18 Arap ve İslam ülkesinin dışişleri bakanları, dün yaptıkları ortak açıklamada, İsrail’in Han Yunus’taki Nasır Tıp Kompleksi’ni hedef alan hava saldırısını en sert ifadelerle kınadı. Saldırıda hastalar ve sağlık personelinden hayatını kaybedenlerin olduğunu belirten bakanlar, Filistinli sivillere ve yerinden edilmiş kişilerin barındığı merkezlere yönelik saldırıların sürmesinin uluslararası insancıl hukukun açık bir ihlali olduğunu ve Gazze Şeridi’nde ateşkes anlaşmasını, güvenlik ve istikrarın yeniden tesisine yönelik çabaları sekteye uğrattığını vurguladı.
Suudi Arabistan, Ürdün, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Cezayir, Endonezya, Pakistan, Türkiye, Lübnan, Cibuti, Sudan, Somali, Umman, Filistin, Katar, Kuveyt, Libya, Mısır ve Moritanya dışişleri bakanları, ortak açıklamalarında söz konusu ihlallerin ABD Başkanı Donald Trump’ın kapsamlı planıyla çeliştiğini ve uluslararası hukukun sağlık kuruluşları ile sağlık çalışanlarına tanıdığı özel korumayı ihlal ettiğini belirtti.
Bakanlar, İsrail’in insani yardımların, barınma malzemelerinin, çadırların, karavanların, mobil evlerin ve tıbbi malzemelerin Gazze’ye girişine yönelik kısıtlamalarını sürdürmesinden duydukları derin endişeyi dile getirdi. Bu engellerin, kış mevsiminin yaklaşmasıyla birlikte Gazze’deki insani felaketi daha da ağırlaştırdığına dikkat çekti.
Ortak açıklamada, yeterli barınma imkânlarının bulunmaması, su ve kanalizasyon hizmetleri ile sağlık hizmetlerindeki kötüleşmenin sivillerin hayatını ciddi tehlikeye attığı uyarısında bulunuldu. Özellikle çocukların ve bebeklerin, aşırı soğuk hava koşullarına maruz kalmaları nedeniyle yeniden ölüm riskiyle karşı karşıya kalabileceği vurgulandı.
Bakanlar, İsrail’e uluslararası toplumun ve Barış Konseyi’nin insani yardımların artırılmasına yönelik çağrılarına cevap verme; Şarm eş-Şeyh Anlaşması, Trump’ın kapsamlı planı ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 2025 tarihli 2803 sayılı kararı kapsamındaki yükümlülüklerini derhal ve eksiksiz yerine getirme çağrısında bulundu.
Açıklamada ayrıca İsrail’in ateşkese bağlı kalması, sivilleri ve sağlık kuruluşlarını koruması, insani yardımların yeterli miktarda, güvenli, sürdürülebilir ve engelsiz şekilde ulaştırılmasını sağlaması gerektiği vurgulandı. Temel altyapının yeniden işler hâle getirilmesi için gerekli barınma malzemeleri ve erken toparlanma ekipmanlarının girişine izin verilmesi, Birleşmiş Milletler kuruluşları ile insani yardım örgütlerinin de görevlerini herhangi bir engelle karşılaşmadan yerine getirebilmesi istendi.
Dışişleri bakanları, İsrail’in birinci aşamaya ilişkin yükümlülüklerini daha fazla gecikmeye mahal vermeden ve insani yardımların ulaştırılmasını engelleyecek siyasi ya da güvenlik koşulları öne sürmeden yerine getirmesi gerektiğinin altını çizdi. Söz konusu yükümlülüklerin anlaşmanın imzalanmasının hemen ardından yürürlüğe girmesinin öngörüldüğünü hatırlatan bakanlar, acil insani ihtiyaçların karşılanmasının sonraki aşamalarda kaydedilecek ilerlemeden bağımsız tutulması gerektiğini ifade etti.
Bakanlar ayrıca ABD ve Barış Konseyi’ne, kendi sorumluluk alanları çerçevesinde, İsrail’in söz konusu yükümlülükleri eksiksiz yerine getirmesini ve insani yardımların Gazze’ye girişine yönelik tüm kısıtlamaları kaldırmasını sağlamak amacıyla çabalarını yoğunlaştırma çağrısında bulundu. Bu adımların varılan mutabakatların güvenilirliğini koruyacağı ve ateşkesi güçlendireceği belirtildi.
Dışişleri bakanları, ortak açıklamalarının sonunda ateşkesin kalıcı hâle getirilmesi, planın bütün aşamalarının uygulanması ve Filistin halkının yaşadığı acıların hafifletilmesi amacıyla insani yardımların artırılması için bölgesel ve uluslararası ortaklarla iş birliğini sürdürme kararlılıklarını yineledi.
