Sudanlı kadınlar, OHAL'e meydan okudu

​Devlet Başkanı Ömer el-Beşir, 7 Mart’ta Hartum’da müttefiki olan siyasi partilerle toplantı düzenledi (AFP)

Sudan güvenlik güçleri, Sudan Meslek Grupları Birliği (SPA) ile Özgürlük ve Değişim güçlerinin çağrısıyla başkent Hartum’un birçok bölgesinde düzenlenen toplu gösterilere müdahale etti. Güvenlik güçleri bazı özel üniversitelerin öğrencilerini dağıtmak üzere güç kullanırken, Temyiz Mahkemesi de bazı eylemcilere 3 ila 5 yıl verilen hapis cezasını iptal etti, bazı tutuklu eylemcileri de serbest bıraktı.
Şarku’l Avsat’ın ulaştığı bilgilere göre, geçen aydan bu yana devam olağanüstü hal ile yeni bir mücadele çerçevesinde Sudanlı Kadınlar Konvoyu sloganı altındaki eylem çağrılarına cevaben Hartum’un birçok bölgesinde vatandaşlar, protesto eylemleri düzenledi.
SPA ve müttefiklerine göre gösteriler, Sudanlı kadınların mücadelelerini, tarihi ve mevcut protestolardaki rollerini Uluslararası Kadınlar Günü’ne denk getirmek üzere ayarlandı. Gerçek eylemci sayısına dair bilgi verilmezken, Hartum ve diğer birçok şehirde yüzlerce kişinin sokaklara çıktığı belirtildi.
Güvenlik güçleri, çoğunluğunu kadınların oluşturduğu eylemcileri dağıtmak için göz yaşartıcı gazlara başvururken, Hartum’un bazı bölgelerinde de güç kullandı.
Öte yandan muhalif Merkezi Doktorlar Komitesi, güvenlik güçlerinin üniversite öğrencilerine karşı şiddet kullandığını söylerken, söz konusu saldırıları “vahşice ve barbarca” olarak nitelendirdi. Saldırıların, öğrenciler arasında yaralanma vakalarına neden olduğu ifade edildi.
Olağanüstü Hal Temyiz Mahkemesi, OHAL emirleri uyarınca yetkililer tarafından yasaklanan gösterilere katıldıkları gerekçesiyle 8 eylemciye karşı geçen hafta verilen hapis cezalarını iptal etti.
Eylemcilerin avukatlarından biri 7 Mart’ta Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, mahkemenin bidayet mahkemeleri tarafından hapis cezasına çarptırılan eylemcilerin beraatını istediğini vurguladı. Mahkemeler, 4 sanığı 5 yıl hapis cezasına, 3 sanığı da 3 yıl 8 ay hapis cezasına çarptırmıştı.
Sudan Devlet Başkanı Ömer el-Beşir’in müttefikleri de çağrı yapılan kapsamlı diyalog atmosferini oluşturma adımı olarak siyasi tutukluların serbest bırakılması çağrısı yaptı.
Beşir hükümetiyle müttefik siyasi partilerden oluşan bir mekanizma, 7 Mart’ta Ömer el-Beşir ile uzun bir toplantı düzendi. Toplantı, Beşir’in yasama ve yürütme makamlarını üstlenen Ulusal Uzlaşı Hükümeti’ni tanıması sonrasında gelişti.
Kurtuluş ve Adalet Başkanı Bahr İdris Ebu Karde, toplantı sonrasında yaptığı açıklamada komitenin, diyalog ortamının oluşturulması için siyasi tutukluları serbest bırakma çağrısında bulunduğunu söyledi. Ebu Karde, olağanüstü hal ilan etmek ve merkezi hükümeti feshetmek üzere Ulusal Diyalog olarak bilinen grubu desteklediğini ifade etti.
Reform ve Kalkınma Partisi Başkanı İbrahim Adem İbrahim de siyasi özgürlerin güvence altına alınmasını ve bu özgürlüklerin olağanüstü halden etkilenmemesini istedi.
Devlet Başkanı el-Beşir ise diyaloğun önemine dikkati çekerken, ülkede siyasi istikrar ve barış sağlamak için tüm siyasi güçlerle çabaları iki katına çıkarma çağrısı yaptı.
Toplantının ardından düzenlenen bir basın toplantısında Ömer el-Beşir, diyaloğun gelecek günlerde “ana odak noktası” olacağı konusunda taahhütte bulundu.
Beşir, 22 Şubat’ta ülkede bir yıl boyunca olağanüstü hal ilan ettiğini, merkezi hükümeti feshettiğini ve anayasal değişiklik görüşmelerini ertelediğini açıkladı.
Devlet Başkanı, ülkesinde 19 Aralık’tan bu yana yaşam ve ekonomik duruma karşı patlak veren protesto gösterini azaltmak amacıyla bazı kararlar yayınlamıştı.
Öte yandan Darfur’daki Adalet ve Eşitlik Hareketi, Sudan hükümetiyle müzakere ettiği ve yaklaşan kabine oluşum sürecinde devlet başkanı yardımcısı pozisyonunu üstlenecekleri yönünde çıkan haberleri sert bir şekilde reddetti.
Hareketin müzakere ve barış sorumlusu Ahmed Tagud Lissan, bir basın toplantısında Hartum’daki bazı gazetelerin hareketin başkanı Cibril İbrahim hakkında bazı haberler yayınladığını, kendisinin devlet başkanı yardımcısı olarak saraya yaklaştığını iddia ettiklerini açıkladı.
Lissan, “Hareketimiz, bu haberlerin tamamen yanlış ve saçmalık olduğunu onayladı. Bu haberlerin içerikleri tutarlı değildir ve objektiflikten uzak unsurlar içermektedir. Haberler, kamuoyunu kışkırtmaya, ülkenin tanık olduğu bu hassas durumda hareket ve liderliğinin imajını bozmaya çalışan siyasi bir oyundur” ifadelerini kullandı.
Ahmed Tagud Lissan, “Atılan sloganlar, artık gök kubbeyi deliyor. Halk Ömer el-Beşir’in ve rejiminin gitmesini, ülkede barış, özgürlük ve demokratik bir ortam sağlayabilecek bir rejim talep ediyor” dedi.