Suudi Arabistan’ın son açıklaması, ‘İsrail ile normalleşmenin’ seçim amaçlı kullanılmasını önledi

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı’nın açıklaması, ABD Dışişleri Bakanı’nın son Riyad ziyaretinde Veliaht Prens Muhammed bin Selman ile görüşmesinin ardından yapıldı (SPA)
Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı’nın açıklaması, ABD Dışişleri Bakanı’nın son Riyad ziyaretinde Veliaht Prens Muhammed bin Selman ile görüşmesinin ardından yapıldı (SPA)
TT

Suudi Arabistan’ın son açıklaması, ‘İsrail ile normalleşmenin’ seçim amaçlı kullanılmasını önledi

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı’nın açıklaması, ABD Dışişleri Bakanı’nın son Riyad ziyaretinde Veliaht Prens Muhammed bin Selman ile görüşmesinin ardından yapıldı (SPA)
Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı’nın açıklaması, ABD Dışişleri Bakanı’nın son Riyad ziyaretinde Veliaht Prens Muhammed bin Selman ile görüşmesinin ardından yapıldı (SPA)

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı’nın, bölgeye barışın getirilmesinin temel şartı olarak, 1967 sınırlarında başkenti Doğu Kudüs olacak bir Filistin devleti kurulmasının önemine ilişkin Çarşamba günü yaptığı açıklama, Riyad’ın tutarlı ve sabit tarihi konumuna ilişkin her türlü iddianın önünü tıkadı.

Açıklamada, masadaki tek siyasi girişim olan ve normalleşme karşılığında 1967 sınırlarında bir Filistin devletinin tanınmasını içeren Arap Barış Girişimi’nin altı çizildi.

Bakanlığın söz konusu açıklamasında şu ifadelere yer verildi;

Suudi Arabistan, 1967 sınırlarında başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız Filistin devleti tanınmadığı, İsrail’in Gazze Şeridi’ne saldırılarının durdurulmadığı ve İsrail işgal güçlerinin Gazze Şeridi’nden tamamen çekilmediği sürece İsrail’le hiçbir diplomatik ilişkinin kurulmayacağına dair sabit tutumunu ABD yönetimine iletti.

Gazze’de 7 Ekim’deki kanlı olayların patlak vermesinden tam 4 ay sonra, tüm görüşmelerde İsrail’in Gazze Şeridi ve Filistin topraklarına karşı yürüttüğü savaşla ilgili birçok konu ele alındı.

İsrail askeri operasyonunun geleceği, savaşın sona ermesinden sonra Gazze’deki hükümetin akıbeti, İsrailli rehineler ve Filistinli tutuklulara odaklanıldı.

Suudi Arabistan ile İsrail arasındaki barış konusunu da içeren Suudi Arabistan-ABD müzakereleri, olayların ilk gününden itibaren bu konuları içerdi.

İddiaların kesilmesi

Pek çok web sitesi ve sosyal medya hesabında, söz konusu görüşmelere ilişkin çoğu resmi ABD veya İsrail kaynaklarından gelen sızıntılara yer verildi.

Bunlardan en sonuncusu, Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Konseyi Stratejik İletişim Koordinatörü John Kirby tarafından ifade edildi.

Kirby yaptığı açıklamada, Riyad ve Tel Aviv’in normalleşme görüşmelerine devam etmek istediğine dair ‘olumlu geri bildirimler’ aldıklarını savunmuştu.

dfvebtn45
Medyada yer alan sızıntılar, Suudi Arabistan’ın acil ateşkes sağlama çabalarıyla aynı zamana denk geldi (SPA)

Gazze’ye yönelik saldırılar devam ederken, ABD ve İsrail medyasında, Suudi Arabistan’ın ‘İsrail ile ilişkileri normalleştirme fikrine açık olduğu’ konusunda kamuoyunu yanıltmaya çalışan sızıntılar son zamanlarda arttı.

Benzer olaylar karşısında sakin ve kararlı olmaya alışkın olan Riyad açısından bu pek de şaşırtıcı bir gelişme olmasa da, medyada yer alan sızıntıların Suudi Arabistan’ın acil ateşkes sağlama çabalarıyla aynı zamana denk gelmesi dikkatlerden kaçmadı.

Hem ABD’deki başkanlık seçimi, hem de İsrail’deki savaşla bağlantılı iç durumlar göz önüne alındığında, bu sızıntıların Suudi Arabistan’ın çabalarını etkileme amacı taşıdığı düşünüldü.

Suudi Arabistan’ın özellikle Filistin meselesindeki çabalarından bahsettiği bu açıklamayla Washington ve Tel Aviv’in öne sürdüğü tüm iddialar yalanlandı.

Veliaht Prens teyit etti

Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman bin Abdulaziz, ABD merkezli Fox News kanalına Eylül ayında verdiği televizyon röportajında​, Filistin meselesinin, İsrail ile normalleşme açısından önemli olduğunu bir kez daha vurguladı.

Veliaht Prens, Suudi Arabistan’ın ‘Filistinlilerin daha iyi bir hayata kavuşmasıyla’ ilgilendiğini ve Filistinlilerin acılarını hafifletmek için ABD Başkanı Joe Biden yönetimiyle müzakerelere devam ettiğini de sözlerine ekledi.

Son olaylar, Suudi Arabistan’ın 20’den fazla resmi açıklamayla ‘İsrail’in sürekli provokasyonları’ sonucunda ‘durumun patlayacağı’ yönündeki uyarılarını öne çıkardı.

7 Ekim olaylarından 24 saat önce bile, Şarku’l Avsat’ta yer alan Riyad’ın açıklamasında, siviller için gerekli korumanın sağlanmasını talep edilirken, uluslararası topluma ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ne (BMGK) işgalin sona erdirilmesi yönünde üzerine düşen sorumlulukları yerine getirme çağrısında bulunuldu.

Veliaht Prens’in 7 Ekim’den bu yana gerçekleştirdiği tüm üst düzey temaslar ve Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan’ın dünya çapındaki mevkidaşlarıyla 100’den fazla görüşmesiyle oynadığı aktif role ek olarak, tarihte ilk kez düzenlenen Arap Birliği-İslam İşbirliği Teşkilatı ortak zirvesinde alınan kararlar ve Riyad’ın ev sahipliği yaptığı toplantılar bu tutumu pekiştirdi.

Karar almada egemenlik

Siyasi gözlemcilere göre, Suudi hükümetinin 1967 sınırlarında bağımsız bir Filistin devleti kurulmasının gerektiğine vurgu yapması, Suudi Arabistan’ın kararının egemenliğini teyit etmek ve hiçbir ülkeye bağlı olmamak anlamına geldiği çok açık.

Bu, Suudi Arabistan’ın tarihi açıklamasında yer alan en önemli doğrudan mesajlardan biriydi.

cdewvrbt
Açıklamada Suudi Arabistan’ın kararının egemenliği teyit edildi (AFP)

Şarku’l Avsat’a konuşan siyasi analist Nidal es-Saba, “Suudi Arabistan’ın şu anda oynadığı siyasi rol, bölgeyi tedirgin eden büyük krizlerin olduğu bir dönemde, ülkenin önemini açıkça gösteriyor” dedi.

Saba konuya ilişkin görüşlerine şu ifadelerle devam etti;

Riyad’ın Gazze’deki güncel olaylardaki rolü, özellikle krizin ilk gününden itibaren Batı’nın İsrail’e benzersiz desteği ve Arap ülkelerinin Filistinlilerle dayanışmasında görülen uluslararası kutuplaşma ışığında, şu ana kadar diğer büyük ülkelerle uluslararası dengenin kurulmasına katkıda bulundu. Suudi Arabistan’ın çabaları, Gazze Şeridi’nde bir insani felaketin önlenmesini amaçlıyor. Özellikle Suudi Arabistan’ın prensipte Filistin meselesine ilişkin tutumuna bağlı kalan ve bunu masada bir kart olarak kullanmayan neredeyse tek ülke olması nedeniyle, Riyad’ın bunu başaracağına inanılabilir.

Durumu etkileyen faktörler

Dışişleri Bakanlığı’nın, öncelikle Filistin sorununun çözülmesi ve bağımsız bir Filistin devleti kurulmasının gerekliliğine ilişkin açıklamasında ifade edilen Suudi tutumu, zaman ve koşullar açısından mükemmel bir tarihsel duruş olarak kabul ediliyor.

Şarku’l Avsat’a görüş bildiren Suudi Arabistan-ABD ilişkileri uzmanı Ahmed El İbrahim, bu durumu etkileyen birçok faktör olduğuna dikkat çekti.

swevrbt
Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Gazze Şeridi’nde savaşın başlamasından bu katıldığı çok sayıdaki toplantılardan birinde (AFP)

İbrahim, Suudi Arabistan’ın Filistin davasını ve halkını desteklemede kilit bir aktör olduğunun altını çizerek, “Tarihsel olarak Suudi Arabistan, İsrail’in Filistin topraklarına yönelik güvenlik ve askeri anlamda eylemlerini reddetti” dedi.

Riyad’ın Arap Barış Girişimi aracılığıyla yürüttüğü barış projesine ek dikkat çeken İbrahim, “Bundan sonra bölgede barışa yönelik gerçek bir proje ortaya çıkmadı” diye ekledi.

Çağrıdan hızlandırma talebine

Olayların başından itibaren Riyad, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin (BMGK) daimi üyelerine görev ve sorumluluklarını yerine getirmeleri yönünde çağrı yaptı.

Suudi Arabistan’ın son açıklamasında da, uluslararası topluma, özellikle de henüz Filistin devletini tanımayan BMGK daimi üyelerine bir kez daha çağrıda bulunarak, Filistin halkının meşru haklarına ulaşabilmesi ve herkes için kapsamlı ve adil bir barışa ulaşabilmesi için, 1967 sınırlarında başkenti Doğu Kudüs olan Filistin devletinin ‘hızla tanınmasının’ önemi vurgulandı.

Bu da, Suudi Arabistan’ın son 70 yılda aldığı cesur tarihi kararların büyüklüğünü gösteriyor.

Aynı zamanda ülkenin Arap hakları konusunda sağlam ve kararlı duruşunu, 1948’de İsrail’e karşı savaş çabalarına verdiği desteği, ordusunun 1948 Arap-İsrail Savaşı’na katılmasını, üçlü saldırıyı püskürtmesini ve petrolü kesmesi gibi önemli ve tarihi kararlarını hatırlatıyor.



Suudi Arabistan'dan Bahreyn'deki sivil sanayi tesisine yönelik İran saldırılarına sert kınama

Suudi Arabistan bayrağı (Şarku’l Avsat)
Suudi Arabistan bayrağı (Şarku’l Avsat)
TT

Suudi Arabistan'dan Bahreyn'deki sivil sanayi tesisine yönelik İran saldırılarına sert kınama

Suudi Arabistan bayrağı (Şarku’l Avsat)
Suudi Arabistan bayrağı (Şarku’l Avsat)

Suudi Arabistan, Bahreyn'deki sivil sanayi tesisini hedef alan İran saldırılarını en sert ifadelerle kınayarak, Manama'nın güvenliğini ve istikrarını korumak amacıyla alacağı tüm tedbirlerde yanında olduğunu bildirdi.

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı, pazar günü yaptığı açıklamada, "Krallık, bu hain saldırıları kınamakta, İran'ın bölgenin güvenliğini ve istikrarını bozan tutumunu sürdürmesini ve bölge ülkeleriyle sivil tesisleri hedef almasını kesin bir dille reddettiğini yinelemektedir" ifadelerini kullandı.

Bakanlık, saldırıların uluslararası hukuk ilkelerini, Birleşmiş Milletler (BM) Şartı'nı, İslam İşbirliği Teşkilatı Şartı'nı ve iyi komşuluk ilkelerini ihlal ettiğini vurguladı. Açıklamada, İran'ın bu saldırgan tutumunu sürdürmesinin sonuçlarından sorumlu olacağı belirtildi.

Bahreyn İçişleri Bakanlığı, cumartesi günü yaptığı açıklamada, "İran'ın hain saldırısı" olarak nitelendirdiği saldırı sonucunda ülkedeki sivil bir sanayi tesisinin hedef alındığını duyurmuştu. Saldırının ardından tesiste yangın çıktığı, sivil savunma ekiplerinin alevleri kontrol altına almak için müdahalede bulunduğu bildirilmişti. İlk belirlemelere göre saldırıda can kaybı yaşanmazken maddi hasar meydana gelmişti.

Bahreyn Savunma Kuvvetleri Genel Komutanlığı da hava savunma sistemlerinin İran kaynaklı çok sayıda hava saldırısını engellediğini açıklamıştı. İçişleri Bakanlığı ise önleme faaliyetleri sırasında düşen şarapnel parçalarının hafif maddi hasara yol açtığını ve biri ağır olmak üzere iki kişinin yaralandığını bildirmişti. Yaralılardan birinin engelli bir Bahreyn vatandaşı, diğerinin ise Pakistanlı bir ülke sakini olduğu kaydedilmişti.

Gelişmeler üzerine Körfez ülkelerinden Bahreyn'e destek açıklamaları geldi. Körfez Arap Ülkeleri İşbirliği Konseyi (KİK) Genel Sekreteri Casim el-Budeyvi, Konseyin Bahreyn'le tam dayanışma içinde olduğunu ve yetkili makamların olayla ilgilenmek ve etkilerini sınırlamak amacıyla aldığı tedbirleri desteklediğini açıkladı.

El-Budeyvi, Bahreyn'in güvenliğinin, toprak bütünlüğünün, tesislerinin, vatandaşlarının ve ülkede yaşayanların güvenliğinin KİK ülkelerinin güvenliğinin ayrılmaz bir parçası olduğunu vurguladı. Konsey üyesi ülkelerin, güvenlik ve istikrarı tehdit eden her türlü girişime karşı tek ses ve tek cephe halinde hareket edeceğini belirtti.

Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) de Bahreyn'i hedef alan İran saldırısının yenilenmesini kınadı. BAE Dışişleri Bakanlığı, saldırının Bahreyn'in egemenliğinin açık bir ihlali ve ülkenin güvenliği ile istikrarına yönelik bir tehdit olduğunu bildirdi. Bakanlık, Abu Dabi'nin Manama ile tam dayanışma içinde olduğunu ve Bahreyn'in güvenliğini ve istikrarını korumaya yönelik tüm adımlarını desteklediğini kaydetti.

Katar da sivil sanayi tesisini hedef alan İran saldırısını şiddetle kınayarak, saldırının Bahreyn'in egemenliğini ve toprak bütünlüğünü ihlal ettiğini, uluslararası hukuka, BM Şartı'na ve iyi komşuluk ilkelerine aykırı olduğunu belirtti.

Katar Dışişleri Bakanlığı, ekonomik tesislerin, sivil altyapının ve sivillerin hedef alınmasını kesin bir dille reddettiklerini vurguladı. Açıklamada, bu tür saldırıların sürmesinin bölgenin güvenliğini ve istikrarını tehdit eden tehlikeli bir tırmanışa yol açacağı, güvenlik ve istikrarın sağlanmasına yönelik bölgesel ve uluslararası diplomatik girişimleri baltalayacağı uyarısında bulunuldu.

Bakanlık, Katar'ın Bahreyn'le tam dayanışma içinde olduğunu yineleyerek, ülkenin egemenliğini ve güvenliğini korumak amacıyla alacağı meşru tüm tedbirleri desteklediklerini bildirdi.


Bahreyn, İran’ın saldırılarını püskürttü: Sivil sanayi tesisinde yangın çıktı

Bahreyn’in başkenti Manama. (Arşiv – Şarku’l Avsat)
Bahreyn’in başkenti Manama. (Arşiv – Şarku’l Avsat)
TT

Bahreyn, İran’ın saldırılarını püskürttü: Sivil sanayi tesisinde yangın çıktı

Bahreyn’in başkenti Manama. (Arşiv – Şarku’l Avsat)
Bahreyn’in başkenti Manama. (Arşiv – Şarku’l Avsat)

Bahreyn Savunma Kuvvetleri Genel Komutanlığı, dün yaptığı açıklamada, hava savunma sistemlerinin İran tarafından gerçekleştirilen bir dizi “hain hava saldırısını” engellediğini duyurdu.

Açıklamada, “İran, Bahreyn Krallığı'nı hedef alan haksız saldırılarıyla sistematik düşmanca tutumunu sürdürmektedir” ifadelerine yer verildi.

Açıklamanın devamında, “Önleme operasyonları sonucunda düşen bazı şarapnel parçaları hafif maddi hasara yol açmış, ancak herhangi bir can kaybı veya yaralanma yaşanmamıştır” denildi.

Öte yandan Bahreyn İçişleri Bakanlığı, dün daha önce yaptığı açıklamada, bir sivil sanayi tesisinin “haksız İran saldırısı” sonucu hedef alındığını ve olayın ardından tesiste yangın çıktığını bildirmişti.

Bakanlığın X hesabından yapılan açıklamada, Sivil Savunma ekiplerinin yangını kontrol altına almak için müdahalede bulunduğu belirtilirken, ilk bilgilere göre olayda maddi hasar meydana geldiği, ancak herhangi bir yaralanma yaşanmadığı kaydedildi.

Bahreyn İçişleri Bakanlığı, daha önce de kaynağı ve niteliği açıklanmayan “muhtemel bir tehdide” karşı halka uyarıda bulunmuş, vatandaşları ve ülkede ikamet edenleri sakin olmaya ve en yakın güvenli bölgeye geçmeye çağırmıştı.

Körfez İşbirliği Konseyi'nden Bahreyn'e destek

Öte yandan Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) Genel Sekreteri Casim el-Budeyvi, Konseyin Bahreyn ile tam dayanışma içinde olduğunu belirterek, ülkenin yanında olduklarını ve olayın yönetilmesi ile olası sonuçlarının kontrol altına alınması için yetkili makamlar tarafından alınan bütün tedbirleri desteklediklerini ifade etti.

Genel Sekreter, Bahreyn'in güvenliğinin, toprak bütünlüğünün, tesislerinin, vatandaşlarının ve ülkede yaşayanların güvenliğinin Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerinin güvenliğinin ayrılmaz bir parçası olduğunu vurguladı.

El-Budeyvi ayrıca, Konsey üyesi ülkelerin güvenlik ve istikrarlarını tehdit edebilecek her türlü girişim karşısında tek bir safta durduğunu kaydetti.


Koalisyon, Hudeyde’de Husilere ait askerî teçhizatı hedef aldı

Koalisyon tarafından Hudeyde Limanı’nda belirlenen bölgeyi gösteren harita (Koalisyon)
Koalisyon tarafından Hudeyde Limanı’nda belirlenen bölgeyi gösteren harita (Koalisyon)
TT

Koalisyon, Hudeyde’de Husilere ait askerî teçhizatı hedef aldı

Koalisyon tarafından Hudeyde Limanı’nda belirlenen bölgeyi gösteren harita (Koalisyon)
Koalisyon tarafından Hudeyde Limanı’nda belirlenen bölgeyi gösteren harita (Koalisyon)

Yemen’deki Meşru Hükümete Destek Koalisyonu, sivillerin güvenlikleri için limanı boşaltmalarını istemesinin ardından dün Hudeyde Limanı’nda Husilere ait askerî kapasiteyi hedef alan ağır hava saldırıları düzenledi.

Koalisyon, Husilerin Yemen ve Suudi Arabistan’daki sivilleri hedef almak amacıyla askerî faaliyetlerini desteklemek için kullandığı tehdit unsurlarını etkisiz hâle getirmek üzere Hudeyde, Sana ve Taiz’de nitelikli operasyonlar gerçekleştirdiğini açıkladı. Açıklamada, Husilerin operasyonel kapasitesinin imha edilmesine yönelik faaliyetlerin sürdüğü vurgulandı.

Yemen hükümeti ise koalisyonun Hudeyde Limanı’na yönelik saldırılarının uluslararası hukuka uygun olduğunu belirterek, saldırılarda Husilerin kaçak yollarla İran silahlarını teslim almak ve limanı uluslararası güvenlik ve barışı tehdit eden saldırı platformlarına dönüştürmek amacıyla kullandığı meşru hedeflerin vurulduğunu bildirdi.

Yemen Silahlı Kuvvetleri, “Yemen Şafağı” operasyonu kapsamında 24 saat içinde Husilere ait mevzileri ve toplanma noktalarını hedef alan 854 operasyon gerçekleştirdi. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre Operasyonlarda 193 Husi komutanı ve milisinin etkisiz hâle getirildiği, 81 askerî araç ve teçhizatın imha edildiği ifade edildi.

Öte yandan koalisyon, Husiler tarafından Cazan bölgesine fırlatılan 2 balistik füzenin, güney bölgesine yönelen bir balistik füze ve 4 insansız hava aracının (İHA) yanı sıra Riyad’a gönderilen bir İHA’nın önlenerek imha edildiğini duyurdu.

Avrupa Birliği ve İngiltere ise Husilerin Yemen’de ve Suudi Arabistan’a yönelik askerî gerilimin artışını kınayarak, gruba Kızıldeniz ve Babülmendep Boğazı’ndaki deniz ulaşımını tehdit eden bütün saldırıları durdurma çağrısında bulundu.