliği-İslam İşbirliği ortak zirvesinde oluşturulan Bakanlar Komitesi üyeleri Çin Başkan Yardımcısı ile görüşmeleri öncesinde (SPA)

Özerk bir bölge değil, gerçek bir devlet

Şarku’l Avsat’a konuşan gazeteci ve siyasi yazar İbrahim Reyhan, Harbi ile aynı fikirde olduğunu ifade ederek konuya ilişkin şunları söyledi;

Suudi Arabistan’ın tutumunun, özerk bir bölge değil, gerçek bir devletin tüm özelliklerine sahip bağımsız bir devlet inşa etme yönündeki meşru haklarını elde etmek için Filistin halkının yanında durma yönündeki tarihsel kararlılığından kaynaklandığı unutulmamalıdır.

Riyad’ın bu tutumunun, ABD’nin İsrail’e Filistinlilere taviz vermesi yönünde baskı yapma konusunda tutumunun değişmesine yardımcı olacağını söyleyerek, açıklamasını şöyle sürdürdü;

Bunlardan ilki, Gazze’ye yönelik saldırının durdurulması. Ardından Filistinlilerin 1967 sınırlarında başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız bir devlet kurma hakkının tanınmasıdır. İsrail’in pozisyonunu etkileyen ve baskı yapan ana taraf olan ‘Paris Toplantısı’nın’ taraflarından biri olarak ABD’nin varlığı göz önüne alındığında, bu sonuçta Riyad için bir güçtür. Washington, Riyad’la varmak istediği stratejik anlaşmaya son derece önem veriyor. Bu, Suudi Arabistan’a hem ABD, hem de İsrail’in Filistinlilerin haklarını tanıması için önemli bir güç kartı veriyor.

Filistin devletinin tanınması

Suudi Arabistan, uluslararası topluma, özellikle de henüz Filistin devletini tanımayan Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin (BMGK) daimi üyelerine bir kez daha çağrıda bulunarak, Filistin halkının meşru haklarına ulaşabilmesi ve herkes için kapsamlı ve adil bir barışa ulaşabilmesi için, 1967 sınırlarında başkenti Doğu Kudüs olan Filistin devletinin hızla tanınmasının önemini vurguladı.

Siyasi analist Harbi, Suudi Arabistan’ın BMGK daimi üyelerine Filistin devletinin tanınmasını hızlandırma çağrısını destekleyerek şu ifadeleri kullandı;

Çünkü bu artık önemli bir aşama. Zira Suudi Arabistan’ın İngiltere ile yürüttüğü çabalar, İngiltere Dışişleri Bakanı David Cameron’un, Gazze’ye yönelik saldırı durduktan sonra ülkesinin Filistin devletini tanıyacağını açıklamasına yol açtı.

Fransa gibi aktif taraflardan da tepki geldiğini ekleyen Harbi, değerlendirmesine şöyle devam etti;

ABD ayrıca bir Filistin devletini tanımayı ciddi olarak düşünmeye başladı. Ayrıca Çin ve Rusya da Filistin devletini tanımaya tamamen hazır. Dolayısıyla bu, Filistin devletinin sadece gözlemci üye değil, BM’nin tam üye olmasına yardımcı olacaktır.

YHTN4N
Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı, 29 Kasım’da BMGK’nın Gazze konulu oturumunda konuşuyor (AFP)

Seçim yılı ve normalleşme

Harbi ve Reyhan, Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı’nın yanıtladığı, Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Konseyi Stratejik İletişim Koordinatörü John Kirby’nin açıklamasının arkasında seçim konusunun olduğu konusunda hemfikir.

Harbi, “ABD’de seçim yılında olduğumuzu unutmuyoruz ve Biden yönetimi bu yolu bir seçim kartı olarak kullanmak istiyor. İsrail tarafı da, bu aşamada sağlanacak bir barışın yaklaştığını söylemek istiyor” dedi.

Suudi Arabistan ile İsrail arasında olası diplomatik ilişkilerin kurulmasına ilişkin ABD ve İsrail ile diğer ülkeler tarafından son dönemde verilen sinyallerde dikkat çekici bir artış yaşandığı konusunda sorulan bir soruya ise Harbi şu yanıtı verdi;

Suudi Arabistan’ın açıklaması, şu aşamada ABD ve İsrail tarafından sızan bilgilerdeki yanılgılar ve yanlışlıklara son vermek için yapıldı.

Reyhan ise, ABD yönetiminin, Suudi Arabistan ile bir an önce anlaşmaya varmak istediğini vurgulayarak şunları söyledi;

Bu, birkaç ay içinde başkanlık seçimlerinin eşiğinde olduğu göz önüne alındığında, Suudi Arabistan’a Filistin halkının haklarını elde etme yönündeki müzakerelerde güç ve ivme kazandırıyor.

Reyhan konuya dair görüşlerini şu ifadelerle sürdürdü;

ABD yönetimi, seçimlerden önce normalleşmeyi sağlamaya çalışıyor, çünkü bu iki düzeyde büyük önem taşıyor. Bunlardan ilki, Başkan Biden yönetimi dış politika düzeyinde önemli başarılar kaydedemedi. İkincisi ise, Başkan Biden’ın Demokrat yönetiminin, Yahudi kökenli ABD’li seçmenleri ve İsrail yanlısı baskı gruplarını kazanmaya çalışması. Söz konusu normalleşme, Riyad’ın Arap ve İslami statüsü göz önüne alındığında, Arap-İsrail ve hatta İslam-İsrail barışına giden yolda stratejik bir başarıdır.

Filistin: Değişmez tarihsel tutumlar

Filistin Devlet Başkanlığı, Filistinlilerin meşru ve devredilemez haklarını destekleyen Suudi Arabistan’ın güçlü ve net tutumuna karşı büyük şükran ve takdirlerini ifade etti.

Devlet Başkanlığı, bölge ve dünyanın içinden geçtiği bu tehlikeli koşullarda, uluslararası meşruiyet ve Arap Barış Girişimi kararlarıyla tutarlı olan, Suudi Arabistan’ın bu sağlam desteğine olan güveni de vurguladı.

Dünya İslam Birliği (Rabıta) da, Suudi Arabistan’ın Arap-İsrail barışı yolunda, Filistin meselesine ve Filistin halkının meşru haklarını elde etmesi gerekliliğine yönelik kararlı tutumunu destekledi.

Rabıta akademileri, organları ve küresel konseyleri adına konuşan Genel Sekreter Şeyh Muhammed el-İsa şunları söyledi;

Rabıta, Suudi Arabistan’ın, 1967 sınırlarında başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız Filistin devleti tanınmadığı, İsrail’in Gazze Şeridi’ne saldırılarının durdurulmadığı ve İsrail işgal güçlerinin Gazze Şeridi’nden tamamen çekilmediği sürece İsrail ile diplomatik ilişkilerin kurulmayacağı konusunda ABD yönetimine ilettiği tutumunu destekliyor.

Şeyh İsa’nın açıklamasına göre Rabıta ayrıca, Suudi Arabistan’ın, uluslararası toplum ve BMGK daimi üyelerine yaptığı, Filistin halkının meşru haklarına kavuşabilmesi ve böylece bölge ve tüm dünyada kapsamlı ve adil bir güvenlik sağlanabilmesi için 1967 sınırlarında başkenti Doğu Kudüs olan Filistin devletinin hızla tanınması yönündeki çağrısına övgüde bulundu.



Suudi Arabistan'dan Bahreyn'deki sivil sanayi tesisine yönelik İran saldırılarına sert kınama

Suudi Arabistan bayrağı (Şarku’l Avsat)
Suudi Arabistan bayrağı (Şarku’l Avsat)
TT

Suudi Arabistan'dan Bahreyn'deki sivil sanayi tesisine yönelik İran saldırılarına sert kınama

Suudi Arabistan bayrağı (Şarku’l Avsat)
Suudi Arabistan bayrağı (Şarku’l Avsat)

Suudi Arabistan, Bahreyn'deki sivil sanayi tesisini hedef alan İran saldırılarını en sert ifadelerle kınayarak, Manama'nın güvenliğini ve istikrarını korumak amacıyla alacağı tüm tedbirlerde yanında olduğunu bildirdi.

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı, pazar günü yaptığı açıklamada, "Krallık, bu hain saldırıları kınamakta, İran'ın bölgenin güvenliğini ve istikrarını bozan tutumunu sürdürmesini ve bölge ülkeleriyle sivil tesisleri hedef almasını kesin bir dille reddettiğini yinelemektedir" ifadelerini kullandı.

Bakanlık, saldırıların uluslararası hukuk ilkelerini, Birleşmiş Milletler (BM) Şartı'nı, İslam İşbirliği Teşkilatı Şartı'nı ve iyi komşuluk ilkelerini ihlal ettiğini vurguladı. Açıklamada, İran'ın bu saldırgan tutumunu sürdürmesinin sonuçlarından sorumlu olacağı belirtildi.

Bahreyn İçişleri Bakanlığı, cumartesi günü yaptığı açıklamada, "İran'ın hain saldırısı" olarak nitelendirdiği saldırı sonucunda ülkedeki sivil bir sanayi tesisinin hedef alındığını duyurmuştu. Saldırının ardından tesiste yangın çıktığı, sivil savunma ekiplerinin alevleri kontrol altına almak için müdahalede bulunduğu bildirilmişti. İlk belirlemelere göre saldırıda can kaybı yaşanmazken maddi hasar meydana gelmişti.

Bahreyn Savunma Kuvvetleri Genel Komutanlığı da hava savunma sistemlerinin İran kaynaklı çok sayıda hava saldırısını engellediğini açıklamıştı. İçişleri Bakanlığı ise önleme faaliyetleri sırasında düşen şarapnel parçalarının hafif maddi hasara yol açtığını ve biri ağır olmak üzere iki kişinin yaralandığını bildirmişti. Yaralılardan birinin engelli bir Bahreyn vatandaşı, diğerinin ise Pakistanlı bir ülke sakini olduğu kaydedilmişti.

Gelişmeler üzerine Körfez ülkelerinden Bahreyn'e destek açıklamaları geldi. Körfez Arap Ülkeleri İşbirliği Konseyi (KİK) Genel Sekreteri Casim el-Budeyvi, Konseyin Bahreyn'le tam dayanışma içinde olduğunu ve yetkili makamların olayla ilgilenmek ve etkilerini sınırlamak amacıyla aldığı tedbirleri desteklediğini açıkladı.

El-Budeyvi, Bahreyn'in güvenliğinin, toprak bütünlüğünün, tesislerinin, vatandaşlarının ve ülkede yaşayanların güvenliğinin KİK ülkelerinin güvenliğinin ayrılmaz bir parçası olduğunu vurguladı. Konsey üyesi ülkelerin, güvenlik ve istikrarı tehdit eden her türlü girişime karşı tek ses ve tek cephe halinde hareket edeceğini belirtti.

Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) de Bahreyn'i hedef alan İran saldırısının yenilenmesini kınadı. BAE Dışişleri Bakanlığı, saldırının Bahreyn'in egemenliğinin açık bir ihlali ve ülkenin güvenliği ile istikrarına yönelik bir tehdit olduğunu bildirdi. Bakanlık, Abu Dabi'nin Manama ile tam dayanışma içinde olduğunu ve Bahreyn'in güvenliğini ve istikrarını korumaya yönelik tüm adımlarını desteklediğini kaydetti.

Katar da sivil sanayi tesisini hedef alan İran saldırısını şiddetle kınayarak, saldırının Bahreyn'in egemenliğini ve toprak bütünlüğünü ihlal ettiğini, uluslararası hukuka, BM Şartı'na ve iyi komşuluk ilkelerine aykırı olduğunu belirtti.

Katar Dışişleri Bakanlığı, ekonomik tesislerin, sivil altyapının ve sivillerin hedef alınmasını kesin bir dille reddettiklerini vurguladı. Açıklamada, bu tür saldırıların sürmesinin bölgenin güvenliğini ve istikrarını tehdit eden tehlikeli bir tırmanışa yol açacağı, güvenlik ve istikrarın sağlanmasına yönelik bölgesel ve uluslararası diplomatik girişimleri baltalayacağı uyarısında bulunuldu.

Bakanlık, Katar'ın Bahreyn'le tam dayanışma içinde olduğunu yineleyerek, ülkenin egemenliğini ve güvenliğini korumak amacıyla alacağı meşru tüm tedbirleri desteklediklerini bildirdi.


Bahreyn, İran’ın saldırılarını püskürttü: Sivil sanayi tesisinde yangın çıktı

Bahreyn’in başkenti Manama. (Arşiv – Şarku’l Avsat)
Bahreyn’in başkenti Manama. (Arşiv – Şarku’l Avsat)
TT

Bahreyn, İran’ın saldırılarını püskürttü: Sivil sanayi tesisinde yangın çıktı

Bahreyn’in başkenti Manama. (Arşiv – Şarku’l Avsat)
Bahreyn’in başkenti Manama. (Arşiv – Şarku’l Avsat)

Bahreyn Savunma Kuvvetleri Genel Komutanlığı, dün yaptığı açıklamada, hava savunma sistemlerinin İran tarafından gerçekleştirilen bir dizi “hain hava saldırısını” engellediğini duyurdu.

Açıklamada, “İran, Bahreyn Krallığı'nı hedef alan haksız saldırılarıyla sistematik düşmanca tutumunu sürdürmektedir” ifadelerine yer verildi.

Açıklamanın devamında, “Önleme operasyonları sonucunda düşen bazı şarapnel parçaları hafif maddi hasara yol açmış, ancak herhangi bir can kaybı veya yaralanma yaşanmamıştır” denildi.

Öte yandan Bahreyn İçişleri Bakanlığı, dün daha önce yaptığı açıklamada, bir sivil sanayi tesisinin “haksız İran saldırısı” sonucu hedef alındığını ve olayın ardından tesiste yangın çıktığını bildirmişti.

Bakanlığın X hesabından yapılan açıklamada, Sivil Savunma ekiplerinin yangını kontrol altına almak için müdahalede bulunduğu belirtilirken, ilk bilgilere göre olayda maddi hasar meydana geldiği, ancak herhangi bir yaralanma yaşanmadığı kaydedildi.

Bahreyn İçişleri Bakanlığı, daha önce de kaynağı ve niteliği açıklanmayan “muhtemel bir tehdide” karşı halka uyarıda bulunmuş, vatandaşları ve ülkede ikamet edenleri sakin olmaya ve en yakın güvenli bölgeye geçmeye çağırmıştı.

Körfez İşbirliği Konseyi'nden Bahreyn'e destek

Öte yandan Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) Genel Sekreteri Casim el-Budeyvi, Konseyin Bahreyn ile tam dayanışma içinde olduğunu belirterek, ülkenin yanında olduklarını ve olayın yönetilmesi ile olası sonuçlarının kontrol altına alınması için yetkili makamlar tarafından alınan bütün tedbirleri desteklediklerini ifade etti.

Genel Sekreter, Bahreyn'in güvenliğinin, toprak bütünlüğünün, tesislerinin, vatandaşlarının ve ülkede yaşayanların güvenliğinin Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerinin güvenliğinin ayrılmaz bir parçası olduğunu vurguladı.

El-Budeyvi ayrıca, Konsey üyesi ülkelerin güvenlik ve istikrarlarını tehdit edebilecek her türlü girişim karşısında tek bir safta durduğunu kaydetti.


Koalisyon, Hudeyde’de Husilere ait askerî teçhizatı hedef aldı

Koalisyon tarafından Hudeyde Limanı’nda belirlenen bölgeyi gösteren harita (Koalisyon)
Koalisyon tarafından Hudeyde Limanı’nda belirlenen bölgeyi gösteren harita (Koalisyon)
TT

Koalisyon, Hudeyde’de Husilere ait askerî teçhizatı hedef aldı

Koalisyon tarafından Hudeyde Limanı’nda belirlenen bölgeyi gösteren harita (Koalisyon)
Koalisyon tarafından Hudeyde Limanı’nda belirlenen bölgeyi gösteren harita (Koalisyon)

Yemen’deki Meşru Hükümete Destek Koalisyonu, sivillerin güvenlikleri için limanı boşaltmalarını istemesinin ardından dün Hudeyde Limanı’nda Husilere ait askerî kapasiteyi hedef alan ağır hava saldırıları düzenledi.

Koalisyon, Husilerin Yemen ve Suudi Arabistan’daki sivilleri hedef almak amacıyla askerî faaliyetlerini desteklemek için kullandığı tehdit unsurlarını etkisiz hâle getirmek üzere Hudeyde, Sana ve Taiz’de nitelikli operasyonlar gerçekleştirdiğini açıkladı. Açıklamada, Husilerin operasyonel kapasitesinin imha edilmesine yönelik faaliyetlerin sürdüğü vurgulandı.

Yemen hükümeti ise koalisyonun Hudeyde Limanı’na yönelik saldırılarının uluslararası hukuka uygun olduğunu belirterek, saldırılarda Husilerin kaçak yollarla İran silahlarını teslim almak ve limanı uluslararası güvenlik ve barışı tehdit eden saldırı platformlarına dönüştürmek amacıyla kullandığı meşru hedeflerin vurulduğunu bildirdi.

Yemen Silahlı Kuvvetleri, “Yemen Şafağı” operasyonu kapsamında 24 saat içinde Husilere ait mevzileri ve toplanma noktalarını hedef alan 854 operasyon gerçekleştirdi. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre Operasyonlarda 193 Husi komutanı ve milisinin etkisiz hâle getirildiği, 81 askerî araç ve teçhizatın imha edildiği ifade edildi.

Öte yandan koalisyon, Husiler tarafından Cazan bölgesine fırlatılan 2 balistik füzenin, güney bölgesine yönelen bir balistik füze ve 4 insansız hava aracının (İHA) yanı sıra Riyad’a gönderilen bir İHA’nın önlenerek imha edildiğini duyurdu.

Avrupa Birliği ve İngiltere ise Husilerin Yemen’de ve Suudi Arabistan’a yönelik askerî gerilimin artışını kınayarak, gruba Kızıldeniz ve Babülmendep Boğazı’ndaki deniz ulaşımını tehdit eden bütün saldırıları durdurma çağrısında bulundu.